໑-໒. ອວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑-໒. ປຸພ຺ພງ຺ຄມາຕິ ປຸພ຺ເພຈຣາ. ອວິຊ຺ຊາ ຫິ ອຎ຺ຎາຓລກ຺ຂຓາ ສມ຺ມຸຍ຺ຫນາກາເຣນ ອາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານມ຺ປິ ຕທາກາຣານຸວິຘານຕາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ອນິຈ຺ຈາສຸຠທຸກ຺ຂານຕ຺ຕສຠາເວປິ ຘມ຺ເມ ນິຈ຺ຈາທິໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອຍມສ຺ສາ ເຕສໍ ສຫຊາຕວເສນ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາ. ຍໍ ປນ ໂມເຫນ ອຠິຠູໂຕ ປາປກິຣິຍາຍ ອາທີນວໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປາຓໍ ຫນຕິ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ, ກາເມສຸ ມິຈ຺ຉາ ຈຣຕິ, ມຸສາ ຠຓຕິ, ອຎ຺ຎມ຺ປິ ວິວິຘໍ ທຸສ຺ສີລ຺ຍໍ ອາຈຣຕິ, ອຍມສ຺ສ ສຫຊາຕວເສນ ຈ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ຈ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາ. ສມາປຊ຺ຊນາຍາຕິ ຕພ຺ຠາວາປຊ຺ຊນາຍ ອກຸສລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ສຠາວປຏິລາຠາຍາຕິ ອຕ຺ຕລາຠາຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ. ສາ ປເນສາ ວຸຕ຺ຕາກາເຣນ ອກຸສລານໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຠູຕາ ອວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍເທຕນ຺ຕິ ຍໍ ເອຕໍ ປາປາຊິຄຸຈ຺ຉນຕາຍ ປາປໂຕ ອລຊ຺ຊນາກາຣສຓ຺ຐິຕໍ ອຫິຣິກໍ, ປາປານຸຕ຺ຣາສຕາຍ ປາປໂຕ ອຠາຍນາກາຣສຓ຺ຐິຕຎ຺ຈ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປໍ, ເອຕໍ ທ຺ວຍໍ ອນຸເທວ ອນ຺ວາຄຕເມວ. ອນຸ-ສທ຺ເທນ ເຈຕ຺ຖ ເອຕນ຺ຕິ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ອນຸເທວາຕິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ສເຫວ ເອກໂຕຕິ. ເອຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາຍ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໂຕ ຈ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອກຸສລກມ຺ມປຖວເສນ ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາ ອວິຊ຺ຊາຍ, ເອວໍ ກຸສລກມ຺ມປຖວເສນ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸວເສນ ຈ ປວຕ຺ຕິຍໍ ວິຊ຺ຊາຍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ວີມໍສາຘິປຕິວເສນ ປວຕ຺ຕິຍໍ ອາຘິປຈ຺ຈາກາຣວເສນ ຈ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ທ຺ວີເຫວາຕິ ຈ ອວຘາຣຓໍ ອາຘິປຈ຺ຈາກາຣສ຺ສ ສຫຊາເຕເນວ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພໂຕ.

ລຊ຺ຊນາກາຣສຓ຺ຐິຕາຕິ ປາປໂຕ ຊິຄຸຈ຺ຉນາກາຣສຓ຺ຐິຕາ. ຠາຍນາກາຣສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕສນາກາຣສຓ຺ຐິຕໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຫິຣິໂອຕ຺ຕປ຺ເປ. ວິທຕິ, ວິນ຺ທຕີຕິ ວາ ວິຊ຺ຊາ. ວິທ຺ທສູຕິ ຈ ສປ຺ປຎ຺ຎປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ວິທ຺ທສຸໂນຕິ ວິທຸໂນ’’ຕິ. ຍາຖາວທິຏ຺ຐີຕິ ອວິປຣີຕາ ທິຏ຺ຐິ, ສໍກິເລສໂຕ ນິຍ຺ຍານິກທິຏ຺ຐິ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ປໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສາ ວິຊ຺ຊາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ເວທິຕພ຺ພາ. ນ ເອກໂຕ ສພ຺ພານິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ສມ຺ມາວາຈາກມ຺ມນ຺ຕາຊີວານໍ ປຸພ຺ພາຠິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ອເນກຣູປຕ຺ຕາ. ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ເອກໂຕ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ກິຈ຺ຈໂຕ ຠິນ຺ນານມ຺ປິ ຕາສໍ ຕຕ຺ຖ ສຣູປໂຕ ອຠິນ຺ນຕ຺ຕາ. ເອກາ ເອວ ຫິ ວິຣຕິ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຕິສ຺ສນ຺ນມ຺ປິ ວິຣຕີນໍ ກິຈ຺ຈໍ ສາເຘນ຺ຕີ ປວຕ຺ຕຕິ, ຍຖາ ເອກາ ເອວ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ປຣິຊານນາທິວເສນ ຈຕຸພ຺ພິຘກິຈ຺ຈໍ ສາເຘນ຺ຕີ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕານິ ຈ ໂຂ ສພ຺ພານິ ອຏ຺ຐປິ ປຐມຊ຺ຌານິເກ ມຄ຺ເຄ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ປຐມຊ຺ຌານິເກຕິ ປຐມຌານວນ຺ເຕ.

ຕຖາຠູຕສ຺ສາຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄສມງ຺ຄິໂນ. ຍສ຺ມາ ມຫາສຬາຍຕນສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ເອວ ອງ຺ຄານໍ ວເສນາ’’ຕິ, ຕສ຺ມາ ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ໂຄ ໂຫຕິ. ‘‘ປຸພ຺ເພວ ໂຂ ປນາ’’ຕິ ຫິ ວຈນໍ ຕທາ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ວິຣຕີນໍ ອຠາວໍ ຎາເປຕິ, ຕສ຺ມາ ກາມາວຈຣຈິຕ຺ເຕສຸ ວິຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຈິຕ຺ເຕສຸ ວິຣຕິ ອນິຍຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຣິສຸທ຺ຘຠາວທສ຺ສນນ຺ຕິ ປຣິສຸທ຺ຘສີລຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ອຍມຕ຺ໂຖ ທີປິໂຕ, ນ ອຣິຍມຄ຺ເຄ ວິຣຕີນໍ ອຠາໂວ.

ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ອຠິຘມ຺ເມ ມຄ຺ຄວິຠງ຺ເຄ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກວາໂຣ ອາຄໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຍມ຺ປິ ອຠິຘມ຺ເມ’’ຕິອາທິ. ຕນ຺ຕິ ‘‘ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຈນໍ. ‘‘ເອກໍ ກິຈ຺ຈນ຺ຕຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ກາເລ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ກາເລຕິ ໂລກິຍກາເລ. ເຕນ ‘‘ເອກໍ ກິຈ຺ຈນ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກກິຈ຺ຈໍ ທສ຺ເສຕິ. ວິຣຕິອຸປ຺ປາທເນນ ມິຈ຺ຉາວາຈາທີນິ ປຸຄ຺ຄເລນ ມຄ຺ຄສມເຍ ປຊຫາເປນ຺ຕີຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນິ ‘‘ປຎ຺ຈ ກາຣກງ຺ຄານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ສມ຺ມາວາຈາທິກິຣິຍາ ຫິ ວິຣຕິ, ຕຎ຺ຈ ເອຕານິ ກາຣາເປນ຺ຕີຕິ. ວິຣຕິວເສນາຕິ ວິຣມຓກິຣິຍາວເສນ ກາຣາປກຠາເວນ, ກຕ຺ຕຸຠາເວນ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ວິຣຕິຕ຺ຕຍວເສນາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ.

ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ ປູຣຕີຕິ ອິເມຫິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີຫິ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ປູຣຕິ ນາມ ເຕຫິ ວີຣິຍາທິເກຫິ ຕທຕ຺ຖສິທ຺ຘິໂຕ. ຕມ຺ປິ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ເອກໍ ກິຈ຺ຈນ຺ຕຣໍ ທສ຺ເສຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມໍ ກິຈ຺ຈນ຺ຕຣໍ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄກ຺ຂເຓປິ ອິມາເນວ ປຎ຺ຈ ສມ຺ມາວາຈາທິວິຣຕິຕ຺ຕຍສ຺ສ ເອກກ຺ຂເຓ ກາຣາປກງ຺ຄານີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ໂຫຕີ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໙໔) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂລກິຍມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ປຎ຺ເຈວ ໂຫນ຺ຕິ, ວິຣຕິ ປນ ອນິຍຕາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຉອງ຺ຄິໂກ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຍິທໍ ອຠິຘມ຺ເມ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກວາຣເທສນາຍ ກາຣຓກິຕ຺ຕນມຄ຺ໂຄ, ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ປນ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກວາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ຍາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິມາຫ, ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິອາທິກາ ທສ, ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ອກຸສລາ ຈ ທສາຕິ ວີສຕິ ອກຸສລປກ຺ຂິຍາ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທິກາ ທສ, ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ກຸສລາ ຈ ທສາຕິ ວີສຕິ ກຸສລປກ຺ຂິຍາ ມຫາຈຕ຺ຕາຣີສກສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕາ. ມຫາຈຕ຺ຕາຣີສກນ຺ຕິ ຕສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ມິສ຺ສໂກວ ກຖິໂຕ ໂລກຸຕ຺ຕຣສ຺ສປິ ອິຘ ລພ຺ຠມານຕ຺ຕາ.

ຍສ຺ມາ ໂກສລສໍຍຸຕ຺ເຕປິ ອິຘ ຈ ເຖເຣນ ‘‘ອຸປຑ຺ຒມິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມາ ເຫວໍ ອານນ຺ທາ’’ຕິອາທິນາ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ‘‘ສກລເມວິທໍ ອານນ຺ທາ’’ຕິອາທິນາ ຠຄວຕາ ເທສິຕໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຄຕໍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ໂກສລສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂກສລສໍຍຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວາ’’ຕິ.

ອວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.