໒. ອນ຺ຘກາຣວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໑. ປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໓໙. ‘‘ທິວາປິ ອນ຺ຘກາຣໍ ອຕ຺ຖິ, ຕປ຺ປຏິເສຘນຕ຺ຖໍ ‘ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາເຣ’ຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ ໂປຣາຓາ. ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຐານາປເທເສນ ຈຕຸພ຺ພິໂຘປິ ອິຣິຍາປໂຖ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ຕສ຺ມາ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຈງ຺ກມນາທິໍ ກໂຣນ຺ຕິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ‘‘ສລ຺ລເປຍ຺ຍ ວາ’’ຕິ ເກວລໍ ນິທານວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ວິເສສາຠາວໂຕ. ‘‘ສລ຺ລເປຍ຺ຍວາຕິ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອເກ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິເຕເນວ ເອກໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ສລ຺ລປເນນປິ ອປຣມ຺ປິ ເອກໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ນາປຊ຺ຊຕິ, ກຖໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ? ອງ຺ຄວເສນ. ອິມສ຺ສ ຫິ ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣຕາ, ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐານໍ ວາ ສລ຺ລປນໍ ວາ, ສຫາຍາຠາໂວ, ຣໂຫເປກ຺ຂຕາຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ຍທິ ຐານປຈ຺ຈຍາ ເອກາ ອາປຕ຺ຕິ ວິສຸໍ ສິຍາ, ຕສ຺ສາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ ສິຍຸໍ. ຍທິ ສລ຺ລປນປຈ຺ຈຍາ ເອກາ, ຕສ຺ສາປິ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ສິຍຸໍ. ຕສ຺ມາ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ວາ ປຎ຺ຈ ວາ ອງ຺ຄານີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ນ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ສລ຺ລປນປຈ຺ຈຍາ ວິສຸໍ ນຕ຺ຖີຕິ. ອຕ຺ຖິເຍວ, ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາວຈນຎ຺ຈ ຕທຕ຺ຖເມວາຕິ ເອເກ. ກຖໍ? ສຫຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອາປຕ຺ຕີນໍ. ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ? ສລ຺ລປເນ ສຕິ ຐານປຈ຺ຈຍາ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິກໍ, ສລ຺ລປນປຈ຺ຈຍາ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິກນ຺ຕິ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ສຫຸປ຺ປນ຺ນານິ ເອກໂຕ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ອິທໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ ປາຬິວິໂຣຘໂຕ. ປາຬິຍຎ຺ຫິ ‘‘ສລ຺ລເປຍ຺ຍ ວາຕິ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ທ຺ເວ ສິຍຸໍ, ‘‘ອາປຕ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍານ’’ນ຺ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ສິຍາຕິ. ອຍໍ ນໂຍ ທຸຕິຍາທີສຸປິ ຍຖາໂຍຄໍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖ ທຸຕິເຍນາປິ ສທ຺ຘິໍ ຍທິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຣໂຫເປກ຺ຂຕາ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ເຈ ປຸຣິໂສ, ນ ທຸຕິໂຍ, ປຸຣິສຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ອຖ ທຸຕິຍາ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສາ ຈ ເຕນ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ຣໂຫເປກ຺ຂຕາ ອຕ຺ຖິ, ສາ ຈ ຠິກ຺ຂຸນີ ນ ທຸຕິຍາ ໂຫຕິ. ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ເອເກ, ວິຈາເຣຕ຺ວາ ປນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ໂປຣາຓຄຓ຺ຐິປເທ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຫຕ຺ຖປາເສ ຐາເນນ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ, ຕໍ ປາຬິຍາ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ‘‘ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາ’’ຕິ ຫິ ປາຬິ, ກິໍພຫຸນາ. ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປເທ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ທຸຕິຍິກອຸຍ຺ໂຍຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ‘‘ສນ຺ຕິຏ຺ຐນາທີສຸ ຕີຓິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານີ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ອງ຺ຄານິ ເຈຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຎ຺ຈ ວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ.

ປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒-໓-໔. ທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໔໒-໖. ທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖານິ ອຸຕ຺ຕານານິ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ‘‘ສລ຺ລປຕີຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ກເຖຕີ’’ຕິ ໂປຣາຓຄຓ຺ຐິປເທ ວຸຕ຺ຕໍ.

໘໕໒. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປນາຍໍ ວິເສໂສ – ‘‘ເອເກເນກາ’’ຕິ ປຐມໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ທຸຕິຍິກໍ ວາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ເຈ? ສມ຺ຠວຕິ. ກສ຺ມາ? ສນ຺ຕິຏ຺ຐນາທິຕ຺ຕຍມຕ຺ຕາເປກ຺ຂຕ຺ຕາ, ຕສ຺ສ ວຈນສ຺ສາປິ ວາ ອຎ຺ຎາຍປິ ຣໂຫເປກ຺ຂນສ຺ສາທສມ຺ຠເວ ສຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ເອກຕ຺ຖສມ຺ຠວໂຕ ຈ ສາຘິຕເມຕໍ. ‘‘ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ວາ ສລ຺ລປຕິ ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ ‘‘ນິກຓ຺ຓິກໍ ວາ ຊປ຺ເປຕີ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ? ຫຕ຺ຖປາສາຕິກ຺ກເມ ອສມ຺ຠວໂຕ. ຕສ຺ສ ຕຕິຍສ຺ສ ປທສ຺ສ ປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ສມ຺ຠວນ຺ຕມ຺ປິ ‘‘ທຸຕິຍິກໍ ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕີ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຖໂຕ ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ວາ ສລ຺ລປຕິ ວາ ທຸຕິຍິກໍ ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອສ ນໂຍ ຍກ຺ເຂນ ວາຕິອາທີສຸປິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຫຕ຺ຖປາເສ’’ຕິ ວາ ‘‘ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ’’ຕິ ວາ ນ ວຸຕ຺ຕໍ ອຸຠຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏຕ຺ຕາ. ອນາປຕ຺ຕິວາເຣປິ ອສມ຺ຠວໂຕ ‘‘ນິກຓ຺ຓິກໍ ວາ ຊປ຺ເປຕີ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ສມ຺ຠວຕິ ສຕິ ກຣຓີເຍ ນິກຓ຺ຓິກໍ ວາ ຊປ຺ເປຕີຕິ ສມ຺ຠວໂຕ. ອຖ ກສ຺ມາ ເອວໍ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ອນວຊ຺ຊກຖາຍໍ ນິກຓ຺ຓິກຊປ຺ປເນ ປໂຍຊນາຠາວາ, ຘມ຺ມກຖາຍມ຺ປິ ອຸທາຍິໍ ອາຣພ຺ຠ ປຏິສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ຈ.

ທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ປຎ຺ຈມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໕໖. ‘‘ກຸລໍ ນາມ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຸລານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕິຕ຺ຖິຍາຣາເມ ກປ຺ປຕິ ຕສ຺ສ ກຸລໂວຫາຣາຠາວໂຕຕິ ເອເກ. ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ຂຕ຺ຕິຍາທິປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ນ ກປ຺ປຕີຕິ ເອເກ. ຕສ຺ສ ກປ຺ປິຍຠູມິຕ຺ຕາ ນ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ນ, ຍຖາວຸຕ຺ຕຂຕ຺ຕິຍາທີນໍ ສມ຺ຠວໂຕ. ຕຖາປິ ໂຄຈຣກຸລໍ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ. ‘‘ອຸປຈາໂຣ ທ຺ວາທສຫຕ຺ໂຖ’’ຕິ ລິຂິຕໍ.

ປຎ຺ຈມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ຉຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໖໐. ‘‘ນິສີທນ຺ຕິຍາ ເອກາ, ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິຍາ ເອກາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ນິສີທິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ’’ຕິອາທິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ຫິ ຄມນປຈ຺ຈຍາ ເອສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ? ນ, ປຣິໂຍສານາຘິປ຺ປາຍວເສນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ‘‘ນິສີທິຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິຍາ ທ຺ເວ’’ຕິ ວຈເນນປິ ຄມນໍ ອິຘ ນາຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ, ຕຖາ ‘‘ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສີທນ຺ຕິຍາ ທ຺ເວ’’ຕິປິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ຕສ຺ມິໍ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍານ’’ນ຺ຕິ ກສ຺ມາ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ອນິສີທິຕ຺ວາປິ ນິປຊ຺ຊນສມ຺ຠວໂຕ. ນິປຊ຺ຊນຕ຺ຖາຍ ນິສີທິຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິຍາ ນິປຊ຺ຊນກປໂຍຄຕ຺ຕາ ເອກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ເກຈິ.

ຉຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ສຕ຺ຕມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໖໗. ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ‘‘ຘຸວປຎ຺ຎຕ຺ເຕ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອິຘ ຉຏ຺ເຐ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປກຕິຍາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຘຸວປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ. ອິຘ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ ປຎ຺ຈເມ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກເມຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ, ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ມາຕິກາຍໍ ວຸຕ຺ຕກາລໂຕ ອຎ຺ຎກາລສ຺ສ ອປຣາມຏ຺ຐຕ຺ຕາຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ອາຈຣິໂຍ. ອປິຈ ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິກາເລ ອາປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ວິກາເລຕິອາທິຕ຺ຕິເກ, ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ທິວາຕິອາທິຕ຺ຕິເກ ຈ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ອິຘ ປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມສິກ຺ຂາປເທຫິ ສງ຺ຄຫິຕາປຕ຺ຕີນໍ ອປຣາມຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ຕິວິຘກາເລ ຕິວິຘເມຕໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ ມຫາປເທສນຍານຸໂລມໂຕ.

ສຕ຺ຕມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ອຏ຺ຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໖໙. ອຏ຺ຐເມ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ ສມ຺ຠວຕິ.

ອຏ຺ຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ນວມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໗໕-໗. ທຸຄ຺ຄາຫວເສນ ວາ ສຸຄ຺ຄາຫວເສນ ວາ ຍຖາວຸຕ຺ຕນເຍນ ສປຖກຣເຓ ອາປຕ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ມາ ມາຕິກາຍໍ ‘‘ອຕ຺ຕານໍ ວາ ປຣໍ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຍາ ອຕ຺ຕານເມວ ອາຣພ຺ຠ ສປຖໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຕສ຺ສາ ເອກາ. ປຣເມວາຣພ຺ຠ ຕສ຺ສາ ເອກາ. ອຸໂຠປິ ອາຣພ຺ຠ ຕສ຺ສາ ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ຕິກຈ຺ເຉໂທ ປເນຕ຺ຖ ປຣເມວາຣພ຺ຠ ສປຖກຣຓໍ ສນ຺ຘາຍ ປວຕ຺ໂຕ.

ນວມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ທສມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໘໒. ທສເມ ອນາປຕ຺ຕິວາໂຣ ໂຣທນສ຺ເສວ, ນ ວຘສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຎາຕິພ຺ຍສນາທີຫິ ຜຸຏ຺ຐາປິ ອຕ຺ຕານໍ ວຘຕິ ເອວ, ນ ໂຣທຕິ, ທຸກ຺ກຏເມວ.

ທສມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອນ຺ຘກາຣວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.