໙. ຣຕນວຄ຺ໂຄ

໑. ອນ຺ເຕປຸຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໙໔-໗. ຍຖາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຍິຣຸປາສຕິ, ເອວມາກາເຣນ ນາຣຫຕາຍໍ ປຸຣິໂສ ປາໂປ ໂຫຕຸໍ, ນ ໂຫຕິ ປາໂປຕິ ອຕ຺ໂຖ, ກາຣຓຕ຺ຖໍ ວາ. ຕນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ຍໂຕຕິ ວາ ອຕ຺ໂຖ. ຫຕ຺ຖິສມ຺ມທ຺ທນ຺ຕິ ສງ຺ຆາຏສມ຺ມທ຺ໂທ, ອກ຺ກມນໍ ຈຸຓ຺ຓຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໙໘. ຣຕນໍ ນາມ ອຄ຺ຄມເຫສີ, ຕຖາປິ ອິຘ ອຎ຺ຎາປິ ເທວິໂຄຕ຺ຕາ ນ ຣກ຺ຂຕິ, ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ‘‘ນ ມເຫສີ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຈນາຠາວໂຕ. ສເຈ ຂຕ຺ຕິໂຍວ ໂຫຕິ, ນາຠິສິຕ຺ໂຕ. ອຠິສິຕ຺ໂຕເຍວ ໂຫຕິ, ນ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຣກ຺ຂຕີຕິ ອາຈຣິໂຍ. ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ ອງ຺ຄຠາເວນ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຠິສິຕ຺ຕຠາໂວວປມາຓໍ. ເສສໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉໂທຕິ ເອເກ.

໕໐໐-໕໐໑. ‘‘ນ ສຍນິຆເຣ ສຍນິຆຣສຎ຺ຎີ’’ຕິ ຕິກຈ຺ເຉໂທປິ ເອຕ຺ຖ ລພ຺ຠຕິ. ນ ສຍນິຆຣໍ ນາມ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຣຸກ຺ຂມູລາທິ.

ອນ຺ເຕປຸຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ຣຕນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໐໔. ‘‘ອຘິວາເສນ຺ຕຸ ຄຫປຕິໂນ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ເມ ຄຫປຕິໂນ’’ຕິ ຈ ອຕ຺ຖິ.

໕໐໖. ກຸຣຸນ຺ທິວຈເນນ ຆເຣປິ ຍທິ ຠິກ຺ຂູ ອາສງ຺ກນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຕິຣູປາຕິ ‘‘ຣຕນສມ຺ມເຕ ປໍສຸກູລຄ຺ຄຫຓໍ ວາ ຣຕເນ ນິຣຸສ຺ສຸກ຺ກຄມນໍ ວາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ‘‘ຕາວກາລິກວເສນປິ ອນາມາສໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ນ ລຠຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ສມາທເປຕ຺ວາຕິ ຍາຈິຕ຺ວາ ‘‘ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຣິຍາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເອສາ ອຣິຍານ ຍາຈນາ’’ຕິ (ຊາ. ໑.໗.໕໙) ວຸຕ຺ຕນເຍນ.

ຣຕນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ວິກາລຄາມປ຺ປວິສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໑໑-໒. ອຫິນາ ຑຏ຺ຐວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ຄໂຕ, ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອຸທປາທິ. ອທິນ຺ນາທາເນ ວຸຕ຺ຕນເຍນາຕິ ຄາໂມ ຄາມູປຈາໂຣຕິ ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ວິກາລຄາມປ຺ປວິສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ສູຈິຆຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໑໗. ຕນ຺ຕິ ເຠທນກໍ. ອສ຺ສາຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ ປຐມໍ ເຠທນກໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ເທເສຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ເອສ ນໂຍ ອິຕເຣສຸປິ.

໕໒໐. ວາສິຊເຏຕິ ວາສິທຓ຺ຑເກ.

ສູຈິຆຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ມຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໒໑-໒. ‘‘ອຸຈ຺ເຈ ມຎ຺ເຈ’’ຕິ ຈ ‘‘ອຸຈ຺ຈາ ມຎ຺ເຈ’’ຕິ ຈ ກຕ຺ຖຈິ. ອາຍໂຕຕິ ວິຕ຺ຖໂຕ. ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລປາທກນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ, ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລປ຺ປມາຓໍ ປາທກໍ ວາ.

ມຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ຕູໂລນທ຺ຘສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໒໘. ໂປຏກິຕູລນ຺ຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຕິຓຕູລໍ. ປຏິລາເຠນ ອຸທ຺ທາເລຕ຺ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ເທເສຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ປຏິລາຠມຕ຺ເຕເນວ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ, ປຣິໂຠເຄເຍວ ປນ ອາປຕ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ‘‘ອຎ຺ເຎນ ກຕໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ ວຈນໍ ເອຕ຺ຖ ສາຘກໍ.

ຕູໂລນທ຺ຘສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ນິສີທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໓໑. ກິຎ຺ຈາປິ ນິສີທນສ຺ສ ຊາຕິ ນ ທິສ຺ສຕິ ເອຕ຺ຖ, ຕຖາປິ ຈີວຣກ຺ຂນ຺ຘເກ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ, ‘‘ນວ ຈີວຣານິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພານີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ຈີວຣຊາຕິເຍວສ຺ສ ຊາຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ສນ຺ຖຕສທິສໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາຕິ ສທສ’’ນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນິສີທນສນ຺ຖຕຕ຺ຕາ ອຸປເມຕິ. ລາເຠ ສທສໍ, ອລາເຠ ອທສມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເອເກ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ນິສີທນໍ ນາມ ສທສໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ຕສ຺ສ ສຓ຺ຐານນິຍມນໂຕ.

ນິສີທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໓໙. ຍທິ ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິ ນາມ ອໂຘນາຠິ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລາ ອຸປ຺ປນ຺ນກຓ຺ຑຸປີຬກາທິປຏິຈ຺ຉາທິກາ ອຘິປ຺ເປຕາ, ຕສ຺ສ ສຸຄຕສ຺ສ ສຸຄຕວິທຕ຺ຖິຍາ ທີຆໂສ ຈຕສ຺ໂສ ວິທຕ຺ຖິໂຍ ຕິຣິຍໍ ທ຺ເວຕິ ອິທມ຺ປິ ອຕິມຫນ຺ຕໍ ປມາຓໍ ທິສ຺ສຕິ. ສພ຺ໂພ ຫິ ປຸຣິໂສ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ວິທຕ຺ຖິຍາ ສຕ຺ຕວິທຕ຺ຖິໂກ ໂຫຕິ, ສຸຄຕສ຺ສ ຈ ເອກາວິທຕ຺ຖິ ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຕິສ຺ໂສ ວິທຕ຺ຖິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິ ປກຕິປຸຣິສສ຺ສ ປມາຓໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ຕິຣິຍໍ, ທີຆໂສ ປນ ທິຄຸຓໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ. ອາປຊ຺ຊຕຸ, ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉໂທ ຕສ຺ສາ, ເຈ ອິຈ຺ຉຕິ, ສພ຺ພມ຺ປິ ສຣີຣໍ ປຏິຈ຺ຉາເທສ຺ສຕິ, ສພ຺ພສຣີຣຄຕສງ຺ຆາຏິ ວິຍ ພຫຸຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕຸກາໂມ ນິວາເສສ຺ສຕີຕິ ອຍໍ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ ສິຍາ.

ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໔໒. ວສ຺ສິກສາຏິກາປິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຏິຈ຺ເຉທວເສນ ອນຸຎ຺ຎາຕາ. ວສ຺ສກາເລ ເກຈິ ສງ຺ຆາຏິປຣິໂຠເຄເນວ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ ສິຍາ. ກິຎ຺ຈາປິ ອິມິນາ ຕກ຺ເກນ ອນຸຎ຺ຎາຕາ, ‘‘ອປ຺ປມາຓິກາໂຍ ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິໂຍ ຘາເຣນ຺ຕິ, ວສ຺ສິກສາຏິກາໂຍ ຘາເຣນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ອຎ຺ຎຖາ ປຸຓ຺ຓປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ອຘິກປ຺ປມາຓາໂຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສຸນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ເອຕປຣມຕາ ຕາສໍ ອນຸຎ຺ຎາຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອເສວ ນໂຍ ທສເມປິ.

ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ນນ຺ທຕ຺ເຖຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໕໑. ຕຕ຺ຖ ຠິສິໍ ວາ ພິພ຺ໂພຫນໍ ວາ ກໂຣຕີຕິ ທີຆໂສ ພຫູນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສາຘາຣຓຕ຺ຖໍ ກໂຣຕີຕິ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ນນ຺ທຕ຺ເຖຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສມຕ຺ໂຕ ວຓ຺ຓນາກ຺ກເມນ ຣຕນວຄ຺ໂຄ ນວໂມ.

ປາຈິຕ຺ຕິຍກຓ຺ຑວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ປາຏິເທສນີຍກຓ຺ໂຑ

໑. ປຐມປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໕໓-໕. ‘‘ປຏິເທເສຕພ຺ພາກາຣທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປາຬິຍໍ ອາຄຕວເສເນວ ອາປຕ຺ຕິ ເທເສຕພ຺ພາ, ນ ອຎ຺ຎຖາ. ‘‘ອນ຺ຕຣຆເຣ ອນ຺ຕຣຆຣສຎ຺ຎີ’’ຕິອາທິນາ ຈ ‘‘ຂາທນີຍໂຠຊນີເຍ ອຂາທນີຍອໂຠຊນີຍສຎ຺ຎີ’’ຕິອາທິນາ ຈ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຠິກ຺ຂຸນິສຎ຺ຎີ’’ຕິອາທິນາ ຈ ນເຍນ ອປເຣປິ ຕໂຍ ຕິກຈ຺ເຉທາ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ.

ປຐມປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ທຸຕິຍປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໕໙. ‘‘ນິມນ຺ຕິຕາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ໂຠຊເນນ ນິມນ຺ຕິຕາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ກິຎ຺ຈາປິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ອກປ຺ປິຍນິມນ຺ຕເນນ ນິມນ຺ຕິຕຕາ ເອຕ຺ຖ ນ ອງ຺ຄໍ, ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ ວາ ອິຘ ວາ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ເລສາຠາວໂຕ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນິມນ຺ຕິຕາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ປຸພ຺ເພ ອາຈິຓ຺ຓວເສເນວ ວຸຕ຺ໂຕ. ອປເຣປິ ຕໂຍ ຕິກຈ຺ເຉທາ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ຕຖາ ຫິ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕານໍ ຕາທິສໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອວາເຣນ຺ຕານໍ ປາຏິເທສນີຍເມວ. ‘‘ເອສາ ໂວສາສຕິ ນາມ, ໂວສາສນ຺ຕີ’’ຕິ ຈ ທຸວິໂຘ ປາໂຐ. ‘‘ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ’’ຕິ ວຈເນນ ປຸນ ‘‘ຄາຣຍ຺ຫໍ ອາວຸໂສ ຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເອກວຈນໍ ວິຣຸທ຺ຘນ຺ຕິ. ປຐມໍ ອຊ຺ໂຌຫາເຣເຍວ ອາປນ຺ນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຖາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣາປິ ອາຄຈ຺ຉຕິ ‘‘ອາປຊ຺ຊິມ຺ຫາ’’ຕິ ວຈນໂຕ. ເອເກນ ພຫູນມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເກຈິ, ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ. ‘‘ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫີ’’ຕິອາທິນາ ປາເຐ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ມມ ຕກ຺ໂກ. ເອເກນ ສເຫວ ‘‘ອຫໍ ອາປຊ຺ຊິ’’ນ຺ຕິປິ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອເກນ ທ຺ວີຫິ ຕີຫິ ເທເສຕພ຺ພໂຕ, ສພ຺ເພຫິ ເອວໍ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ອາປຊ຺ຊິມ຺ຫາຕິ ສເຫວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອເກນ ເຈ ອວາຣິໂຕ, ‘‘ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄາຣຍ຺ຫໍ ຘມ຺ມໍ ອາປຊ຺ຊິ’’ນ຺ຕິປິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ທຸຕິຍປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕໖໒-໕໗໐. ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖານິເຍວ.

ປາຏິເທສນີຍກຓ຺ຑວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ເສຂິຍກຓ຺ໂຑ

໑. ປຣິມຓ຺ຑລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໕໗໖. ‘‘ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ເຂນາຕິ ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມາ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖເມວ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸໂຠເປເຕ ອຏ຺ຐກຖາວາທາ ເອກປຣິຈ຺ເຉທາ, ‘‘ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍຫຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ ສຸຂຸມໍ, ເອກປຕ຺ຕໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ຍຖາຐາເນນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ທຸປຏ຺ຏໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ທ຺ວິຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓມ຺ປີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ. ເອກປຏ຺ຏໍ, ທ຺ວິປຏ຺ຏໍ ວາ ເຫຏ຺ຐິມປຣິຈ຺ເຉເທນ ‘‘ທ຺ວິຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຕິຣິຍໍ ທ຺ວິຫຕ຺ໂຖປິ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອລາເຠ ເອວ ‘‘ອລາເຠ ຕິຣິຍໍ ທ຺ວິຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອິທໍ ສພ຺ພໍ ອຘິຏ຺ຐານຸປຄໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຣຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວາ ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ສຊ຺ເຊຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ສຈິຕ຺ຕກໍ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວິຊານນຈິຕ຺ເຕເນວ ‘‘ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ນ ວຕ຺ຖຸວິຊານນຈິຕ຺ເຕນ ‘‘ອິທເມວໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ຊານໂຕປິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ. ຜຸສ຺ສເທວຕ຺ເຖຣວາໂທປິ ເອເກນ ປຣິຍາເຍນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຕຖາ ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣວາໂທປິ. ປຎ຺ຎຕ຺ເຕປິ ສິກ຺ຂາປເທ ອປຎ຺ຎຕ຺ເຕປິ ຍໍ ປກຕິຍາ ວຊ຺ຊໍ, ຕໍ ໂລກວຊ຺ຊໍ. ອິທໍ ປນ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕເຍວ ວຊ຺ຊໍ, ນາປຎ຺ຎຕ຺ເຕ, ຕສ຺ມາ ອິຕຣໂລກວຊ຺ເຊນ ອສທິສຕ຺ຕາ ນ ໂລກວຊ຺ຊໍ. ປຓ຺ຓຕ຺ຕິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວຊ຺ຊໂຕ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ. ອນາທຣິຍຈິຕ຺ເຕເນວ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ສຈິຕ຺ຕກໍ, ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຕິເວທນຕ຺ຕາ ຕິເວທນໍ. ຍສ຺ມາ ອນາທຣິຍຈິຕ຺ຕຕາ ນາມ ເກວລໍ ອກຸສລເມວ, ຕຎ຺ຈ ປກຕິຍາ ວຊ຺ຊໍ, ຕສ຺ມາ ອິທໍ ໂລກວຊ຺ຊໍ. ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ວີຕິກ຺ກມນໍ ນາມ ໂທມນສ຺ສິກສ຺ເສວ ໂຫຕີຕິ ທຸກ຺ຂເວທນໍ. ຄຓ຺ຐິປເທ ປນ ‘‘ປາຓາຕິປາຕາທິ ວິຍ ນິວາສນາທິໂທໂສ ໂລກຄຣຫິໂຕ ນ ໂຫຕີຕິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊນ຺ຕິ ຜຸສ຺ສເທວຕ຺ເຖໂຣ’’ຕິ ລິຂິຕໍ.

໕໗໗. ວິຫາເຣປີຕິ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານາທິກາເລ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປາຣຸປິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄກິຈ຺ຈວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຐມທຸຕິຍສິກ຺ຂາປເທສຸ ປຣິຬາຫາທິປຈ຺ຈຍາ ກປ຺ປຕິ, ນ ອນ຺ຕຣຆຣປຏິສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ.

໕໘໒. ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ຐຕ຺ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ປຣິສ຺ສຍາຠາວໍ ໂອໂລເກຕຸໍ ລຠຕິເຍວ. ຕຖາ ຄາເມ ປູຊ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ, ຕໍ ປນ ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ຐຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕາທິສໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຣິມຓ຺ຑລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໕໘໖. ຫສນີຍສ຺ມິນ຺ຕິ ເຫຕ຺ວຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມໍ, ຫສິຕພ຺ພວຕ຺ຖຸກາຣຓາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນ຺ຕຣຆເຣ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ເທນ ອນຸໂມທນາທິໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ ກິຣ. ຕຖາ ຫິ ມຫິນ຺ທຕ຺ເຖໂຣປິ ຫຕ຺ຖິສາລາທີສຸ ມຫາຊນສ຺ສ ກເຖສິ.

໕໙໑. ເກຈິ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ປຣິກ຺ຂາຣຏ຺ຐປນມຕ຺ເຕນ ວາສູປຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ເຕສໍ ມຕິມຕ຺ຕເມວ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຈ ວາສູປຄາ ໂຫນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍວ ກປ຺ປິຍຠູມິ. ‘‘ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອກຣຕ຺ຕມ຺ປິ ວສນ຺ຕິ, ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍ’’ຕິ (ປາຈິ. ໑໖໑) ວຈນໂຕ ຕາສໍ ສມີປໍ ວາ ຕາຫິ ຄຫິຕວາສາຄາຣໍ ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ຄຈ຺ຉໂຕ ຍຖາສຸຂໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ນ ຫິ ຕາວຕາ ຕໍ ຆຣໍ ອນ຺ຕຣຆຣສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ອາຈຣິໂຍ.

ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ຂມ຺ຠກຕວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໐໔. ສູໂປ ປຕ຺ຕປ຺ປມາຓວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕາກາໂຣ. ໂອໂລຓີ ວຸຈ຺ຈຕິ ກຸຘິຕໍ, ໂຄຣສໂຕ ປູຣາ ຖູປິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໐໕. ເຫຏ຺ຐາ ໂອໂຣຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ໂອໂຣຫນປ຺ປມາເຓ ສຕິ ເອກເທເສ ຖູປີກເຕປິ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ປຕ຺ຕສ຺ສ ປນ ເຫຏ຺ຐາ ຈ ອຸປຣິ ຈ ປທຸມິນິປຓ຺ຓາທີຫິ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ໂອທຫນ຺ຕິຍາ ລທ຺ຘໍ ນາມ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ຍສ຺ມາ ‘ສມຕິຕ຺ຕິໂກ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ’ຕິ ວຈນໍ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ສມປຸຓ຺ໂຓ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ທີເປຕິ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖຄເຕ ປຕ຺ເຕ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ທິຍ຺ຍມາໂນ ຖູປີກໂຕປິ ເຈ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີເປຕິ. ‘ຖູປີກຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’ຕິ ຫິ ວຈນໍ ປຐມໍ ຖູປີກຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຈ຺ຉາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ, ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ປຕ຺ເຕນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ ເຈປິ ຖູປີກຕໍ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕິ ອຖູປີກຕສ຺ສ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ປໂຍໂຄ ປນ ນຕ຺ຖິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຸພ຺ພເທສາ’’ຕິ ຈ ‘‘ສມຕິຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ວາ ຠາວນປຸໍສກ’’ນ຺ຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວິຈາເຣຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ຂມ຺ຠກຕວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ສກ຺ກຈ຺ຈວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໐໙. ສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປເທ ‘‘ສູໂປ ນາມ ທ຺ເວ ສູປາ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ ສູປຄ຺ຄຫເຓນ ປຓີຕໂຠຊເນຫິ ອວເສສານໍ ສພ຺ພໂຠຊນານໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ. ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ຈສ຺ສ ‘‘ຎາຕການໍ ປວາຣິຕານໍ ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນາ’’ຕິ ອິທໍ ອຘິກໍ. ກຕ຺ຖຈິ ໂປຕ຺ຖເກ ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອສຕິຍາ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ຄິລານສ຺ສ ອາປທາສູ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ, ‘‘ສມສູປກໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ‘‘ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ກຕ຺ຖຈິ ລິຂິຕໍ, ຕຎ຺ຈ ປມາທວເສນ ລິຂິຕໍ. ‘‘ມຸເຂ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຫຸຕ຺ວາ ໂອຄິລິຕຸກາມສ຺ສປິ ສຫສາ ເຈ ປວິສຕິ, ເອຕ຺ຖ ‘ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕມ຺ປິ ອວິຎ຺ຎຕ຺ຕມ຺ປິ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ຐິຕໍ ສຫສາ ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ‘ອສຕິຍາ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ລິຂິຕໍ, ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ເອກຈ຺ເຈສຸ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ຣສຣເສຕິ ລິຂິຕໍ, ຕໍ ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສກ຺ກຈ຺ຈວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ກພຬວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໑໘. ‘‘ສພ຺ພໍ ຫຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ເອກເທສໍ ມຸເຂ ປກ຺ຂິປນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ເອກຈ຺ເຈ. ‘‘ສພ຺ພນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ເອກເທສມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ອວິເສສິຕຕ຺ຕາ.

໖໒໔. ສິຕ຺ຖາວກາຣເກ ‘‘ກຈວຣໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕໍ ສິຕ຺ຖໍ ຉຑ຺ຑິຍ຺ຍຕີ’’ຕິ ຈ ‘‘ກຈວຣໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ໂຕ’’ຕິ ຈ ປາໂຐ.

ກພຬວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ສຸຣຸສຸຣຸວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໒໗. ‘‘ສຸຣຸສຸຣຸ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ສຸໂຣສຸໂຣ’’ຕິ ຈ ປາໂຐ. ສີຕີກໂຕຕິ ສີຕງ຺ໂກ. ‘‘ສິລກພຸທ຺ໂຘຕິ ອຣິຍານໍ ປຣິຫາສວຈນເມເວຕ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ.

໖໓໑. ປຏິກ຺ກູລວເສນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍທິ ປຏິກ຺ກູລວເສນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ກາມໂຠຄິໂນ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ຫິ ເຕ ປຏິກ຺ກູລໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ເຈ? ນ, ອິສ຺ສຣິຍລິງ຺ຄວເສນ ຄຫຓສມ຺ຠວໂຕ. ເຕ ຫິ ອນາທຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ປຕ຺ຕໂຘວນນ຺ຕິ ປຕ຺ຕໂຘວໂນທກໍ ໂຠຊນປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ.

໖໓໔. ‘‘ຉຕ຺ຕປາທຸກາຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ຉຕ຺ຕປາເທ’’ຕິ ຈ ປາໂຐ.

໖໓໗. ຈາໂປຕິ ສຕ຺ຕຂາທນວໂຘ. ‘‘ເສສາ ສພ຺ພາ ຘນຸວິກຕິ ໂກທຓ຺ເຑ ປວິຏ຺ຐາ’’ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ, ປຏິມຸກ຺ກນ຺ຕິ ປເວສິຕໍ, ລຄ຺ຄິຕໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສຸຣຸສຸຣຸວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ປາທຸກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໔໐. ສຍໍ ຍານຄໂຕ ຫຸຕ຺ວາ, ຍຖາ ຍານຄຕສ຺ສ ເວ.

ອລໍ ວຕ຺ຕຸໍ ຕຖາ ນາລໍ, ສຉຕ຺ໂຕ ຉຕ຺ຕປາຓິໂນ.

ຍຖາ ເອຕ຺ຖ, ເອວໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣາປິ.

໖໔໗. ຉປກວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ‘‘ສຈາຫໍ ນ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປາໂຐ, ‘‘ທສ ເຈ ນ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈ ອຕ຺ຖິ, ‘‘ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອຄິລານສ຺ສາ’’ຕິ ຈ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ, ສິກ຺ຂາປເທເຍວ ສຸນ຺ທຣໍ. ໂຖມິໂຕຕິ ອຫມ຺ປິ ຊານາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍາ ຘນຍສລາຠສງ຺ຂາຕາ ວຸຕ຺ຕິ ວິນິປາເຕນ ໂຫຕິ ສມ຺ປຣາເຍ ອປາເຍສຸ ວິນິປາຕເຫຕຸ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕິ. ອຖ ວາ ວິນິປາເຕນາຕິ ເຫຕ຺ວຕ຺ເຖ ກຣຓວຈນໍ, ວິນິປາຕນາຍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣເຓນ ອຘມ຺ມຈຣຓາຍ. ‘‘ອສ຺ມາ ກຸມ຺ຠິມິວາ’’ຕິ ຈ ປຐນ຺ຕິ.

ປາທຸກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປກິຓ຺ຓກວຓ຺ຓນາ

ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ສມຸຏ຺ຐຫນ຺ຕີຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ສມນຸຠາສນສມຸຏ຺ຐານານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ສມນຸຠາສນໍ ກິຣິຍໍ. ອິມານິ ກິຣິຍານິ. ຘມ຺ມເທສນສມຸຏ຺ຐານານິ ວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຍວຈີວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຠາວໂຕ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກອຸຈ຺ຈາສທ຺ທາທີສຸ ວິຍ ‘‘ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພານີຕິ ເຈ? ນ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ. ນິສີທນຄມນາຫາຣປກ຺ຂິປນາທິກາຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ຠາວາ ຕຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕໍ, ນ ຘມ຺ມເທສເນ ຕາທິສສ຺ສາຠາວາ.

ປກິຓ຺ຓກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ເສຂິຍກຓ຺ຑວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ສຕ຺ຕາຘິກຣຓສມຖວຓ຺ຓນາ

‘‘ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາ ກາຕພ຺ພາ…ເປ… ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກ ກາຕພ຺ໂພ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ.

ສຕ຺ຕາຘິກຣຓສມຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຠິກ຺ຂຸວິຠງ຺ໂຄ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ