໒໗. ອຸປຊ຺ຌາຍາທິວຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉຍກຖາ

໑໘໓. ວຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ວຕ຺ຕໍ ນາເມຕໍ ອຸປຊ຺ຌາຍວຕ຺ຕໍ ອາຈຣິຍວຕ຺ຕໍ ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕໍ ອາວາສິກວຕ຺ຕໍ ຄມິກວຕ຺ຕໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ຕໍ ອາຣຎ຺ຎິກວຕ຺ຕໍ ເສນາສນວຕ຺ຕໍ ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ຕໍ ວຈ຺ຈກຸຏິວຕ຺ຕນ຺ຕິ ພຫຸວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ອຸປຊ຺ຌາຍວຕ຺ຕໍ ຕາວ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພໍ – ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ກາລສ຺ເສວ ອຸຏ຺ຐາຍ ອຸປາຫນາ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ທາຕພ຺ພໍ, ມຸໂຂທກໍ ທາຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ເທນ຺ເຕນ ມຫນ຺ຕໍ ມຊ຺ຌິມໍ ຂຸທ຺ທກນ຺ຕິ ຕີຓິ ທນ຺ຕກຏ຺ຐານິ ອຸປເນຕ຺ວາ ອິໂຕ ຍໍ ຕີຓິ ທິວສານິ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຈຕຸຕ຺ຖທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕາທິສເມວ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອນິຍມໍ ກຕ຺ວາ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຖ ຍາທິສໍ ລຠຕິ, ຕາທິສໍ ທາຕພ຺ພໍ. ມຸໂຂທກໍ ເທນ຺ເຕນປິ ສີຕຎ຺ຈ ອຸຓ຺ຫຎ຺ຈ ອຸທກໍ ອຸປເນຕ຺ວາ ຕໂຕ ຍໍ ຕີຓິ ທິວສານິ ວຬຎ຺ເຊຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕາທິສເມວ ມຸຂໂຘວໂນທກໍ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ທຸວິຘມ຺ປິ ວຬຎ຺ເຊຕິ, ທຸວິຘມ຺ປິ ອຸປເນຕພ຺ພໍ. ອຸທກໍ ມຸຂໂຘວນຏ຺ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ວຈ຺ຈກຸຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ເຖເຣ ວຈ຺ຈກຸຏິຄເຕ ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ປຣິເວຓໍ ອສຸຎ຺ຎໍ ໂຫຕິ. ເຖເຣ ວຈ຺ຈກຸຏິໂຕ ອນິກ຺ຂນ຺ເຕເຍວ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ. ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ສເຈ ຍາຄຸ ໂຫຕິ, ຠາຊນໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ຍາຄຸ ອຸປນາເມຕພ຺ພາ, ຍາຄຸໍ ປິວິຕສ຺ສ ອຸທກໍ ທຕ຺ວາ ຠາຊນໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປ຺ປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ວຸຏ຺ຐິເຕ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ໂສ ເທໂສ ອຸກ຺ລາໂປ ໂຫຕິ ເກນຈິ ກຈວເຣນ ສໍກິຓ຺ໂຓ, ໂສ ເທໂສ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນ ອຎ຺ໂຎ ກຈວໂຣ ນຕ຺ຖິ, ອຸທກຜຸສິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ, ຫຕ຺ເຖນ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ.

ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ຄາມໍ ປວິສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ນິວາສນໍ ທາຕພ຺ພໍ, ປຏິນິວາສນໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ກາຍພນ຺ຘນໍ ທາຕພ຺ພໍ, ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໂຍ ທາຕພ຺ພາ, ໂຘວິຕ຺ວາ ປຕ຺ໂຕ ສອຸທໂກ ທາຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ປຈ຺ຉາສມຓໍ ອາກງ຺ຂຕິ, ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໂຍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ໂຫຕພ຺ພໍ, ນາຕິທູເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນາຈ຺ຈາສນ຺ເນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ປນ ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕໍ ເອເກນ ວາ ທ຺ວີຫິ ວາ ປທວີຕິຫາເຣຫິ ສມ຺ປາປຸຓາຕິ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ນາຕິທູເຣ ນາຈ຺ຈາສນ຺ເນ ຄໂຕ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ຠິກ຺ຂາຈາເຣ ຍາຄຸຍາ ວາ ຠຕ຺ເຕ ວາ ລທ຺ເຘ ປຕ຺ໂຕ ອຸຓ຺ໂຫ ວາ ຠາຣິໂກ ວາ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕໍ ຕສ຺ສ ທຕ຺ວາ ໂສ ປຕ຺ໂຕ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ນ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ຠຓມານສ຺ສ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ກຖາ ໂອປາເຕຕພ຺ພາ. ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປນ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ນ-ກາເຣນ ປຏິເສໂຘ ກຣີຍຕິ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏາປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາປຕ຺ຕິສາມນ຺ຕາ ຠຓມາໂນ ນິວາເຣຕພ຺ໂພ. ນິວາເຣນ຺ເຕນ ຈ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອີທິສໍ ນາມ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ເຕນ ວິຍ ວາເຣຕພ຺ໂພ, ‘‘ວາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ ປນ ກຕ຺ວາ ‘‘ມຫລ຺ລກ, ມາ ເອວໍ ຠຓາ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ.

ສເຈ ອາສນ຺ເນ ຄາໂມ ໂຫຕິ, ວິຫາເຣ ວາ ຄິລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ, ຄາມໂຕ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ທູເຣ ຄາໂມ ໂຫຕິ, ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ສທ຺ຘິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ນຕ຺ຖິ, ເຕເນວ ສທ຺ຘິໍ ຄາມໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຈີວເຣນ ປຕ຺ຕໍ ເວເຐຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ຄໂຕ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ປຐມຕຣໍ ອາຄເຕນ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ປຏິນິວາສນໍ ທາຕພ຺ພໍ, ນິວາສນໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຈີວຣໍ ເສທຄ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ, ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ອຸຓ຺ເຫ ໂອຕາເປຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ອຸຓ຺ເຫ ຈີວຣໍ ນິທຫິຕພ຺ພໍ, ຈີວຣໍ ສງ຺ຆຣິຕພ຺ພໍ. ຈີວຣໍ ສງ຺ຆຣນ຺ເຕນ ຈ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລໍ ກຓ຺ຓໍ ອຸສ຺ສາເຣຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ສງ຺ຆຣິຕພ຺ພໍ. ກິໍກາຣຓາ? ມາ ມຊ຺ເຌ ຠງ຺ໂຄ ອໂຫສີຕິ. ສມໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆຣິຕສ຺ສ ຫິ ມຊ຺ເຌ ຠງ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ນິຈ຺ຈໍ ຠິຊ຺ຊມານໍ ທຸພ຺ພລໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ນິວາຣຓຕ຺ຖເມຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ອຊ຺ຊ ຠງ຺ຄຏ຺ຐາເນເຍວ ສ຺ເວ ນ ຠິຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ທິວເສ ທິວເສ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລໍ ອຸສ຺ສາເຣຕ຺ວາ ສງ຺ຆຣິຕພ຺ພໍ, ໂອໂຠເຄ ກາຍພນ຺ຘນໍ ກາຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ໂຫຕິ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ຈ ຠຸຎ຺ຊິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ອຸທກໍ ທຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ອຸປນາເມຕພ຺ໂພ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ປານີເຍນ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ປຸຈ຺ຉນ຺ເຕນ ຈ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ‘‘ປານີຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຫຣີຍຕູ’’ຕິ ປານີເຍນ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ກາໂລ ອຕ຺ຖິ, ອຸປຊ຺ຌາເຍ ຠຸຕ຺ເຕ ສຍໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຸປກຏ຺ໂຐ ກາໂລ, ປານີຍໍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຐເປຕ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຠຸຕ຺ຕາວິສ຺ສ ອຸທກໍ ທຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປ຺ປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ໂຘວິຕ຺ວາ ໂວທກໍ ກຕ຺ວາ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ອຸຓ຺ເຫ ໂອຕາເປຕພ຺ໂພ, ນ ຈ ອຸຓ຺ເຫ ປຕ຺ໂຕ ນິທຫິຕພ຺ໂພ, ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ປຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ເຕນ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ຈໍ ວາ ເຫຏ຺ຐາປີຐໍ ວາ ປຣາມສິຕ຺ວາ ປຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ນ ຈ ຕຏ຺ຏິກຈມ຺ມຂຓ຺ຑາທີຫິ ອນນ຺ຕຣຫິຕາຍ ຠູມິຍາ ປຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນ ກາຬວຓ຺ຓກຕາ ວາ ສຸຘາພທ຺ຘາ ວາ ຠູມິ ໂຫຕິ ນິຣຊມຕ຺ຕິກາ, ຕຖາຣູປາຍ ຠູມິຍາ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ໂຘຕວາລິກາຍປິ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ປໍສຸຣຊສກ຺ຂຣາທີສຸ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ຣ ປນ ປຓ຺ຓໍ ວາ ອາຘາຣກໍ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ຣ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ. ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ເຕນ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ຈີວຣວໍສໍ ວາ ຈີວຣຣຊ຺ຊຸໍ ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາຣໂຕ ອນ຺ຕໍ ໂອຣໂຕ ໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ອິທຎ຺ຈ ຈີວຣວໍສາທີນໍ ເຫຏ຺ຐາ ຫຕ຺ຖໍ ປເວເສຕ຺ວາ ອຠິມຸເຂນ ຫຕ຺ເຖນ ສຓິກໍ ນິກ຺ຂິປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ເຕ ປນ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຠເຄນ ຈີວຣວໍສາທີນໍ ອຸປຣິ ຂິປນ຺ຕສ຺ສ ຠິຕ຺ຕິຍໍ ໂຠໂຄ ປຏິຫຎ຺ຎຕິ, ຕສ຺ມາ ຕຖາ ນ ກາຕພ຺ພໍ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ວຸຏ຺ຐິເຕ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ. ສເຈ ໂສ ເທໂສ ອຸກ຺ລາໂປ ໂຫຕິ, ໂສ ເທໂສ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ.

ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ນຫາຍິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ນຫານໍ ປຏິຍາເທຕພ຺ພໍ. ສເຈ ສີເຕນ ອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ສີຕໍ ປຏິຍາເທຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຸຓ຺ເຫນ ອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ອຸຓ຺ຫໍ ປຏິຍາເທຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ປວິສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຈຸຓ຺ຓໍ ສນ຺ເນຕພ຺ພໍ, ມຕ຺ຕິກາ ເຕເມຕພ຺ພາ. ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ອາທາຍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ທຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອກມນ຺ເຕ ນິທ຺ຘູມຏ຺ຐາເນ ຐເປຕພ຺ພໍ, ຈຸຓ຺ຓໍ ທາຕພ຺ພໍ, ມຕ຺ຕິກາ ທາຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ຊນ຺ຕາຆຣໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ປວິສນ຺ເຕນ ມຕ຺ຕິກາຍ ມຸຂໍ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ. ນ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ປຏິພາຫິຕພ຺ພາ, ຊນ຺ຕາຆເຣ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ຊນ຺ຕາຆເຣ ປຣິກມ຺ມໍ ນາມ ອງ຺ຄາຣມຕ຺ຕິກາອຸຓ຺ໂຫທກທານາທິກໍ ສພ຺ພກິຈ຺ຈໍ. ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕນ ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ອາທາຍ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ.

ອຸທເກປິ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄຆໍສນາທິກໍ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນຫາເຕນ ປຐມຕຣໍ ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄຕ຺ຕໍ ໂວທກໍ ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ຄຕ຺ຕໂຕ ອຸທກໍ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ນິວາສນໍ ທາຕພ຺ພໍ, ສງ຺ຆາຏິ ທາຕພ຺ພາ, ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ອາທາຍ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ປານີເຍນ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ຊນ຺ຕາຆເຣ ຫິ ອຸຓ຺ຫສນ຺ຕາເປນ ປິປາສາ ໂຫຕິ. ສເຈ ອຸທ຺ທິສາເປຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປຣິປຸຈ຺ຉິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ປຣິປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ.

ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວິຫຣຕິ, ສເຈ ໂສ ວິຫາໂຣ ອຸກ຺ລາໂປ ໂຫຕິ, ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ເກນຈິ ເຄລຎ຺ເຎນ ອນຠິຠູໂຕ ໂຫຕິ, ໂສເຘຕພ຺ໂພ. ອຄິລາເນນ ຫິ ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ສຏ຺ຐິວສ຺ເສນປິ ສພ຺ພໍ ອຸປຊ຺ຌາຍວຕ຺ຕໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອນາທເຣນ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕເຠເທ ທຸກ຺ກຏໍ, ນ-ກາຣປຏິສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ ປນ ປເທສຸ ຄິລານສ຺ສປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕກິຣິຍໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏເມວ. ວິຫາຣໍ ໂສເຘນ຺ເຕນ ປຐມໍ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ນິສີທນປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ຠິສິພິມ຺ໂພຫນໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ມຎ຺ໂຈ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ປີຐໍ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ມຎ຺ຈປຏິປາທກາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພາ, ເຂຬມລ຺ລໂກ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ອປສ຺ເສນຜລກໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວິຫາເຣ ສນ຺ຕານກໍ ໂຫຕິ, ອຸລ຺ໂລກາ ປຐມໍ ໂອຫາເຣຕພ຺ພໍ, ອາໂລກສນ຺ຘິກຓ຺ຓຠາຄາ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສເຈ ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມກຕາ ຠິຕ຺ຕິ ກຓ຺ຓກິຕາ ໂຫຕິ, ໂຈຬກໍ ເຕເມຕ຺ວາ ປີເຬຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສເຈ ກາຬວຓ຺ຓກຕາ ຠູມິ ກຓ຺ຓກິຕາ ໂຫຕິ, ໂຈຬກໍ ເຕເມຕ຺ວາ ປີເຬຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສເຈ ອກຕາ ໂຫຕິ ຠູມິ, ອຸທເກນ ປຣິປ຺ໂຜສິຕ຺ວາ ປຣິປ຺ໂຜສິຕ຺ວາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ ‘‘ມາ ວິຫາໂຣ ຣເຊນ ອຸຫຎ຺ຎີ’’ຕິ, ສງ຺ກາຣໍ ວິຈິນິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ.

ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຠິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາ ປຐມໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ອໂຫສິ, ຕເຖວ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ. ເອຕທຕ຺ຖເມວ ຫິ ‘‘ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສເຈ ປນ ປຐມໍ ອຊານນ຺ເຕນ ເກນຈິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ອໂຫສິ, ສມນ຺ຕໂຕ ຠິຕ຺ຕິໍ ທ຺ວງ຺ຄຸລມຕ຺ເຕນ ວາ ຕິວງ຺ຄຸລມຕ຺ເຕນ ວາ ໂມເຈຕ຺ວາ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ. ອິທຎ຺ເຫຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາປນວຕ຺ຕໍ – ສເຈ ກຏສາຣໂກ ໂຫຕິ ອຕິມຫນ຺ໂຕ ຈ, ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ໂກຏິໍ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ໂພ. ສເຈ ໂກຏິໍ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ນ ຊານາຕິ, ນ ຉິນ຺ທິຕພ຺ໂພ. ມຎ຺ຈປຏິປາທກາ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍຖາຐາເນ ຐເປຕພ຺ພາ, ມຎ຺ໂຈ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ໂພ, ປີຐໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ຠິສິພິມ຺ໂພຫນໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ນິສີທນປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ເຂຬມລ຺ລໂກ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາຐາເນ ຐເປຕພ຺ໂພ, ອປສ຺ເສນຜລກໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາຐາເນ ຐເປຕພ຺ພໍ. ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ປຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ເຕນ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ຈໍ ວາ ເຫຏ຺ຐາປີຐໍ ວາ ປຣາມສິຕ຺ວາ ປຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ນ ຈ ອນນ຺ຕຣຫິຕາຍ ຠູມິຍາ ປຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ. ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ເຕນ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ຈີວຣວໍສໍ ວາ ຈີວຣຣຊ຺ຊຸໍ ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາຣໂຕ ອນ຺ຕໍ, ໂອຣໂຕ ໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ປຸຣຕ຺ຖິມາ ສຣຊາ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ປຸຣຕ຺ຖິມາ ວາຕປານາ ຖເກຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຈ຺ຉິມາ, ອຸຕ຺ຕຣາ, ທກ຺ຂິຓາ ສຣຊາ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ທກ຺ຂິຓາ ວາຕປານາ ຖເກຕພ຺ພາ. ສເຈ ສີຕກາໂລ ໂຫຕິ, ທິວາ ວາຕປານາ ວິວຣິຕພ຺ພາ, ຣຕ຺ຕິໍ ຖເກຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸຓ຺ຫກາໂລ ໂຫຕິ, ທິວາ ຖເກຕພ຺ພາ, ຣຕ຺ຕິໍ ວິວຣິຕພ຺ພາ.

ສເຈ ອຸກ຺ລາປໍ ໂຫຕິ, ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ໂກຏ຺ຐໂກ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ອຸປຏ຺ຐານສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຄ຺ຄິສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ວຈ຺ຈກຸຏິ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕພ຺ພໍ, ອາຈມນກຸມ຺ຠິຍາ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ອນຠິຣຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ເນຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ໂຎ ວາ ຠິກ຺ຂຸ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘‘ເຖຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉາ’’ຕິ, ຘມ຺ມກຖາ ວາສ຺ສ ກາຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ວິໂນເທຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ວິໂນທາເປຕພ຺ພໍ ຘມ຺ມກຖາ ວາສ຺ສ ກາຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ໂຎ ວາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘‘ເຖຣໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊາເປຫີ’’ຕິ, ຘມ຺ມກຖາ ວາສ຺ສ ກາຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ຄຣຸຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣິວາສາຣໂຫ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກາຕພ຺ພໍ, ປຣິວາສທານຕ຺ຖໍ ໂສ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຕ຺ຕນາ ປຏິພໂລ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕນາວ ທາຕພ຺ໂພ. ໂນ ເຈ ປຏິພໂລ ໂຫຕິ, ອຎ຺ເຎນ ທາເປຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣໂຫ ໂຫຕິ ມານຕ຺ຕາຣໂຫ ອພ຺ຠານາຣໂຫ ວາ, ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ສງ຺ໂຆ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ ຕຊ຺ຊນີຍໍ ວາ ນິຍສ຺ສໍ ວາ ປພ຺ພາຊນີຍໍ ວາ ປຏິສາຣຓີຍໍ ວາ ອຸກ຺ເຂປນີຍໍ ວາ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກາຕພ຺ພໍ ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ອຸປາເຍນ ສງ຺ໂຆ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ກມ຺ມໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ລຫຸກາຍ ວາ ປຣິຓາເມຍ຺ຍາ’’ຕິ. ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ຫິ ‘‘ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ສງ຺ໂຆ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ເອກເມກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ມາ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ຖາ’’ຕິ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ສເຈ ກໂຣນ຺ຕິເຍວ, ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍໍ ວາ ນິຍສ຺ສໍ ວາ ລຫຸກກມ຺ມໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ສເຈ ກໂຣນ຺ຕິເຍວ, ອຖ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ‘‘ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ອິຕິ ຕໍ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕາເປຕ຺ວາ ‘‘ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຖ, ຠນ຺ເຕ, ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູ ຍາຈິຕພ຺ພາ.

ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ຈີວຣໍ ໂຘວິຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ໂຘວິຕພ຺ພໍ, ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ວາ ກາຕພ຺ພໍ ‘‘ກິນ຺ຕິ ນຸ ໂຂ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ຈີວຣໍ ໂຘວິເຍຖາ’’ຕິ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ຈີວຣໍ ກາຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ຣຊນໍ ວາ ປຈິຕພ຺ພໍ, ຈີວຣໍ ວາ ຣເຊຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ສພ຺ພໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອຸສ຺ສກ຺ກໍ ວາ ກາຕພ຺ພໍ ‘‘ກິນ຺ຕິ ນຸ ໂຂ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ຈີວຣໍ ຣຊິເຍຖາ’’ຕິ. ຈີວຣໍ ຣຊນ຺ເຕນ ສາຘຸກໍ ສໍປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຣເຊຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ອຈ຺ຉິນ຺ເນ ເຖເວ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

ນ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຕ຺ໂຕ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຕ຺ໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຈີວຣໍ ທາຕພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ເກສາ ເຉເທຕພ຺ພາ, ນ ເອກຈ຺ເຈນ ເກສາ ເຉທາເປຕພ຺ພາ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ເຈນ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຣາເປຕພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ໂຈ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ເຈນ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ໂຈ ກາຣາເປຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ໂຫຕພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ໂຈ ປຈ຺ຉາສມໂຓ ອາທາຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣິຕພ຺ໂພ, ນ ເອກຈ຺ເຈນ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ, ນ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ, ປິຓ຺ຑາຍ ວາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ກຣຓີເຍນ ປວິສິຕຸກາເມນ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ປວິສິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ກາລສ຺ເສວ ວຸຏ຺ຐາຍ ທູຣໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣໍ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ‘‘ທຫຣາ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນ຺ຕູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອວຕ຺ວາ ຄເຕ ປຣິເວຓໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ອປສ຺ສນ຺ເຕນ ຄາມໍ ປວິສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ຄາມໍ ປວິສນ຺ໂຕປິ ປສ຺ສຕິ, ທິຏ຺ຐຏ຺ຐານໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອາປຸຈ຺ຉິຕຸໍເຍວ ວຏ຺ຏຕິ. ນ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ວາສຕ຺ຖາຍ ວາ ອສຸຠທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ວາ ສຸສານໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ທິສາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພາ, ປກ຺ກມິຕຸກາເມນ ປນ ກມ຺ມໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຍາວຕຕິຍໍ ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອນຸຊານາຕິ, ສາຘຸ, ໂນ ເຈ ອນຸຊານາຕິ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ວສໂຕ ຈສ຺ສ ອຸທ຺ເທໂສ ວາ ປຣິປຸຈ຺ຉາ ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ວາ ນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ພາໂລ ໂຫຕິ ອພ຺ຍຕ຺ໂຕ, ເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິເກ ວສາເປຕຸກາມຕາຍ ເອວ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ເທຕິ, ເອວຣູເປ ນິວາເຣນ຺ເຕປິ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ, ຍາວຊີວໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ວຸຏ຺ຐານມສ຺ສ ອາຄເມຕພ຺ພໍ, ນ ກຕ຺ຖຈິ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ອຕ຺ຖິ, ເຠສຊ຺ຊໍ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ທຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອຍໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ຕາວ ອຸປຊ຺ຌາຍວຕ຺ຕໍ.

໑໘໔. ອິທເມວ ຈ ອນ຺ເຕວາສິເກນ ອາຈຣິຍສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອາຈຣິຍວຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນາມມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ນານໍ. ຕຕ຺ຖ ຍາວ ຈີວຣຣຊນໍ, ຕາວ ວຕ຺ເຕ ອກຣິຍມາເນ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ອາຈຣິຍສ຺ສ ຈ ປຣິຫານິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ນິສ຺ສຍມຸຕ຺ຕກສ຺ສປິ ອມຸຕ຺ຕກສ຺ສປິ ອາປຕ຺ຕິເຍວ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຕ຺ຕທານໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອມຸຕ຺ຕນິສ຺ສຍສ຺ເສວ ອາປຕ຺ຕິ. ອຸປຊ຺ຌາເຍ ອາຈຣິເຍ ວາ ວຕ຺ຕໍ ສາທິຍນ຺ເຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ອນ຺ເຕວາສິກາ ຈ ພຫຸກາປິ ໂຫນ຺ຕຸ, ສພ຺ເພສໍ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາຈຣິໂຍ ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ອຕ຺ຖິ, ຕຸມ຺ເຫ ອຕ຺ຕໂນ ສຊ຺ຌາຍມນສິກາຣາທີສຸ ໂຍຄໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາທີນໍ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ອາຈຣິໂຍ ວາ ສເຈ ສາທິຍນໍ ວາ ອສາທິຍນໍ ວາ ນ ຊານາຕິ, ພາໂລ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາທໂຍ ພຫູ, ເຕສຸ ເອໂກ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ວາ ອາຈຣິຍສ຺ສ ວາ ກິຈ຺ຈໍ ອຫໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ຕຸມ຺ເຫ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກາ ວິຫຣຖາ’’ຕິ ເອວຎ຺ເຈ ອຕ຺ຕໂນ ຠາຣໍ ກຕ຺ວາ ອິຕເຣ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ຕສ຺ສ ຠາຣກຣຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຕສໍ ອນາປຕ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ອນ຺ເຕວາສິເກສຸ ປນ ນິສ຺ສຍນ຺ເຕວາສິເກນ ຍາວ ອາຈຣິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ວສຕິ, ຕາວ ສພ຺ພໍ ອາຈຣິຍວຕ຺ຕໍ ກາຕພ຺ພໍ. ປພ຺ພຊ຺ຊອຸປສມ຺ປທຘມ຺ມນ຺ເຕວາສິເກຫິ ປນ ນິສ຺ສຍມຸຕ຺ຕເກຫິປິ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ຈີວຣຣຊນໍ, ຕາວ ວຕ຺ຕໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອນາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕທານາທິມ຺ຫິ ປນ ເອເຕສໍ ອນາປຕ຺ຕິ.

ເອເຕສຸ ປພ຺ພຊ຺ຊນ຺ເຕວາສິໂກ ຈ ອຸປສມ຺ປທນ຺ເຕວາສິໂກ ຈ ອາຈຣິຍສ຺ສ ຍາວຊີວໍ ຠາຣາ. ນິສ຺ສຍນ຺ເຕວາສິໂກ ຈ ຘມ຺ມນ຺ເຕວາສິໂກ ຈ ຍາວ ສມີເປ ວສນ຺ຕິ, ຕາວ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍຫິປິ ອນ຺ເຕວາສິກສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພາ ອນຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາ ອຸທ຺ເທເສນ ປຣິປຸຈ຺ຉາຍ ໂອວາເທນ ອນຸສາສນິຍາ. ສເຈ ອນ຺ເຕວາສິກສທ຺ຘິວິຫາຣິການໍ ປຕ຺ໂຕ ວາ ຈີວຣໍ ວາ ອຎ຺ໂຎ ວາ ໂກຈິ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນຕ຺ຖິ, ອຕ຺ຕໂນ ອຕິເຣກປຕ຺ຕຈີວຣໍ ອຕິເຣກປຣິກ຺ຂາໂຣ ວາ ອຕ຺ຖິ, ທາຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ, ຘມ຺ມິເຍນ ນເຍນ ປຣິເຍສນຕ຺ຖາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອນ຺ເຕວາສິກສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ຄິລານາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຸປຊ຺ຌາຍວຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ທນ຺ຕກຏ຺ຐທານໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ອາຈມນກຸມ຺ຠິຍາ ອຸທກສິຎ຺ຈນປຣິໂຍສານໍ ສພ຺ພໍ ວຕ຺ຕໍ ກາຕພ຺ພເມວ, ອກໂຣນ຺ຕານໍ ອາປຕ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍຫິປິ ອນ຺ເຕວາສິກສທ຺ຘິວິຫາຣິເກສຸ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາທີສຸ ຫິ ໂຍ ໂຍ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ. ອຸປຊ຺ຌາຍາທິວຕ຺ຕກຖາ.

໑໘໕. ອິທານິ ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕາທີນິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ອາຄນ຺ຕຸເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸປຈາຣສີມາສມີປໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸປາຫນາ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຸປາຫນທຓ຺ຑເກນ ຄເຫຕ຺ວາ ຉຕ຺ຕໍ ອຸປນາເມຕ຺ວາ ສີສໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ສີເສ ຈີວຣໍ ຂນ຺ເຘ ກຣິຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ອາຣາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ, ອາຣາມໍ ປວິສນ຺ເຕນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ ‘‘ກຕ຺ຖ ອາວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ຍຕ຺ຖ ອາວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍ ວາ ມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ, ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ເອກມນ຺ຕໍ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ປຕິຣູປໍ ອາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ປານີຍໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ປຣິໂຠຊນີຍໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ ‘‘ກຕມໍ ປານີຍໍ, ກຕມໍ ປຣິໂຠຊນີຍ’’ນ຺ຕິ. ສເຈ ປານີເຍນ ອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ປານີຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປຣິໂຠຊນີເຍນ ອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ປຣິໂຠຊນີຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປາທາ ໂຘວິຕພ຺ພາ. ປາເທ ໂຘວນ຺ເຕນ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ, ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ປາທາ ໂຘວິຕພ຺ພາ, ນ ເຕເນວ ຫຕ຺ເຖນ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ, ນ ເຕເນວ ຫຕ຺ເຖນ ປາທາ ໂຘວິຕພ຺ພາ, ອຸປາຫນປຸຎ຺ຉນໂຈຬກໍ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ອຸປາຫນາ ປຸຎ຺ຉິຕພ຺ພາ, ອຸປາຫນາ ປຸຎ຺ຉນ຺ເຕນ ປຐມໍ ສຸກ຺ເຂນ ໂຈຬເກນ ປຸຎ຺ຉິຕພ຺ພາ, ປຈ຺ຉາ ອລ຺ເລນ, ອຸປາຫນປຸຎ຺ຉນໂຈຬກໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ປຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ວຸຑ຺ໂຒ ໂຫຕິ, ອຠິວາເທຕພ຺ໂພ. ສເຈ ນວໂກ ໂຫຕິ, ອຠິວາທາເປຕພ຺ໂພ. ເສນາສນໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ ‘‘ກຕມໍ ເມ ເສນາສນໍ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ, ອຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐໍ ວາ ອນຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐໍ ວາ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ‘‘ໂຄຈຣຄາໂມ ອາສນ຺ເນ, ອຸທາຫຸ ທູເຣ, ກາລສ຺ເສວ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕພ຺ພໍ, ອຸທາຫຸ ທິວາ’’ຕິ ເອວໍ ຠິກ຺ຂາຈາໂຣ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ອໂຄຈໂຣ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ໂຄຈໂຣ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ອໂຄຈໂຣ ນາມ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິການໍ ຄາໂມ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຠິກ຺ໂຂ ວາ ຄາໂມ, ຍຕ຺ຖ ເອກສ຺ສ ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາ ຠິກ຺ຂາ ທີຍຕິ, ເສກ຺ຂສມ຺ມຫານິ ກຸລານິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພານິ, ວຈ຺ຈຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ປສ຺ສາວຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ‘‘ກິໍ ອິມິສ຺ສາ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ປານີຍໍເຍວ ປິວນ຺ຕິ, ນຫານາທິປຣິໂຠຄມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປານີຍຎ຺ເຈວ ປຣິໂຠຊນີຍຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ກຕ຺ຕຣທຓ຺ໂຑ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ສງ຺ຆສ຺ສ ກຕິກສຓ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ເກສຸຈິ ຐາເນສຸ ວາຬມິຄາ ວາ ອມນຸສ຺ສາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ກໍ ກາລໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ກໍ ກາລໍ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວິຫາໂຣ ອນຊ຺ຌາວຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ກວາຏໍ ອາໂກເຏຕ຺ວາ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ອາຄເມຕ຺ວາ ຆຏິກໍ ອຸຄ຺ຆາເຏຕ຺ວາ ກວາຏໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ພຫິ ຐິເຕນ ນິລ຺ໂລເກຕພ຺ໂພ.

ສເຈ ໂສ ວິຫາໂຣ ອຸກ຺ລາໂປ ໂຫຕິ, ມຎ຺ເຈ ວາ ມຎ຺ໂຈ ອາໂຣປິໂຕ ໂຫຕິ, ປີເຐ ວາ ປີຐໍ ອາໂຣປິຕໍ ໂຫຕິ, ເສນາສນໍ ອຸປຣິ ປຸຎ຺ຊີກຕໍ ໂຫຕິ, ສເຈ ສກ຺ໂກຕິ, ສພ຺ໂພ ວິຫາໂຣ ໂສເຘຕພ຺ໂພ, ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ວສໂນກາໂສ ຊຄ຺ຄິຕພ຺ໂພ. ສພ຺ພໍ ໂສເຘຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ປນ ອຸປຊ຺ຌາຍວຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຠູມຕ຺ຖຣຓມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ພຫິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ປຸນ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາຐາເນ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພານິ.

ສເຈ ອຸກ຺ລາປໍ ໂຫຕິ, ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ໂກຏ຺ຐໂກ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ອຸປຏ຺ຐານສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຄ຺ຄິສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ວຈ຺ຈກຸຏິ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ, ອາຈມນກຸມ຺ຠິຍາ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕໍ.

໑໘໖. ອາວາສິກວຕ຺ເຕ ອາວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອາຄນ຺ຕຸກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວຸຑ຺ຒຕຣໍ ທິສ຺ວາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ປານີເຍນ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ປຸຈ຺ຉນ຺ເຕນ ປນ ສກິໍ ອານີຕໍ ປານີຍໍ ສພ຺ພໍ ປິວຕິ, ‘‘ປຸນ ອາເນມີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພເຍວ. ພີຊເນນປິ ພີຊິຕພ຺ໂພ, ພີຊນ຺ເຕນ ສກິໍ ປາທປິຏ຺ຐິຍໍ ພີຊິຕ຺ວາ ສກິໍ ມຊ຺ເຌ, ສກິໍ ສີເສ ພີຊິຕພ຺ໂພ, ‘‘ອລໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ມນ຺ທຕຣໍ ພີຊິຕພ຺ພໍ, ປຸນ ‘‘ອລ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ຕໂຕ ມນ຺ທຕຣໍ ພີຊິຕພ຺ພໍ, ຕຕິຍວາຣໍ ວຸຕ຺ເຕນ ພີຊນີ ຐເປຕພ຺ພາ, ປາທາປິສ຺ສ ໂຘວິຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຕ຺ຕໂນ ເຕລໍ ອຕ຺ຖິ, ເຕເລນ ມກ຺ເຂຕພ຺ພາ. ໂນ ເຈ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕເກນ ມກ຺ເຂຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ອຸປາຫນາ ປຸຎ຺ຉິຕພ຺ພາ. ອຸປາຫນາ ປຸຎ຺ຉນ຺ເຕນ ປຐມໍ ສຸກ຺ເຂນ ໂຈເຬນ ປຸຎ຺ຉິຕພ຺ພາ, ປຈ຺ຉາ ອລ຺ເລນ, ອຸປາຫນປຸຎ຺ຉນໂຈຬກໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ.

ອາຄນ຺ຕຸໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຠິວາເທຕພ຺ໂພ, ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ ‘‘ເອຕໍ ເສນາສນໍ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ. ອຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐໍ ວາ ອນຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐໍ ວາ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ໂຄຈໂຣ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ໂພ, ອໂຄຈໂຣ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ໂພ, ເສກ຺ຂສມ຺ມຕານິ ກຸລານິ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພານິ, ວຈ຺ຈຏ຺ຐານໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ປສ຺ສາວຏ຺ຐານໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ປານີຍໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ກຕ຺ຕຣທຓ຺ໂຑ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ໂພ, ສງ຺ຆສ຺ສ ກຕິກສຓ຺ຐານໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ ‘‘ອິມໍ ກາລໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ອິມໍ ກາລໍ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ສເຈ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ນວໂກ ໂຫຕິ, ນິສິນ຺ນເກເນວ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ ‘‘ອຕ຺ຣ ປຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປາຫິ, ອຕ຺ຣ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປາຫິ, ອິທໍ ອາສນໍ, ນິສີທາຫີ’’ຕິ. ປານີຍໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ອຸປາຫນປຸຎ຺ຉນໂຈຬກໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ອາຄນ຺ຕຸໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຠິວາທາເປຕພ຺ໂພ, ເສນາສນາທີນິປິ ນິສິນ຺ເນເນວ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພານິ. ວຸຑ຺ຒຕເຣ ປນ ອາຄເຕ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອວມາທິ ສພ຺ພໍ ຈີວຣກມ຺ມໍ ວາ ນວກມ຺ມໍ ວາ ຐເປຕ຺ວາປິ ກາຕພ຺ພໍ. ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ເຕນ ສມ຺ມຸຎ຺ຊນິໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ ອາຣຠິຕພ຺ພໍ. ປຓ຺ຑິໂຕ ຫິ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ‘‘ສມ຺ມຊ຺ຊາຫິ ຕາວ ເຈຕິຍງ຺ຄຓ’’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂຕິ. ຄິລານສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ປນ ສເຈ ນາຕິອາຕຸໂຣ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ, ເຠສຊ຺ຊໍ ອກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕເມວ ກາຕພ຺ພໍ, ມຫາຄິລານສ຺ສ ປນ ເຠສຊ຺ຊເມວ ກາຕພ຺ພໍ. ປຓ຺ຑິໂຕ ຫິ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ‘‘ກໂຣຫິ ຕາວ ເຠສຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂຕິ. ອິທໍ ອາວາສິກວຕ຺ຕໍ.

໑໘໗. ຄມິກວຕ຺ເຕ ຄມິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ມຎ຺ຈປີຐາທິທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑມ຺ປິ ຣຊນຠາຊນາທິ ສພ຺ພໍ ອຄ຺ຄິສາລາຍໍ ວາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວາ ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ທ຺ວາຣວາຕປານໍ ຖເກຕ຺ວາ ເສນາສນໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຠິກ຺ຂຸ ນ ໂຫຕິ, ສາມເຓໂຣ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ສາມເຓໂຣ ນ ໂຫຕິ, ອາຣາມິໂກ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ນ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ວາ ສາມເຓໂຣ ວາ ອາຣາມິໂກ ວາ, ຈຕູສຸ ປາສາເຓສຸ ມຎ຺ຈໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ມຎ຺ເຈ ມຎ຺ຈໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປີເຐ ປີຐໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເສນາສນໍ ອຸປຣິ ປຸຎ຺ຊໍ ກຣິຕ຺ວາ ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ທ຺ວາຣວາຕປານໍ ຖເກຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວິຫາໂຣ ໂອວສ຺ສຕິ, ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ສພ຺ໂພ ຉາເທຕພ຺ໂພ, ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ວາ ກາຕພ຺ພໍ ‘‘ກິນ຺ຕິ ນຸ ໂຂ ວິຫາໂຣ ຉາທິເຍຖາ’’ຕິ, ເອວຎ຺ເຈຕໍ ລເຠຖ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ລເຠຖ, ໂຍ ເທໂສ ອໂນວສ຺ສໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຈຕູສຸ ປາສາເຓສຸ ມຎ຺ຈໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ມຎ຺ເຈ ມຎ຺ຈໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປີເຐ ປີຐໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເສນາສນໍ ອຸປຣິ ປຸຎ຺ຊໍ ກຣິຕ຺ວາ ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ທ຺ວາຣວາຕປານໍ ຖເກຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວິຫາໂຣ ໂອວສ຺ສຕິ, ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ເສນາສນໍ ຄາມໍ ອຕິຫຣິຕພ຺ພໍ, ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ວາ ກາຕພ຺ພໍ ‘‘ກິນ຺ຕິ ນຸ ໂຂ ເສນາສນໍ ຄາມໍ ອຕິຫຣິເຍຖາ’’ຕິ, ເອວຎ຺ເຈຕໍ ລເຠຖ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ລເຠຖ, ອຊ຺ໂຌກາເສ ຈຕູສຸ ປາສາເຓສຸ ມຎ຺ຈໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ມຎ຺ເຈ ມຎ຺ຈໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປີເຐ ປີຐໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເສນາສນໍ ອຸປຣິ ປຸຎ຺ຊໍ ກຣິຕ຺ວາ ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ຕິເຓນ ວາ ປຓ຺ເຓນ ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ ‘‘ອປ຺ເປວ ນາມ ອງ຺ຄານິປິ ເສເສຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ອິທໍ ຄມິກວຕ຺ຕໍ.

໑໘໘. ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ເຕ ສເຈ ອາຣາເມ ກາໂລ ອາໂຣຈິໂຕ ໂຫຕິ, ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໂຍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ.

ນ ໂອກ຺ກມ຺ມ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ, ສຸສໍວຸເຕນ, ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ, ອປ຺ປສທ຺ເທນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍ, ນ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ກາຍປ຺ປຈາລກໍ, ນ ພາຫຸປ຺ປຈາລກໍ, ນ ສີສປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ຂມ຺ຠກເຕນ, ນ ໂອຄຸຓ຺ຐິເຕນ, ນ ອຸກ຺ກຸຏິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ, ສຸສໍວຸເຕນ, ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ, ອປ຺ປສທ຺ເທນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍ, ນ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ກາຍປ຺ປຈາລກໍ, ນ ພາຫຸປ຺ປຈາລກໍ, ນ ສີສປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຂມ຺ຠກເຕນ, ນ ໂອຄຸຓ຺ຐິເຕນ, ນ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ມຫາເຖຣສ຺ສ ນິສິນ຺ນາສເນນ ສມກໍ ອາສນໍ ໂຫຕິ, ພຫູສຸ ອາສເນສຸ ສຕິ ເອກໍ ທ຺ເວ ອາສນານິ ຐເປຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂູ ຄເຓຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນສຸ ອນິສີທິຕ຺ວາ ມຫາເຖເຣນ ‘‘ນິສີທາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ມຫາເຖໂຣ ວທຕິ, ‘‘ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາສນໍ ອຸຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ‘‘ນິສີທາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ເອວໍ ອາປຸຈ຺ຉິເຕປິ ນ ວທຕິ, ນິສີທນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ມຫາເຖຣສ຺ເສວ ອາປຕ຺ຕິ. ນວໂກ ຫິ ເອວຣູເປ ອາສເນ ອນາປຸຈ຺ຉາ ນິສີທນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ, ເຖໂຣ ອາປຸຈ຺ຉິເຕ ອນນຸຊານນ຺ໂຕ. ນ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ປຏິພາຫິຕພ຺ພາ, ນ ສງ຺ຆາຏິກໍ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

ປຕ຺ຕໂຘວໂນທເກ ທີຍມາເນ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸທກໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ທກ຺ຂິໂຓທກໍ ປນ ປຸຣໂຕ ອາຘາຣເກ ປຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກສທ຺ທໍ ອກໂຣນ຺ເຕນ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ປຕ຺ໂຕ ໂຘວິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫເກ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ ‘‘ມາ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິ, ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ, ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີ’’ຕິ. ສເຈ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ຉມາຍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ ‘‘ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ, ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີ’’ຕິ.

ໂອທເນ ທີຍມາເນ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ໂອທໂນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ສູປສ຺ສ ໂອກາໂສ ໂຫຕິ, ເອວໍ ມຕ຺ຕາຍ ໂອທໂນ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ໂຫຕິ ສປ຺ປິ ວາ ເຕລໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ຄໍ ວາ, ເຖເຣນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘‘ສພ຺ເພສໍ ສມກໍ ສມ຺ປາເທຫີ’’ຕິ. ອິທຎ຺ຈ ນ ເກວລໍ ສປ຺ປິອາທີສຸ, ໂອທເນປິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສປ຺ປິອາທີສຸ ປນ ຍໍ ອປ຺ປໍ ໂຫຕິ ເອກສ຺ສ ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາ ອນຸຣູປໍ, ຕໍ ສພ຺ເພສໍ ສມກໍ ສມ຺ປາເທຫີຕິ ວຸຕ຺ເຕ ມນຸສ຺ສານໍ ວິເຫສາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕາທິສໍ ສກິໍ ວາ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ເສສໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ປຕ຺ຕສຎ຺ຎິນາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ສມສູປໂກ ສມຕິຕ຺ຖິໂກ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ນ ຕາວ ເຖເຣນ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ຍາວ ນ ສພ຺ເພສໍ ໂອທໂນ ສມ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອິທຎ຺ຈ ຍໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຠິກ຺ຂຸກໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ, ຍຕ຺ຖ ມນຸສ຺ສາ ສພ຺ເພສໍ ປາເປຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປນ ມຫາຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ຍຕ຺ຖ ເອກສ຺ມິໍ ປເທເສ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ປເທເສ ອຸທກໍ ທີຍຕິ, ຕຕ຺ຖ ຍຖາສຸຂໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ.

ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ປຕ຺ຕສຎ຺ຎິນາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ສປທາໂນ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ສມສູປໂກ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ນ ຖູປກໂຕ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ນ ສູປໍ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ວາ ໂອທເນນ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພໍ ຠິຍ຺ໂຍກມ຺ຍຕໍ ອຸປາທາຍ, ນ ສູປໍ ວາ ໂອທນໍ ວາ ອຄິລາເນນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ນ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎິນາ ປເຣສໍ ປຕ຺ໂຕ ໂອໂລເກຕພ຺ໂພ, ນາຕິມຫນ຺ໂຕ ກພໂຬ ກາຕພ຺ໂພ, ປຣິມຓ຺ຑລໍ ອາໂລໂປ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ອນາຫເຏ ກພເຬ ມຸຂທ຺ວາຣໍ ວິວຣິຕພ຺ພໍ, ນ ຠຸຎ຺ຊມາເນນ ສພ຺ໂພ ຫຕ຺ໂຖ ມຸເຂ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ນ ສກພເຬນ ມຸເຂນ ພ຺ຍາຫຣິຕພ຺ພໍ, ນ ປິຓ຺ຑຸກ຺ເຂປກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ນ ກພຬາວຈ຺ເຉກໍ, ນ ອວຄຓ຺ຑກາຣກໍ, ນ ຫຕ຺ຖນິທ຺ຘຸນກໍ, ນ ສິຕ຺ຖາວກາຣກໍ, ນ ຊິວ຺ຫານິຈ຺ຉາຣກໍ, ນ ຈປຸຈປຸກາຣກໍ, ນ ສຸຣຸສຸຣຸກາຣກໍ, ນ ຫຕ຺ຖນິລ຺ເລຫກໍ, ນ ປຕ຺ຕນິລ຺ເລຫກໍ, ນ ໂອຏ຺ຐນິລ຺ເລຫກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ.

ນ ສາມິເສນ ຫຕ຺ເຖນ ປານີຍຖາລໂກ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ນ ຕາວ ເຖເຣນ ຫຕ຺ຖໂຘວນອຸທກໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ຍາວ ນ ສພ຺ເພ ຠຸຕ຺ຕາວິໂນ ໂຫນ຺ຕິ. ສເຈ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ໂຘວຖ, ຠນ຺ເຕ, ປຕ຺ຕຎ຺ຈ ຫຕ຺ເຖ ຈາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູ ວາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ອຸທກໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ອຸທເກ ທີຍມາເນ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸທກໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກສທ຺ທໍ ອກໂຣນ຺ເຕນ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ປຕ຺ໂຕ ໂຘວິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫເກ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ ‘‘ມາ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິ, ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ, ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີ’’ຕິ. ສເຈ ອຸທກປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ຉມາຍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ ‘‘ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ, ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີ’’ຕິ, ນ ສສິຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ຕໂຘວນໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ.

ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ນິວຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ນວເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ປຐມຕຣໍ ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ, ປຈ຺ຉາ ເຖເຣຫິ. ສມ຺ພາເຘສຸ ຫິ ຆເຣສຸ ມຫາເຖຣານໍ ນິກ຺ຂມໂນກາໂສ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ນິວຕ຺ຕນ຺ເຕຫິ ປນ ນວເກຫິ ເຄຫທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ເຖເຣສຸ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕສຸ ປຏິປາຏິຍາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ມຫາເຖຣາ ຘຸເຣ ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ, ນວກາ ອນ຺ໂຕເຄເຫ, ເຖຣາສນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຏິປາຏິຍາ ເອວ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ, ກາເຍນ ກາຍໍ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ຍຖາ ອນ຺ຕເຣນ ມນຸສ຺ສາ ຄນ຺ຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເອວໍ ວິຣຬາຍ ປາຬິຍາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຖເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອນຸໂມທິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໓໖໒) ວຈນໂຕ ສງ຺ຆຕ຺ເຖເຣນ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອນຸໂມທິຕພ຺ພໍ. ຕໍ ເອກເມວ ໂອຫາຍ ເສເສຫິ ນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຈຕູຫິ ປຎ຺ຈຫິ ເຖຣານຸເຖເຣຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ອາຄເມຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໓໖໒) ວຈນໂຕ ສງ຺ຆຕ຺ເຖເຣນ ອນຸໂມທນຕ຺ຖາຍ ນິສິນ຺ເນ ເຫຏ຺ຐາ ປຏິປາຏິຍາ ຈຕູຫິ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ອນຸເຖເຣ ນິສິນ຺ເນ ມຫາເຖເຣນ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ຈ ຕີຫິ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ປຎ຺ຈເມ ນິສິນ຺ເນ ອຸປຣິ ຈຕູຫິ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ສງ຺ຆຕ຺ເຖເຣນ ເຫຏ຺ຐາ ທຫຣຠິກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ອຊ຺ຌິຏ຺ເຐປິ ສງ຺ຆຕ຺ເຖຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈຕູຫິ ນິສີທິຕພ຺ພເມວ. ສເຈ ປນ ອນຸໂມທໂກ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວທຕິ, ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ມຫາເຖເຣນ ‘‘ຄຈ຺ຉາມ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ເອວມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ‘‘ພຫິຄາເມ ອາຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາປິ ພຫິຄາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສິຕເກ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ຕສ຺ສ ອາຄມນໍ ອາຄເມຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາປິ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ສເຈ ປນ ມນຸສ຺ສາ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິເຕນ ເອເກນ ອນຸໂມທນໍ ກາເຣນ຺ຕິ, ເນວ ຕສ຺ສ ອນຸໂມທໂຕ ອາປຕ຺ຕິ, ນ ມຫາເຖຣສ຺ສ ຠາໂຣ ໂຫຕິ. ອຸປນິສິນ຺ນກຖາຍເມວ ຫິ ມນຸສ຺ເສສຸ ກຖາເປນ຺ເຕສຸ ເຖໂຣ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ມຫາເຖເຣນ ຈ ອນຸໂມທນາຍ ອຊ຺ຌິຏ຺ໂຐວ ອາຄເມຕພ຺ໂພຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ ກຣຓີເຍ ອານນ຺ຕຣິກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໓໖໒) ວຈນໂຕ ປນ ວຈ຺ຈາທິປີຬິເຕນ ອນນ຺ຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ. ອິທໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ.

໑໘໙. ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ເຕ ປນ ປິຓ຺ຑຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ‘‘ອິທານິ ຄາມໍ ປວິສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໂຍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ. ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອິຘາປິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ນິເວສນໍ ປວິສນ຺ເຕນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ ‘‘ອິມິນາ ປວິສິສ຺ສາມິ, ອິມິນາ ນິກ຺ຂມິສ຺ສາມີ’’ຕິ, ນາຕິສຫສາ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ນາຕິທູເຣ ນາຈ຺ຈາສນ຺ເນ ຐາຕພ຺ພໍ, ນາຕິຈິຣໍ ຐາຕພ຺ພໍ, ນາຕິລຫຸກໍ ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ, ຐິເຕນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ ‘‘ຠິກ຺ຂໍ ທາຕຸກາມາ ວາ ອທາຕຸກາມາ ວາ’’ຕິ. ສເຈ ກມ຺ມໍ ວາ ນິກ຺ຂິປຕິ, ອາສນາ ວາ ວຸຏ຺ຐາຕິ, ກຏຈ຺ຉຸໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຠາຊນໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຐເປຕິ ວາ, ‘‘ທາຕຸກາມສ຺ສາ’’ຕິ ຐາຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂາຍ ທີຍມານາຍ ວາເມນ ຫຕ຺ເຖນ ສງ຺ຆາຏິໍ ອຸຈ຺ຈາເຣຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ຫຕ຺ເຖນ ປຕ຺ຕໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາ, ອິຕ຺ຖີ ວາ ໂຫຕຸ ປຸຣິໂສ ວາ, ຠິກ຺ຂາທານສມເຍ ມຸຂໍ ນ ໂອໂລເກຕພ຺ພໍ, ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ ‘‘ສູປໍ ທາຕຸກາມາ ວາ ອທາຕຸກາມາ ວາ’’ຕິ. ສເຈ ກຏຈ຺ຉຸໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຠາຊນໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຐເປຕິ ວາ, ‘‘ທາຕຸກາມສ຺ສາ’’ຕິ ຐາຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂາຍ ທິນ຺ນາຍ ສງ຺ຆາຏິຍາ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

ໂຍ ປຐມໍ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ, ເຕນ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິ ໂຘວິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ, ສເຈ ໂຫຕິ ຠຸຕ຺ຕາວເສໂສ, ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ, ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ອາກງ຺ຂຕິ, ອປ຺ປຫຣິເຕ ວາ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ, ອປ຺ປາຓເກ ວາ ອຸທເກ ໂອປິລາເປຕພ຺ພໍ, ເຕນ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຏິສາເມຕພ຺ພາ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ, ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປສ຺ສຕິ ປານີຍຆຏໍ ວາ ປຣິໂຠຊນີຍຆຏໍ ວາ ວຈ຺ຈຆຏໍ ວາ ຣິຕ຺ຕໍ ຕຸຈ຺ຉໍ, ເຕນ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ສຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອວິສຍ຺ຫໍ, ຫຕ຺ຖວິກາເຣນ ທຸຕິຍໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖວິລງ຺ຆເກນ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ວາຈາ ຠິນ຺ທິຕພ຺ພາຕິ. ອິທໍ ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ຕໍ.

໑໙໐. ອາຣຎ຺ຎິກວຕ຺ເຕ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ກາລສ຺ເສວ ອຸຏ຺ຐາຍ ປຕ຺ຕໍ ຖວິກາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອໍເສ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ຂນ຺ເຘ ກຣິຕ຺ວາ ອຸປາຫນາ ອາໂຣຫິຕ຺ວາ ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ທ຺ວາຣວາຕປານໍ ຖເກຕ຺ວາ ວສນຏ຺ຐານໂຕ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ. ‘‘ອິທານິ ຄາມໍ ປວິສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອຸປາຫນາ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ຖວິກາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອໍເສ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໂຍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ. ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ຄມນວິຘານໍ ອິຘາປິ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ນິເວສນໍ ປວິສນ຺ເຕນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ ‘‘ອິມິນາ ປວິສິສ຺ສາມິ, ອິມິນາ ນິກ຺ຂມິສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣວິຘານໍ ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຠາຊນານິ ນປ຺ປໂຫນ຺ຕິ, ປານີຍເມວ ປຣິໂຠຊນີຍມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ຠາຊນໍ ອລຠນ຺ເຕນ ເວຬຸນາຬິກາຍປິ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ຕມ຺ປິ ອລຠນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາ ສມີເປ ອຸທກອາວາໂຏ ໂຫຕິ, ເອວໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອຄ຺ຄິ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ອຣຓິສຫິຕໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ, ອຣຓິສຫິເຕ ສຕິ ອຄ຺ຄິໍ ອກາຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຖາ ຈ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ, ເອວໍ ກນ຺ຕາຣປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສປິ ອຣຓິສຫິຕໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ຄຓວາສິໂນ ປນ ເຕນ ວິນາປິ ວຏ຺ຏຕິ. ກຕ຺ຕຣທຓ຺ໂຑ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ນກ຺ຂຕ຺ຕປທານິ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພານິ ສກລານິ ວາ ເອກເທສານິ ວາ, ທິສາກຸສເລນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ອາຣຎ຺ຎິກວຕ຺ຕໍ.

໑໙໑. ເສນາສນວຕ຺ເຕ ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວິຫຣຕິ, ສເຈ ໂສ ວິຫາໂຣ ອຸກ຺ລາໂປ ໂຫຕິ, ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ໂສເຘຕພ຺ໂພ. ວິຫາຣໍ ໂສເຘນ຺ເຕນ ປຐມໍ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ນິສີທນປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ຠິສິພິມ຺ໂພຫນໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ມຎ຺ໂຈ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ປີຐໍ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ມຎ຺ຈປຏິປາທກາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພາ, ເຂຬມລ຺ລໂກ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ອປສ຺ເສນຜລກໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວິຫາເຣ ສນ຺ຕານກໍ ໂຫຕິ, ອຸລ຺ໂລກາ ປຐມໍ ໂອຫາເຣຕພ຺ພໍ, ອາໂລກສນ຺ຘິກຓ຺ຓຠາຄາ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສເຈ ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມກຕາ ຠິຕ຺ຕິ ກຓ຺ຓກິຕາ ໂຫຕິ, ໂຈຬກໍ ເຕເມຕ຺ວາ ປີເຬຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສເຈ ກາຬວຓ຺ຓກຕາ ຠູມິ ກຓ຺ຓກິຕາ ໂຫຕິ, ໂຈຬກໍ ເຕເມຕ຺ວາ ປີເຬຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສເຈ ອກຕາ ໂຫຕິ ຠູມິ, ອຸທເກນ ປຣິປ຺ໂຜສິຕ຺ວາ ປຣິປ຺ໂຜສິຕ຺ວາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ ‘‘ມາ ວິຫາໂຣ ຣເຊນ ອຸຫຎ຺ຎີ’’ຕິ, ສງ຺ກາຣໍ ວິຈິນິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ.

ນ ຠິກ຺ຂຸສາມນ຺ຕາ ເສນາສນໍ ປປ຺ໂຜເຏຕພ຺ພໍ, ນ ວິຫາຣສາມນ຺ຕາ ເສນາສນໍ ປປ຺ໂຜເຏຕພ຺ພໍ, ນ ປານີຍສາມນ຺ຕາ ເສນາສນໍ ປປ຺ໂຜເຏຕພ຺ພໍ, ນ ປຣິໂຠຊນີຍສາມນ຺ຕາ ເສນາສນໍ ປປ຺ໂຜເຏຕພ຺ພໍ, ນ ປຏິວາເຕ ອງ຺ຄເຓ ເສນາສນໍ ປປ຺ໂຜເຏຕພ຺ພໍ, ອໂຘວາເຕ ເສນາສນໍ ປປ຺ໂຜເຏຕພ຺ພໍ.

ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ມຎ຺ຈປຏິປາທກາ ເອກມນ຺ຕໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຠິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາຐາເນ ຐເປຕພ຺ພາ, ມຎ຺ໂຈ ເອກມນ຺ຕໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ໂພ, ປີຐໍ ເອກມນ຺ຕໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ກວາຏປີຐໍ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ຠິສິພິມ຺ໂພຫນໍ ເອກມນ຺ຕໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ໂສເຘຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ນິສີທນປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ເຂຬມລ຺ລໂກ ເອກມນ຺ຕໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາຐາເນ ຐເປຕພ຺ໂພ, ອປສ຺ເສນຜລກໍ ເອກມນ຺ຕໍ ໂອຕາເປຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍຖາຐາເນ ຐເປຕພ຺ພໍ. ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ປຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ເຕນ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ຈໍ ວາ ເຫຏ຺ຐາປີຐໍ ວາ ປຣາມສິຕ຺ວາ ປຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ນ ຈ ອນນ຺ຕຣຫິຕາຍ ຠູມິຍາ ປຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ. ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ເຕນ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອເກນ ຫຕ຺ເຖນ ຈີວຣວໍສໍ ວາ ຈີວຣຣຊ຺ຊຸໍ ວາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາຣໂຕ ອນ຺ຕໍ, ໂອຣໂຕ ໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ປຸຣຕ຺ຖິມາ ສຣຊາ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ປຸຣຕ຺ຖິມາ ວາຕປານາ ຖເກຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຈ຺ຉິມາ, ອຸຕ຺ຕຣາ, ທກ຺ຂິຓາ ສຣຊາ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ທກ຺ຂິຓາ ວາຕປານາ ຖເກຕພ຺ພາ. ສເຈ ສີຕກາໂລ ໂຫຕິ, ທິວາ ວາຕປານາ ວິວຣິຕພ຺ພາ, ຣຕ຺ຕິໍ ຖເກຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸຓ຺ຫກາໂລ ໂຫຕິ, ທິວາ ວາຕປານາ ຖເກຕພ຺ພາ, ຣຕ຺ຕິໍ ວິວຣິຕພ຺ພາ.

ສເຈ ອຸກ຺ລາປໍ ໂຫຕິ, ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ໂກຏ຺ຐໂກ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ອຸປຏ຺ຐານສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຄ຺ຄິສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ວຈ຺ຈກຸຏິ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສເຈ ປານີຍໍ ນ ໂຫຕິ, ປານີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ນ ໂຫຕິ, ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອາຈມນກຸມ຺ຠິຍາ ອຸທກໍ ນ ໂຫຕິ, ອາຈມນກຸມ຺ຠິຍາ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ວຸຑ຺ເຒນ ສທ຺ຘິໍ ເອກວິຫາເຣ ວິຫຣຕິ, ນ ວຸຑ຺ຒໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອຸທ຺ເທໂສ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ປຣິປຸຈ຺ຉາ ທາຕພ຺ພາ, ນ ສຊ຺ຌາໂຍ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ຘມ຺ໂມ ຠາສິຕພ຺ໂພ, ນ ປທີໂປ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ປທີໂປ ວິຊ຺ຌາເປຕພ຺ໂພ, ນ ວາຕປານາ ວິວຣິຕພ຺ພາ, ນ ວາຕປານາ ຖເກຕພ຺ພາ. ທ຺ວາຣໍ ນາມ ຍສ຺ມາ ມຫາວຬຎ຺ຊໍ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອາປຸຈ຺ຉນກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ເສສານິ ປນ ອຸທ຺ເທສທານາທີນິ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ກາຕພ຺ພານິ, ເທວສິກມ຺ປິ ອາປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຖາປິ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອາປຸຈ຺ຉິຕເມວ ໂຫຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ວຸຑ຺ຒຕໂຣ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ, ສຍເມວ ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ ຍຖາສຸຂໍ ວິຫຣາຫີ’’ຕິ ວທຕິ, ເອວມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ສຠາຄສ຺ສ ວິສ຺ສາເສນປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ສເຈ ວຸຑ຺ເຒນ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມຕິ, ເຍນ ວຸຑ຺ໂຒ, ເຕນ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ວຸຑ຺ໂຒ ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ເຓນ ຆຏ຺ເຏຕພ຺ໂພ. ອິທໍ ເສນາສນວຕ຺ຕໍ.

໑໙໒. ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ເຕ ໂຍ ປຐມໍ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສເຈ ຉາຣິກາ ອຸສ຺ສນ຺ນາ ໂຫຕິ, ຉາຣິກາ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸກ຺ລາປໍ ໂຫຕິ, ຊນ຺ຕາຆຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ປຣິຠຓ຺ຑໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ໂກຏ຺ຐໂກ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ຊນ຺ຕາຆຣສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ຈຸຓ຺ຓໍ ສນ຺ເນຕພ຺ພໍ, ມຕ຺ຕິກາ ເຕເມຕພ຺ພາ, ອຸທກໂທຓິຍາ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ. ຊນ຺ຕາຆຣໍ ປວິສນ຺ເຕນ ມຕ຺ຕິກາຍ ມຸຂໍ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ນ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ປຏິພາຫິຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ຊນ຺ຕາຆເຣ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕນ ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ອາທາຍ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ອຸທເກປິ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຸຣໂຕ ນຫາຍິຕພ຺ພໍ, ນ ອຸປຣິໂຕ ນຫາຍິຕພ຺ພໍ, ນຫາເຕນ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ເຕນ ໂອຕຣນ຺ຕານໍ ມຄ຺ໂຄ ທາຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມຕິ, ສເຈ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ຈິກ຺ຂລ຺ລໍ ໂຫຕິ, ໂຘວິຕພ຺ພໍ, ມຕ຺ຕິກາໂທຓິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ວິຊ຺ຌາເປຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ຕໍ.

໑໙໓. ວຈ຺ຈກຸຏິວຕ຺ເຕ ໂຍ ວຈ຺ຈກຸຏິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ພຫິ ຐິເຕນ ອຸກ຺ກາສິຕພ຺ພໍ, ອນ຺ໂຕ ນິສິນ຺ເນນປິ ອຸກ຺ກາສິຕພ຺ພໍ, ຈີວຣວໍເສ ວາ ຈີວຣຣຊ຺ຊຸຍາ ວາ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ວຈ຺ຈກຸຏິ ປວິສິຕພ຺ພາ, ນາຕິສຫສາ ປວິສິຕພ຺ພາ, ນ ອຸພ຺ຠຊິຕ຺ວາ ປວິສິຕພ຺ພາ, ວຈ຺ຈປາທຸກາຍ ຐິເຕນ ອຸພ຺ຠຊິຕພ຺ພໍ, ນ ນິຕ຺ຖຸນນ຺ເຕນ ວຈ຺ໂຈ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ຂາທນ຺ເຕນ ວຈ຺ໂຈ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ພຫິທ຺ຘາ ວຈ຺ຈໂທຓິກາຍ ວຈ຺ໂຈ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ພຫິທ຺ຘາ ປສ຺ສາວໂທຓິກາຍ ປສ຺ສາໂວ ກາຕພ຺ໂພ, ນ ປສ຺ສາວໂທຓິກາຍ ເຂໂຬ ກາຕພ຺ໂພ, ຜາລິເຕນ ວາ ຂເຣນ ວາ ຄຓ຺ຐິເກນ ວາ ກຓ຺ຏເກນ ວາ ສຸສິເຣນ ວາ ປູຕິນາ ວາ ກຏ຺ເຐນ ນ ອວເລຂິຕພ຺ພໍ, ອວເລຂນກຏ຺ຐໍ ປນ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ, ນ ອວເລຂນກຏ຺ຐໍ ວຈ຺ຈກູປມ຺ຫິ ປາເຕຕພ຺ພໍ, ວຈ຺ຈປາທຸກາຍ ຐິເຕນ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພໍ, ນາຕິສຫສາ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ, ນ ອຸພ຺ຠຊິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ, ອາຈມນປາທຸກາຍ ຐິເຕນ ອຸພ຺ຠຊິຕພ຺ພໍ, ນ ຈປຸຈປຸກາຣກໍ ອາຈເມຕພ຺ພໍ, ນ ອາຈມນສຣາວເກ ອຸທກໍ ເສເສຕພ຺ພໍ. ອິທຎ຺ຈ ສພ຺ພສາຘາຣຓຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣ ຫິ ອຎ຺ເຎ ອຎ຺ເຎ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸທກໍ ນ ເສເສຕພ຺ພໍ. ຍໍ ປນ ສງ຺ຆິເກປິ ວິຫາເຣ ເອກເທເສ ນິພທ຺ຘຄມນຕ຺ຖາຍ ກຕໍ ຐານໍ ໂຫຕິ ປຸຄ຺ຄລິກຏ຺ຐານໍ ວາ, ຕສ຺ມິໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວິເຣຈນໍ ປິວິຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປວິສນ຺ຕສ຺ສປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ອາຈມນປາທຸກາຍ ຐິເຕນ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ວຈ຺ຈກຸຏິ ອຸຫຕາ ໂຫຕິ ພຫິ ວຈ຺ຈມກ຺ຂິຕາ, ອຸທກໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ໂຘວິຕພ຺ພາ. ອຸທກໍ ອຕ຺ຖິ, ຠາຊນໍ ນຕ຺ຖິ, ອສນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຠາຊນໍ ອຕ຺ຖິ, ອຸທກໍ ນຕ຺ຖິ, ເອຕມ຺ປິ ອສນ຺ຕໍ. ອຸຠຍສ຺ມິໍ ອສຕິ ອສນ຺ຕເມວ, ກຏ຺ເຐນ ວາ ເກນຈິ ວາ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອວເລຂນປິຏໂກ ປູຣິໂຕ ໂຫຕິ, ອວເລຂນກຏ຺ຐໍ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ. ສເຈ ກຈວຣໍ ອຕ຺ຖິ, ວຈ຺ຈກຸຏິ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ປຣິຠຓ຺ຑໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ໂກຏ຺ຐໂກ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອາຈມນກຸມ຺ຠິຍາ ອຸທກໍ ນ ໂຫຕິ, ອາຈມນກຸມ຺ຠິຍາ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ສຕິ ອຸທເກ ນາຈເມຕພ຺ພໍ, ໂຍ ນາຈເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໓໗໓) ວຈນໂຕ ອຸທເກ ສຕິ ອຸທກກິຈ຺ຈໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ອຸທກໍ ອຕ຺ຖິ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐານໍ ປນ ນຕ຺ຖິ, ຠາຊເນນ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອາຈມິຕພ຺ພໍ. ຠາຊເນ ອສຕິ ປຕ຺ເຕນ ນີຫຣິຕພ຺ພໍ, ປຕ຺ເຕປິ ອສຕິ ອສນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ‘‘ອິທໍ ອຕິວິວຏໍ, ປຸຣໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອຸທກໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຄຕສ຺ສ ອຸທກໍ ອລຠນ຺ຕສ຺ເສວ ຠິກ຺ຂາຈາຣເວລາ ໂຫຕິ, ກຏ຺ເຐນ ວາ ເກນຈິ ວາ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ຠຸຎ຺ຊິຕຸມ຺ປິ ອນຸໂມທິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຈ຺ຈກຸຏິຍາ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ວຈ຺ໂຈ ກາຕພ຺ໂພ, ໂຍ ກເຣຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຄຕປຏິປາຏິຍາ ວຈ຺ຈໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈຸຬວ. ໓໗໓) ວຈນໂຕ ວຈ຺ຈກຸຏິໍ ປວິສນ຺ເຕນ ອາຄຕປຏິປາຏິຍາ ປວິສິຕພ຺ພໍ. ວຈ຺ຈກຸຏິຍໍ ປສ຺ສາວຏ຺ຐາເນ ນຫານຕິຕ຺ເຖຕິ ຕີສຸປິ ອາຄຕປຏິປາຏິເຍວ ປມາຓໍ. ອິທໍ ວຈ຺ຈກຸຏິວຕ຺ຕໍ.

ອິຕິ ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນຍວິນິຈ຺ຉຍສງ຺ຄເຫ

ອຸປຊ຺ຌາຍາທິວຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ສມຕ຺ຕາ.