໔. ນຕຸມ຺ຫາກໍວຄ຺ໂຄ

໑. ນຕຸມ຺ຫາກໍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໓. ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫາເນນາຕິ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘສ຺ສ ຉນ຺ທຣາຄສ຺ສ ປຊຫເນນ. ທພ຺ພາທິ ປາກຕິກຕິຓໍ ປາກຏເມວາຕິ ອປາກຏໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຕາລນາຬິເກຣາທິ ທສ຺ສິຕໍ, ຕິຓກຏ຺ຐານໍ ວາ ເຠທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ປິຍາໂລ ຜາຣຸສກໍ.

ນຕຸມ຺ຫາກໍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ອຎ຺ຎຕຣຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໕. ຍທິ ຣູປໍ ອນຸເສຕີຕິ ຣູປຘມ຺ເມ ອາຣພ຺ຠ ຍທິ ຣາຄາທໂຍ ອນຸສຍນວເສນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເຕນ ຣາຄາທິນາ ຕໍສມງ຺ຄີປຸຄ຺ຄໂລ ສງ຺ຂາຕພ຺ພຕໍ ‘‘ຣຕ຺ໂຕ ທຸຏ຺ໂຐ’’ຕິອາທິນາ ໂວຫຣິຕພ຺ພຕໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ກາມຣາຄາທີສູ’’ຕິອາທິ. ອຠູເຕນາຕິ ອຊາເຕນ ອນຸສຍວເສນ ອປ຺ປວຕ຺ເຕນ. ອນຸສຍສີເສນ ເຫຕ຺ຖ ອຠິຠວໍ ວທຕິ. ຍໂຕ ‘‘ຣຕ຺ໂຕ ທຸຏ຺ໂຐ ມູຬ຺ໂຫຕິ ສງ຺ຂໍ ນ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ຫິ ມຄ຺ຄວຊ຺ຌກິເລສາ ອນຸສໂຍ.

ອຎ຺ຎຕຣຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ທຸຕິຍອຎ຺ຎຕຣຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໖. ຕໍ ອນຸສຍິຕໍ ຣູປນ຺ຕິ ຕໍ ຣາຄາທິນາ ອນຸສຍິຕໍ ຣູປໍ ມຣນ຺ເຕນ ອນຸສເຍນ ອນຸມຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເຍນ ອນຸສເຍນ ມຣນ຺ເຕນ ຕໍ ອນຸມຣຕິ. ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ຕຖາຠູຕໂຕ ເຕນ ‘‘ຣຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິໂວຫາຣໍ ລຠຕິ. ເຍນ ອນຸສເຍນ ກາຣຓຠູເຕນ ອນຸມີຍຕິ, ເຕນ.

ທຸຕິຍອຎ຺ຎຕຣຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕-໖. ອານນ຺ທສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໓໗-໓໘. ຐິຕິຍາ ຐິຕິກ຺ຂເຓນ ສຫິຕໍ ຐິຕໍ. ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຖາຠາໂວ. ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ປຈ຺ຈຍວເສນ ຘຣມານຕ຺ຕາ ເອວ ຊີວມານສ຺ສ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ຊຣາ ປຎ຺ຎາຍຕິ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ວຸຕ຺ຕເມວ ອຕ຺ຖໍ ປາກຏຕຣໍ ກາຕຸໍ ‘‘ຐິຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຊີວິ…ເປ… ນາມໍ. ຕຖາ ຫິ ອຠິຘມ຺ເມ (ຘ. ສ. ໑໙) ‘‘ອາຍຸ ຐິຕີ’’ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ. ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ຊຣາຍ ນາມນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕີຓິ ລກ຺ຂຓານິ ໂຫນ຺ຕິ ສງ຺ຂຕສຠາວລກ຺ຂຓໂຕ. ໂຍ ໂກຈິ ຣູປຘມ຺ໂມ ວາ ອຣູປຘມ຺ໂມ ວາ ໂລກິໂຍ ວາ ໂລກຸຕ຺ຕໂຣ ວາ ສງ຺ຂາໂຣ. ສງ຺ຂາໂຣ, ນ ລກ຺ຂຓໍ ອຸປ຺ປາທາທິສຠາວຕ຺ຕາ. ລກ຺ຂຓໍ, ນ ສງ຺ຂາໂຣ ອຸປ຺ປາທາທິຣຫິຕຕ຺ຕາ. ນ ຈ…ເປ… ສກ຺ກາ ສງ຺ຂາຣຘມ຺ມຕ຺ຕາ ລກ຺ຂຓສ຺ສ. ນາປິ ລກ຺ຂຓໍ ວິນາ ສງ຺ຂາໂຣ ປຎ຺ຎາເປຕຸໍ ສກ຺ກາ ສງ຺ຂາຣຠາເວນ. ເຕນາຫ ‘‘ລກ຺ຂເຓນາ’’ຕິອາທິ. ອິທານິ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ອຸປມາຍ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຍຖາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ກາຬຣຕ຺ຕສພລາທິຠາວລກ຺ຂຓໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ‘‘ອຍໍ ອສຸກສ຺ສ ຄາວີ’’ຕິ.

ເອວໍ ສງ຺ຂາໂຣປິ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສຠາວໂຕ ອຸປຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທລກ຺ຂຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປາທາວຕ຺ຖາຕິ ກຕ຺ວາ. ກາລສງ຺ຂາໂຕຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານກາລສງ຺ຂາໂຕ. ຕສ຺ສ ສງ຺ຂາຣສ຺ສ. ຂໂຓປີຕິ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓປິ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອຸປ຺ປາໂທປີຕິ ອຸປ຺ປາທລກ຺ຂໂຓປິ. ຊຣາລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນຊີຣຓລກ຺ຂຓໍ, ຕໍ ‘‘ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ ສງ຺ຂາໂຣປິ ຕໍລກ຺ຂຓມ຺ປິ ກາລສງ຺ຂາໂຕ ຕສ຺ສ ຂໂຓປິ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ ປາໂຐ. ເກຈິ ປນ ‘‘ຊຣາປີ’’ຕິ ປທມ຺ເປຕ຺ຖ ປກ຺ຂິປນ຺ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວທນ຺ຕິ ‘‘ນ ຫິ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ຕຣຸໂຓ ຫຸຕ຺ວາ ສງ຺ຂາໂຣ ຠິຊ຺ຊຕິ, ອຖ ໂຂ ຊິຍ຺ຍມາໂນ ມຫລ຺ລໂກ ວິຍ ຊິຓ຺ໂຓ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ ຠິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ, ຠງ຺ເຄເນວ ປນ ຊຣາ ອຠິຠຸຍ຺ຍຕິ ຂຓສ຺ສ ອຕິອິຕ຺ຕຣຠາວໂຕ ນ ສກ຺ກາ ປຎ຺ຎາເປຕຸໍ ຐິຕິຍາຕິ ເຕສໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕານີຕິ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ຕີຓິ ລກ຺ຂຓານິ. ອຕ຺ຖິກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອຣູປຘມ຺ມວິຊ຺ຊມານກ຺ຂຓໍ, ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສພ຺ພຘມ຺ມານນ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ຣູປາຣູປຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ເສວາຕິ ຕສ຺ສາ ເອວ ຐິຕິຍາ. ຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ ຊຣາລກ຺ຂຓສ຺ສ ປຎ຺ຎາເປຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຠາວໍ. ອຎ຺ເຎ ປນ ‘‘ສນ຺ຕຕິວເສນ ຐານໍ ຐິຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕຍິທໍ ອກາຣຓໍ ອຏ຺ຐານໍ. ຍສ຺ມາ ສຸຕ຺ເຕ ‘‘ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ ອຸປ຺ປາທວເຍຫິ ນິພ຺ພິເສເສນ ຐິຕິຍາ ໂຊຕິຕຕ຺ຕາ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕເມວ. ອປິຈ ຍຖາ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາວຕ຺ຖາຍ ຠິນ຺ນາ ຠງ຺ຄາວຕ຺ຖາ ອິຈ຺ຉິຕາ, ອຎ຺ຎຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານເມວ ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ, ເອວໍ ຠງ຺ຄາວຕ຺ຖາຍປິ ຠິນ຺ນາ ຠງ຺ຄາຠິມຸຂາວຕ຺ຖາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ອຠງ຺ຄາຠິມຸໂຂ ຠິຊ຺ຊຕິ. ນ ເຈຕ຺ຖ ສກ຺ກາ ອຸປ຺ປາທາຠິມຸຂາວຕ຺ຖໍ ປຣິກປ຺ເປຕຸໍ ຕທາ ຕສ຺ສ ອລທ຺ຘຕ຺ຕລາຠຕ຺ຕາ. ອຍໍ ວິເສໂສຕິ ຐິຕິກ຺ຂໂຓ ນາມ ຣູປຘມ຺ມານໍເຍວ, ນ ອຣູປຘມ຺ມານນ຺ຕິ ອຍໍ ອີທິໂສ ວິເສໂສ. ອາຈຣິຍມຕິ ນາມ ຕສ຺ເສວ ອາຈຣິຍສ຺ສ ມຕິ, ສາ ສພ຺ພທຸພ຺ພລາຕິ ອາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ.

ອານນ຺ທສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗-໑໐. ອນຸຘມ຺ມສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໓໙-໔໒. ອປາຍທຸກ຺ເຂ ສກລສໍສາຣທຸກ຺ເຂ ຈ ປຕິຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ຘາຣຓຏ຺ເຐນ ຘມ຺ໂມ, ມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານານິ. ຕທນຸໂລມິກາ ຈສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາຕິ ອາຫ ‘‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປຏິປນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປທຸທ຺ຘາໂຣ ກໂຕ, ປາຬິຍໍ ປນ ‘‘ນິພ຺ພິທາພຫຸລໍ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ອາຄຕໍ. ອຸກ຺ກຓ຺ຐນພຫຸໂລຕິ ສພ຺ພຠເວສຸ ອຸກ຺ກຓ຺ຐນພຫຸໂລ. ຕີຫິ ປຣິຎ຺ຎາຫີຕິ ຎາຕຕີຣຓປ຺ປຫານປຣິຎ຺ຎາຫິ. ປຣິຊານາຕີຕິ ເຕຠູມກຘມ຺ເມ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ຊານາຕິ, ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕິ. ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ສພ຺ພສໍກິເລສໂຕ ‘‘ມຄ຺ໂຄ ປວຕ຺ຕິໂຕ ປຣິມຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຕຖາຕິ ອິມິນາ ອິໂຕ ປເຣສຸ ຕີສຸ ມຄ຺ໂຄ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ. ອນິຍມິຕາຕິ ອຄ຺ຄຫິຕາ. ເຕສຸ ນິຍມິຕາ ‘‘ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ. ສາຕິ ອນຸປສ຺ສນາ. ຕຕ຺ຖ ນິຍມິຕວເສເນວາຕິ ອິທໍ ລກ຺ຂຓວຈນໍ ຍຖາ ‘‘ຍທິ ເມ ພ຺ຍາຘໂຍ ຠເວຍ຺ຍຸໍ, ທາຕພ຺ພມິທໂມສຘ’’ນ຺ຕິ. ນ ຫິ ສກ຺ກາ ເອຕິສ຺ສາ ເອວ ອນຸປສ຺ສນາຍ ວເສນ ສມ຺ມສນາຈາຣໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕຸນ຺ຕິ.

ອນຸຘມ຺ມສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນຕຸມ຺ຫາກໍວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.