໑໑. ກຍວິກ຺ກຍສມາປຕ຺ຕິວິນິຈ຺ຉຍກຖາ

໕໗. ກຍວິກ຺ກຍສມາປຕ຺ຕີຕິ ກຍວິກ຺ກຍສມາປຊ຺ຊນໍ. ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໕໙໕) ຫິ ນເຍນ ປຣສ຺ສ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ກຍໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ເທນ຺ໂຕ ວິກ຺ກຍໍ. ອຍໍ ປນ ກຍວິກ຺ກໂຍ ຐເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ສຫຘມ຺ມິເກ ອວເສເສຫິ ຄິຫິປພ຺ພຊິເຕຫິ ອນ຺ຕມໂສ ມາຕາປິຕູຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ວຕ຺ເຖນ ວາ ວຕ຺ຖໍ ໂຫຕຸ, ຠຕ຺ເຕນ ວາ ຠຕ຺ຕໍ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກປ຺ປິຍໍ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວທຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ເອວໍ ວຕ຺ວາ ມາຕຸຍາປິ ອຕ຺ຕໂນ ຠຓ຺ຑໍ ເທຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ, ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ວາ ‘‘ອິມໍ ເທຫິ, ອິມໍ ເຕ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕໍ ວຕ຺ວາ ວາ ມາຕຸຍາປິ ຠຓ຺ຑໍ ອຕ຺ຕນາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ, ອຕ຺ຕໂນ ຠຓ຺ເຑ ປຣຫຕ຺ຖໍ, ປຣຠຓ຺ເຑ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖໍ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ມາຕຣໍ ວາ ປນ ປິຕຣໍ ວາ ‘‘ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວທໂຕ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນ ໂຫຕິ, ‘‘ອິມໍ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ທທໂຕ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍວິນິປາຕນໍ ນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎາຕກໍ ‘‘ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວທໂຕ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ‘‘ອິມໍ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ທທໂຕ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍວິນິປາຕນໍ, ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ກຍວິກ຺ກຍໍ ອາປຊ຺ຊໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ຕສ຺ມາ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ເຕນ ມາຕາປິຕູຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ກຍວິກ຺ກຍໍ, ອຎ຺ຎາຕເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕິສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ໂມເຈນ຺ເຕນ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ປຣິວຕ຺ຕນວິຘິ – ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ປາເຖຍ຺ຍຕຓ຺ຑຸລາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຠຕ຺ຕຫຕ຺ຖໍ ປຸຣິສໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ຕຓ຺ຑຸລາ ອຕ຺ຖິ, ນ ຈ ໂນ ອິເມຫິ ອຕ຺ໂຖ, ຠຕ຺ເຕນ ປນ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວທຕິ, ປຸຣິໂສ ຕຓ຺ຑຸເລ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ຕິສ຺ໂສປິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ອນ຺ຕມໂສ ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ມູລສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ. ໂຍ ປນ ເອວໍ ອກຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ປຣິວຕ຺ເຕຕິ, ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ວິຆາສາທໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິມໍ ໂອທນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຣຊນໍ ວາ ທາຣູນິ ວາ ອາຫຣາ’’ຕິ ວທຕິ, ຣຊນຉລ຺ລິຄຓນາຍ ທາຣຸຄຓນາຍ ຈ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານິ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ອິມໍ ໂອທນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອິມໍ ນາມ ກໂຣຖາ’’ຕິ ທນ຺ຕກາຣາທີຫິ ສິປ຺ປິເກຫິ ຘມ຺ມກຣຓາທີສຸ ຕໍ ຕໍ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ກາເຣຕິ, ຣຊເກຫິ ວາ ວຕ຺ຖໍ ໂຘວາເປຕິ, ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ນຫາປິເຕນ ເກເສ ຉິນ຺ທາເປຕິ, ກມ຺ມກາເຣຫິ ນວກມ຺ມໍ ກາເຣຕິ, ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ສເຈ ປນ ‘‘ອິທໍ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອິທໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ນ ວທຕິ, ‘‘ອິທໍ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊ, ຠຸຕ຺ໂຕສິ, ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສສິ, ອິທໍ ນາມ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກິຎ຺ຈາປິ ວຕ຺ຖໂຘວເນ ວາ ເກສຈ຺ເຉທເນ ວາ ຠູມິໂສຘນາທິນວກມ຺ເມ ວາ ປຣຠຓ຺ຑໍ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖຄຕໍ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ທຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ສກ຺ກາ ເອຕໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ປຣິຠຸຕ຺ເຕ ວາ ນຏ຺ເຐ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ເທເສຕິ, ເອວມິຘາປິ ເທເສຕພ຺ພໍ.

ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫິຕຸກາມຕາຍ ອຄ຺ຆໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຍໍ ຕວ ປຕ຺ໂຕ ກິໍ ອຄ຺ຆຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິເຕ ‘‘ອິທໍ ນາມາ’’ຕິ ວທຕິ, ສເຈ ອຕ຺ຕໂນ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ມຫຄ຺ຆໍ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ນໍ ປຏິວທຕິ ‘‘ອຸປາສກ ມມ ອິທໍ ວຕ຺ຖຸ ມຫຄ຺ຆໍ, ຕວ ປຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ເທຫີ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອິຕໂຣ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ຖາລກມ຺ປິ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວທຕິ, ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ໂສ ປຕ຺ໂຕ ມຫຄ຺ໂຆ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ວຕ຺ຖຸ ອປ຺ປຄ຺ຆໍ, ປຕ຺ຕສາມິໂກ ຈສ຺ສ ອປ຺ປຄ຺ຆຠາວໍ ນ ຊານາຕິ, ປຕ຺ໂຕ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ‘‘ມມ ວຕ຺ຖຸ ອປ຺ປຄ຺ຆ’’ນ຺ຕິ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ມຫຄ຺ຆຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ວຎ຺ເຈຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕປິ ຫິ ຠຓ຺ຑໍ ອຄ຺ຆາເປຕ຺ວາ ກາເຣຕພ຺ພຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ປຕ຺ຕສາມິໂກ ‘‘ໂຫຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ເສສໍ ມມ ປຸຎ຺ຎໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ກປ຺ປິຍກາຣກສ຺ສ ປນ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເທຫີ’’ຕິ ອາຈິກ຺ຂິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ຍສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຠຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ອນ຺ຕມໂສ ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ຕຠາຕິກມ຺ປິ ກປ຺ປິຍກາຣກໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ນາມ ຄເຫຕ຺ວາ ເທຫີ’’ຕິ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ໂສ ເຈ ເຉໂກ ໂຫຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອປເນຕ຺ວາ ວິວທິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕຸຓ຺ຫີຠູເຕນ ຐາຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ເຉໂກ ໂຫຕິ, ນ ຊານາຕິ ຄເຫຕຸໍ, ວາຓິຊໂກ ຈ ຕໍ ວຎ຺ເຈຕິ, ‘‘ມາ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ.

‘‘ອິທໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ເຕລໍ ວາ ສປ຺ປິ ວາ ອມ຺ຫາກໍ ອຕ຺ຖິ, ອມ຺ຫາກຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎນ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕເກນ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ສເຈ ໂສ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ເທຕິ, ປຐມໍ ອຕ຺ຕໂນ ເຕລໍ ນ ມິນາເປຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ນາຬິຍຎ຺ຫິ ອວສິຏ຺ຐເຕລໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ປຈ຺ຉາ ມິນນ຺ຕສ຺ສ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ທູເສຍ຺ຍ. ອຍຎ຺ຈ ກຍວິກ຺ກໂຍ ນາມ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ. ກປ຺ປິເຍນ ຫິ ກປ຺ປິຍໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ກຍວິກ຺ກຍສິກ຺ຂາປເທນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອກປ຺ປິເຍນ ປນ ອກປ຺ປິຍໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ, ກປ຺ປິເຍນ ວາ ອກປ຺ປິຍໍ ອກປ຺ປິເຍນ ວາ ກປ຺ປິຍໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣສິກ຺ຂາປເທນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ, ຕສ຺ມາ ອຸໂຠສຸ ວາ ເອກສ຺ມິໍ ວາ ອກປ຺ປິເຍ ສຕິ ຣູປິຍສໍໂວຫາໂຣ ນາມ ໂຫຕິ.

໕໘. ຣູປິຍສໍໂວຫາຣສ຺ສ ຈ ຄຣຸຠາວທີປນຕ຺ຖໍ ອິທໍ ປຕ຺ຕຈຕຸກ຺ກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ຫິ ຣູປິຍໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ເຕນ ອຍພີຊໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ, ຕໍ ໂກຏ຺ຏາເປຕ຺ວາ ເຕນ ໂລເຫນ ປຕ຺ຕໍ ກາເຣຕິ, ອຍໍ ປຕ຺ໂຕ ມຫາອກປ຺ປິໂຍ ນາມ, ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອຸປາເຍນ ກປ຺ປິໂຍ ກາຕຸໍ. ສເຈປິ ຕໍ ວິນາເສຕ຺ວາ ຖາລກໍ ກາເຣຕິ, ຕມ຺ປິ ອກປ຺ປິຍໍ. ວາສິໍ ກາເຣຕິ, ຕາຍ ຉິນ຺ນທນ຺ຕກຏ຺ຐມ຺ປິ ອກປ຺ປິຍໍ. ພຬິສໍ ກາເຣຕິ, ເຕນ ມາຣິຕາ ມຈ຺ຉາປິ ອກປ຺ປິຍາ. ວາສິໍ ຕາເປຕ຺ວາ ອຸທກໍ ວາ ຂີຣໍ ວາ ອຸຓ຺ຫາເປຕິ, ຕມ຺ປິ ອກປ຺ປິຍເມວ.

ໂຍ ປນ ຣູປິຍໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ເຕນ ປຕ຺ຕໍ ກິຓາຕິ, ອຍມ຺ປິ ປຕ຺ໂຕ ອກປ຺ປິໂຍ. ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນມ຺ປິ ສຫຘມ຺ມິການໍ ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສກ຺ກາ ປນ ກປ຺ປິໂຍ ກາຕຸໍ. ໂສ ຫິ ມູເລ ມູລສາມິການໍ, ປຕ຺ເຕ ຈ ປຕ຺ຕສາມິການໍ ທິນ຺ເນ ກປ຺ປິໂຍ ໂຫຕິ, ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ທຕ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ໂຍປິ ຣູປິຍໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍກາຣເກນ ສທ຺ຘິໍ ກມ຺ມາຣກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວທຕິ, ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ຈ ຕໍ ຣູປິຍໍ ທຕ຺ວາ ກມ຺ມາຣໍ ສຎ຺ຎາເປຕິ, ອຍມ຺ປິ ປຕ຺ໂຕ ກປ຺ປິຍໂວຫາເຣນ ຄຫິໂຕປິ ທຸຕິຍປຕ຺ຕສທິໂສເຍວ, ມູລສ຺ສ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ອກປ຺ປິໂຍ. ກສ຺ມາ ເສສານໍ ນ ກປ຺ປຕີຕິ? ມູລສ຺ສ ອນິສ຺ສຏ຺ຐຕ຺ຕາ.

ໂຍ ປນ ຣູປິຍໍ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ເຖຣສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ກິຓິຕ຺ວາ ເທຫີ’’ຕິ ປຫິຕກປ຺ປິຍກາຣເກນ ສທ຺ຘິໍ ກມ຺ມາຣກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິເມ ກຫາປເຓ ຄເຫຕ຺ວາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ກຫາປເຓ ທາເປຕ຺ວາ ຄຫິໂຕ, ອຍໍ ປຕ຺ໂຕ ເອຕສ຺ເສວ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ວຏ຺ຏຕິ ທຸພ຺ພິຈາຣິຕຕ຺ຕາ, ອຎ຺ເຎສໍ ປນ ວຏ຺ຏຕິ ມູລສ຺ສ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ. ມຫາສຸມຕ຺ເຖຣສ຺ສ ກິຣ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖໂຣ ນາມ ອໂຫສິ. ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ເອວຣູປໍ ປຕ຺ຕໍ ສປ຺ປິສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊິ. ຕິປິຏກຈູຬນາຄຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສທ຺ຘິວິຫາຣິການໍ ເອວຣູໂປ ປຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ. ຕໍ ເຖໂຣປິ ສປ຺ປິສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາເປສີຕິ. ອິທໍ ອກປ຺ປິຍປຕ຺ຕຈຕຸກ຺ກໍ.

ສເຈ ປນ ຣູປິຍໍ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ເຖຣສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ກິຓິຕ຺ວາ ເທຫີ’’ຕິ ປຫິຕກປ຺ປິຍກາຣເກນ ສທ຺ຘິໍ ກມ຺ມາຣກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວາ ‘‘ອິມາຫໍ ຄເຫສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ວທຕິ, ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ຈ ຕໍ ຣູປິຍໍ ທຕ຺ວາ ກມ຺ມາຣໍ ສຎ຺ຎາເປຕິ, ອຍໍ ປຕ຺ໂຕ ສພ຺ພກປ຺ປິໂຍ ພຸທ຺ຘານມ຺ປິ ປຣິໂຠຄາຣໂຫ. ອິມໍ ປນ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເທຫີ’’ຕິ ກປ຺ປິຍກາຣກມ຺ປິ ອາຈິກ຺ຂິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

ອິຕິ ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນຍວິນິຈ຺ຉຍສງ຺ຄເຫ

ກຍວິກ຺ກຍສມາປຕ຺ຕິວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ສມຕ຺ຕາ.