ອນິຍຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໕໔໒-໓. ອິທານິ ສງ຺ຆາທິເສສກຖານນ຺ຕຣໍ ອນິຍຕກຖໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ຣໂຫນິສຊ຺ຊສ຺ສາເທນາ’’ຕິອາທິ. ຣຫສິ ນິສຊ຺ຊາ ຣໂຫນິສຊ຺ຊາ, ຕສ຺ສາ ອສ຺ສາໂທ ຣໂຫນິສຊ຺ຊສ຺ສາໂທ, ເຕນ ຣໂຫນິສຊ຺ຊສ຺ສາເທນ, ເມຖຸນຘມ຺ມສນ຺ນິສ຺ສິເຕນ ກິເລເສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຣໂຫນິສຊ຺ຊສ຺ສາໂທຕິ ເມຖຸນຘມ຺ມສນ຺ນິສ຺ສິຕກິເລໂສ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໔໕໑). ‘‘ຣໂຫ ນາມ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ. ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ ນາມ ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ອກ຺ຂິໍ ວາ ນິຂຓິຍມາເນ ຠມຸກໍ ວາ ອຸກ຺ຂິປິຍມາເນ ສີສໍ ວາ ອຸກ຺ຂິປິຍມາເນ ປສ຺ສິຕຸໍ. ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ ນາມ ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ປກຕິກຖາ ໂສຕຸ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໔໕) ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕຣເຫສຸ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ ເອວ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ. ຍຖາຫ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ປາຬິຍໍ ‘ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ’ຕິ ອາຄຕໍ, ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣເຫເນວ ປນ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໔໔໔-໔໔໕).

ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣຫຕ຺ຕາ ‘‘ປຏິຈ຺ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ອິມມ຺ປິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຕ຺ຕາ ເອວ ‘‘ອລໍກມ຺ມນິຍ’’ນ຺ຕິ ອິມມ຺ປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ນິສຊ຺ຊສທ຺ໂທປາທາເນນ ‘‘ອາສເນ’’ຕິ ອິທມ຺ປິ ຄຫິຕເມວ. ‘‘ມາຕຸຄາມສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕຸກາໂມ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ຄຫິຕເມວ. ເອວໍ ສາມຕ຺ຖິຍາ ລພ຺ຠມານປໂທປາທາເນນ ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ເອໂກ ເອກາຍ ຣໂຫ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ອາສເນ ອລໍກມ຺ມນິເຍ ນິສຊ຺ຊສ຺ສາເທນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣຫຠາເວນ ກຸຏ຺ຏາທິປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ເຕເນວ ເມຖຸນເສວນກມ຺ມສ຺ສ ອນຸຣູເປ ອາສເນ ຕທຫຸຊາຕາຍປິ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ສຫ ນິສຊ຺ຊສ຺ສາທຣາເຄນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ມາຕຸຄາມສ຺ສາ’’ຕິ ຕທຫຸຊາຕມ຺ປິ ອິຕ຺ຖິໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ກຸໂຕ ລພ຺ຠຕີຕິ? ‘‘ມາຕຸຄາໂມ ນາມ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖີ, ນ ຍກ຺ຂີ, ນ ເປຕີ, ນ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາ, ອນ຺ຕມໂສ ຕທຫຸຊາຕາປິ ທາຣິກາ, ປເຄວ ມຫຕ຺ຕຣີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໔໕) ປທຠາຊນໂຕ ລພ຺ຠຕິ.

‘‘ນິວາເສຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘຕິ, ຈີວຣໍ ປາຣຸປຕີ’’ຕິ ອິທໍ ລກ຺ຂີຍຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ປໂຍຄໂຕ ປຸພ຺ພາປຣປໂຍເຄ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຕເນວ ‘‘ປໂຍເຄ ຈ ປໂຍເຄ ຈາ’’ຕິ ວິຈ຺ຉາປໂຍໂຄ ກໂຕ. ນິສີທໂຕ ຈສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ນິສຊ຺ຊາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ທຸກ຺ກຏໍ ສນ຺ຘາຍ ເອກກສ຺ສ ນິສີທໂຕຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

໕໔໔. ນິສຊ຺ຊາຍ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສກິ’’ນ຺ຕິ ເສໂສ, ອຸຠິນ຺ນໍ ນິສຊ຺ຊາປູຣຓວເສນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ປຸເຣ ວາ ປຈ຺ຉາ ວາ ເອກກ຺ຂເຓ ວາ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ເອກວາຣໍ ນິສຊ຺ຊາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ປາຬິຍໍ ‘‘ມາຕຸຄາເມ ນິສິນ຺ເນ ຠິກ຺ຂຸ ອຸປນິສິນ຺ໂນ ວາ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ (ປາຣາ. ໔໔໕). ໂຫຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ປໂຍຄຄຓນາຍ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານີຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວາ ອຸຠິນ຺ນໍ ວາ ອຸຏ຺ຐາຍຸຏ຺ຐາຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປນິສີທນປໂຍຄຄຓນາຍ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອາປຕ຺ຕີຫິປິ ຕີຫິປີ’’ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ປາຈິຕ຺ຕິຍຄ຺ຄຫຓໍ ປາຣາຊິກສງ຺ຆາທິເສສານໍ ອຸປລກ຺ຂຓໍ ໂຫຕິ, ຕີສຸ ເອກໍ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ປໂຍຄຄຓນາຍາ’’ຕິ ອິທໍ ປາຣາຊິກາຍ ນ ລພ຺ຠຕິ ເອກປໂຍເຄເນວ ສິຊ຺ຌນໂຕ. ກາຍສໍສຄ຺ຄສງ຺ຆາທິເສໂສ, ປນ ສຣີຣໂຕ ປຸນປ຺ປຸນໍ ວິຍຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຜຸສເນນ ປາຈິຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ລພ຺ຠຕິ.

ພຫູສຸປິ ມາຕຸຄາເມສຸ ພຫຸການິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ພຫູສຸ ມາຕຸຄາເມສຸ ນິສິນ຺ເນສຸ ນິສິນ຺ນານໍ ຄຓນາຍ ເອເກເນວ ປໂຍເຄນ ພຫູນິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ຈ ສງ຺ຆາທິເສສາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ປໂຍຄຄຓນາຍ ຈາ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ເອຕ຺ຖາປິ ຍຸຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ຕາສຸ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອຸຏ຺ຐາຍຸຏ຺ຐາຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ນິສີທນ຺ຕີສຸ, ສຍຎ຺ຈ ອຸຏ຺ຐາຍຸຏ຺ຐາຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ນິສີທໂຕ ຕາສໍ ຄຓນາຍ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາປຕ຺ຕິໂຍ ປໂຍຄຄຓນາຍ ຈ ພຫູ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິທໍ ລພ຺ຠຕິ. ເອຕ຺ຖາປິ ປນ ປາຣາຊິກໍ ນ ລພ຺ຠຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ປາຈິຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ລພ຺ຠຕິ.

໕໔໕. ສມີເປ ຐິໂຕປິ ອນ຺ໂຘ ອນາປຕ຺ຕິໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ໂສຕສ຺ສ ຣຫຠາເວ ອສຕິປິ ປຘານຠູຕສ຺ສ ‘‘ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ອງ຺ຄສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອນ຺ໂຕທ຺ວາທສຫຕ຺ຖເກ’’ຕິ, ອິມິນາ ສວນູປຈາເຣ ວິຊ຺ຊມາເນປີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິຕ຺ຖີນໍ ຕຸ ສຕມ຺ປິ ຈ ນ ກໂຣຕິ ອນາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ, ວິຎ຺ຎຸໂນ ປຸຣິສສ຺ສ ອສນ຺ນິຫິຕຠາເວນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ອິຕ຺ຖີນມ຺ປິ ສຕມ຺ປິ ຈາ’’ຕິ ລິຂນ຺ຕິ, ຕໂຕປິ ອຍເມວ ປາໂຐ ສຸນ຺ທໂຣ. ປິ-ສທ຺ໂທ ວາ ຕຸ-ສທ຺ທຕ຺ເຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໕໔໖. ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສມີເປ’’ຕິ ເສໂສ, ‘‘ນິທ຺ທາຍນ຺ໂຕປີ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ວິເສສເກນ ‘‘ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ນິສີທິຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍນ຺ໂຕຕິ ອິມສ຺ສ ນິວຕ຺ຕິຕຕ຺ຕາ ສມີເປ ນິສີທິຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍນ຺ໂຕປິ ອນນ຺ໂຘ ມນຸສ຺ສປຸຣິໂສ ອນາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣຕີຕິ ລພ຺ຠຕິ. ‘‘ເກວລ’’ນ຺ຕິ ວິເສສເນນ ພລວນິທ຺ທູປຄໂຕ ຄຫິໂຕຕິ ຕຖາ ອຫຸຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ອາປນ຺ນາປນ຺ເນ ວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕມານາຍ ກປິນິທ຺ທາຍ ນິທ຺ທາຍນ຺ໂຕປິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕິ. ‘‘ປິຫິຕທ຺ວາຣຄພ຺ຠສ຺ສາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ມຊ຺ຌປທໂລປີສມາສວເສນ ‘‘ປິຫິຕຄພ຺ຠສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ທ຺ວາເຣ’’ຕິ ອິມິນາ ທ຺ວາເຣກເທສຠູຕໍ ອຸມ຺ມາຣໍ ວາ ຕໍສມີປໍ ວາ ອຸປຈາເຣນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສເຈ ຄພ຺ໂຠ ປິຫິຕທ຺ວາໂຣ ນ ໂຫຕິ, ອນາປຕ຺ຕີຕິ ພ຺ຍຕິເຣກໂຕ ທສ຺ສິຕໍ.

໕໔໗. ອິມສ຺ມິໍ ອນິຍຕສິກ຺ຂາປເທ ປາຬິຍໍ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ອສຕິປິ ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ຣໂຫ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ອາສເນ ນິສຊ຺ຊໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໒໘໕) ປຎ຺ຈມສ຺ສ ອເຈລກວຄ຺ຄສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປເທ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ ໂຍ ໂກຈິ ວິຎ຺ຎູ ປຸຣິໂສ ທຸຕິໂຍ ໂຫຕິ, ຕິຏ຺ຐຕິ ນ ນິສີທຕິ, ອຣໂຫເປກ຺ໂຂ, ອຎ຺ຎວິຫິໂຕ ນິສີທຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໘໘) ວຸຕ຺ເຕ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ສງ຺ຄເຫຕຸມາຫ ‘‘ອນນ຺ເຘ ສຕີ’’ຕິອາທິ. ‘‘ເອຕສ຺ສ ສມີເປ’’ຕິ ປກຣຓໂຕ ລພ຺ຠຕິ. ອິຘ ປຸລ຺ລິງ຺ຄນິທ຺ເທເສນ ປຸຣິໂສ ລພ຺ຠຕິ, ‘‘ເຕນາປິ ອພາເລນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ມນຸສ຺ສຊາຕິເກນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິທຎ຺ຈ ‘‘ວິຎ຺ຎຸສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ລພ຺ຠຕິ. ອນ຺ຘສທິສນິທ຺ທູປຄຕປຏິປກ຺ຂວາຈິອນນ຺ຘປເທນ ‘‘ອນິທ຺ທາຍນ຺ເຕ’’ຕິ ລພ຺ຠຕິ, ມນາປາມນາປໍ ຊານນ຺ເຕ ອນິທ຺ທາຍນ຺ເຕ ມນຸສ຺ສປຸຣິເສ ທສ຺ສນູປຈາຣສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວິຊ຺ຊມາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ນິສຊ຺ຊປຈ຺ຈຍາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ເອວຣູເປ ຣໂຫ ອາສເນ ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ນິສິນ຺ນປຈ຺ຈຍາ ອາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຐິຕສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາປິ ຕເທວ ປທໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ວິຎ຺ຎຸມ຺ຫິ ປຏິພເລ ມນຸສ຺ສປຸຣິເສ ອສນ຺ນິຫິເຕປິ ຕຖາວິເຘ ຣໂຫ ອາສເນ ມາຕຸຄາເມ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນປິ ສຍາເນປິ ຐິເຕປິ ສຍໍ ຐິຕສ຺ສ ນິສຊ຺ຊາຍ ອຠາວາ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ອາປຕ຺ຕິ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຣຫສຎ຺ຎິໂນ ນິສຊ຺ຊປຈ຺ຈຍາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ຣໂຫ ອາສເນ ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ນິສຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສາປິ ‘‘ຣໂຫ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຣຫິຕສ຺ສ ນິສີທໂຕ ນິສຊ຺ຊປຈ຺ຈຍາ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິກ຺ຂິຕ຺ຕເຈຕໂສ ນິສຊ຺ຊປຈ຺ຈຍາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ໂຍຊນາ.

໕໔໘. ເອຕ຺ຕາວຕາ ປາຈິຕ຺ຕິຍາປຕ຺ຕິມຕ຺ຕໂຕ ອນາປຕ຺ຕິປ຺ປກາຣໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອິມສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ອນິຍຕໂວຫາຣເຫຕຸຠູຕາຫິ ຕີຫິ ອາປຕ຺ຕີຫິ ອນາປຕ຺ຕິປກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ນ ໂທໂສ’’ຕິອາທິ. ອາປຕ຺ຕີຫິປິ ຕີຫິປີຕິ ‘‘ນິສຊ຺ຊໍ ຠິກ຺ຂຸ ປຏິຊານມາໂນ ຕິຓ຺ຓໍ ຘມ຺ມານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ກາເຣຕພ຺ໂພ ປາຣາຊິເກນ ວາ ສງ຺ຆາທິເສເສນ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ວາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໔໔) ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕາຫິ ‘‘ປຐມປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິກາຍສໍສຄ຺ຄສງ຺ຆາທິເສສາປຕ຺ຕິປາຈິຕ຺ຕິຍາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ອິມາຫິ ຕີຫິປິ ອາປຕ຺ຕີຫີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ.

ປຐມານິຍຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

໕໔໙. ວຕ຺ຕພ຺ພຠາເວນາຘິກຕທຸຕິຍານິຍຕວິນິຈ຺ຉຍໂຕ ປຐມານິຍເຕ ວຸຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉເຍຫິ ສມໍ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ປຫາຍ ຕຕ຺ຖ ອວຸຕ຺ຕໍ ອິມສ຺ເສວ ວິນິຈ຺ຉຍວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ອນນ຺ຘາ’’ຕິອາທິ. ອິຘ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສາປິ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຕໂຕ ອນາປຕ຺ຕິກຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອພຘິໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນນ຺ໂຘ ອພຘິໂຣຕິ ‘‘ປຸຣິໂສ’’ຕິ ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອິຕ຺ຖີ’’ຕິ ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອນນ຺ຘາພຘິຣາ’’ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເອວມຸປຣິປິ. ເຕນາປິ ສວນູປຈາຣນ຺ໂຕຄເຘນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອນ຺ໂຕທ຺ວາທສຫຕ຺ຖຏ຺ໂຐ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໕໐. ‘‘ອນ຺ໂຘ ອພຘິໂຣ ອນາປຕ຺ຕິໍ ນ ກໂຣຕີ’’ຕິ ອິທໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄສງ຺ຆາທິເສສໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ພຘິໂຣ ວາປິ ຈກ຺ຂຸມາ, ນ ກໂຣຕິ ອນາປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາສງ຺ຆາທິເສສໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປຸຣິມານິຍຕກຖາຍ ອວຸຕ຺ຕວິເສສສ຺ສ ທຸຕິຍານິຍຕກຖາຍ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ອຍມ຺ປິ ວິເສໂສ ອິຘ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ໂກຍໍ ວິເສໂສ, ໂຍ ອິຘ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ເຈ? ຕຕ຺ຖ ‘‘ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ອາສເນ ອລໍກມ຺ມນິເຍ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໔໔) ວຸຕ຺ຕໍ ອາສນງ຺ຄທ຺ວຍໍ ອິຘ ‘‘ນ ເຫວ ໂຂ ປນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອາສນໍ ໂຫຕິ ນາລໍກມ຺ມນິຍ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໕໓) ນິເສເຘຕ຺ວາ ‘‘ອລຎ຺ຈ ໂຂ ໂຫຕິ ມາຕຸຄາມໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາຫິ ວາຈາຫິ ໂອຠາສິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໕໓) ອິທໍ ອປຸພ຺ພງ຺ຄໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣ ມາຕຸຄາໂມຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຕທຫຸຊາຕາປິ ທາຣິກາ ຄຫິຕາ, ອິຘ ‘‘ມາຕຸຄາໂມ ນາມ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖີ, ນ ຍກ຺ຂີ, ນ ເປຕີ, ນ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາ, ວິຎ຺ຎູ ປຏິພລາ ສຸຠາສິຕທຸພ຺ຠາສິຕໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາຊານິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໕໔) ວິຎ຺ຎູ ປຏິພໂລ ມາຕຸຄາໂມວ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ປາຣາຊິເກນ ວາ ສງ຺ຆາທິເສເສນ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ວາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໔໔) ຕິສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ວຸຕ຺ຕາ, ອິຘ ‘‘ນິສຊ຺ຊໍ ຠິກ຺ຂຸ ປຏິຊານມາໂນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ກາເຣຕພ຺ໂພ ສງ຺ຆາທິເສເສນ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ວາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໕໓) ທ຺ເວເຍວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ວຸຕ຺ຕາ. ສງ຺ຆາທິເສເສສຸ ຈ ຕຕ຺ຖ ‘‘ສາ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ ‘ອຍ຺ໂຍ ມຍາ ທິຏ຺ໂຐ ນິສິນ຺ໂນ ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ’ຕິ, ໂສ ຈ ຕໍ ປຏິຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ກາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໔໘) ກາຍສໍສຄ຺ຄສງ຺ຆາທິເສໂສວ ວຸຕ຺ໂຕ, ອິຘ ໂສ ຈ ວຸຕ຺ໂຕ, ‘‘ສາ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ ‘ອຍ຺ຍສ຺ສ ມຍາ ສຸຕໍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ມາຕຸຄາມໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາຫິ ວາຈາຫິ ໂອຠາເສນ຺ຕສ຺ສາ’ຕິ, ໂສ ຈ ຕໍ ປຏິຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ກາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໕໕) ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາສງ຺ຆາທິເສໂສ ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອຕ຺ຕໂກ ອຸຠິນ຺ນມນິຍຕານໍ ວິເສໂສ.

ອຍໍ ກສ຺ມາ ນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ? ອຍໍ ສມ຺ໂພຘວຕ຺ຖຸວິເສໂສ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິໂຕ ປນ ອຏ຺ຐກຖາຄຕວິນິຈ຺ຉຍວິເສສໂຕຕິ ຕສ຺ມາ ນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຕິສມຸຏ຺ຐານເມວິທໍ ກາຍຈິຕ຺ຕວາຈາຈິຕ຺ຕກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕວເສນ ຕີຓິ ສມຸຏ຺ຐານານິ ເອຕສ຺ສາຕິ ກຕ຺ວາ.

ອິເມຫິປິ ທ຺ວີຫິ ອນິຍຕສິກ຺ຂາປເທຫິ ສິກ຺ຂາປທນ຺ຕເຣສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາເຍວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ, ອນາປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ທສ຺ສິຕາ, ນ ໂກຈິ ອາປຕ຺ຕິວິເສໂສ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ກິເມເຕສໍ ວຈເນນາຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ວິນຍວິນິຈ຺ຉຍລກ຺ຂຓໍ ຐເປຕຸໍ ຠຄວຕາ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ທ຺ເວ ອນິຍຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ. ກຖໍ? ເອວຣູປາຍປິ ສທ຺ເຘຍ຺ຍວຈນາຍ ອຸປາສິກາຍ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ປຏິຊານມາໂນວ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ອປ຺ປຏິຊານມາໂນ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຍາຍ ກາຍຈິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ເຍນ ເກນຈິ ໂຈທິເຕ ປຏິຎ຺ຎາຕກຣຓໍເຍວງ຺ຄໍ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິເມຫິ ສິກ຺ຂາປເທຫິ ວິນິຈ຺ຉຍລກ຺ຂຓໍ ຐປິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຖ ກສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອນິຍຕໍ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ອິທເມວ ລກ຺ຂຓໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອນຸຄຕນ຺ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທຸຕິຍານິຍຕກຖາວຓ຺ຓນາ.

ອິຕິ ວິນຍຕ຺ຖສາຣສນ຺ທີປນິຍາ

ວິນຍວິນິຈ຺ຉຍວຓ຺ຓນາຍ

ອນິຍຕກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.