໑. ກມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ

ອຘມ຺ມກມ຺ມທ຺ວາທສກກຖາວຓ຺ຓນາ

໔. ອສມ຺ມຸຂາ ກຕໍ ໂຫຕີຕິອາທໂຍ ຕິກາ ເກວລໍ ເທສນາມຕ຺ຕເມວ. ນ ຫິ ຕີຫິ ເອວ ອງ຺ເຄຫິ ສໂມຘາເນຫິ ອຘມ຺ມກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ເອເກນປິ ໂຫຕິ ເອວ, ອຍມຕ຺ໂຖ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິປາຬິຍາ (ຈູຬວ. ໖) ສາເຘຕພ຺ໂພ. ‘‘ອປ຺ປຏິຎ຺ຎາຍ ກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ລຊ຺ຊິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຓ຺ຫປກ຺ເຂ ‘‘ອເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ສຸກ຺ກປກ຺ເຂ ‘‘ເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິທໍ ທ຺ວຍໍ ປຣໂຕ ‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ອຘິສີເລ ສີລວິປນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ, ອເທສນາຄາມິນິໍ ອາປນ຺ໂນ ຫິ ‘‘ອຘິສີເລ ສີລວິປນ຺ໂນ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ຍຸຕ຺ຕເມຕໍ, ກຕ຺ຕຸ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເອຕ຺ຖ ຈິນ຺ເຕຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖາຫ ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມສ຺ສ ຫິ ວິເສເສນ ຠຓ຺ຑນກາຣກຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄ’ນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ປາຬິຍາ ອາຄຕນິທາເນນ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພຕ຺ຕິເກສຸປິ ຠຓ຺ຑນໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ຠຓ຺ຑນປຈ຺ຈຍາ ອາປນ຺ນາປຕ຺ຕິວເສນ ອິທໍ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ ‘ອຘິສີເລ ສີລວິປນ຺ໂນ’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ປຸພ຺ພຠາເຄ ວາ ອປຣຠາເຄ ວາ ໂຈທນາສາຣຓາທິກາເລ ຠຓ຺ຑນປຈ຺ຈຍາ ອາປນ຺ນາປຕ຺ຕິວເສເນວ ກາເຣຕພ຺ພໍ, ນ ເກວລໍ ສງ຺ຆາທິເສສປຈ຺ຈຍາ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາຕິ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິຍາ’ຕິ ເອຕ຺ຕກມຕ຺ຕໍ ວຕ຺ວາ ປຣໂຕ ‘ອຘິສີເລ ປາຣາຊິກສງ຺ຆາທິເສເສ ອຊ຺ຌາຈາຣາ’ຕິ ໂປຣາຓຄຓ຺ຐິປເທ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ‘‘ອຘິສີເລ ສີລວິປນ຺ໂນ’ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ສນ຺ຘາຍາ’’ຕິ ຄຓ຺ຐິປເທ ລິຂິຕໍ. ອິທໍ ໂປຣາຓຄຓ຺ຐິປເທ ປຸຣິມວຈເນນ ສເມຕິ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ປຈ຺ຉິມໍ ປາຣາຊິກປທໍ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ສິຍາ, ອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຈ ‘‘ອເທສນາຄາມິນິຍາຕິ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ສງ຺ຆາທິເສສາປຕ຺ຕິຍາ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕາ ສິຍາ. ຍໂຕ ຄຓ຺ຐິປເທ ‘‘ອຘິສີເລ ສີລວິປນ຺ໂນ’ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ສນ຺ຘາຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ລິຂິຕໍ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຄຓ຺ຐິປເທ ສກເລນ ນເຍນ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປນ຺ນຠຓ຺ຑນເຫຕຸ ນ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ ປໂຍຊນາຠາວາ, ສງ຺ຆາທິເສສປຈ຺ຈຍາ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ນ, ສຸກ຺ກປກ຺ເຂ ‘‘ເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໕) ວຈນໂຕຕິ ເຈ? ນ, ເອເກນ ປຣິຍາເຍນ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສປິ ເທສນາຄາມິນິໂວຫາຣສມ຺ຠວໂຕ,

ເຍນ ກມ຺ເມນ ສນ຺ຕຊ຺ຊນໍ ກຣີຍຕິ, ຕໍ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ນາມ. ເຍນ ກມ຺ເມນ ນິສ຺ສາຍ ເຕ ວຕ຺ຖພ຺ພນ຺ຕິ ນິສ຺ສິຍຕິ ຠຊາປິຍຕິ ນິຍສ຺ໂສ, ຕໍ ນິຍສກມ຺ມໍ ນາມ. ເຍນ ຕໂຕ ອາວາສໂຕ, ຄາມໂຕ ຈ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ ກຸລທູສກໍ, ຕໍ ປພ຺ພາຊນີຍກມ຺ມໍ ນາມ. ເຍນ ກມ຺ເມນ ອກ຺ກຸຏ຺ຐຄຫຏ຺ຐສມອີປເມວ ປຏິສາຣິຍຕິ ໂສ ອກ຺ໂກສໂກ ປຈ຺ຉາ ເປສິຍຕິ, ຕໍ ປຏິສາຣຓີຍກມ຺ມໍ ນາມ. ເຍນ ສມານສໍວາສກຠູມິໂຕ ອຸກ຺ຂິປິຍຕິ. ຉຑ຺ຑີຍຕິ ສາຕິສາໂຣ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ, ຕໍ ກມ຺ມໍ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນາມາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໑໑. ‘‘ນິສ຺ສາຍ ເຕ ວຕ຺ຖພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ຄຣຸນິສ຺ສຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ອິຕຣນ຺ຕິ.

໒໑. ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ‘‘ເຕສຸ ວິພ຺ຠນ຺ເຕສຸປິ ກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕຸໍ ອນຸຎ຺ຎາຕມ຺ປິ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນ຺ຕານໍເຍວາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ສມ຺ມຸຂາ ວຸຕ຺ຕເມວ ຄິຫິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ປຣມ຺ມຸຂາ ວຸຕ຺ຕໍ ເທສນໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໔໑. ຂມາເປນ຺ເຕນ ‘‘ຂມາຫີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພມຕ຺ຕເມວ, ນ ອຸກ຺ກຸຏິກາທິສາມີຈິນາ ປໂຍຊນນ຺ຕິ. ອນຸທູຕນ຺ຕິ ສຫາຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໐. ອທສ຺ສເນເຍວ ອຸກ຺ເຂປນີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ອຎ຺ຎຖາ. ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍາທິກຣຓກາເລ ອາປຕ຺ຕິໍ ໂຣເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອທສ຺ສເນ, ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ວາ ຠຓ຺ຑນກາຣກາທິອງ຺ເຄຫິ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ.

ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມາທີສຸ ອຍໍ ປກິຓ຺ຓກວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກິໍ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ, ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມສ຺ສ ກິໍ ມູລໍ, ກິໍ ວຕ຺ຖຸ, ກິໍ ປຣິໂຍສານໍ, ກສ຺ມາ ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ? ກິໍ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສຕິ ກຣຓສມ຺ປຕ຺ຕິ. ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມສ຺ສ ກິໍ ມູລນ຺ຕິ ສງ຺ໂຆ ມູລໍ. ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມສ຺ສ ກິໍ ວຕ຺ຖູຕິ ກລຫຊາຕາປຕ຺ຕິວຕ຺ຖຸ. ກິໍ ປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ຠາວນາປຣິໂຍສານໍ. ກສ຺ມາ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ສງ຺ໂຆ ກລຫກາຣກປຸຄ຺ຄລໍ ກລເຫ ຈ ເຠເທ ຈ ຠຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຂນ຺ຕິຍາ ຊເນຕິ, ອຸປສເມ ຊເນຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖໍ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ກຖໍ ອກຕໍ. ກິນ຺ຕິ ຈ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ກິນ຺ຕິ ຈ ອກຕໍ. ເກນ ຈ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ເກນ ຈ ອກຕໍ. ກຕ຺ຖ ຈ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ກຕ຺ຖ ຈ ອກຕໍ. ກາຍ ເວລາຍ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ກາຍ ເວລາຍ ອກຕໍ ໂຫຕິ? ກຖໍ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕີຕິ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ. ກຖໍ ອກຕໍ ໂຫຕີຕິ ວຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ. ກິນ຺ຕິ ຈ ກຕໍ ໂຫຕີຕິ ກຣຓສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ກິນ຺ຕິ ຈ ອກຕໍ ໂຫຕີຕິ ກຣຓວິປຕ຺ຕິຍາ. ເກນ ຈ ກຕໍ ໂຫຕີຕິ ສງ຺ເຆນ. ເກນ ຈ ອກຕໍ ໂຫຕີຕິ ຄເຓນ ປຸຄ຺ຄເລນ. ກຕ຺ຖ ຈ ກຕໍ ໂຫຕີຕິ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສງ຺ໂຆ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕ. ກຕ຺ຖ ຈ ອກຕໍ ໂຫຕີຕິ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສງ຺ໂຆ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອສມ຺ມຸຂີຠູເຕ. ກາຍ ເວລາຍ ກຕໍ ໂຫຕີຕິ ຍທາ ກລຫຊາຕາປຕ຺ຕິ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ກາຍ ເວລາຍ ອກຕໍ ໂຫຕີຕິ ຍທາ ກລຫຊາຕາປຕ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ກຕິຫາກາເຣຫິ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ ໂຫຕິ, ກຕິຫາກາເຣຫິ ອປຕ຺ຕກລ຺ລໍ? ສຕ຺ຕຫາກາເຣຫິ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ ໂຫຕິ, ສຕ຺ຕຫາກາເຣຫິ ອປຕ຺ຕກລ຺ລໍ. ກຕເມຫິ ສຕ຺ຕຫາກາເຣຫິ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ກຕເມຫິ ສຕ຺ຕຫາກາເຣຫິ ອປຕ຺ຕກລ຺ລໍ ໂຫຕິ? ກລຫຊາຕາປຕ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ, ໂສ ວາ ປຸຄ຺ຄໂລ ອສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ ໂຫຕິ, ສງ຺ໂຆ ວາ ວຄ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ອສໍວາສິໂກ ວາ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕສ຺ສໍ ປຣິສາຍໍ ສໍວິຊ຺ຊຕິ, ອໂຈທິໂຕ ວາ ໂຫຕິ ອສາຣິໂຕ ວາ, ອາປຕ຺ຕິໍ ວາ ອນາໂຣປິໂຕ. ອິເມຫິ ສຕ຺ຕຫາກາເຣຫິ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມສ຺ສ ອປຕ຺ຕກລ຺ລໍ ໂຫຕິ, ອິຕເຣຫິ ສຕ຺ຕຫາກາເຣຫິ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ເສສກມ຺ເມສູຕິ.

ກມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.