໓. ຫາລິທ຺ທິການິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓. ‘‘ອວນ຺ຕິທກ຺ຂິຓາປເຖ’’ຕິ ອຎ຺ເຎສຸ ສຸຕ຺ຕປເທສຸ ອາຄຕຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ອວນ຺ຕິທກ຺ຂິຓາປຖສງ຺ຂາເຕ’’ຕິ. ມຊ຺ຌິມເທສໂຕ ຫິ ທກ຺ຂິຓທິສາຍ ອວນ຺ຕິຣຏ຺ຐໍ. ປວຕ຺ຕຍິຕ຺ຖ ເອຕ຺ຖ ລທ຺ຘີຕິ ປວຕ຺ຕໍ, ປວຕ຺ຕິຕພ຺ພຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ລທ຺ຘິປວຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ’’ຕິ. ຣຸປ຺ປນສຠາໂວ ຘມ຺ໂມຕິ ກຕ຺ວາ ຣູປຘາຕູຕິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ວຸຕ຺ໂຕ. ຣູປຘາຕຸມ຺ຫິ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຠູເຕນ ຣາເຄນ ສຫຊາເຕນປິ ອສຫຊາເຕນປິ ອຸປນິສ຺ສຍຠູເຕນ ອປ຺ປຫີນຠາເວເນວ ວິນິພທ຺ຘໍ ປຏິພທ຺ຘໍ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓໍ. ໂອກສາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘‘ຕສ຺ມິໍ ຣູປຘາຕຸສຎ຺ຎິເຕ ໂອເກ ສຣຕິ ປວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ ກຕ຺ວາ. ອວຕິ ເອຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ໂອກໍ, ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ. ເຕນາຫ – ‘‘ເຄຫສາຣີ ອາລຍສາຣີ’’ຕິ.

ອຸຄຈ຺ຉຕິ ວາ ເອຕ຺ຖ ເວທນາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມເວຕີຕິ ໂອໂກ, ຈກ຺ຂຸຣູປາທິ. ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອາຣມ຺ມຓາທິວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ. ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣາທິນາ ເຈວ ກມ຺ມູປນິສ຺ສຍອາຣມ຺ມຓາທິນາ ຈ. ‘‘ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ໂຂ, ຄຫປຕີ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓວິປາກວິຎ຺ຎາເຓສຸ ກຕຣໍ ນຸ ໂຂ’’ຕິ ສມ຺ໂມໂຫ ຠເວຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ສມ຺ໂມຫສ຺ສ ວິຆາຕຕ຺ຖໍ ອປຄມນຕ຺ຖໍ. ອສມ຺ຠິນ຺ນາວາຕິ ອສໍກິຓ຺ຓາວ ເທສນາ ກຕາ. ອາຣມ຺ມຓວເສນ ຈຕສ຺ໂສ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິໂຍ ວຸຕ຺ຕາ – ‘‘ຣູປຸປຍໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ຕິຏ຺ຐມານໍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ຣູປາຣມ຺ມຓ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ສໍ. ນິ. ໓.໕໓). ຕາ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິໂຍ ທສ຺ເສຕຸມ຺ປິ.

ທຬ຺ຫໍ ອຠິນິເວສວເສນ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຸເປນ຺ຕີຕິ ອຸປຍາ, ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິໂຍ. ອຘິຏ຺ຐານຠູຕາຕິ ປຕິຏ຺ຐານຠູຕາ. ອຠິນິເວສຠູຕາຕິ ຕໍ ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ອຊ຺ໂຌສາຍ ປວຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓຠູຕາ. ອນຸສຍຠູຕາຕິ ຣາຄານຸສຍທິຏ຺ຐານຸສຍຠູຕາ. ອຸປຣິມໂກຏິຍາຕິ ປຫານສ຺ສ ອຸປຣິມໂກຏິຍາ. ພຸທ຺ຘານຎ຺ເຎວ ຫິ ເຕ ສວາສນາ ປຫີນາ. ປຸພ຺ເພ ອຄ຺ຄຫິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຄ຺ຄຫິຕເມວາຕິ ກຕ຺ວາ ກສ຺ມາ ອິຘ ເທສນາ ກຕາຕິ ໂຈເທຕິ – ‘‘ອິຘ ວິຎ຺ຎາຓໍ ກສ຺ມາ ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ. ປຸພ຺ເພ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຣາຄວິນິພນ຺ຘຎ຺ຈ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນ ຍຖາ ຍຖາ ສມ຺ໂມໂຫ ສິຍາ ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນວິຠາຄສ຺ສ ທຸກ຺ກຣຕ຺ຕາ, ອິຘ ປນ ສມ຺ໂມຫສ຺ສ ໂອກາໂສວ ນຕ຺ຖິ ອວິເສເສນ ປຎ຺ຈສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ກິເລສປ຺ປຫານວເສນາຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ກິເລສປ຺ປຫານທສ຺ສນຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິອາທິ. ກມ຺ມວິຎ຺ຎາເຓນ ໂອກໍ ອສຣນ຺ເຕນາ’’ຕິ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ. ອສຣນ຺ເຕນາຕິ ອນຸປຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ.

ປຈ຺ຈຍຏ຺ເຐນາຕິ ອາຣມ຺ມຓາທິປຈ຺ຈຍຠາເວນ. ນິມິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິກໍ. ອາຣມ຺ມຓ…ເປ… ນິເກຕນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓກຣຓສງ຺ຂາເຕນ ນິວາສຏ຺ຐານຠູເຕນ ຣູປເມວ ນິເກຕນ຺ຕິ ຣູປນິມິຕ຺ຕນິເກຕໍ.

ຉນ຺ທຣາຄສ຺ສ ພລວທຸພ຺ພລຕາຍາຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຂນ຺ຘປຎ຺ຈເກ ຉນ຺ທຣາຄສ຺ສ ພລວຠາເວນ ຕໍ ‘‘ໂອໂກ’’ຕິ, ພຫິທ຺ຘາ ຉສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ຕສ຺ສ ທຸພ຺ພລຕາຍ ຕານິ ‘‘ນິເກຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ອິທານິ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສມາເນປິ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂອໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ເຄຫເມວ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານຠາວໂຕ. ນິເກຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຸຍ຺ຍານາທິ ທິວາຏ຺ຐານຠາວໂຕ. ຕໂຕ ທຸພ຺ພລຕໂຣ ໂຫຕິ ຉນ຺ທຣາໂຄ.

ເຄຫສ຺ສິຕສຸເຂນາຕິ ເຄຫນິສ຺ສິເຕນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສຸເຂນ ສຸຂິໂຕ ສຸຂປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ກິຈ຺ຈກຣຓີເຍສູຕິ ຂຸທ຺ທເກສຸ ເຈວ ມຫນ຺ເຕສຸ ຈ ກຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ເຖສຸ. ສຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນາ. ອນ຺ໂຕຕິ ຈິຕ຺ຕຊ຺ຌາສເຍ.

ເອວໍຣູໂປຕິ ອີທິສຣູໂປ. ວຓ຺ຓສທ຺ໂທ ວິຍ ຣູປສທ຺ໂທ ຣູປາຍຕນສ຺ສ ວິຍ ສຓ຺ຐານສ຺ສປິ ວາຈໂກຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ທີຆຣສ຺ສ ກາໂຬທາຕາທີສຸ ຣູເປສູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຂາທີສູຕິ ໂສມນສ຺ສາທີສຸ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ອຠິຓ຺ຫໍ ໂສມນສ຺ສິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ປຕ຺ຖນາ ສິຍາ. ເອວໍສຎ຺ໂຎ ນາມາຕິ ວິສຍວເສນ ສຎ຺ຎາວິເສສປຕ຺ຖນມາຫ. ເອວໍວິຎ຺ຎາໂຓຕິ ປນ ອິຘ ວິສຍມຸເຂນ ວິຎ຺ຎາຓວິເສສປຕ຺ຖນໍ ວທຕິ – ‘‘ເອວໍນິປຸຓຣູປທສ຺ສນສມຕ຺ຖໍ, ເອວໍປຎ຺ຈປສາທປຏິມຓ຺ຑິຕນິສ຺ສຍຎ຺ຈ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ.

ວຏ຺ຏໍ ປຸຣໂຕ ອກຸຣູມາໂນຕິ ໂລເກ ຈິຕ຺ຕໍ ອປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ. ອສິລິຏ຺ຐໍ ປຸພ຺ເພນາປຣໍ ອສມ຺ພທ຺ຘໍ. ວທນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ວາໂທ, ໂທໂສຕິ ອາຫ – ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ໂທໂສ’’ຕິອາທິ. ອິເຘວ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ສມາຄເມ. ນິພ຺ເພເຐຫິ ໂທສໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ໂມເຈຫິ.

ຫາລິທ຺ທິການິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.