໑໗. ມຎ຺ຈປີຐາທິສງ຺ຆິກເສນາສເນສຸ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພວິນິຈ຺ຉຍກຖາ

໘໒. ວິຫາເຣ ສງ຺ຆິເກ ເສຍ຺ຍໍ, ສນ຺ຖຣິຕ຺ວານ ປກ຺ກໂມຕິ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວານ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວສິຕຸກາມຕາຍ ວິຫາຣໂຕ ປກ຺ກມນໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ –

‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໑໑໕) –

ວຈນໂຕ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣຓາທີນິ ອກຕ຺ວາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໍ, ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ຕຕ຺ຖ ເສຍ຺ຍາ ນາມ ຠິສິ ຈິມິລິກາ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ຕຏ຺ຏິກາ ຈມ຺ມຂຓ຺ໂຑ ນິສີທນໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ຕິຓສນ຺ຖາໂຣ ປຓ຺ຓສນ຺ຖາໂຣຕິ ທສວິຘາ. ຕຕ຺ຖ ຠິສີຕິ ມຎ຺ຈກຠິສິ ວາ ປີຐກຠິສິ ວາ. ຈິມິລິກາ ນາມ ສຸຘາທິປຣິກມ຺ມກຕາຍ ຠູມິຍາ ວຓ຺ຓານຸຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ກຕາ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ປຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອຸປຣິ ກຏສາຣກໍ ປຕ຺ຖຣນ຺ຕິ. ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ ນາມ ມຎ຺ຈປີຐານໍ ອຸປຣິ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພກປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ. ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ນາມ ຠູມິຍໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພາ ກຏສາຣກາທິວິກຕິ. ຕຏ຺ຏິກາ ນາມ ຕາລປຓ຺ເຓຫິ ວາ ວາເກຫິ ວາ ກຕຕຏ຺ຏິກາ. ຈມ຺ມຂຓ຺ໂຑ ນາມ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆທີປິຕຣຈ຺ຉຈມ຺ມາທີສຸປິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຈມ຺ມໍ. ອຏ຺ຐກຖາສຸ ຫິ ເສນາສນປຣິໂຠເຄ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຈມ຺ມໍ ນ ທິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆຈມ຺ມາທີນໍ ປຣິຫຣເຓເຍວ ປຏິກ຺ເຂໂປ ເວທິຕພ຺ໂພ. ນິສີທນນ຺ຕິ ສທສໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓນ຺ຕິ ປາວາໂຣ ໂກຊໂວຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕິຓສນ຺ຖາໂຣຕິ ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຕິຓານໍ ສນ຺ຖາໂຣ. ເອສ ນໂຍ ປຓ຺ຓສນ຺ຖາເຣປິ. ເອວໍ ປນ ອິມໍ ທສວິຘໍ ເສຍ຺ຍໍ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ປກ຺ກມນ຺ເຕນ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ອາປຸຈ຺ຉນ຺ເຕນ ຈ ຠິກ຺ຂຸມ຺ຫິ ສຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ສາມເຓໂຣ, ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ອາຣາມິໂກ, ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ເຍນ ວິຫາໂຣ ກາຣິໂຕ, ໂສ ວິຫາຣສາມິໂກ, ຕສ຺ສ ວາ ກຸເລ ໂຍ ໂກຈິ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ຈຕູສຸ ປາສາເຓສຸ ມຎ຺ຈໍ ຐເປຕ຺ວາ ມຎ຺ເຈ ອວເສສມຎ຺ຈປີຐານິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຸປຣິ ຠິສິອາທິກໍ ທສວິຘມ຺ປິ ເສຍ຺ຍໍ ຣາສິໍ ກຕ຺ວາ ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ທ຺ວາຣວາຕປານານິ ປິທຫິຕ຺ວາ ຄມິຍວຕ຺ຕໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ປນ ເສນາສນໍ ໂອວສ຺ສຕິ, ຉທນຕ຺ຖຎ຺ຈ ຕິຓໍ ວາ ອິຏ຺ຐກາ ວາ ອານີຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ຉາເທຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ສກ຺ໂກຕິ, ໂຍ ໂອກາໂສ ອໂນວສ຺ສໂກ, ຕຕ຺ຖ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ສພ຺ພມ຺ປິ ໂອວສ຺ສຕິ, ອຸສ຺ສຫນ຺ເຕນ ອນ຺ໂຕຄາເມ ອຸປາສການໍ ຆເຣ ຐເປຕພ຺ພໍ. ສເຈ ເຕປິ ‘‘ສງ຺ຆິກໍ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ຠາຣິຍໍ, ອຄ຺ຄິທາຫາທີນໍ ຠາຍາມາ’’ຕິ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອພ຺ໂຠກາເສປິ ປາສາຓານໍ ອຸປຣິ ມຎ຺ຈໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສໍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕິເຓຫິ ຈ ປຓ຺ເຓຫິ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ອງ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ອວສິສ຺ສຕິ, ຕໍ ອຎ຺ເຎສໍ ຕຕ຺ຖ ອາຄຕຠິກ຺ຂູນໍ ອຸປກາຣໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ. ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ປນ ມຎ຺ຈປີຐກວາຏໍ ສພ຺ພໍ ອປເນຕ຺ວາ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຈີວຣວໍເສ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາວ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ປຈ຺ຉາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວສນກຠິກ຺ຂຸນາປິ ປຸນ ມຎ຺ຈປີຐໍ ຐປຍິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ຕເຖວ ກາຕພ຺ພໍ. ອນ຺ໂຕກຸຏ຺ຏໂຕ ເສຍ຺ຍໍ ພຫິກຸຏ຺ເຏ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ວສນ຺ເຕນ ຄມນກາເລ ປຸນ ຄຫິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ. ອຸປຣິປາສາທໂຕ ໂອໂຣເປຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາປາສາເທ ວສນ຺ຕສ຺ສປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐາເນສຸ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ພຫິຄມນກາເລ ປຸນ ຄຫິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ຐເປຕພ຺ພໍ.

໘໓. ເສນາສເນສຸ ປນ ອຍໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພານາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິນິຈ຺ຉໂຍ – ຍາ ຕາວ ຠູມິຍໍ ທີຆສາລາ ວາ ປຓ຺ຓສາລາ ວາ ໂຫຕິ, ຍໍ ວາ ຣຸກ຺ຂຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ ກຕເຄຫໍ ອຸປຈິການໍ ອຸຏ຺ຐານຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ປກ຺ກມນ຺ເຕນ ຕາວ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ກຕິປຍານິ ທິວສານິ ອຊຄ຺ຄິຍມາເນ ວມ຺ມິກາວ ສນ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ປາສາຓປິຏ຺ຐິຍໍ ວາ ປາສາຓຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ ວາ ກຕເສນາສນໍ ສິລຸຈ຺ຈຍເລຓໍ ວາ ສຸຘາລິຕ຺ຕເສນາສນໍ ວາ, ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ອຸປຈິກາສງ຺ກາ ນຕ຺ຖິ, ຕໂຕ ປກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາປິ ອນາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາປິ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອາປຸຈ຺ຉນໍ ປນ ວຕ຺ຕໍ. ສເຈ ຕາທິເສປິ ເສນາສເນ ເອເກນ ປສ຺ເສນ ອຸປຈິກາ ອາໂຣຫນ຺ຕິ, ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປນ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິກເສນາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາວ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ເສນາສນໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວສຕິ, ຍາວ ໂສ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕາວ ຕໍ ເສນາສນໍ ປຸຣິມຠິກ຺ຂຸສ຺ເສວ ປລິໂພໂຘ. ຍທາ ປນ ໂສ ເສນາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອິສ຺ສຣິເຍນ ວສຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອາຄນ຺ຕຸກສ຺ເສວ ປລິໂພໂຘ. ສເຈ ອຸໂຠປິ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ປລິໂພໂຘ.

ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ – ສເຈ ທ຺ເວ ຕໂຍ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ຄມນກາເລ ສພ຺ເພຫິ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ເຕສຸ ເຈ ປຐມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘‘ປຈ຺ຉິໂມ ຊຄ຺ຄິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ວຏ຺ຏຕິ, ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ອາໂຠເຄນ ມຸຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ. ພຫູ ເອກໍ ເປເສຕ຺ວາ ສນ຺ຖຣາເປນ຺ຕິ, ຄມນກາເລ ສພ຺ເພຫິ ວາ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ເອກໍ ວາ ເປເສຕ຺ວາ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ຎໂຕ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ອາເນຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວສິຕ຺ວາ ຄມນກາເລ ຕຕ຺ເຖວ ເນຕພ຺ພານິ. ສເຈ ອຎ຺ຎໂຕ ອາເນຕ຺ວາ ວສມານສ຺ສ ອຎ຺ໂຎ ວຸຑ຺ຒຕໂຣ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ນ ປຏິພາຫິຕພ຺ໂພ, ‘‘ມຍາ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎາວາສໂຕ ອານີຕໍ, ປາກຕິກໍ ກເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ເຕນ ‘‘ເອວໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິເຕ ອິຕຣສ຺ສ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອວໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຫຣິຕ຺ວາປິ ສງ຺ຆິກປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຫິ ນຏ຺ຐໍ ວາ ຊິຓ຺ຓໍ ວາ ໂຈເຣຫິ ວາ ຫຏໍ ຄີວາ ເນວ ໂຫຕິ, ປຸຄ຺ຄລິກປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປນ ຄີວາ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປນ ສງ຺ຆິກປຣິໂຠເຄນ ວາ ປຸຄ຺ຄລິກປຣິໂຠເຄນ ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ນຏ຺ຐໍ ຄີວາເຍວ. ອນ຺ໂຕວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ເຊວ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຏິຊຄ຺ຄິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ສາເປກ຺ໂຂ ນທີປາຣໍ ຄາມນ຺ຕຣໍ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ຄມນຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕຕ຺ເຖວ ຐິໂຕ ກຎ຺ຈິ ເປເສຕ຺ວາ ອາປຸຈ຺ຉຕິ, ນທີປູຣຣາຊໂຈຣາທີສຸ ວາ ເກນຈິ ປລິໂພໂຘ ໂຫຕິ ອຸປທ຺ທຸໂຕ, ນ ສກ຺ໂກຕິ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕຸໍ, ເອວໍຠູຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

ວິຫາຣສ຺ສ ອຸປຈາເຣ ປນ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍ ວາ ມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘຣຕິ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຕິ ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣຎ຺ຫິ ທສວິຘໍ ເສຍ຺ຍໍ ອນ຺ໂຕຄພ຺ຠາທິມ຺ຫິ ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ຍສ຺ມາ ເສຍ຺ຍາປິ ເສນາສນມ຺ປິ ອຸປຈິກາຫິ ປລຸຊ຺ຊຕິ, ວມ຺ມິກຣາສິເຍວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ພຫິ ປນ ອຸປຏ຺ຐານສາລາທີສຸ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ເສຍ຺ຍາມຕ຺ຕເມວ ນສ຺ເສຍ຺ຍ ຐານສ຺ສ ອຄຸຕ຺ຕຕາຍ, ນ ເສນາສນໍ, ຕສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຎ຺ຈປີຐໍ ປນ ຍສ຺ມາ ນ ສກ຺ກາ ສຫສາ ອຸປຈິກາຫິ ຂາຍິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ວິຫາເຣປິ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ວິຫາຣສ຺ສູປຈາເຣ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ມຓ຺ຑເປ ຣຸກ຺ຂມູເລປິ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ປກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏເມວ.

໘໔. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິກໍ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ຠິສິໍ ວາ ໂກຈ຺ຉໍ ວາ ອຊ຺ໂຌກາເສ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໑໐໙) ວຈນໂຕ ສງ຺ຆິການິ ປນ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຊ຺ໂຌກາເສ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ອຸທ຺ຘຣຓາທີນິ ອກຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ເຊວ ອາຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສປິ ຖາມມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກເມ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເອຕ຺ຖ ໂກຈ຺ຉໍ ນາມ ວາກມຍໍ ວາ ອຸສີຣມຍໍ ວາ ມຸຎ຺ຊມຍໍ ວາ ປພ຺ພຊມຍໍ ວາ ເຫຏ຺ຐາ ຈ ອຸປຣິ ຈ ວິຕ຺ຖຕໍ ມຊ຺ເຌ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ປຓວສຓ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ພທ຺ຘໍ. ຕໍ ກິຣ ມຊ຺ເຌ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆຈມ຺ມປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕິ, ອກປ຺ປິຍຈມ຺ມໍ ນາເມຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ. ເສນາສນຎ຺ຫິ ໂສວຓ຺ຓມຍມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ມຫຄ຺ຆໍ ໂຫຕິ.

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ມາເສ ອວສ຺ສິກສງ຺ເກເຕ ມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ຍຕ຺ຖ ກາກາ ວາ ກຸລລາ ວາ ນ ອູຫທນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ເສນາສນໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໑໑໐) ວຈນໂຕ ປນ ວສ຺ສິກວສ຺ສານມາສາຕິ ເອວໍ ອປຎ຺ຎາເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ເຫມນ຺ຕິເກ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຄິມ຺ຫິເກຕິ ອຏ຺ຐ ມາເສ ສາຂາມຓ຺ຑເປ ວາ ປທຣມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍສ຺ມິໍ ປນ ກາກາ ວາ ກຸລລາ ວາ ອຎ຺ເຎ ວາ ສກຸນ຺ຕາ ຘຸວນິວາເສນ ກຸລາວເກ ກຕ຺ວາ ວສນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ມູເລ ນ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ‘‘ອຏ຺ຐ ມາເສ’’ຕິ ວຈນໂຕ ເຍສຸ ຊນປເທສຸ ວສ຺ສກາເລ ນ ວສ຺ສຕິ, ເຕສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ‘‘ອວສ຺ສິກສງ຺ເກເຕ’’ຕິ ວຈນໂຕ ຍຕ຺ຖ ເຫມນ຺ເຕ ເທໂວ ວສ຺ສຕິ, ຕຕ຺ຖ ເຫມນ຺ເຕປິ ອຊ຺ໂຌກາເສ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຄິມ຺ເຫ ປນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິຄຕວລາຫກໍ ວິສຸທ຺ຘໍ ນຕໍ ໂຫຕິ, ເອວຣູເປ ກາເລ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ອຊ຺ໂຌກາເສ ມຎ຺ຈປີຐໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໘໕. ອພ຺ໂຠກາສິເກນປິ ວຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ສ ຫິ ສເຈ ປຸຄ຺ຄລິກມຎ຺ຈໂກ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ເຖວ ສຍິຕພ຺ພໍ. ສງ຺ຆິກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ ເວຕ຺ເຕນ ວາ ວາເກນ ວາ ວີຕມຎ຺ຈໂກ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ປຸຣາຓມຎ຺ຈໂກ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ນວວາຍິໂມ ວາ ໂອນທ຺ຘໂກ ວາ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຄເຫຕ຺ວາ ປນ ‘‘ອຫໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຣຸກ຺ຂມູລິໂກ ອຸກ຺ກຏ຺ຐອພ຺ໂຠກາສິໂກ’’ຕິ ຈີວຣກຸຏິມ຺ປິ ອກຕ຺ວາ ອສມເຍ ອຊ຺ໂຌກາເສ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ຈຕຸຄ຺ຄຸເຓນປິ ຈີວເຣນ ກຕາ ກຸຏິ ອເຕເມນ຺ຕໍ ຣກ຺ຂິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ສຕ຺ຕາຫວທ຺ທລິກາທີນິ ຠວນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ກາຍານຸຄຕິກຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິ. ອຣຎ຺ເຎ ປຓ຺ຓກຸຏີສຸ ວສນ຺ຕານໍ ສີລສມ຺ປທາຍ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ມນຸສ຺ສາ ນວໍ ມຎ຺ຈປີຐໍ ເທນ຺ຕິ ‘‘ສງ຺ຆິກປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ, ວສິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ ສາມນ຺ຕວິຫາເຣ ສຠາຄຠິກ຺ຂູນໍ ເປເສຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ສຠາຄານໍ ອຠາເວນ ອໂນວສ຺ສເກ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ອໂນວສ຺ສເກ ອສຕິ ຣຸກ຺ເຂ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ເຈຕິຍງ຺ຄເຓ ສມ຺ມຊ຺ຊນິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຠຊນສາລງ຺ຄຓໍ ວາ ອຸໂປສຖາຄາຣງ຺ຄຓໍ ວາ ປຣິເວຓທິວາຏ຺ຐານອຄ຺ຄິສາລາທີສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຸນ ສມ຺ມຊ຺ຊນິມາຬເກເຍວ ຐເປຕພ຺ພາ. ອຸໂປສຖາຄາຣາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອວເສສານິ ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂາຈາຣມຄ຺ຄໍ ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ເຕນ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສເຈ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ສາລາ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຐເປຕພ຺ພາ. ສເຈ ນຕ຺ຖິ, ວລາຫການໍ ອນຸຏ຺ຐິຕຠາວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘‘ຍາວາຫໍ ຄາມໂຕ ນິກ຺ຂມາມິ, ຕາວ ນ ວສ຺ສິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຊານນ຺ເຕນ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ປາກຕິກຏ຺ຐາເນ ຐເປຕພ຺ພາ. ‘‘ສເຈ ວສ຺ສິສ຺ສຕີຕິ ຊານນ຺ໂຕ ອຊ຺ໂຌກາເສ ຐເປຕິ, ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສເຈ ປນ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສມ຺ມຊ຺ຊນຕ຺ຖາຍ ສມ຺ມຊ຺ຊນີ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕໍ ຐານໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອາສນສາລໍ ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ເຕນ ວຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຕໍ – ມຊ຺ຌໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາທຏ຺ຐານາຠິມຸຂາ ວາລິກາ ຫຣິຕພ຺ພາ, ກຈວຣໍ ຫຕ຺ເຖຫິ ຄເຫຕ຺ວາ ພຫິ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ.

໘໖. ສເຈ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ອຊ຺ໂຌກາເສ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ມຓ຺ຑເປ ວາ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ສນ຺ຖຣາເປຕິ, ເຍນ ສນ຺ຖຣາປິຕໍ, ຕສ຺ສ ປລິໂພໂຘ. ສເຈ ປນ ອຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ສນ຺ຖຣາເປຕິ, ເຍນ ສນ຺ຖຕໍ, ຕສ຺ສ ປລິໂພໂຘ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໑໑໑) – ເຖໂຣ ໂຠຊນສາລາຍໍ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ທຫຣໍ ອາຓາເປຕິ ‘‘ຄຈ຺ຉ ທິວາຏ຺ຐາເນ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຎ຺ຎເປຫີ’’ຕິ. ໂສ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ, ເຖໂຣ ຍຖາຣຸຈິ ວິຈຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຖວິກໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ວາ ຐເປຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຖຣສ຺ສ ປລິໂພໂຘ. ນິສີທິຕ຺ວາ ສຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘຣຕິ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຕິ, ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກເມ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ສເຈ ປນ ເຖໂຣ ຕຕ຺ຖ ຖວິກໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ວາ ອຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ຈງ຺ກມນ຺ໂຕວ ທຫຣໍ ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິ ຠຓຕິ, ເຕນ ‘‘ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ມຎ຺ຈປີຐ’’ນ຺ຕິ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ເຖໂຣ ວຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ, ‘‘ຕ຺ວໍ ຄຈ຺ຉ, ອຫໍ ປາກຕິກໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ພາໂລ ໂຫຕິ ອນຸຄ຺ຄຫິຕວຕ຺ໂຕ, ‘‘ຄຈ຺ຉ, ມາ ອິຘ ຕິຏ຺ຐ, ເນວ ນິສີທິຕຸໍ ນ ນິປຊ຺ຊິຕຸໍ ເທມີ’’ຕິ ທຫຣໍ ຕຊ຺ເຊຕິເຍວ. ທຫເຣນ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ສຸຂໍ ສຍຖາ’’ຕິ ກປ຺ປໍ ລຠິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມິໍ ຄເຕ ເຖຣສ຺ເສວ ປລິໂພໂຘ, ປຸຣິມນເຍເນວ ຈສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອຖ ປນ ອາຓຕ຺ຕິກ຺ຂເຓເຍວ ທຫໂຣ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ຠຓ຺ເຑ ຠຓ຺ຑໂຘວນາທິ ກິຎ຺ຈິ ກຣຓີຍໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ວທຕິ, ເຖໂຣ ປນ ຕໍ ‘‘ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ໂຠຊນສາລໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉຕິ, ປາທຸທ຺ຘາເຣນ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ສເຈ ຕຕ຺ເຖວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສີທຕິ, ປຸຣິມນເຍເນວ ຈສ຺ສ ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ເຖໂຣ ສາມເຓຣໍ ອາຓາເປຕິ, ສາມເຓເຣ ຕຕ຺ຖ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນປິ ໂຠຊນສາລໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປາທຸທ຺ຘາເຣນ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ປຸນ ຄມນກາເລ ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນ ອາຓາເປນ຺ໂຕ ‘‘ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ນິສີທາ’’ຕິ ອາຓາເປຕິ, ຍຕ຺ຣິຈ຺ຉຕິ, ຕຕ຺ຣ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕຸໍ ລຠຕິ. ສຍໍ ປນ ປາກຕິກໍ ອກຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກເມ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອນ຺ຕຣສນ຺ນິປາເຕ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນຫິ ຄມນກາເລ ອາຣາມິການໍ ‘‘ອິທໍ ປຏິສາເມຖາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອວຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິ.

໘໗. ມຫາຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ອຸໂປສຖາຄາຣໂຕປິ ໂຠຊນສາລໂຕປິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈປີຐານິ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ອາວາສິການໍເຍວ ປລິໂພໂຘ. ສເຈ ອາຄນ຺ຕຸກາ ‘‘ອິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ, ອິທໍ ອາຈຣິຍສ຺ສາ’’ຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຕສໍ ປລິໂພໂຘ. ຄມນກາເລ ປາກຕິກໍ ອກຕ຺ວາ ເລຑ຺ຑຸປາຕໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕານໍ ອາປຕ຺ຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍາວ ອຎ຺ເຎ ນ ນິສີທນ຺ຕິ, ຕາວ ເຍຫິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເຕສໍ ຠາໂຣ, ອຎ຺ເຎສຸ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນສຸ ນິສິນ຺ນການໍ ຠາໂຣ. ສເຈ ເຕ ອນຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວາ ອນຸທ຺ຘຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ກສ຺ມາ? ອນາຓຕ຺ຕິຍາ ປຎ຺ຎປິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ຘມ຺ມາສເນ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ຍາວ ອຸສ຺ສາຣໂກ ວາ ຘມ຺ມກຖິໂກ ວາ ນາຄຈ຺ຉຕິ, ຕາວ ປຎ຺ຎາປການໍ ປລິໂພໂຘ. ຕສ຺ມິໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນ ຕສ຺ສ ປລິໂພໂຘ. ສກລໍ ອໂຫຣຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ໂຫຕິ, ອຎ຺ໂຎ ອຸສ຺ສາຣໂກ ວາ ຘມ຺ມກຖິໂກ ວາ ອຸຏ຺ຐາຕິ, ອຎ຺ໂຎ ນິສີທຕິ, ໂຍ ໂຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສີທຕິ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ຠາໂຣ. ອຸຏ຺ຐຫນ຺ເຕນ ປນ ‘‘ອິທມາສນໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຠາໂຣ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈປິ ອິຕຣສ຺ມິໍ ອນາຄເຕ ປຐມໍ ນິສິນ຺ໂນ ອຸຏ຺ຐາຍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ອນ຺ໂຕອຸປຈາຣຏ຺ເຐເຍວ ອິຕໂຣ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສີທຕິ, ອຸຏ຺ຐາຍ ຄໂຕ ອາປຕ຺ຕິຍາ ນ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນ ອິຕຣສ຺ມິໍ ອນາຄເຕເຍວ ປຐມໍ ນິສິນ຺ໂນ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເລຑ຺ຑຸປາຕໍ ອຕິກ຺ກມຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກເມ ປຐມປາເທ ທຸກ຺ກຏໍ, ທຸຕິຍປາເທ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ນໂຍ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ໂຕຕິ.

໘໘. ສເຈ ປນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣເສນາສນໂຕ ອຎ຺ຎໍ ສງ຺ຆິກໍ ຈິມິລິກໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຕຏ຺ຏິກໍ ວາ ຈມ຺ມຂຓ຺ຑໍ ວາ ປາທປຸຎ຺ຉນິໍ ວາ ຜລກປີຐໍ ວາ ອຊ຺ໂຌກາເສ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘຣຕິ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຕິ ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ອາຘາຣກໍ ປຕ຺ຕປິຘານກໍ ປາທກຐລິກໍ ຕາລວຓ຺ຏໍ ພີຊນິປຕ຺ຕກໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ອນ຺ຕມໂສ ປານີຍອຸຬຸງ຺ກໍ ປານີຍສງ຺ຂໍ ອຊ຺ໂຌກາເສ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສປິ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຊ຺ໂຌກາເສ ຣຊນໍ ປຈິຕ຺ວາ ຣຊນຠາຊນໍ ຣຊນອຸຬຸງ຺ໂກ ຣຊນໂທຓິກາຕິ ສພ຺ພໍ ອຄ຺ຄິສາລາຍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຄ຺ຄິສາລາ ນຕ຺ຖິ, ອໂນວສ຺ສເກ ປພ຺ຠາເຣ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ຍຕ຺ຖ ໂອໂລເກນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ຕາທິເສ ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ຎປຸຄ຺ຄລິເກ ປນ ມຎ຺ຈປີຐາທິເສນາສເນປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ຍສ຺ມິໍ ວິສ຺ສາສຄ຺ຄາໂຫ ນ ຣຸຫຕິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕເກ ທຸກ຺ກຏໍ. ຍສ຺ມິໍ ປນ ວິສ຺ສາສຄ຺ຄາໂຫ ຣຸຫຕິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຄ຺ຄລິກເມວ ໂຫຕີ’’ຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍາທີສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ຕໂນ ປຸຄ຺ຄລິເກ ປນ ອນາປຕ຺ຕິເຍວ. ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ວາ ສາມເຓໂຣ ວາ ອາຣາມິໂກ ວາ ລຊ຺ຊີ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ປລິໂພຘໍ ວິຍ ມຎ຺ຎຕິ, ຕຖາຣູປໍ ອນາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ໂຍ ປນ ອາຕເປ ໂອຕາເປນ຺ໂຕ ‘‘ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ສປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

ອິຕິ ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນຍວິນິຈ຺ຉຍສງ຺ຄເຫ

ມຎ຺ຈປີຐາທິສງ຺ຆິກເສນາສເນສຸ

ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ສມຕ຺ຕາ.