໑. ປຐມສມຸທ຺ທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໘. ຍທິ ‘‘ທຸປ຺ປູຣຓຏ຺ເຐນ ສມຸທ຺ທນຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຕ຺ຖທ຺ວເຍນ ສາຄໂຣ ‘‘ສມຸທ຺ໂທ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຈກ຺ຂຸສ຺ເສເວຕໍ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍທີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ທຸປ຺ປູຣຓຏ຺ເຐນາຕິ ປູເຣຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຠາເວນ. ສມຸທ຺ທນຏ຺ເຐນາຕິ ສພ຺ພໂສ ອຸປຣູປຣິປກ຺ຂິຕ຺ຕຄມເນນ. ມຫາຄງ຺ຄາທິມຫານທີນໍ ມຫຕາ ອຸທໂກເຆນ ອນຸສໍວຈ຺ຉຣໍ ອນຸປກ຺ຂນ຺ທມາໂນປິ ຫິ ສມຸທ຺ໂທ ປາຣິປູຣິໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍຎ຺ຈ ຠູມິປເທສໍ ໂອຕ຺ຖຣຕິ, ຕໍ ສມຸທ຺ທຠາວໍ ເນຕິ, ອຠາວໍ ວາ ປາປຸຓາຕິ ອປຍາເຕ ສມຸທ຺ໂທທເກ, ຕໍ ວາ ອນຸທກຠາວປຕ຺ຕິຍາ ອຕຖເມວ ໂຫຕິ. ກາມຎ຺ເຈສ ທຸປ຺ປູຣຓຏ຺ໂຐ ສມຸທ຺ທນຏ຺ໂຐ ສາຄເຣ ລພ຺ຠຕິ, ຕຖາປິ ຕໍ ທ຺ວຍໍ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍເຍວ ວິເສສໂຕ ລພ຺ຠຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕສ຺ສ ຫີ’’ຕິອາທິມາຫ. ສໂມສຣນ຺ຕນ຺ຕິ ສພ຺ພໂສ ນີລາທິຠາເຄຫິ ໂອສຣນ຺ຕໍ, ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ ທຸປ຺ປູຣຓີຍຕ຺ຕາ. ສໂທສຄມເນນ ຄຈ຺ຉຕິ ສຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ສ ທຸສ຺ສນໂຕ. ທຸສ຺ສນຏ຺ຐຕາ ຈສ຺ສ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣິກຕຓ຺ຫາວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ສມຸທ຺ເທ ອປຣາປຣໍ ປຣິວຕ຺ຕມາໂນ ອູມິຍາ ເວໂຄ ສມຸທ຺ທສ຺ສາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ຈກ຺ຂຸສມຸທ຺ທສ຺ສ ປຸຣໂຕ ອປຣາປຣໍ ປຣິວຕ຺ຕມານໍ ນີລາທິເຠທໍ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ຈກ຺ຂຸສ຺ສາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອຣຫຕິ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຣູປມໂຍ ເວໂຄ’’ຕິ. ອສມເປກ຺ຂິເຕຕິ ສມ຺ມາທສ຺ສເນ ຣູເປ ມນາປຠາວໍ ອມນາປຠາວຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາ, ‘‘ອິທໍ ນາມ ມຍາ ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ອນຸປຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ ເກວລໍ ສມູຫຆນວເສນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ຄຫຓໍ ອສມເປກ຺ຂນໍ. ສຫຕີຕິ ອຘິຠວຕິ, ຕໍນິມິຕ຺ຕໍ ກຎ຺ຈິ ວິກາຣໍ ນາປຊ຺ຊຕິ.

ອູມີຕິ ວີຈິໂຍ. ອາວຏ຺ໂຏ ອາວຏ຺ຏນວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ. ຄາຫຣກ຺ຂສມກຣາທໂຍ ຄາຫຣກ຺ຂໂສ. ຍຖາ ສມຸທ຺ເທ ອູມິໂຍ ອຸປຣູປຣິ ວຕ຺ຕມານາ ອຕ຺ຕນິ ປຕິຕປຸຄ຺ຄລໍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປາເທນ຺ຕິ, ຕຖາ ອາວຏ຺ຏຄາຫຣກ຺ຂສາ. ເອວເມເຕ ຣາຄາທໂຍ ກິເລສາ ສຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ນກສຕ຺ເຕ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປາເທນ຺ຕິ, ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິນິມິຕ຺ຕຕາຍ ສຕ຺ຕານໍ ອນຍພ຺ຍສນາປຕ຺ຕິເຫຕຸຠູຕສ຺ສ ອູມິຠຍສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ຈກ຺ຂຸສມຸທ຺ໂທ ‘‘ສອູມິສາວຏ຺ໂຏ ສຄາໂຫ ສຣກ຺ຂໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອູມິຠຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠາຍຕິ ເອຕສ຺ມາຕິ ຠຍໍ, ອູມີວ ຠຍໍ ອູມິຠຍໍ. ກຸຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ໂກໂຘ. ສ຺ເວວ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຠິມທ຺ທນວເສນຸປ຺ປາທນຕ຺ເຖນ ທຬ຺ຫໍ ອາຍາສນຏ຺ເຐນ ອຸປາຍາໂສ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອເນກວາຣໍ ປວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ສຕ຺ເຕ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ສີສໍ ອຸກ຺ຂິປິຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ອນຍພ຺ຍສນນິປ຺ຜາທເນນ ໂກຘູປາຍາສສ຺ສ ອູມິສທິສຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຕຖາ ກາມຄຸຓາ ກິເລສາຠິຠູເຕ ສຕ຺ເຕ ມາເນ ວິຍ ຣູປາທິວິສຍສງ຺ຂາເຕ ອຕ຺ຕນິ ສໍສາເຣຕ຺ວາ ຍຖາ ຕໂຕ ພຫິຠູເຕ ເນກ຺ຂມ຺ເມ ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອວໍ ອາວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ພ຺ຍສນາປາທເນນ ອາວຏ຺ຏສທິສຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຍທາ ປນ ຄາຫຣກ຺ຂໂສ ອາຣກ຺ຂຣຫິຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ໂຄຈຣຠູມິຄຕໍ ປຸຣິສໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຄເຫຕ຺ວາ ອໂຄຈເຣ ຐິຕມ຺ປິ ໂຄຈຣໍ ເນຕ຺ວາ ເຠຣວຣູປທສ຺ສນາທິນາ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປກ຺ກມໍ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖໍ ກຕ຺ວາ ອນ຺ວາວິສິຕ຺ວາ ວຓ຺ຓພລໂຠຄອາຍຸສຸເຂຫິ ວິໂຍເຊຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປາເທຕິ, ເອວໍ ມາຕຸຄາໂມປິ ໂຍນິໂສມນສິກາຣຣຫິຕໍ ອວີຣປຸຣິສໍ ອຕ຺ຕໂນ ຣູປາທີຫິ ປໂລຠນວເສນ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ວີຣຊາຕິຍມ຺ປິ ອິຕ຺ຖິກຸຕ຺ຕຠູເຕຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຫາວຠາວວິລາເສຫິ ອິຕ຺ຖິມາຍາຍ ອນ຺ວາວິສິຕ຺ວາ ວາ ອວສໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປກາຣຘມ຺ເມ ສີລາທໂຍ ສມ຺ປາເທຕຸໍ ອສມຕ຺ຖໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຄຸຓວຓ຺ຓາທີຫິ ວິໂຍເຊຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປາເທຕິ, ເອວໍ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ຄາຫຣກ຺ຂສສທິສຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ອູມິຠຍນ຺ຕິ ລກ຺ຂຓວຈນໍ. ຍຖາ ຫິ ອູມິ ຠາຍິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ຠຍໍ, ເອວໍ ອາວຏ຺ຏຄາຫຣກ຺ຂສາປີຕິ ອູມິອາທິຠເຍນ ສຠຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອນ຺ຕໍ ອວສານໍ ຄໂຕ, ເອວໍ ປາຣໍ ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຐມສມຸທ຺ທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.