໗. ອນາມາສວິນິຈ຺ຉຍກຖາ

໔໐. ອນາມາສນ຺ຕິ ນ ປຣາມສິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໘໑) – ຍສ຺ມາ ມາຕາ ວາ ໂຫຕຸ ຘີຕາ ວາ ຠຄິນີ ວາ, ອິຕ຺ຖີ ນາມ ສພ຺ພາປິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ປາຣິພນ຺ຖິກາວ ອນາມາສາ ຈ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຍໍ ເມ ມາຕາ, ອຍໍ ເມ ຘີຕາ, ອຍໍ ເມ ຠຄິນີ’’ຕິ ເຄຫສ຺ສິຕເປເມນ ອາມສໂຕປິ ທຸກ຺ກຏເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມໍ ປນ ຠຄວໂຕ ອາຓໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ເຕນ ສເຈປິ ນທີໂສເຕນ ວຸຍ຺ຫມານໍ ມາຕຣໍ ປສ຺ສຕິ, ເນວ ຫຕ຺ເຖນ ປຣາມສິຕພ຺ພາ, ປຓ຺ຑິເຕນ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ນາວາ ວາ ຜລກໍ ວາ ກທລິກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາ ທາຣຸກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາ ອຸປສໍຫຣິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ກາສາວມ຺ປິ ອຸປສໍຫຣິຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຐເປຕພ຺ພໍ, ‘‘ເອຕ຺ຖ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ປນ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຄຫິເຕ ‘‘ປຣິກ຺ຂາຣໍ ກຑ຺ຒາມີ’’ຕິ ກຑ຺ຒນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ຠາຍຕິ, ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ມາ ຠາຍີ’’ຕິ ສມສ຺ສາເສຕພ຺ພາ. ສເຈ ຠາຍມານາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຫສາ ຂນ຺ເຘ ວາ ອຠິຣຸຫຕິ, ຫຕ຺ເຖ ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ‘‘ອເປຫິ ມຫລ຺ລິເກ’’ຕິ ນິທ຺ຘຸນິຕພ຺ພາ, ຖລໍ ປາເປຕພ຺ພາ. ກທ຺ທເມ ລຄ຺ຄາຍປິ ກູເປ ປຕິຕາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຕ຺ຣາປິ ຫິ ໂຍຕ຺ຕໍ ວາ ວຕ຺ຖໍ ວາ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນ ຄຫິຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ, ນ ຕ຺ເວວ ອາມສິຕພ຺ພາ.

ນ ເກວລຎ຺ຈ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ສຣີຣເມວ ອນາມາສໍ, ນິວາສນປາຣຸປນມ຺ປິ ອາຠຣຓຠຓ຺ຑມ຺ປິ ອນ຺ຕມໂສ ຕິຓຓ຺ຑຸປກໍ ວາ ຕາລປຓ຺ຓມຸທ຺ທິກໍ ວາ ອຸປາທາຍ ອນາມາສເມວ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ນິວາສນປາວຸຣຓໍ ປິຬນ຺ຘນຕ຺ຖາຍ ຐປິຕເມວ. ສເຈ ປນ ນິວາສນໍ ວາ ປາຣຸປນໍ ວາ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຈີວຣຕ຺ຖາຍ ປາທມູເລ ຐເປຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ອາຠຣຓຠຓ຺ເຑສຸ ປນ ສີສປສາຘນທນ຺ຕສູຈິອາທິກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ‘‘ອິມໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ເທມ, ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ທີຍມານໍ ສິປາຏິກາສູຈິອາທິອຸປກຣຓຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສຸວຓ຺ຓຣຊຕມຸຕ຺ຕາທິມຍໍ ປນ ອນາມາສເມວ, ທີຍມານມ຺ປິ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ເອຕາສໍ ສຣີຣູປຄເມວ ອນາມາສໍ, ອິຕ຺ຖິສຓ຺ຐາເນນ ກຕໍ ກຏ຺ຐຣູປມ຺ປິ ທນ຺ຕຣູປມ຺ປິ ອຍຣູປມ຺ປິ ໂລຫຣູປມ຺ປິ ຕິປຸຣູປມ຺ປິ ໂປຕ຺ຖກຣູປມ຺ປິ ສພ຺ພຣຕນຣູປມ຺ປິ ອນ຺ຕມໂສ ປິຏ຺ຐມຍຣູປມ຺ປິ ອນາມາສເມວ. ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ປນ ‘‘ອິທໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ລຠິຕ຺ວາ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕນມຍໍ ອວເສສໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸປກຣຓາຣຫໍ ອຸປກຣເຓ, ປຣິໂຠຄາຣຫໍ ປຣິໂຠເຄ ອຸປເນຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໔໑. ຍຖາ ຈ ອິຕ຺ຖິຣູປກໍ, ເອວໍ ສຕ຺ຕວິຘໍ ຘຎ຺ຎມ຺ປິ ອນາມາສເມວ. ຕສ຺ມາ ເຂຕ຺ຕມຊ຺ເຌນ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ຕຕ຺ຖຊາຕກມ຺ປິ ຘຎ຺ຎຜລໍ ນ ອາມສນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຆຣທ຺ວາເຣ ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ວາ ຘຎ຺ຎໍ ປສາຣິຕໍ ໂຫຕິ, ປສ຺ເສນ ຈ ມຄ຺ໂຄ ອຕ຺ຖິ, ນ ມທ຺ທນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ຄມນມຄ຺ເຄ ອສຕິ ມຄ຺ຄໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອນ຺ຕຣຆເຣ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ອຸປຣິ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ນິສີທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເກຈິ ອາສນສາລາຍ ຘຎ຺ຎໍ ອາກິຣນ຺ຕິ, ສເຈ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ຫຣາເປຕຸໍ, ຫຣາເປຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ, ເອກມນ຺ຕໍ ຘຎ຺ຎໍ ອມທ຺ທນ຺ເຕນ ປີຐກໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ໂອກາໂສ ນ ໂຫຕິ, ມນຸສ຺ສາ ຘຎ຺ຎມຊ຺ເຌເຍວ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖຊາຕການິ ມຸຄ຺ຄມາສາທີນິ ອປຣຓ຺ຓານິປິ ຕາລປນສາທີນິ ວາ ຜລານິ ກີຬນ຺ເຕນ ນ ອາມສິຕພ຺ພານິ. ມນຸສ຺ເສຫິ ຣາສິກເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຣຎ຺ເຎ ປນ ຣຸກ຺ຂໂຕ ປຕິຕານິ ຜລານິ ‘‘ອນຸປສມ຺ປນ຺ນານໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໔໒. ມຸຕ຺ຕາ ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສງ຺ໂຂ ສິລາ ປວາຬໍ ຣຊຕໍ ຊາຕຣູປໍ ໂລຫິຕງ຺ໂກ ມສາຣຄລ຺ລນ຺ຕິ ອິເມສຸ ທສສຸ ຣຕເນສຸ ມຸຕ຺ຕາ ອໂຘຕາ ອວິທ຺ຘາ ຍຖາຊາຕາວ ອາມສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເສສາ ອນາມາສາຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ມຸຕ຺ຕາ ໂຘຕາປິ ອໂຘຕາປິ ອນາມາສາ, ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ກຸຏ຺ຐໂຣຄສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍ ປນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ຕມໂສ ຊາຕິຜລິກໍ ອຸປາທາຍ ສພ຺ໂພປິ ນີລປີຕາທິວຓ຺ຓເຠໂທ ມຓິ ໂຘຕວິທ຺ຘວຏ຺ຏິໂຕ ອນາມາໂສ, ຍຖາຊາໂຕ ປນ ອາກຣມຸຕ຺ໂຕ ປຕ຺ຕາທິຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕມ຺ປິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ປຈິຕ຺ວາ ກໂຕ ກາຈມຓິເຍເວໂກ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເວຬຸຣິເຍປິ ມຓິສທິໂສວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ສງ຺ໂຂ ຘມນສງ຺ໂຂ ຈ ໂຘຕວິທ຺ໂຘ ຈ ຣຕນມິສ຺ໂສ ອນາມາໂສ, ປານີຍສງ຺ໂຂ ໂຘໂຕປິ ອໂຘໂຕປິ ອາມາໂສວ. ເສສຎ຺ຈ ອຎ຺ຊນາທິເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍປິ ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍປິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສິລາ ໂຘຕວິທ຺ຘາ ຣຕນສໍຍຸຕ຺ຕາ ມຸຄ຺ຄວຓ຺ຓາວ ອນາມາສາ, ເສສາ ສຕ຺ຖກນິຆໍສນາທິອຕ຺ຖາຍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຣຕນສໍຍຸຕ຺ຕາຕິ ສຸວຓ຺ເຓນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ປຈິຕ຺ວາ ກຕາຕິ ວທນ຺ຕິ. ປວາຬໍ ໂຘຕວິທ຺ຘໍ ອນາມາສໍ, ເສສໍ ອາມາສຎ຺ຈ ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖຎ຺ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ໂຘຕມ຺ປິ ອໂຘຕມ຺ປິ ສພ຺ພໍ ອນາມາສຎ຺ຈ ນ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ.

ຣຊຕຎ຺ຈ ຊາຕຣູປຎ຺ຈ ກຕຠຓ຺ຑມ຺ປິ ອກຕຠຓ຺ຑມ຺ປິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ພີຊໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນາມາສຎ຺ຈ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉນີຍຎ຺ຈ. ອຸຕ຺ຕຣຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ກິຣ ສຸວຓ຺ຓເຈຕິຍໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ມຫາປທຸມຕ຺ເຖຣສ຺ສ ເປເສສິ. ເຖໂຣ ‘‘ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິ. ເຈຕິຍຆເຣ ສຸວຓ຺ຓປທຸມສຸວຓ຺ຓພຸພ຺ພຸຬກາທີນິ ໂຫນ຺ຕິ, ເອຕານິປິ ອນາມາສານິ. ເຈຕິຍຆຣໂຄປກາ ປນ ຣູປິຍຉຑ຺ຑກຏ຺ຐາເນ ຐິຕາ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ເກຬາປຍິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸຣຸນ຺ຘິຍໍ ປນ ຕມ຺ປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ສຸວຓ຺ຓເຈຕິເຍ ກຈວຣເມວ ຫຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ. ອາຣກູຏໂລຫມ຺ປິ ຊາຕຣູປຄຕິກເມວ ອນາມາສນ຺ຕິ ສພ຺ພຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສນາສນປຣິໂຠເຄ ປນ ສພ຺ໂພປິ ກປ຺ປິໂຍ, ຕສ຺ມາ ຊາຕຣູປຣຊຕມຍາ ສພ຺ເພປິ ເສນາສນປຣິກ຺ຂາຣາ ອາມາສາ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມວິນຍວຓ຺ຓນຏ຺ຐາເນ ຣຕນມຓ຺ຑເປ ກໂຣນ຺ຕິ ຜລິກຕ຺ຖມ຺ເຠ ຣຕນທາມປຏິມຓ຺ຑິເຕ, ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພູປກຣຓານິ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕຸໍ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ໂລຫິຕງ຺ກມສາຣຄລ຺ລາ ໂຘຕວິທ຺ຘາ ອນາມາສາ, ອິຕເຣ ອາມາສາ, ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ໂຘຕາປິ ອໂຘຕາປິ ສພ຺ພໂສ ອນາມາສາ, ນ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏນ຺ຕີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ.

໔໓. ສພ຺ພໍ ອາວຸຘຠຓ຺ຑໍ ອນາມາສໍ, ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ທີຍມານມ຺ປິ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ສຕ຺ຖວຓິຊ຺ຊາ ນາມ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສຸທ຺ຘຘນຸທຓ຺ໂຑປິ ຘນຸຊິຍາປິ ປໂຕໂທປິ ໂຕມໂຣປິ ອງ຺ກຸໂສປິ ອນ຺ຕມໂສ ວາສິຜຣສຸອາທີນິປິ ອາວຸຘສງ຺ເຂເປນ ກຕານິ ອນາມາສານິ. ສເຈ ເກນຈິ ວິຫາເຣ ສຕ຺ຕິ ວາ ໂຕມໂຣ ວາ ຐປິໂຕ ໂຫຕິ, ວິຫາຣໍ ຊຄ຺ຄນ຺ເຕນ ‘‘ຫຣນ຺ຕູ’’ຕິ ສາມິການໍ ເປເສຕພ຺ພໍ. ສເຈ ນ ຫຣນ຺ຕິ, ຕໍ ອຈາເລນ຺ເຕນ ວິຫາໂຣ ປຏິຊຄ຺ຄິຕພ຺ໂພ. ຍຸທ຺ຘຠູມິຍໍ ປນ ປຕິຕໍ ອສິໍ ວາ ສຕ຺ຕິໍ ວາ ໂຕມຣໍ ວາ ທິສ຺ວາ ປາສາເຓນ ວາ ເກນຈິ ວາ ອສິໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖກຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິຕຣານິປິ ວິໂຍເຊຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິ ສຕ຺ຖກຕ຺ຖາຍ, ກິຎ຺ຈິ ກຕ຺ຕຣທຓ຺ຑາທິອຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ທີຍມານໍ ປນ ວິນາເສຕ຺ວາ ‘‘ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສພ຺ພມ຺ປິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ມຈ຺ຉຊາລປກ຺ຂິຊາລາທີນິປິ ຜລກຊາລິກາທີນິປິ ສຣປຣິຕ຺ຕາຓານິປິ ສພ຺ພານິ ອນາມາສານິ, ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ລພ຺ຠມາເນສຸ ປນ ຊາລໍ ຕາວ ‘‘ອາສນສ຺ສ ວາ ເຈຕິຍສ຺ສ ວາ ອຸປຣິ ພນ຺ຘິສ຺ສາມິ, ຉຕ຺ຕໍ ວາ ເວເຐສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສຣປຣິຕ຺ຕາຓໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ປຣູປໂຣຘນິວາຣຓຎ຺ຫິ ເອຕໍ, ນ ອຸປໂຣຘກຣນ຺ຕິ. ຜລກໍ ‘‘ທນ຺ຕກຏ຺ຐຠາຊນໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຈມ຺ມວິນທ຺ຘານິ ວີຓາເຠຣິອາທີນິ ອນາມາສານິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ເຠຣິສງ຺ຆາໂຏປິ ວີຓາສງ຺ຆາໂຏປິ ຕຸຈ຺ຉໂປກ຺ຂຣມ຺ປິ ມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ອາໂຣປິຕຈມ຺ມມ຺ປິ ວີຓາທຓ຺ຑໂກປິ ສພ຺ພໍ ອນາມາສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂອນຫິຕຸໍ ວາ ໂອນຫາເປຕຸໍ ວາ ວາເທຕຸໍ ວາ ວາທາເປຕຸໍ ວາ ນ ລພ຺ຠຕິເຍວ. ເຈຕິຍງ຺ຄເຓ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ມນຸສ຺ເສຫິ ຉຑ຺ຑິຕໍ ທິສ຺ວາປິ ອຈາເລຕ຺ວາວ ອນ຺ຕຣນ຺ຕເຣ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ກຈວຣຉຑ຺ຑນກາເລ ປນ ກຈວຣນິຍາເມເນວ ຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ລພ຺ຠມາເນສຸ ປນ ວີຓາໂທຓິກຎ຺ຈ ເຠຣິໂປກ຺ຂຣຎ຺ຈ ທນ຺ຕກຏ຺ຐຠາຊນໍ ກຣິສ຺ສາມ, ຈມ຺ມໍ ສຕ຺ຖກໂກສກນ຺ຕິ ເອວໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣສ຺ສ ອຸປກຣຓຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຖາ ຕຖາ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ອິຕິ ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນຍວິນິຈ຺ຉຍສງ຺ຄເຫ

ອນາມາສວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ສມຕ຺ຕາ.