໒. ນາລນ຺ທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໗໘. ທຸຕິຍວຄ຺ເຄ ປຐມສຸຕ຺ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນ຺ຕິ ຕໍ ລງ຺ຆິຕ຺ວາ ‘‘ທຸຕິເຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຠິຍ຺ຍຕໂຣ ອຠິຎ຺ຎາໂຕຕິ ສມ຺ໂພຘິຍາ ເສຏ຺ຐຕໂຣຕິ ອຠິລກ຺ຂິໂຕ. ຠິຍ຺ຍຕຣາຠິຎ຺ໂຎຕິ ສພ຺ພສຕ຺ເຕສຸ ອຘິກຕຣປຎ຺ໂຎ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸຕ຺ຕຣິຕຣຎາໂຓ’’ຕິ. ສມ຺ມາ ອນວເສສໂຕ ພຸຊ຺ຌຕິ ເອເຕນາຕິ ສມ຺ໂພຘີຕິ ອາຫ – ‘‘ສມ຺ໂພຘິຍນ຺ຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓ’’ຕິ. ນິປ຺ປເທສາ ຄຫິຕາຕິ ອນວເສສາ ພຸທ຺ຘຄຸຓາ ຄຫິຕາ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄສິທ຺ຘິຍາວ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພຄຸຓານໍ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘານໍ, ອຖ ໂຂ ອຄ຺ຄສາວກປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານມ຺ປິ ຕໍຕໍຄຸຓສມິຊ຺ຌນໍ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄາຘິຄເມເນວາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ທ຺ເວປິ ອຄ຺ຄສາວກາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ອປໂຣ ນໂຍ – ປສນ຺ໂນຕິ ອິມິນາ ປສາທສ຺ສ ວຕ຺ຕມານຕາ ທີປິຕາຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນສທ຺ໂຘຕິ ອິມິນາປິ ສທ຺ຘາຍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຕາ ປກາສິຕາຕິ ອາຫ – ‘‘ເອວໍ ສທ຺ທຫາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອຠິຊານາຕິ ອຠິມຸຂຠາເວນ ສພ຺ພຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ຊານາຕີຕິ ອຠິຎ຺ໂຎ, ຠິຍ຺ໂຍ ອຘິໂກ ອຠິຎ຺ໂຎຕິ ຠິຍ຺ໂຍຠິຎ຺ໂຎ. ໂສ ເອວ ອຕິສຍວຈນິຈ຺ຉາວເສນ ຠິຍ຺ໂຍຠິຎ຺ຎຕໂຣຕິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ – ‘‘ຠິຍ຺ຍຕໂຣ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ’’ຕິ. ທຸຕິຍວິກປ຺ເປ ປນ ອຠິຊານາຕີຕິ ອຠິຎ຺ຎາ, ອຠິວິສິຏ຺ຐາ ປຎ຺ຎາ. ຠິຍ຺ໂຍ ອຠິຎ຺ຎາ ເອຕສ຺ສາຕິ ຠິຍ຺ໂຍຠິຎ຺ໂຎ, ໂສ ເອວ ອຕິສຍວຈນິຈ຺ຉາວເສນ ຠິຍ຺ໂຍຠິຎ຺ຎຕໂຣ. ສ຺ວາຍໍ ອສ຺ສ ອຕິສໂຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວກໂຕຕິ ອາຫ – ‘‘ຠິຍ຺ຍຕຣາຠິຎ຺ໂຎ ວາ’’ຕິ. ສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ ເອຕາຍາຕິ ສມ຺ໂພຘິ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຎາຓຎ຺ຈ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓປທຏ຺ຐານຎ຺ຫິ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຎາຓໍ, ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຎາຓປທຏ຺ຐານຎ຺ຈ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ສມ຺ໂພຘິ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ປຘານວເສນ ຕທຕ຺ຖທສ຺ສເນ ປຐມວິກປ຺ໂປ, ປທຏ຺ຐານວເສນ ທຸຕິຍວິກປ຺ໂປ. ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓສ຺ເສວ ຄຫຓໍ, ນນຸ ເຫຏ຺ຐິມານິປິ ຠຄວໂຕ ມຄ຺ຄຎາຓານິ ສວາສນເມວ ຍຖາສກໍ ປຏິປກ຺ຂວິຘມນວເສນ ປວຕ຺ຕານິ. ສວາສນປ຺ປຫານຎ຺ຫິ ເຎຍ຺ຍາວຣຓປ຺ປຫານນ຺ຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ຕໍ ປນ ອປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຏິປກ຺ຂວິຘມນສ຺ສ ວິປ຺ປກຕຠາວໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາເຓ ວາ’’ຕິ. ສພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພໍ ສພ຺ພໍ.

ຂາທນີຍານໍ ອຸຬາຣຕາ ສາຕຣສານຸຠາເວນາຕິ ອາຫ ‘‘ມຘຸເຣ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ປສໍສາຍ ອຸຬາຣຕາ ວິສິຏ຺ຐຠາເວນາຕິ ອາຫ – ‘‘ເສຏ຺ເຐ’’ຕິ. ໂອຠາສສ຺ສ ອຸຬາຣຕາ ມຫນ຺ຕຠາເວນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ວິປຸເລ’’ຕິ. ອຸສຠສ຺ສ ອຍນ຺ຕິ ອາສຠີ, ອິຘ ປນ ອາສຠີ ວິຍາຕິ ອາສຠີ. ເຕນາຫ – ‘‘ອຸສຠສ຺ສ ວາຈາສທິສີ’’ຕິ. ເຍນ ຄຸເຓນ ສາ ຕໍສທິສາ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຈລາ ອສມ຺ປເວຘີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໂຕ ກຸໂຕຈິ ອນຸສ຺ສວນໍ ອນຸສ຺ສໂວ. ວິຊ຺ຊາຏ຺ຐານາທີສຸ ກຕປຣິຈຍານໍ ອາຈຣິຍານໍ ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຖໍ ຎາເປນ຺ຕີ ປເວຓີ ອາຈຣິຍປຣມ຺ປຣາ. ເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນ ມຕິຍາ ‘‘ອິຕິ ກິຣ ເອວໍ ກິຣາ’’ຕິ ປຣິກປ຺ປນາ ອິຕິກິຣາ. ປິຏກສ຺ສ ຄນ຺ຖສ຺ສ ສມ຺ປທານໂຕ ຠູຕໂຕ ຕສ຺ສ ຄຫຓໍ ປິຏກສມ຺ປທານໍ. ຍຖາສຸຕານໍ ອຕ຺ຕານໍ ອາກາຣສ຺ສ ປຣິວິຕກ຺ກນໍ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ໂກ. ຕເຖວສ຺ສ ‘‘ເອວເມຕ’’ນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ນິຊ຺ຌານກ຺ຂມນໍ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິ. ອາຄມາຘິຄເມຫິ ວິນາ ເກວລໍ ອນຸສ຺ສຸຕໂຕ ຕກ຺ກມຄ຺ຄໍ ນິສ຺ສາຍ ຕກ຺ກນໍ ຕກ຺ໂກ. ອນຸມານວິຘິໍ ນິສ຺ສາຍ ຄຫຓໍ ນຍຄ຺ຄາໂຫ. ຍສ຺ມາ ພຸທ຺ຘວິສເຍ ຐຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ອຍໍ ເຖຣສ຺ສ ໂຈທນາ ເຖຣສ຺ສ ຈ ໂສ ອວິສໂຍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ຎາເຓນ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ວິຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສີຫນາໂທ ວິຍາຕິ ສີຫນາໂທ. ຕໍສທິສຕາ ຈສ຺ສ ເສຏ຺ຐຠາເວນ, ໂສ ເຈຕ຺ຖ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສີຫນາໂທ’’ຕິອາທິມາຫ. ອຸນ຺ນາທຍນ຺ເຕນາຕິ ອສນິສທິສໍ ກໂຣນ຺ເຕນ.

ອນຸໂຍຄທາປນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອນຸໂຍຄໍ ໂສຘາເປຕຸໍ. ວິມທ຺ທກ຺ຂມຎ຺ຫິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ອຕ຺ຖໂຕ ອນຸໂຍຄໍ ໂສເຘຕິ ນາມ, ອນຸຍຸຊ຺ຌນ຺ໂຕ ຈ ນໍ ໂສຘາເປຕິ ນາມ. ທາຕຸນ຺ຕິ ໂສເຘຕຸໍ. ເກຈິ ‘‘ທານຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ໂຍ ສີຫທານໍ ນທຕິ, ໂສ ເອວ ຕຕ຺ຖ ອນຸໂຍຄໍ ເທຕີຕິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ນິຆໍສນນ຺ຕິ ວິມທ຺ທນໍ. ຘມມານນ຺ຕິ ຕາປຍມານໍ. ຕາປນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຄຄ຺ຄຣິຍາ ຘມ຺ມາປນສີເສນ ວທຕິ.

ສພ຺ເພ ເຕຕິ ສພ຺ເພ ເຕ ອຕີເຕ ນິຣຸທ຺ເຘ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ. ເຕເນຕໍ ທສ຺ເສຕິ – ເຍ ເຕ ອເຫສຸໍ ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ຕວ ອຠິນີຫາຣໂຕ ໂອຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ, ເຕສໍ ຕາວ ສາວກຎາຓໂຄຈເຣ ຘມ຺ເມ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ມາຣາທໂຍ ວິຍ ຈ ພຸທ຺ຘານໍ ໂລກິຍຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ຕ຺ວໍ ຊາເນຍ຺ຍາສິ. ເຍ ປນ ເຕ ອພ຺ຠຕີຕາ, ຕໂຕ ປຣໂຕ ຉິນ຺ນວຏຸມາ ຉິນ຺ນປປຎ຺ຈາ ປຣິຍາທິນ຺ນວຏ຺ຏາ ສພ຺ພທຸກ຺ຂວີຕິວຕ຺ຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ, ເຕສໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ຕວ ສາວກຎາຓສ຺ສ ອວິສຍຠູເຕ ຘມ຺ເມ ກຖໍ ຊານິສ຺ສສີຕິ. ເຕນາຕິ ສມ຺ໂພຘິສງ຺ຂາເຕນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓປທຏ຺ຐາເນນ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາເຓນ. ເອວໍສີລາຕິ ຕາທິສສີລາ. ສມາຘິປກ຺ຂາຕິ ສມາຘິ ຈ ສມາຘິປກ຺ຂາ ຈ ສມາຘິປກ຺ຂາ ເອກເທສສຣູເປກເສສນເຍນ. ຕຕ຺ຖ ສມາຘິປກ຺ຂາຕິ ວີຣິຍສຕິໂຍ ຕທນຸຄຸຓາ ຈ ຘມ຺ມາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຌານສມາປຕ຺ຕີສຸ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ວິຫາຣໂວຫາໂຣ, ຌານສມາປຕ຺ຕິໂຍ ສມາຘິປ຺ປຘານາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມາຘິປກ຺ຂານໍ ຘມ຺ມານໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ວິຫາໂຣ ຄຫິໂຕ’’ຕິ.

ຍຖາ ປນ ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕາປິ ສມາຘິປຎ຺ຎາ ປຏິປກ຺ຂໂຕ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວິມຸຈ຺ຈນ-ສງ຺ຂາຕ-ກິຈ຺ຈວິເສສ-ທສ຺ສນວເສນ ວິມຸຕ຺ຕິປຣິຍາເຍນ ປຸນ ຄຫິຕາ ‘‘ເອວໍວິມຸຕ຺ຕາ’’ຕິ, ເອວໍ ທິພ຺ພວິຫາໂຣ ທິພ຺ພວິຫາຣວິເສສທສ຺ສນວເສນ ປຸນ ຄຫິໂຕ ‘‘ເອວໍວິຫາຣີ’’ຕິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພສໍ ສມາປຕ຺ຕິວິຫາຣານໍ ວເສເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ວິມຸຕ຺ຕີຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖາຕິ ກຕ຺ວາ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘນ຺ເຕຕິ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠໂນສາປເນນ. ສພ຺ພກິເລເສຫິ ນິສ຺ສຏຕ຺ຕາ ອສໍສຏ຺ຐຕ຺ຕາ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ ນິສ຺ສຣຓວິມຸຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ.

ອນາຄຕພຸທ຺ຘານໍ ປນາຕິ ປນ-ສທ຺ໂທ ວິເສສຕ຺ຖໂຊຕໂນ. ເຕນ ອຕີເຕສຸ ຕາວ ຂນ຺ຘານໍ ຠູຕປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ສິຍາ ຎາຓສ຺ສ ສວິສເຍ ຄຕິ, ອນາຄເຕສຸ ປນ ສພ຺ພໂສ ອສຎ຺ຊາເຕສຸ ກຖນ຺ຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ໂຊເຕຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອນາຄຕາປີ’’ຕິອາທິ. ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ເຈຕສາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ວິທິຕາ’’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ? ນນຸ ອຕີຕານາຄເຕ ສຕ຺ຕາເຫ ເອວ ປວຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສ ວິສໂຍ, ນ ຕໂຕ ປຣນ຺ຕິ? ນຍິທໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓກິຈ຺ຈວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ປຸພ຺ເພນິວາສອນາຄຕໍສຎາຓານໍ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ນາຍໍ ໂທໂສ. ວິທິຕຏ຺ຐາເນ ນ ກໂຣຕິ ສິກ຺ຂາປເທເນວ ຕາທິສສ຺ສ ປຏິກ຺ເຂປສ຺ສ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເສຕຸຆາຕໂຕ ຈ. ກຖໍ ປນ ເຖໂຣ ທ຺ວຍສມ຺ຠເວ ປຏິກ຺ເຂປເມວ ອກາສິ, ນ ວິຠຊ຺ຊ ພ຺ຍາກາສີຕິ ອາຫ ‘‘ເຖໂຣ ກິຣາ’’ຕິອາທິ. ປາຣໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ມິໂນຕີຕິ ປາຣມີ, ສາ ເອວ ຎາຓນ຺ຕິ ປາຣມິຎາຓໍ, ສາວການໍ ປາຣມິຎາຓໍ ສາວກປາຣມິຎາຓໍ. ຕສ຺ມິໍ ສາວການໍ ອຸກ຺ກໍສປຣິຍນ຺ຕຄເຕ ຊານເນ ນາຍມນຸໂຍໂຄ, ອຖ ໂຂ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕາຍ ຊານເນ. ເກຈິ ປນ ‘‘ສາວກປາຣມິຎາເຓຕິ ສາວກປາຣມິຎາຓວິສເຍ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ, ຕຖາ ເສສປເທສຸປິ. ສີລ…ເປ… ສມຕ຺ຖນ຺ຕິ ສີລສມາຘິປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓສງ຺ຂາຕານໍ ກາຣຓານໍ ຊານນສມຕ຺ຖໍ. ພຸທ຺ຘສີລາທໂຍ ຫິ ພຸທ຺ຘານໍ ພຸທ຺ຘກິຈ຺ຈສ຺ສ ປເຣຫິ ເອເຕ ພຸທ຺ຘາຕິ ຊານນສ຺ສ ຈ ກາຣຓໍ.

ອນຸມານຎາຓໍ ວິຍ ສໍສຍຏ຺ຐິຕໍ ອຫຸຕ຺ວາ ອິທມິທນ຺ຕິ ຍຖາສຠາວໂຕ ເຎຍ຺ຍໍ ຘາເຣຕິ ນິຈ຺ຉິໂນຕີຕິ ຘມ຺ໂມ, ປຈ຺ຈກ຺ຂຎາຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຘມ຺ມສ຺ສ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ຎາຓສ຺ສາ’’ຕິ. ອນຸເອຕີຕິ ອນ຺ວໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ອນຸໂຍຄໍ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ’’ຕິ. ປຈ຺ຈກ຺ຂສິທ຺ຘຎ຺ຫິ ອຕ຺ຖໍ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຸມານຎາຓສ຺ສ ປວຕ຺ຕິ ‘‘ທິຏ຺ເຐນ ອທິຏ຺ຐສ຺ສ ອນຸມານ’’ນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ວິທິເຕ ເວທກມ຺ປິ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖໂຕ ວິທິຕເມວ ໂຫຕີຕິ ‘‘ອນຸມານຎາຓໍ ນຍຄ຺ຄາໂຫ ວິທິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິທິໂຕຕິ ວິທ຺ໂຘ ປຏິລທ຺ໂຘ, ອຘິຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປ຺ປມາໂຓຕິ ອປຣິມາໂຓ ມຫາວິສຍຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ອປຣິຍນ຺ໂຕ’’ຕິ. ເຕນາຕິ ອປຣິຍນ຺ຕຕ຺ຕາ. ເຕນ ວາ ອປຣິຍນ຺ເຕນ ຎາເຓນ. ເອເຕນ ເຖໂຣ ຍໍ ຍໍ ອນຸເມຍ຺ຍມຕ຺ຖໍ ຎາຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ອສງ຺ຄມປ຺ປຏິຫຕໍ ອນຸມານຎາຓໍ ປວຕ຺ເຕຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ໂສ ອິມິນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອິມິນາຕິ ອິມິນາ ກາຣເຓນ.

ປາກາຣສ຺ສ ຖິຣຠາວໍ ອຸທ຺ຘມຸທ຺ຘໍ ອາເປຕີຕິ ອຸທ຺ຘາປໍ, ປາກາຣມູລໍ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ປາກາຣທ຺ວາຣພນ຺ຘປຣິຂາທີນໍ ສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຠວໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມໍ. ປຓ຺ຑິຕໂທວາຣິກຏ຺ຐານິຍໍ ກຕ຺ວາ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອກທ຺ວາຣນ຺ຕິ ກສ຺ມາ ອາຫາ’’ຕິ ໂຈທນໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສິ.

ຍສ຺ສາ ປຎ຺ຎາຍ ວເສນ ປຸຣິໂສ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ປຓ຺ຑິຈ຺ຈນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ. ຕໍຕໍອິຕິກຕ຺ຕພ຺ພຕາສຸ ເຉກຠາໂວ ພ຺ຍຕ຺ຕຠາໂວ ເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍໍ. ເມຘຕິ ອຎ຺ຎາຓໍ ຫິໍສຕິ ວິຘມຕີຕິ ເມຘາ, ສາ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ເມຘາວີ. ຐາເນ ຐາເນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເອຕິສ຺ສາ ອຕ຺ຖີຕິ ຐານຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ, ຐານໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນປຎ຺ຎາ. ອນຸປຣິຍາຍນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ອນຸປຣິຍາໂຍ, ໂສ ເອວ ປໂຖຕິ ອນຸປຣິຍາຍປໂຖ, ປຣິໂຕ ປາກາຣສ຺ສ ອນຸຍາຍນມຄ຺ໂຄ. ປາກາຣຠາຄາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພາ ເອຕ຺ຖາຕິ ປາກາຣສນ຺ຘິ, ປາກາຣສ຺ສ ຜຸລ຺ລິຕປເທໂສ. ໂສ ປນ ເຫຏ຺ຐິມນ຺ເຕນ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອິຏ຺ຐການໍ ວິຄເມນ ເອວໍ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ອິຏ຺ຐການໍ ອປຄຕຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ. ຉິນ຺ນຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຉິນ຺ນຠິນ຺ນປເທສໍ, ຉິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ວາ. ຕຎ຺ຫິ ‘‘ວິວຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກີລິຏ຺ຐນ຺ຕິ ມລີນໍ. ອຸປຕາເປນ຺ຕີຕິ ກິເລສປຣິຬາເຫນ ສນ຺ຕາເປນ຺ຕິ. ວິພາເຘນ຺ຕີຕິ ປີເຬນ຺ຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ປຎ຺ຎາຍ ນີວຣເຓຫິ ນ ກິຎ຺ຈິ ກາຕຸໍ ສກ຺ກາຕິ ອາຫ ‘‘ອນຸປ຺ປນ຺ນາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ນ ເທນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາຕິ ປຈ຺ຈຍູປຆາເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ອປ຺ປທານໂຕ. ຈຕູສຸ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ສຸຏ຺ຐຸ ຐປິຕຈິຕ຺ຕາຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘາຍປິ ສຕິປຏ຺ຐານຠາວນາຍ ສມ຺ມເທວ ຐປິຕຈິຕ຺ຕາ ອປ຺ປິຕຈິຕ຺ຕາ. ຍຖາສຠາເວນ ຠາເວຕ຺ວາຕິ ຍາຖາວໂຕ ສມ຺ມເທວ ຍຖາ ປຏິປກ຺ຂາ ສມຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເອວໍ ຠາເວຕ຺ວາ.

ປຸຣິມນເຍ ສຕິປຏ຺ຐານານິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຈ ມິສ຺ສກາ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ ຕໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ວຕ຺ຕຸໍ ‘‘ອປິເຈຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມິສ຺ສກາຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄວເສນ ມິສ຺ສກາ. ‘‘ຈຕູສຸ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ຕາຕິ ປຐມໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ວິປສ຺ສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຍຖາຠູຕໍ ຠາເວຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນານໍເຍວ ຈ ເນສໍ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂພຊ຺ຌງ຺ຄຠາວໂຕ ເຕສຸ ຈ ອຘິຄຕເມວ ໂຫຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ມຄ຺ໂຄ ຈ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຕິ ຄຫິເຕ ສຸນ຺ທໂຣ ປຎ຺ໂຫ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ມຫາສິວຕ຺ເຖໂຣ ອາຫ. ນ ປເນວໍ ຄຫິຕໍ ໂປຣາເຓຫີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອິຕີຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣປຣາມສນໍ. ເຖໂຣຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ປຈ຺ຈນ຺ຕນຄຣາທີສຸ. ນຄຣໍ ວິຍ ນິພ຺ພານໍ ຕທຕ຺ຖິເກຫິ ອຸປຄນ຺ຕພ຺ພໂຕ ອຸປຄຕານຎ຺ຈ ປຣິສ຺ສຍຣຫິຕສຸຂາຘິຄມຏ຺ຐານໂຕ. ປາກາໂຣ ວິຍ ສີລໍ ຕທຸປຄຕານໍ ປຣິໂຕ ອາຣກ຺ຂຠາວໂຕ. ອນຸປຣິຍາຍປໂຖ ວິຍ ຫິຣີ ສີລປາກາຣສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານຠາວໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ປຣິຍາຍປໂຖຕິ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ ຫິຣິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ. ທ຺ວາຣໍ ວິຍ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ນິພ຺ພານນຄຣປ຺ປເວສເນ ອຎ຺ຊສຠາວໂຕ. ປຓ຺ຑິຕໂທວາຣິໂກ ວິຍ ຘມ຺ມເສນາປຕິ ນິພ຺ພານນຄຣໍ ປວິຏ຺ຐປວິສນການໍ ສຕ຺ຕານໍ ສລ຺ລກ຺ຂຓໂຕ. ທິນ຺ໂນຕິ ທາປິໂຕ, ໂສຘິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.