໑. ປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໓໙. ‘‘ທິວາປິ ອນ຺ຘກາຣໍ ອຕ຺ຖິ, ຕປ຺ປຏິເສຘນຕ຺ຖໍ ‘ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາເຣ’ຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ ໂປຣາຓາ. ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຐານາປເທເສນ ຈຕຸພ຺ພິໂຘປິ ອິຣິຍາປໂຖ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ຕສ຺ມາ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຈງ຺ກມນາທິໍ ກໂຣນ຺ຕິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ‘‘ສລ຺ລເປຍ຺ຍ ວາ’’ຕິ ເກວລໍ ນິທານວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ວິເສສາຠາວໂຕ. ‘‘ສລ຺ລເປຍ຺ຍວາຕິ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອເກ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິເຕເນວ ເອກໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ສລ຺ລປເນນປິ ອປຣມ຺ປິ ເອກໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ນາປຊ຺ຊຕິ, ກຖໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ? ອງ຺ຄວເສນ. ອິມສ຺ສ ຫິ ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣຕາ, ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐານໍ ວາ ສລ຺ລປນໍ ວາ, ສຫາຍາຠາໂວ, ຣໂຫເປກ຺ຂຕາຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ຍທິ ຐານປຈ຺ຈຍາ ເອກາ ອາປຕ຺ຕິ ວິສຸໍ ສິຍາ, ຕສ຺ສາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ ສິຍຸໍ. ຍທິ ສລ຺ລປນປຈ຺ຈຍາ ເອກາ, ຕສ຺ສາປິ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ສິຍຸໍ. ຕສ຺ມາ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ວາ ປຎ຺ຈ ວາ ອງ຺ຄານີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ນ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ສລ຺ລປນປຈ຺ຈຍາ ວິສຸໍ ນຕ຺ຖີຕິ. ອຕ຺ຖິເຍວ, ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາວຈນຎ຺ຈ ຕທຕ຺ຖເມວາຕິ ເອເກ. ກຖໍ? ສຫຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອາປຕ຺ຕີນໍ. ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ? ສລ຺ລປເນ ສຕິ ຐານປຈ຺ຈຍາ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິກໍ, ສລ຺ລປນປຈ຺ຈຍາ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິກນ຺ຕິ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ສຫຸປ຺ປນ຺ນານິ ເອກໂຕ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ອິທໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ ປາຬິວິໂຣຘໂຕ. ປາຬິຍຎ຺ຫິ ‘‘ສລ຺ລເປຍ຺ຍ ວາຕິ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ທ຺ເວ ສິຍຸໍ, ‘‘ອາປຕ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍານ’’ນ຺ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ສິຍາຕິ. ອຍໍ ນໂຍ ທຸຕິຍາທີສຸປິ ຍຖາໂຍຄໍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖ ທຸຕິເຍນາປິ ສທ຺ຘິໍ ຍທິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຣໂຫເປກ຺ຂຕາ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ເຈ ປຸຣິໂສ, ນ ທຸຕິໂຍ, ປຸຣິສຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ອຖ ທຸຕິຍາ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສາ ຈ ເຕນ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ຣໂຫເປກ຺ຂຕາ ອຕ຺ຖິ, ສາ ຈ ຠິກ຺ຂຸນີ ນ ທຸຕິຍາ ໂຫຕິ. ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ເອເກ, ວິຈາເຣຕ຺ວາ ປນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ໂປຣາຓຄຓ຺ຐິປເທ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຫຕ຺ຖປາເສ ຐາເນນ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ, ຕໍ ປາຬິຍາ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ‘‘ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາ’’ຕິ ຫິ ປາຬິ, ກິໍພຫຸນາ. ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປເທ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ທຸຕິຍິກອຸຍ຺ໂຍຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ‘‘ສນ຺ຕິຏ຺ຐນາທີສຸ ຕີຓິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານີ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ອງ຺ຄານິ ເຈຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຎ຺ຈ ວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ.

ປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.