໓. ໂລກນ຺ຕຄມນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໖. ໂລກິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຕ຺ຕກາຍຠູຕຄາມາທີຕິ ໂລໂກ, ຈກ຺ກວາໂຬ. ສງ຺ຂາໂຣ ປນ ລຸຊ຺ຊນປລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ໂລໂກ. ອນ຺ຕນ຺ຕິ ໂອສານໍ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓຄຕິຍາ ສມາເນຕ຺ວາ ອວິໂຣເຘຕ຺ວາ. ໂຖເມສ຺ສາມີຕິ ປສໍສິສ຺ສາມິ.

ເອວໍສມ຺ປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ເອວໍສມ຺ປຊ຺ຊນກໍ ເອວໍປສ຺ສິຕພ຺ພໍ ອິທໍ ມມ ອຊ຺ເຌສນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອີທິສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ຊານໍ ຊານາຕີຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ຊານິຕພ຺ພໍ ຊານາຕິ ເອວ. ນ ຫິ ປເທສຎ຺ຎາເຓ ຐິໂຕ ຊານິຕພ຺ພໍ ສພ຺ພໍ ຊານາຕິ. ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທເສນ ຫິ ອວິເສສຄ຺ຄຫເຓນ ຈ ‘‘ຊານ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ນິຣວເສສໍ ເຎຍ຺ຍຊາຕໍ ປຣິຄ຺ຄຍ຺ຫຕີຕິ ຕພ຺ພິສຍາຍ ຊານນກິຣິຍາຍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓເມວ ກຣຓໍ ຠວິຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ປກຣຓວເສນ ‘‘ຠຄວາ’’ຕິ ປທສນ຺ນິຘາເນນ ຈ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຠາເວຕພ຺ໂພ. ປສ຺ສິຕພ຺ພເມວ ປສ຺ສຕີຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ-ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸ-ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸ-ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸ-ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸ-ສງ຺ຂາເຕຫິ ຎາຓຈກ຺ຂູຫິ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ ປສ຺ສຕິ ເອວ. ອຖ ວາ ຊານໍ ຊານາຕີຕິ ຍຖາ ອຎ຺ເຎ ສວິປລ຺ລາສາ ກາມຣູປປຣິຎ຺ຎາວາທິໂນ ຊານນ຺ຕາປິ ວິປລ຺ລາສວເສນ ຊານນ຺ຕິ, ນ ເອວໍ ຠຄວາ. ຠຄວາ ປນ ປຫີນວິປລ຺ລາສຕ຺ຕາ ຊານນ຺ໂຕ ຊານາຕິ ເອວ, ທິຏ຺ຐິທສ຺ສນສ຺ສ ອຠາວາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທສ຺ສນປຣິຓາຍກຏ຺ເຐນາຕິ ຍຖາ ຈກ຺ຂຸ ສຕ຺ຕານໍ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປຣິເຓຕິ ສາເຘຕິ, ເອວໍ ໂລກສ຺ສ ຍາຖາວທສ຺ສນສາຘນໂຕປິ ທສ຺ສນກິຈ຺ຈປຣິຓາຍກຏ຺ເຐນ ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ, ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸມຍຕ຺ຕາ ວາ ສຍມ຺ຠູຎາເຓນ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໍ ຠູໂຕ ປຕ຺ໂຕຕິ ວາ ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ. ຎາຓຠູໂຕຕິ ເອຕສ຺ສ ຈ ເອວເມວ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຘມ຺ມາ ວາ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ, ເຕຫິ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ໂລກສ຺ສ ຈ ຕທຸປ຺ປາທນໂຕ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓໍ ວາ ຘມ຺ມໍ ປຕ຺ໂຕ ອຘິຄໂຕຕິ ຘມ຺ມຠູໂຕ. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມາ’’ວຸຈ຺ຈຕິ ເສຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ມຄ຺ຄຎາຓໍ, ເຕນ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ໂລກສ຺ສ ຈ ຕທຸປ຺ປາທນໂຕ ຕຎ຺ຈ ສຍມ຺ຠູຎາເຓນ ປຕ຺ໂຕຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ. ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມໍ ວທຕີຕິ ວຕ຺ຕາ. ຈິຣໍ ສຈ຺ຈປຏິເວຘໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ວທຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ. ອຕ຺ຖໍ ນີຫຣິຕ຺ວາຕິ ທຸກ຺ຂາທິອຕ຺ຖໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ. ປຣມຕ຺ຖໍ ວາ ນິພ຺ພານໍ ປາປຍິຕາ. ອມຕສຈ຺ຉິກິຣິຍໍ ສຕ຺ເຕສຸ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ອມຕໍ ທທາຕີຕິ ອມຕສ຺ສ ທາຕາ. ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມານໍ ຕທາຍຕ຺ຕຠາວໂຕ ຘມ຺ມສ຺ສາມີ. ປຸນປ຺ປຸນໍ ຍາຈາເປນ຺ໂຕ ຠາຣິຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຄຣຸໍ ກໂຣຕິ ນາມ, ຕຖາ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ກຕ຺ວາ ກເຖນ຺ໂຕປິ.

ຈກ຺ຂຸນາ ວິຊ຺ຊມາເນນ ໂລກສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ, ນ ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ. ນ ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍຕນວິຣເຫນ ໂລກສມຎ຺ຎາ ອຕ຺ຖິ. ເຕນາຫ ‘‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ຫິ ໂລໂກ’’ຕິອາທິ. ອປ຺ປຫີນທິຏ຺ຐີຕິ ອສມູຫຕສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິໂກ ຆນວິນິພ຺ໂຠຄໍ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ສມຸທາຍໍ ວິຍ ອວຍວໍ ‘‘ໂລໂກ’’ຕິ ສຎ຺ຊານາຕິ ເຈວ ມຎ຺ຎຕິ ຈ. ຕຖາຕິ ອິມິນາ ‘‘ໂລໂກຕິ ສຎ຺ຊານາຕິ ເຈວ ມຎ຺ຎຕິ ຈາ’’ຕິ ປທຕ຺ຕຍໍ ອາກຑ຺ຒຕິ. ຕສ຺ສາຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ, ຈກ຺ກວາຬໂລກສ຺ສ ວາ. ຈກ຺ຂາທິເມວ ຫິ ສໂຫກາເສນ ‘‘ຈກ຺ກວາໂຬ’’ຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ສຎ຺ຊານາຕິ. ຄມເນນາຕິ ປທສາ ຄມເນນ. ນ ສກ຺ກາ ເຕສໍ ອນນ຺ຕຕ຺ຕາ. ລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນາຕິ ອຠິສງ຺ຂາຣໂລກວເສນ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ນາມ ນິພ຺ພານໍ. ຕໍ ປຕ຺ຕຸໍ ສກ຺ກາ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ຈກ຺ກວາຬໂລກສ຺ສ ປນ ອນ຺ໂຕ ນາມ, ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ຄມເນນ ອປ຺ປຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ.

ອິເມຫິ ປເທຫີຕິ ອິເມຫິ ວາກ຺ຍວິຠາເຄຫິ ປເທຫິ. ຕານິ ປນ ອກ຺ຂຣສມຸທາຍລກ຺ຂຓານີຕິ ອາຫ ‘‘ອກ຺ຂຣສມ຺ປິຓ຺ຑເນຫີ’’ຕິ. ປາຏິເຍກ຺ກອກ຺ຂເຣຫີຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ປເທ ປຏິນິຍຕສນ຺ນິເວເສຫິ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຈິຕ຺ເຕນ ຄຍ຺ຫມາເນຫິ ອກ຺ຂເຣຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຄມນຏ຺ເຐນ ‘‘ປຓ຺ຑາ’’ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ຕາຍ ອິໂຕ ຄໂຕ ປຕ຺ໂຕຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ, ປຎ຺ຎວາ. ມຫາປຎ຺ຎຕາ ນາມ ປຏິສມ຺ຠິທາວເສນ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ອາຫ ‘‘ມຫນ຺ເຕ ອຕ຺ເຖ’’ຕິອາທິ. ຍຖາ ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ ປຐມວິກປ຺ເປ, ທຸຕິຍວິກປ຺ເປ ປນ ປຈ຺ຈາມສນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕໍ ພ຺ຍາກຕ’’ນ຺ຕິ.

ໂລກນ຺ຕຄມນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.