໕. ສຫເສຍ຺ຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໐-໕໑. ປຎ຺ຈເມ ຕຕ຺ຣິທໍ ນິທສ຺ສນນ຺ຕິ ເສໂສ. ທິຣຕ຺ຕຕິຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທິຣຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓໍ ວຈນາລງ຺ກາຣຕ຺ຖໍ, ນິຣນ຺ຕຣໍ ຕິສ຺ໂສວ ຣຕ຺ຕິໂຍ ວສິຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖທິວສາທີສຸ ສຍນ຺ຕສ຺ເສວ ອາປຕ຺ຕິ, ນ ເອກນ຺ຕຣິກາທິວເສນ ສຍນ຺ຕສ຺ສາຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖມ຺ປີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ທິຣຕ຺ຕວິສິຏ຺ຐຎ຺ຫິ ຕິຣຕ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈມານໍ, ເຕນ ອນນ຺ຕຣິກເມວ ຕິຣຕ຺ຕໍ ທີເປຕີຕິ. ປຎ຺ຈຫິ ຉທເນຫີຕິ ອິຏ຺ຐກສິລາສຸຘາຕິຓປຓ຺ເຓຫິ. ວາຈຸຄ຺ຄຕວເສນາຕິ ປຄຸຓວເສນ. ທິຍຑ຺ຒຫຕ຺ຖຸພ຺ເພໂຘ ວຑ຺ຒກີຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ເອກູປຈາໂຣ ເອເກນ ມຄ຺ເຄນ ປວິສິຕ຺ວາ ອພ຺ໂຠກາສໍ ອນຸກ຺ກມິຕ຺ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອນຸປຣິຄມນໂຍຄ຺ໂຄ, ເອຕໍ ພຫຸທ຺ວາຣມ຺ປິ ເອກູປຈາໂຣວ. ຕຕ຺ຖ ປນ ກຸຏ຺ຏາທີຫິ ຣຸນ຺ຘິຕ຺ວາ ວິສຸໍ ທ຺ວາຣໍ ໂຍເຊນ຺ຕິ, ນານູປຈາໂຣ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ຣຸນ຺ຘຕິ ເອວ, ວິສຸໍ ທ຺ວາຣໍ ນ ໂຍເຊນ຺ຕິ, ‘‘ເອຕມ຺ປິ ເອກູປຈາຣເມວ ມຕ຺ຕິກາທີຫິ ປິຫິຕທ຺ວາໂຣ ວິຍ ຄພ຺ໂຠ’’ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ຎຖາ ຄພ຺ເຠ ປວິສິຕ຺ວາ ປມຸຂາທີສຸ ນິປນ຺ນານຸປສມ຺ປນ຺ເນຫິ ສຫເສຍ຺ຍາປຣິມຸຕ຺ຕິຍາ ຄພ຺ຠທ຺ວາຣໍ ມຕ຺ຕິກາທີຫິ ປິທຫາເປຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐິເຕ ອຣຸເຓ ວິວຣາເປນ຺ຕສ຺ສປິ ອນາປຕ຺ຕິ ຠເວຍ຺ຍາຕິ.

ເຕສໍ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ເກຈິ ‘‘ອນຸຏ຺ຐຫເນນ ອກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານາ ອາປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ສຍນ຺ຕສ຺ສ ກິຣິຍາຠາວາ. ອິທຎ຺ຫິ ສິກ຺ຂາປທໍ ສິຍາ ກິຣິຍາຍ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ສິຍາ ອກິຣິຍາຍ ສມຸຏ຺ຐາຕິ. ກິຣິຍາສມຸຏ຺ຐານຕາ ຈສ຺ສ ຕພ຺ພຫຸລວເສນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ວທຕິ. ຍຖາ ເຈຕໍ, ເອວໍ ທິວາສຍນມ຺ປິ. ອນຸຏ຺ຐຫເນນ, ຫິ ທ຺ວາຣາສໍວຣເຓນ ເຈຕໍ ອກິຣິຍສມອຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ໂຫຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິທຎ຺ຈ ຍຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ, ວີມໍສິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

‘‘ອຸປຣິມຕເລນ ສທ຺ຘິໍ ອສມ຺ພທ຺ຘຠິຕ຺ຕິກສ຺ສາ’’ຕິ ອິທໍ ສມ຺ພທ຺ຘຠິຕ຺ຕິເກ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປຣິມຕເລ ສຍິຕສ຺ສ ສງ຺ກາ ເອວ ນຕ຺ຖີຕິ ‘‘ເຫຏ຺ຐາປາສາເທ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນານູປຈາເຣຕິ ພຫິ ນິສ຺ເສຓິຍາ ອາໂຣຫຓີເຍ.

ສຠາສງ຺ເຂເປນາຕິ ສຠາກາເຣນ. ‘‘ອຑ຺ຒກຸຏ຺ຏເກ’’ຕິ ອິມິນາ ສຓ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍຕ຺ຖ ຕີສຸ ທ຺ວີສຸ ວາ ປສ຺ເສສຸ ຠິຕ຺ຕິໂຍ ພທ຺ຘາ, ຉທນໍ ວາ ອສມ຺ປຕ຺ຕາ ອຑ຺ຒຠິຕ຺ຕິ, ອິທໍ ອຑ຺ຒກຸຏ຺ຏກໍ ນາມ. ວາຬສງ຺ຆາໂຏ ນາມ ປຣິກ຺ເຂປສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ຖມ຺ຠາທີນໍ ອຸປຣິ ວາຬຣູເປຫິ ກຕສງ຺ຆາໂຏ. ປຣິກ຺ເຂປສ຺ສ ພຫິຄເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ມິໍ ປສ຺ເສ ປຣິກ຺ເຂໂປ ນຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ສເຈ ຠູມິໂຕ ວຕ຺ຖຸ ອຸຈ຺ຈໍ ໂຫຕິ, ອຸຠໂຕ ອຸຈ຺ຈວຕ຺ຖຸໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຠູມິຍໍ ນິພ຺ພໂກສພ຺ຠນ຺ຕເຣປິ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ ຕຕ຺ຖ ເສນາສນໂວຫາຣາຠາວໂຕ. ອຖ ວຕ຺ຖຸ ນີຈໍ ຠູມິສມເມວ ເສນາສນສ຺ສ ເຫຏ຺ຐິມຕເລ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິກ຺ເຂປຣຫິຕທິສາຍ ນິພ຺ພໂກສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ປຣິຈ຺ເຉທາຠາວໂຕ ປຣິກ຺ເຂປສ຺ສ ພຫິ ເອວ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປຣິມຓ຺ຑລໍ ວາຕິອາທິ ມຊ຺ເຌ ອຸທກປຕນຕ຺ຖາຍ ອາກາສງ຺ຄຓວນ຺ຕໍ ເສນາສນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຄພ຺ຠູປຈາເຣຕິ ເອເກກຄພ຺ຠສ຺ສ ທ຺ວີສຸ ປສ຺ເສສຸ ປມຸເຂນ ຄມນໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ທິຍຑ຺ຒຫຕ຺ຖຸພ຺ເພຘໂຕ ອນູນໍ ກຸຏ຺ຏໍ ກຕ຺ວາ ອາກາສງ຺ຄເຓນ ປເວສໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ເອວໍ ອກໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຄພ຺ຠປຣິກ຺ເຂໂປຕິ ຈຕຸຣສ຺ສປາສາທາທີສຸ ສມນ຺ຕາ ຐິຕຄພ຺ຠຠິຕ຺ຕິໂຍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປາເຏກ຺ກສນ຺ນິເວສາຕິ ເອເກກທິສາຍ ຄພ຺ຠປາຬິໂຍ ອິຕຣທິສາສຸ ຄພ຺ຠປາຬີນໍ ອຠາເວນ, ຠາເວປິ ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຠິຕ຺ຕິຈ຺ຉທເນຫິ ອສມ຺ພນ຺ຘຕາຍ ປາເຏກ຺ກສນ຺ນິເວສາ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໍ…ເປ… ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ທຸກ຺ກເຏນ. ຕາທິສາຍ ຫິ ຄພ຺ຠປາຬິຍາ ປມຸຂໍ ຕີສຸ ທິສາສຸ ຠິຕ຺ຕີນໍ ອຠາເວນ ເອກທິສາຍ ຄພ຺ຠຠິຕ຺ຕິມຕ຺ເຕນ ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນໍ ຈູຬປຣິຈ຺ຉນ຺ນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ທຸກ຺ກຏເມວ. ຍທິ ປນ ຕສ຺ສ ປມຸຂສ຺ສ ອິຕຣທິສາສຸປິ ເອກິສ຺ສໍ, ສພ຺ພາສຸ ວາ ຠິຕ຺ຕິໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕທາ ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນອຸປຑ຺ຒປຣິຈ຺ຉນ຺ນາທິຠາວໂຕ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຠູມິຍໍ ວິນາ ຊຄຕິຍາ ປມຸຂໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸຈ຺ຈວຕ຺ຖຸໍ ອກຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ກຕເຄຫສ຺ສ ປມຸຂໍ ສນ຺ຘາຍ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອິທໍ ກຖິຕໍ. ອຸຈ຺ຈວຕ຺ຖຸກໍ ເຈ ປມຸຂໍ ໂຫຕິ, ເຕນ ວຕ຺ຖຸນາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສງ຺ຂ຺ຍເມວ ປມຸຂໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ. ຊຄຕິຍາ ປມາຓໍ ວຕ຺ວາຕິ ປກຕິຠູມິຍາ ນິປນ຺ໂນ ຍຖາ ຊຄຕິຍາ ອຸປຣິ ສຍິຕໍ ນ ປສ຺ສຕິ, ເອວໍ ອຸຈ຺ຈາຕິອຸຈ຺ຈວຕ຺ຖຸສ຺ສ ອຸພ຺ເພຘປ຺ປມາຓໍ ວຕ຺ວາ. ເອກທິສາຍ ອຸຊຸກເມວ ທີຆໍ ກຕ຺ວາ ສນ຺ນິເວສິໂຕ ປາສາໂທ ເອກສາລສນ຺ນິເວໂສ. ທ຺ວີສຸ, ຕີສຸ ວາ ຈຕູສຸປິ ວາ ທິສາສຸ ສິງ຺ຆາຏກສຓ຺ຐານາທິວເສນ ກຕາ ທ຺ວິສາລາທິສນ຺ນິເວສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສາລປ຺ປເຠທທີປນເມວ ເຈຕ຺ຖ ປຸຣິມໂຕ ວິເສໂສຕິ. ປຣິກ຺ເຂໂປ ວິທ຺ຘສ຺ໂຕຕິ ປມຸຂສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ.

໕໓. ອຸປຑ຺ຒຈ຺ຉນ຺ນອຸປຑ຺ຒປຣິຈ຺ຉນ຺ນໍ ເສນາສນໍ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ ອາທິໍ ວຕ຺ວາ ປາຬິຍໍ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ຕໂຕ ອຘິກໍ ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນອຸປຑ຺ຒປຣິຈ຺ຉນ຺ນາທິກມ຺ປິ ສພ຺ພໍ ປາຬິຍໍ ອວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ເສວ ວຕ຺ຖຸຠາເວນ ທສ຺ສິຕໍ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊຕ຺ຕາ, ຄຣຸເກ ຐາຕພ຺ພໂຕ ຈາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສຕ຺ຕ ປາຈິຕ຺ຕິຍານີຕິ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕປາຈິຕ຺ຕິຍທ຺ວຍໍ ສາມຎ຺ຎໂຕ ເອກຕ຺ເຕນ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໔. ປາຬິຍໍ ‘‘ຕຕິຍາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຸຣາຣຸຓາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຸນ ວສຕີ’’ຕິ ອິທໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປນ ປຸຣາຣຸຓາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕຉທເນ ນິສິນ຺ນສ຺ສາປິ ປຸນທິວເສ ສຫເສຍ຺ເຍນ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ. ເສນມ຺ພມຓ຺ຑປວຓ຺ຓໍ ໂຫຕີຕິ ສີຫຬທີເປ ກິຣ ອຸຈ຺ຈວຕ຺ຖຸໂກ ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ໂນ ສພ຺ພອປຣິຈ຺ຉນ຺ໂນ ເອວໍນາມໂກ ສນ຺ນິປາຕມຓ຺ຑໂປ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ຖຠາໂຄ ຈູຬກໍ, ທ຺ເວ ຠາຄາ ອຸປຑ຺ຒໍ, ຕີສຸ ຠາເຄສຸ ທ຺ເວ ຠາຄາ ເຍຠຸຍ຺ຍນ຺ຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ຈູຬກຈ຺ຉນ຺ນປຣິຈ຺ຉນ຺ນຕາທີນິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ປາຈິຕ຺ຕິຍວຕ຺ຖຸກເສນາສນໍ, ຕຕ຺ຖ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ສຫ ນິປຊ຺ຊນໍ, ຈຕຸຕ຺ຖທິວເສ ສູຣິຍຕ຺ຖງ຺ຄມນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ສຫເສຍ຺ຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.