໕. ປປາຕວຄ຺ໂຄ

໑. ໂລກຈິນ຺ຕາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໑໑. ໂລກຈິນ຺ຕນ຺ຕິ ໂລກສນ຺ນິເວສປຏິສໍຍຸຕ຺ຕວີມໍສາວ. ‘‘ໂລກຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ຕໍຕໍໂລກປຣິຍາປນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນາຬິເກຣາທໂຍຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອວຸຕ຺ຕານໍ ໂອສຘິຕິຓວນປ຺ປຕິອາທີນໍ ສງ຺ຄໂຫ. ເອວຣູປນ຺ຕິ ເອທິສໍ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຕໍຕໍໂລກຈິຕ຺ຕໍ.

ວິຄຕຈິຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ຕຕ຺ຖປຣຕ຺ຖໂຕ ອປຄຕວິຕກ຺ໂກ ອທ຺ທສ ເອວໍ ອຘິຏ຺ຐຫິໍສູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສມ຺ພຣິມາຍນ຺ຕິ ສມ຺ພເຣນ ອສຸຣິນ຺ເທນ ອຸປ຺ປາທິຕໍ ອສຸຣມາຍໍ, ຍໍ ‘‘ອິນ຺ທຊາລ’’ນ຺ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອິນ຺ທສ຺ສ ໂມຫນຕ຺ຖໍ ອຸປ຺ປາທິຕຕ຺ຕາ. ສມ຺ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາຕິ ປຣິຘາເວຕ຺ວາ. ຍຖາ ເນຕິ ເນ ອສຸເຣ ຍຖາ ໂສ ປຸຣິໂສ ປສ຺ສຕິ, ເອວໍ ອຘິຏ຺ຐຫິໍສຸ. ກສ຺ມາ ປເນເຕ ເອວໍ ອຘິຏ຺ຐຫິໍສູຕິ? ຕໍ ປຸຣິສໍ ຕຕ຺ຖ ຕຖານິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍຎ຺ຈ ເທໂວ’’ຕິ ອາສງ຺ກນ຺ຕາ ຕຖາ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຠິສມຸຬາລຉິທ຺ເທຫິ ປວິສິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອສຸຣຠວນໍ ຄຕາ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ເທວານໍເຍວ ໂມຫຍມານາ’’ຕິ.

໒-໓. ປປາຕສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໑໑໒-໓. ມຣິຍາທປາສາໂຓຕິ ຄິຊ຺ຌກູຏປພ຺ພຕສ຺ສ ມຣິຍາທປາກາຣສທິໂສ ມຫນ຺ໂຕ ປາສາໂຓ. ອນິຏ຺ຐຣູປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຣູປ-ສທ຺ໂທ ສຠາວຕ຺ໂຖ ‘‘ປິຍຣູເປ ສາຕຣູເປ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໔໐໘-໔໐໙) ວິຍາຕິ ອາຫ – ‘‘ອນິຏ຺ຐສຠາວ’’ນ຺ຕິ.

໕. ວາລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໑໕. ອຸປາສນນ຺ຕິ ອາຈຣິຍອຸປາສນໍ, ອາຈຣິຍໍ ອນ຺ເຕວາສິນາ ວາ ທິວເສ ທິວເສ ສິກ຺ຂນວເສນ ອຸປາສິຕພ຺ພໂຕ ອຸປາສນນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ກຓ຺ຑຂິປນສິປ຺ປໍ. ກຓ຺ຑໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ເຕຕິ ສຣໍ ຂິປນ຺ເຕ. ໂປງ຺ຂານຸໂປງ຺ຂນ຺ຕິ ໂປງ຺ຂສທ຺ທຕ຺ຖໍ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອກໍ ກຓ຺ຑໍ ຂິປິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປຣໍ ອນຸໂປງ຺ຂນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອປຣນ຺ຕິ ຕຕິຍກຓ຺ຑໍ. ອນຸໂປງ຺ຂໍ ນາມ ອິທນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອນຸໂປງ຺ຂໍ ນາມ ທຸຕິຍສ຺ສ ໂປງ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ຕຕິເຍນ ສເຣນ ວິຊ຺ຌີຍຕິ. ປຸນ ອປຣໍ ຕສ຺ສ ໂປງ຺ຂນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ອປຣາປຣໍ ອວິຣຊ຺ຌນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸຣຠິສມ຺ຠວຕຣນ຺ຕິ ອຠິຠວິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕຣໍ. ວາລນ຺ຕິ ເກສໍ. ສຕ຺ຕຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວິຜາເລຕ຺ວາ. ຕສ຺ສ ເອກໍ ເຠທນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ເກສສ຺ສ ເອກໍ ອໍສຸສງ຺ຂາຕໍ ເຠທໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ວາຕິງ຺ຄຓມຊ຺ເຌ ພນ຺ຘິຕ຺ວາຕິ ວາຕິງ຺ຄຓຜລສ຺ສ ມຊ຺ຌຏ຺ຐາເນ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ. ອປຣໍ ເຠທນ຺ຕິ ອປຣໍ ເກສສ຺ສ ອໍສຸສງ຺ຂາຕໍ ເຠທໍ. ອຄ຺ຄໂກຏິຍໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາຕິ ຍຖາ ຕສ຺ສ ວາລເຠທສ຺ສ ອູກາມຕ຺ຕໍ ລິຂາມຕ຺ຕໍ ວາ ກຓ຺ຑສ຺ສ ອຄ຺ຄໂກຏິໍ ອຘິກໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ. ອຸສຠມຕ຺ເຕຕິ ວີສຕິຍຏ຺ຐິມຕ຺ເຕ ຐາເນ ຐິໂຕ. ກຓ຺ຑພທ຺ຘາຍ ໂກຏິຍາຕິ ກຓ຺ຑພທ຺ຘາຍ ວາລສ຺ສ ໂກຏິຍາ ວາຕິງ຺ຄຓພນ຺ຘນວາລສ຺ສ ໂກຏິໍ ປຏິວິຊ຺ເຌຍ຺ຍ.

໘. ທຸຕິຍຉິຄ຺ຄຬຍຸຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໑໘. ອຘິຈ຺ຈຸປ຺ປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ຍທິຈ຺ຉາວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ. ຉິຄ຺ຄເຬນາຕິ ຉິຄ຺ຄຬປເທເສນ. ຉິຄ຺ຄຬຸປຣີຕິ ເຫຏ຺ຐິມຍຸຄສ຺ສ ຉິຄ຺ຄຬປເທສສ຺ສ ອຸປຣິ. ອາຣຸຬ຺ຫສ຺ສ ຉິຄ຺ຄເຬນາຕິ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ຉິທ຺ເທນ. ຄີວປ຺ປເວສນໍ ວິຍາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ຍຸຄານໍ ຉິທ຺ທປເທເສເນວ ອຸປຣູປຣິ ຐິຕານໍ ຉິທ຺ທນ຺ຕເຣນ ກາຓກຈ຺ຉປສ຺ສ ຄີວປ຺ປເວສນໍ ອຘິຈ຺ຈຕຣສມ຺ຠວໍ. ຕໂຕປິ ອຘິຈ຺ຈຕຣສມ຺ຠໂວ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕລາໂຠ, ຕໂຕ ອຘິຈ຺ຈຕມສມ຺ຠໂວ ອຣິຍມຄ຺ຄປຏິລາໂຠຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຈຕຸສຈ຺ຈປຏິເວໂຘ ອຕິວິຍ ອຘິຈ຺ຈຕຣສມ຺ຠໂວ’’ຕິ.

ປປາຕວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.