໓. ອນິຍຕກຓ຺ໂຑ

໑. ປຐມອນິຍຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໔໓. ປຸຕ຺ຕສທ຺ເທນ ສາມຎ຺ຎນິທ຺ເທສໂຕ, ເອກເສສນເຍນ ວາ ປຸຕ຺ຕີປິ ຄຫິຕາຕິ ອາຫ ‘‘ພຫູ ຘີຕໂຣ ຈາ’’ຕິ. ຕທນນ຺ຕຣນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ໂຠຊນານນ຺ຕຣໍ.

໔໔໔-໕. ຕໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ຕໍ ເມຖຸນາທິອຊ຺ຌາຈາຣກມ຺ມໍ. ປາຬິຍໍ ‘‘ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ’’ຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຸປຣິ ສິກ຺ຂາປເທ ‘‘ນ ເຫວ ໂຂ ປນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ໔໕໔) ເອຕສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ວິສຍໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ‘‘ອລຎ຺ຈ ໂຂ ໂຫຕິ ມາຕຸຄາມໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາຫິ ວາຈາຫິ ໂອຠາສິຕຸ’’ນ຺ຕິ ວິສຍນ຺ຕຣຠູຕໂສຕຣຫສ຺ສ ວິສຸໍ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ, ອິຘ ປນ ຈກ຺ຂຸຣໂຫວ ອຘິປ຺ເປໂຕ ‘‘ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ອາສເນ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ, ‘‘ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ. ເຕນາຫ ‘‘ກິຎ຺ຈາປີ’’ຕິອາທິ. ປຣິຈ຺ເຉໂທຕິ ຣໂຫນິສຊ຺ຊາປຕ຺ຕິຍາ ວວຕ຺ຖານໍ.

ອິທານິ ຈກ຺ຂຸຣເຫເນວ ອາປຕ຺ຕິໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສເຈປິ ຫີ’’ຕິອາທິມາຫ. ‘‘ປິຫິຕກວາຏສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຠາວໂຕ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫວ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ນ ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອປິຫິຕກວາຏສ຺ສ…ເປ… ອນາປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ. ນ ຫິ ກວາຏປິທຫເນນ ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ ວິຄຈ຺ຉຕິ, ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ ເອວ ປນ ວິຄຈ຺ຉຕິ. ‘‘ອນ຺ໂຕທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖປີ’’ຕິ ອິທໍ ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປເທ ອາຄຕໂສຕສ຺ສ ຣເຫນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ພຖາ ອນາປຕ຺ຕິຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທ຺ວາທສຫຕ຺ຖໂຕ ພຫິ ນິສິນ຺ໂນ ຫິ ຕຕ຺ຖ ໂສຕສ຺ສ ຣຫສພ຺ຠາວໂຕ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາປຕ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິໍ ນ ກໂຣຕິ, ຕຖາ ຈ ‘‘ອນາປຕ຺ຕິໍ ນ ກໂຣຕີ’’ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ‘‘ເມຖຸນກາຍສໍສຄ຺ຄາປຕ຺ຕີຫິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ວິເສເສຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຠເວຍ຺ຍ. ຕສ຺ມາ ຕຖາ ຕໍ ອວຕ຺ວາ ສພ຺ພຖາ ອນາປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕຸເມວ ‘‘ທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຍທິ ຫິ ຈກ຺ຂຸສ຺ເສວ ຣຫຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວເທຍ຺ຍ, ‘‘ອນ຺ໂຕທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖ’’ຕິ ນ ວເທຍ຺ຍ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ຕໂຕ ທູເຣ ນິສິນ຺ເນປິ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣຫາສມ຺ຠວໂຕ. ຍສ຺ມາ ນິສີທິຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍນ຺ໂຕ ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ກິຎ຺ຈິ ກາລໍ ຈກ຺ຂູນິ ອຸມ຺ມີເລຕິ, ກິຎ຺ຈິ ກາລໍ ນິມ຺ມີເລຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ນິທ຺ທາຍນ຺ໂຕປິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຏິລທ຺ຘໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາຕິ ອນ຺ຕິມປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິສຊ຺ຊໍ ປຏິຊານມາໂນຕິ ເມຖຸນກາຍສໍສຄ຺ຄາທິວເສນ ຣໂຫ ນິສຊ຺ຊໍ ປຏິຊານມາໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ປາຣາຊິເກນ ວາ’’ຕິອາທິ. ນ ອປ຺ປຏິຊານມາໂນຕິ ອລຊ຺ຊີປິ ອປ຺ປຏິຊານມາໂນ ອາປຕ຺ຕິຍາ ນ ກາເຣຕພ຺ໂພວ. ໂສ ຫິ ຍາວ ໂທສໍ ນ ປຏິຊານາຕິ, ຕາວ ‘‘ເນວ ສຸທ຺ໂຘ, ນາສຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ວາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ວຕ຺ຕານຸສນ຺ຘິນາ ປນ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ປຏິຎ຺ຎາ ລຊ຺ຊີສຸ ກຕາ, ອລຊ຺ຊີສຸ ເອວໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ;

ພຫຸມ຺ປິ ອລຊ຺ຊີ ຠາເສຍ຺ຍ, ວຕ຺ຕານຸສນ຺ຘິເຕນ ກາຣເຍ’’ຕິ. (ປຣິ. ໓໕໙);

ນິສຊ຺ຊາທີສຸ…ເປ… ປຏິຊານມາໂນວ ເຕນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາເຣຕພ຺ໂພຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິຊານມາໂນຕິ ປາຬິຍໍ ອນາຄຕມ຺ປິ ອຘິກາຣໂຕ ອາຄຕເມວາຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ.

ວທາເປຖາຕິ ຕສ຺ສ ອິທ຺ຘິຍາ ວິຄຕາສງ຺ໂກປິ ຕໍ ໂອວທນ຺ໂຕ ອາຫ, ອນຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ອເທເສ ນິສິນ຺ນາ ‘‘ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ເຖໂຣ ຣໂຫ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ ເອວໍ ມາທິເສຫິປິ ຕຸມ຺ເຫ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອວຓ຺ຓໍ ວທາເປຖ ກຖາປຍິຕ຺ຖ, ມາ ປຸນ ເອວໍ ກຣິຕ຺ຖາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອວມກາສິນ຺ຕິ ນິຄູຫິຕພ຺ພມ຺ປິ ອິມໍ ວິເສສາຘິຄມໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ຕໍ ສທ຺ຘາເປຕຸເມວ ເອວມກາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣກ຺ເຂຍ຺ຍາສິມນ຺ຕິ ອິມໍ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມໍ ອຎ຺ເຎສໍ ມາ ປກາສຍິ.

໔໕໑. ນິສຊ຺ຊາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ຣໂຫນິສຊ຺ຊສ຺ສາເທ ວຕ຺ຕມາເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ສເຈ ປນ ໂສ ຣໂຫນິສຊ຺ຊສ຺ສາທໍ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານມນສິກາຣາທິນາ ອຎ຺ຎວິຫິໂຕ, ນິທ຺ທູປຄໂຕ ວາ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ. ເຕນາຫ ‘‘ອສ຺ສາເທ ອຸປ຺ປນ຺ເນ’’ຕິ. ‘‘ນິສິນ຺ນາຍ ອິຕ຺ຖິຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ນິສີທນກ຺ຂເຓ ອສ຺ສາທາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍທິ ຫິ ນິສີທນກ຺ຂເຓ ອສ຺ສາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ເຕນ ອຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ອິຕຣຖາ ອາປຕ຺ຕິ ເອວ ອິຕ຺ຖິຍາ ອຸຏ຺ຐາຍຸຏ຺ຐາຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ນິສີທເນ ວິຍ, ຕຕ຺ຖາປິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸຏ຺ຐຫໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ, ເຕນ ຣໂຫນິສຊ຺ຊາປຕ຺ຕິ ອກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານາປິ ໂຫຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິທໍ ປນ ອນິຍຕສິກ຺ຂາປທໍ, ອນນ຺ຕຣຎ຺ຈາຕິ ທ຺ເວປິ ວິສຸໍ ອາປຕ຺ຕິປຎ຺ຎາປນວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ນ ໂຫນ຺ຕິ ຣໂຫນິສຊ຺ຊາທີສຸ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສິກ຺ຂາປທນ຺ຕເຣສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ປາຣາຊິກາທິອາປຕ຺ຕີຫິ ປນ ເກນຈິ ໂຈທິຕສ຺ສ ອນຸວິຊ຺ຊເກຫິ ວິນິຈ຺ຉຍກາຣຓນຍທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ເອວໍ ວຕ຺ຖຸວເສນ ທ຺ວິຘາ ວິຠຊິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ, ອິມາເນວ ຈ ຍສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸນີນມ຺ປິ ວິນິຈ຺ຉຍນຍຄ຺ຄຫຓາຍ ອລໍ, ຕສ຺ມາ ຕາສໍ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍໍ ປນ ອາປຕ຺ຕິໍ ປຏິຊານາຕິ, ຕສ຺ສ ວເສເນຕ຺ຖ ອງ຺ຄເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕເນວ ‘‘ອຍໍ ຘມ຺ໂມ ອນິຍໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອິຘ ອນິຍຕວເສນ ວຸຕ຺ຕານໍ ປາຣາຊິກສງ຺ຆາທິເສສປາຈິຕ຺ຕິຍານໍ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສທິສສມຸຏ຺ຐານາທິຕາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ປຐມປາຣາຊິກສທິສາເນວາ’’ຕິ.

ປຐມອນິຍຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ທຸຕິຍອນິຍຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໕໒. ‘‘ນ ລຠຕິ ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ເອໂກ ເອກາຍ…ເປ… ນິສຊ຺ຊໍ ກປ຺ເປຕຸ’’ນ຺ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ມາຕຸຄາເມນາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ເອໂກ’’ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປທໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕປເທນ ນ ສເມຕິ, ‘‘ເອກສ຺ສາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ສາເຘນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອິຕຣຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ.

໔໕໓. ປຣິເວຓງ຺ຄຓາທີຕິ ປຣິເວຓສ຺ສ ມາຬກໍ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ປາກາຣາທິປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ເຈຕິຍມາຬກາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອນ຺ໂຕຄຘນ຺ຕິ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐາເນ ເອວ ປຣິຍາປນ຺ນໍ. ອິຘ ອິຕ຺ຖີປິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກສ຺ມາ ປນ ອິຕ຺ຖີ ອິເຘວ ອນາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣຕິ, ນ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທຕິ? ອິມສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ເມຖຸນໍ ວິນາ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາຍ ວເສນ ອາຄຕຕ຺ຕາ. ເມຖຸນເມວ ຫິ ອິຕ຺ຖິໂຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ຕິ ມຫາວເນ ທ຺ວາຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ນິທ຺ທູປຄຕມ຺ຫິ ຠິກ຺ຂຸມ຺ຫິ ວິຍ. ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ປນ ນ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ຕິ, ເຕເນວ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາສິກ຺ຂາປເທ ‘‘ຍາ ຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຫິຣິມນາ, ຕາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອຸຊ຺ຌາເປສຸ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໒໘໓) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອິຕ຺ຖີປິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐານຕ຺ຕາ’’ຕິປິ ກາຣຓໍ ວທນ຺ຕິ.

ກາເຍນາປິ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ໂລຠາສສມ຺ຠວໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ, ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ ຈ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອນນ຺ໂຘ ອພຘິໂຣ’’ຕິອາທິ. ເກຈິ ປນ ວິຠງ຺ເຄ ‘‘ນາລໍ ກມ຺ມນິຍນ຺ຕິ ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິຕຸ’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໕໔) ເອຕ຺ຕກເມວ ວຕ຺ວາ ‘ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸ’ນ຺ຕິ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນປິ ຐາເນ ຣໂຫ ອຎ຺ເຎສໍ ອຠາວໍ ທິສ຺ວາ ເອກາຍ ອິຕ຺ຖິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄປິ ສກ຺ກາ ອາປຊ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ ອນ຺ໂຕທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖ ສວນູປຈາເຣ ຐິໂຕ ອພຘິໂຣປິ ອນ຺ໂຘ ກາຍສໍສຄ຺ຄສ຺ສາປິ ສພ຺ຠາວາຠາວໍ ນ ຊານາຕີຕິ ກາເຍນ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ໂລຠາສນສພ຺ຠາວໍ ອມນສິກຕ຺ວາປິ ກາຍສໍສຄ຺ຄາປຕ຺ຕິຍາປິ ປຣິຫາຣາຍ ອນນ຺ໂຘ ອພຘິໂຣຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ສາຣຕ຺ຖທີປນິຍໍ ‘‘ກາຍສໍສຄ຺ຄວເສນ ອນນ຺ໂຘ ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ໒.໔໕໓) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ປນ ກາເຍນ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ໂລຠາສນສມ຺ຠວໍ ອມນສິກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ກາຍສໍສຄ຺ຄວເສນາປີຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເຕເນວ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ ເອວ ອຘິປ຺ເປໂຕ…ເປ… ເກນຈິ ປນ ‘ທ຺ເວປິ ຣຫາ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປນ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣຫາຠາວສາຘນຕ຺ຖໍ ‘‘ນ ຫິ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ໂອກາເສ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ ສມ຺ຠວຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ອຕິທູຣຕເຣ ຐິຕສ຺ສ ກາເຍນ ໂອຠາສນມ຺ປິ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາຫາທີນິປິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ‘‘ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ອປ຺ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ‘‘ອນນ຺ໂຘ ພຘິໂຣຕິ ຈ ອນ຺ໂຘ ວາ ອພຘິໂຣປິ ນ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ທ຺ເວປິ ຣຫາ ອິຘ ຄເຫຕພ຺ພາ. ‘‘ອນ຺ໂຕທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖ’’ຕິອິມິນາ ໂສຕສ຺ສ ຣໂຫ ທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນຕິ ອິທໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ຣໂຫ ປນ ຍຕ຺ຖ ຐິຕສ຺ສ ກາຍວິກາຣາທໂຍ ນ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ, ເຕນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕພ຺ໂພຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ພຘິໂຣ ປນ ຈກ຺ຂຸມາປີຕິ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາສງ຺ຆາທິເສສໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອຘິກວເສນ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ນ ປນ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິ ເອວາຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄສ຺ສາປິ ອິຘ ຄເຫຕພ຺ພໂຕ. ເຕເນວ ‘‘ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ປຣິຫາເປຕ຺ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຕຣຖາ ‘‘ກາຍສໍສຄ຺ຄຎ຺ຈາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຠເວຍ຺ຍ.

ຕິສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິອາທິ ປນ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທ ອາຄເຕຫິ ອຘິກສ຺ສ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄາທີນມ຺ປິ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທ ເອວ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ອິຘ ປນ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ, ວີມໍສິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ທຸຕິຍອນິຍຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິໂຕ ອນິຍຕວຓ຺ຓນານໂຍ.