໙. ຉນ຺ນວຄ຺ໂຄ

໑. ປໂລກຘມ຺ມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໔. ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓເມວ ກຖິຕໍ, ຕຎ຺ຈ ປຣິຍາເຍນ, ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂເຓ ກຖິເຕ ອິຕຣລກ຺ຂຓານິ ກຖິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ ພ຺ຍຠິຈາຣຠາວໂຕ.

໒. ສຸຎ຺ຎຕໂລກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໕. ອຕ຺ຕໂນ ອິທນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນິຍນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕເກນາ’’ຕິ.

໓. ສໍຂິຕ຺ຕຘມ຺ມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໖. ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຂນ຺ຘິຍວຄ຺ເຄ ຂນ຺ຘວເສນ ອາຄຕໍ, ອິຘ ອາຍຕນວເສນາຕິ ອຍເມວ ວິເສໂສ.

໔. ຉນ຺ນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໗. ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕຫິ ປຏິສລ຺ລີຍຕິ ເອເຕນາຕິ ປຏິສລ຺ລານໍ, ຜລສມາປຕ຺ຕິ. ຊີວິຕຫາຣກສຕ຺ຖໍ ຊີວິຕສ຺ສ ຫຣຓໂຕ, ສຕ຺ຕານຎ຺ຈ ສສນໂຕ ຫິໍສນໂຕ. ປຣິຈຣິໂຕຕິ ປຍິຣຸປາສິໂຕ. ເຕນ ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ປຏິປຊ຺ຊິນ຺ຕິ ທີເປຕິ.

ອນຸປວຊ຺ຊນ຺ຕິ ປເຣຫິ ນ ອຸປວທິຕພ຺ພໍ. ຕໍ ປເນຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິຠາວໂຕ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອປ຺ປວຕ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເນຕໍ ມມາ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກເຖສິ. ປຸຖຸຊ຺ຊນຠາວເມວ ທີເປນ຺ໂຕ ວທຕິ ອກຕກິຈ຺ຈຠາວທີປເນນ. ກິຎ຺ຈາປິ ເຖໂຣ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ປຎ຺ຫໍ ອຣຫຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກເຖສິ, ‘‘ນ ສມນຸປສ຺ສາມີ’’ຕິ ປນ ວທນ຺ໂຕ ກິຎ຺ຈິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ນ ກເຖສິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອິທມ຺ປິ ມນສິ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ກິເລສປສ຺ສທ຺ຘີຕິ ກິເລສປຣິຬາຫວູປສໂມ. ຠວຕ຺ຖາຍ ປຸນ ຠວຕ຺ຖາຍ. ອາລຍນິກນ຺ຕິ ປຣິຍຸຏ຺ຐາເນຕິ ຠວນ຺ຕເຣ ອເປກ຺ຂາສຎ຺ຎິເຕ ອາລເຍ ນິກນ຺ຕິຍາ ຈ ປຣິຍຸຏ຺ຐານປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ອສຕິ ອວິຊ຺ຊມານາຍ. ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ອຎ຺ຎຠວໂຕ ອິຘາຄມນໍ ອາຄຕິ ນາມ. ຈຸຕິວເສນ ຄມນນ຺ຕິ ຈວນວເສນ ອິໂຕ ຄຕິ. ອນຸຣູປຄມນໍ ຄຕິ ນາມ ຕທຸຠຍໍ ນ ໂຫຕິ. ຈຸຕູປປາໂຕ ອປຣາປຣຠວນວເສນ ຈຸຕິ, ອຸປປຊ຺ຊນວເສນ ອຸປປາໂຕ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ນ ໂຫຕິ. ເອວໍ ປນ ຈຸຕູປປາເຕ ອສຕິ ເນວິຘ ນ ອິຘ ໂລເກ. ນ ຫຸຣໍ ນ ປຣໂລເກ ໂຫຕິ. ຕໂຕ ເອວ ນ ອຸຠຍຕ຺ຖ ໂຫຕິ. ອຍເມວ ອນ຺ໂຕ ອຍໍ ອິຘໂລເກ ປຣໂລເກ ຈ ອຠາໂວເຍວ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິໂຍສານໍ. ອຍເມວາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ເອວ – ເອຕ຺ຖ ເອຕສ຺ມິໍ ປາເຐ ປຣມ຺ປຣາຄໂຕ ປມາຓຠູໂຕ ອຕ຺ໂຖ.

ເຍ ປນາຕິ ສມ຺ມວາທິໂນ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ອນ຺ຕຣາຠວໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ ‘‘ເອວໍ ຠເວນ ຠວນ຺ຕຣສມ຺ພນ຺ໂຘ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ. ນິຣຕ຺ຖກໍ ອນ຺ຕຣາຠວສ຺ສ ນາມ ກສ຺ສຈິ ອຠາວໂຕ. ຈຸຕິກ຺ຂນ຺ຘານນ຺ຕຣຎ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂນ຺ຘານໍເຍວ ປາຕຸຠາໂວ. ເຕນາຫ ‘‘ອນ຺ຕຣາຠວສ຺ສ…ເປ… ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕເຍວາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຠາໂວຕິ ອຕ຺ຖິຕາ. ອຠິຘມ຺ເມ ກຖາວຕ຺ຖຸປ຺ປກຣເຓ (ກຖາ. ໕໐໕-໕໐໗) ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕເຍວ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ອນ຺ຕເຣນາ’’ຕິ ອິທໍ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອນ຺ຕເຣນາ’’ຕິອາທິ. ວິກປ຺ປໂຕ ອຎ຺ຎໍ ວິກປ຺ປນ຺ຕຣໍ, ຕສ຺ສ ທີປນໍ ‘‘ອນ຺ຕເຣນາ’’ຕິ ວຈນໍ. ນ ອນ຺ຕຣາຠວທີປນໍ ຕາທິສສ຺ສ ອນຸປລພ຺ຠນໂຕ ປໂຍຊນາຠາວໂຕ ຈ. ຍຕ຺ຖ ຫິ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ, ຕຕ຺ຖສ຺ສ ນິສ຺ສຍຠູຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ສຫຠາວີນຎ຺ຈ ຂນ຺ຘານໍ ສມ຺ຠໂວຕິ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສເຍນ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊເຕວາຕິ ນາສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເທສທູຣຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ເນວ ອິຘ ນ ຫຸຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕທ຺ວຍໂຕ ອປຣໍ ວິກປ຺ເປນ ‘‘ນ ອຸຠຍ’’ນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖປິ ນ ໂຫຕິເຍວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ອນ຺ຕເຣນາ’’ຕິ ວາ ‘‘ວິນາ’’ຕິ ອິມິນາ ສມານຕ຺ໂຖ ນິປາໂຕ, ຕສ຺ມາ ເນວິຘ, ນ ຫຸຣໍ, ອຸຠຍໍ ວິນາປິ ເນວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອາຫຣີຕິ ຉິນ຺ນວເສນ ຄຓ຺ຫິ. ເຕນາຫ ‘‘ກຓ຺ຐນາຬໍ ຉິນ຺ທີ’’ຕິ. ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕຕິ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ. ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ວິປສ຺ສນາຍໍ ຍຸຕ຺ຕປຍຸຕ຺ຕຠາວໂຕ. ‘‘ອນຸປວຊ຺ຊໍ ຉນ຺ເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຕ຺ຖໍ ອາຫຣິຕ’’ນ຺ຕິ, ກເຖສີຕິ ອເສກ຺ຂກາເລ ພ຺ຍາກຣຓໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ກເຖສິ.

ອິມິນາຕິ ‘‘ອຸປວຊ຺ຊກຸລານີ’’ຕິ ອິມິນາ ວຈເນນ. ເຖໂຣຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ. ເອວນ຺ຕິ ເອວໍ ປຸພ຺ພກາເລສຸ ສໍສຏ຺ຐວິຫາຣີ ຫຸຕ຺ວາ ຐິໂຕ ປຈ຺ຉາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕີຕິ ອາສງ຺ກນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ຉນ຺ນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕-໖. ປຸຓ຺ຓສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໘໘-໘໙. ຕນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸຣູປທ຺ວຍໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ເຈວ ຣູປຎ຺ຈາ’’ຕິ. ນນ຺ທິສມຸທຍາຕິ ນນ຺ທິຍາ ສມຸທຍຕຓ຺ຫາຍ ເສສກາຣເຓຫິ ນນ຺ທິຍາ ສມຸທິຕິ ສໂມຘານໍ ນນ຺ທິສມຸທໂຍ, ຕສ຺ມາ ນນ຺ທິສມຸທຍາ. ເຕນາຫ ‘‘ຕຓ຺ຫາຍ ສໂມຘາເນນາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສໂມຘາເນນ ສມຸທິຕິ ປວຕ຺ຕິເຍວາຕິ ສຫ ສມຸທເຍນ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ‘‘ວຏ຺ຏໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິໂຣຘູປາເຍນ ສທ຺ຘິໍ ນິໂຣຘສ຺ສ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ‘‘ວິວຏ຺ຏໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕ຺ວາ’’ຕິ. ປຸຈ຺ຉານຸສນ຺ຘິອາທີສຸ ອຎ຺ຎຕໂຣ ນ ໂຫຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ປາຏິເຍກ຺ໂກ ອນຸສນ຺ຘີ’’ຕິ.

ຈຓ຺ຑາຕິ ໂກຘນາ. ທຸຏ຺ຐາຕິ ໂທສວນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິພ຺ພິສາຕິ ປາປາ. ກກ຺ຂຬາຕິ ທາຣຸຓາ. ຆຏິກມຸຄ຺ຄເຣນາຕິ ເອກສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ຆຏິກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກເຕນ ຣສ຺ສທຓ຺ເຑນ. ສຕ຺ຕານໍ ສສນໂຕ ສຕ຺ຖໍ, ຕໂຕ ເອວ ຊີວິຕສ຺ສ ຫຣຓໂຕ ຫາຣກຎ຺ຈາຕິ ສຕ຺ຖຫາຣກໍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ‘‘ທໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ທມນໂຕ. ປຎ຺ຎາ ‘‘ທໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ກິເລສວິເສວິຕານໍ ທມນໂຕ ວູປສມນໂຕ. ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ‘‘ທໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ກາຍທ຺ວາຣາທີຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກອສມສ຺ສ ທມນໂຕ. ຂນ຺ຕິ ‘‘ທໂມ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ທມນໂຕ ວູປສມນໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸປສໂມຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນ’’ນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ສຸນາປຣນ຺ຕຊນປເທ. ເອເຕ ທ຺ເວຕິ ອຍໍ ປຸຓ຺ຓຕ຺ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ກນິຏ຺ໂຐຕິ ເອເຕ ທ຺ເວ ຠາຕໂຣ. ອາຫຈ຺ຈ ອຏ຺ຐາສິ ອຸຬາຣໍ ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓໍ ປີຕິໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ. ສຕ຺ຕ ສີຫນາເທ ນທິຕ຺ວາຕິ ມມ຺ມຈ຺ເຉທການມ຺ປິ ອກ຺ໂກສປຣິຠາສານໍ ຂມເນ ສນ຺ໂຕສາຠາວທີປນໍ, ປາຓິປ຺ປຫາຣສ຺ສ, ເລຑ຺ຑຸປ຺ປຫາຣສ຺ສ, ທຓ຺ຑປ຺ປຫາຣສ຺ສ, ສຕ຺ຖປ຺ປຫາຣສ຺ສ, ຊີວິຕໂວໂຣປນສ຺ສ, ຂມເນ ສນ຺ໂຕສາຠາວທີປນຎ຺ຈາຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕ ສີຫນາເທ ນທິຕ຺ວາ. ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ວສິຕຕ຺ຕາ ປາຬິຍໍ ວສນຏ຺ຐານໍ ອນຸທ຺ເທສິກໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ສຸນາປຣນ຺ຕສ຺ມິໍ ຊນປເທ ວິຫຣຕິ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຈຕູສຸ ຐາເນສູຕິ ອພ຺ພຸຫຕ຺ຖປພ຺ພເຕ, ສມຸທ຺ທຄິຣິວິຫາເຣ, ມາຕຸລຄິຣິມ຺ຫິ, ມກຸຬກາຣາມວິຫາເຣຕິ ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ. ຕນ຺ຕິ ຈງ຺ກມໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ໂກຈິ ຠິກ຺ຂຸ ຈງ຺ກມິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖິ ມຫຕາ ສມຸທ຺ທປຣິສ຺ສເຍນ ຠາວນາມນສິກາຣສ຺ສ ອນຠິສມ຺ຠຸຓນໂຕ. ອຸປ຺ປາຕິກນ຺ຕິ ອຸປ຺ປາຕກຣໍ ມຫາສງ຺ໂຂຠໍ ອຸຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ສມ຺ມຸເຂຕິ ອນິລປເທເສ. ປຏິເວເທສຸນ຺ຕິ ປເວເທສຸໍ.

ອາຣທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ມຓ຺ຑລມາຬສ຺ສ ກາຕຸໍ ປຖວີມິຕກາລໂຕ ປຠຸຕິ. ສຈ຺ຈພນ຺ເຘນ ປຎ຺ຈສຕານິ ປຣິປູເຣຕຸໍ ‘‘ເອກູນປຎ຺ຈສຕານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຄນ຺ຘກຸຏິນ຺ຕິ ເຊຕວນມຫາວິຫາເຣ ມຫາຄນ຺ຘກຸຏິໍ.

ສຈ຺ຈພນ຺ຘນາໂມຕິ ສຈ຺ຈພນ຺ເຘ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສິຕາຍ ‘‘ສຈ຺ຈພນ຺ໂຘ’’ຕ຺ເວວ ລທ຺ຘນາໂມ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓີຕິ ປຎ຺ຈາຠິຎ຺ຎາປຣິວາຣໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອຘິຄຈ຺ຉິ. ເຕນາຫ ‘‘ມຄ຺ເຄເນວສ຺ສ ອຠິຎ຺ຎາ ອາຄຕາ’’ຕິ.

ຕສ຺ມິໍ ສນ຺ນິປຕິຕາ ມຫາຊນາ ເກຈິ ໂສຕາປນ຺ນາ, ເກຈິ ສກທາຄາມິໂນ, ເກຈິ ອນາຄາມິໂນ, ເກຈິ ອຣຫນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ. ຕຕ຺ຖາປິ ເກຈິ ເຕວິຊ຺ຊາ, ເກຈິ ຉຬຠິຎ຺ຎາ, ເກຈິ ປຏິສມ຺ຠິທປ຺ປຕ຺ຕາ ອເຫສຸໍ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຫາຊນສ຺ສ ພນ຺ຘນໂມກ຺ໂຂ ຊາໂຕ’’ຕິ. ເຍ ປນ ຕຕ຺ຖ ສຣຓຄມນປຎ຺ຈສີລທສສີລສມາທາເນນ ລທ຺ຘານຸຄ຺ຄຫາ, ເຕສໍ ເທວຕານຎ຺ຈ ວເສນ ‘‘ມຫນ຺ຕໍ ພຸທ຺ຘໂກລາຫລໍ ອໂຫສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຣຸຓໍ ປນ ມຫາຄນ຺ຘກຸຏິຍໍເຍວ ອຸຏ຺ຐເປສິ ເທວຕານຸຄ຺ຄຫຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ກຸລານຸທຍາຍ ຈ. ອປາຍມຄ຺ເຄ ໂອຕາຣິໂຕ ‘‘ໂກຈິ ໂລກສ຺ສ ສຊິຕາ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສ ວເສນ ປວຕ຺ຕິສໍຫາຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕເນວາຍໍ ປຊາ ສນາຖາ ໂຫຕິ, ຕໍ ຍຸຎ຺ຊຕິ ຈ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ກມ຺ເມ’’ຕິ ມິຈ຺ຉາຄາເຫຫິ. ປຣິຈຣິຕພ຺ພໍ ຍາຈິ ‘‘ເອຕ຺ຖ ມຍາ ຈິຣໍ ວສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ຉຏ຺ຐນ຺ຕິ ພາຫິຍສຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ.

ປຸຓ຺ຓສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗-໘. ປຐມເອຊາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໙໐-໙໑. ເອຊຕິ ຉຬາຣມ຺ມຓນິມິຕ຺ຕໍ ກມ຺ປຕີຕິ ເອຊາ. ເຕນາຫ ‘‘ຈລນຏ຺ເຐນາ’’ຕິ. ອາພາຘນຏ຺ເຐນ ປີຬນຏ຺ເຐນ. ອນ຺ໂຕ ໂທສນຏ຺ເຐນາຕິ ອນ຺ໂຕຈິຕ຺ເຕ ເອວ ປທຸສ຺ສນຏ຺ເຐນ. ນິກນ຺ຕນຏ຺ເຐນາຕິ ຉິນ຺ທນຏ຺ເຐນ. ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕເມວາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ມຎ຺ຎິຕສມຸຄ຺ຆາຕສາຣຸປ຺ປສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕເມວ. ວຸຕ຺ຕນຍເມວ ມຎ຺ຎິຕສມຸຄ຺ຆາຕສຸຕ຺ເຕ.

ປຐມເອຊາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙-໑໐. ປຐມທ຺ວຍສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໙໒-໙໓. ທ຺ວຍນ຺ຕິ ທຸກໍ. ປາຬິຍໍ ອາເມຑິຕໂລເປນ ນິທ຺ເທໂສຕິ ອາຫ ‘‘ທ຺ເວ ທ຺ເວ ໂກຏ຺ຐາເສ’’ຕິ. ເອວເມຕນ຺ຕິ ເອວໍ ອນິຈ຺ຈາທິຠາເວນ ເອຕໍ ຈກ຺ຂຸຣູປຎ຺ຈາຕິ ທ຺ວຍໍ. ຈລຕີຕິ ອນວຏ຺ຐາເນນ ປຈລຕິ. ພ຺ຍຖຕີຕິ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ຈ ປເວຘຕິ. ເຫຕຸ ເຈວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິນິມິຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ສຫຄຕີຕິ ສຫປ຺ປວຕ຺ຕິ, ຕາຍ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ສງ຺ຄຕີ’’ຕິ ຜສ຺ໂສ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອສ ນໂຍ ເສສປທທ຺ວເຍປິ. ຍສ຺ມາ ຈ ສໍຄຈ຺ຉມານຘມ຺ມວິມຸຕ຺ຕາ ສງ຺ຄຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕຖາ ສນ຺ນິປາຕສມວາຍາ, ເຕສໍ ວເສນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຜສ຺ໂສ ຕຖາ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອິມິນາ’’ຕິອາທິ.

ວຕ຺ຖູຕິ ຈກ຺ຂຸ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາທິຠາເວນ. ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ຣູປໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາທິຠາເວນ. ສຫຊາຕາ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ເວທນາທໂຍ, ເຕ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍຠາເວນ. ອຍໍ ເຫຕູຕິ ອຍໍ ຕິວິໂຘ ເຫຕູ. ຜສ຺ເສນາຕິອາທີສຸ ອຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ມາ ຣູປາຣມ຺ມເຓ ຜສ຺ເສ ອຕ຺ຕໂນ ຜຸສນກິຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ເຕ ເອວໍ ເວທນາ ອນຸຠວນກິຈ຺ຈໍ, ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຊານນກິຈ຺ຈໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຜສ຺ເສນ ຜຸຏ຺ຐເມວາ’’ຕິອາທິວຸຕ຺ຕເມວ ອຕ຺ຖໍ ອິທານິ ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐາເນນ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຜຸຏ຺ໂຐ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຎ຺ເຈວ ຂນ຺ຘາ ຠຄວຕາ ສມຕິໍສາຍ ອາກາເຣຫິ ວຸຕ຺ຕາ. ກສ຺ມາຕິ ອາຫ ‘‘ກຖ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຣຸກ຺ຂສາຂາສຸ ຣຸກ຺ຂໂວຫາໂຣ ວິຍ ເອເກກຘມ຺ເມປິ ຂນ຺ຘໂວຫາໂຣ ໂຫຕິເຍວ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ (ຍມ. ຂນ຺ຘຍມກ ໒).

ປຐມທ຺ວຍສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຉນ຺ນວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.