໕. ກສ຺ສປສໍຍຸຕ຺ຕໍ

໑. ສນ຺ຕຸຏ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໔. ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐຕິ ສເກນ ອຸຈ຺ຈາວເຈນ ປຈ຺ຈເຍນ ສມເມວ ຈ ຕຸສ຺ສນໂກ. ເຕນາຫ ‘‘ອິຕຣີຕເຣນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ທຸວິຘໍ ອິຕຣີຕຣໍ – ປາກຕິກໍ, ຎາຓສຎ຺ຊນິຕຎ຺ຈາຕິ. ຕຕ຺ຖ ປາກຕິກໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຎາຓສຎ຺ຊນິຕເມວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຖູລສຸຂຸມາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອິຕຣໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຫີນໍ ປຓີຕໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຕາ. ຕຖາ ປຓີຕມ຺ປິ ອິຕຣໍ ຫີນໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຕາ. ອເປກ຺ຂາສທ຺ທາ ຫິ ອິຕຣີຕຣາຕິ. ອິຕິ ເຍນ ເກນຈິ ຫີເນນ ວາ ປຓີເຕນ ວາ ຈີວຣາທິປຈ຺ຈເຍນ ສນ຺ຕຸສ຺ສິໂຕ ຕຖາປວຕ຺ໂຕ ອໂລໂຠ ອິຕຣີຕຣປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕໂສ, ຕໍສມງ຺ຄິຕາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ. ຍຖາລາຠໍ ອຕ຺ຕໂນ ລາຠານຸຣູປໍ ສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕໂສ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ລພ຺ຠຕີຕິ ວາ ລາໂຠ, ໂຍ ໂຍ ລາໂຠ ຍຖາລາໂຠ, ເຕນ ສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕໂສ. ພລນ຺ຕິ ກາຍພລໍ. ສາຣຸປ຺ປນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອນຸຈ຺ຉວິກຕາ.

ຍຖາລທ຺ຘໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອປຕ຺ຖນາ ນາມ ສິຍາ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ປວຕ຺ຕິອາກາໂຣຕິ ຕໂຕ ວິນິວຕ຺ຕິຕເມວ ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ລຠນ຺ໂຕປິ ນ ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ອາຫ. ຕໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາຕິ ປກຕິທຸພ຺ພລາທີນໍ ຄຣຸຈີວຣໍ ນ ຜາສຸຠາວາວຫໍ ສຣີຣພາຘາວຫຎ຺ຈ ໂຫຕີຕິ ປໂຍຊນວເສນ, ນາຕ຺ຣິຈ຺ຉຕາທິວເສນ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ. ລຫຸກຈີວຣປຣິໂຠເຄ ສນ຺ໂຕສວິໂຣຘິ ນ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ລຫຸເກນ ຍາເປນ຺ໂຕປິ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐວ ໂຫຕີ’’ຕິ. ມຫຄ຺ຆຈີວຣໍ ພຫູນິ ວາ ຈີວຣານິ ລຠິຕ຺ວາ ຕານິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຄຫຓໍ ຍຖາສາຣຸປ຺ປນເຍ ຐິຕຕ຺ຕາ ນ ສນ຺ໂຕສວິໂຣຘີຕິ ອາຫ ‘‘ເຕສໍ…ເປ… ຘາເຣນ຺ໂຕປິ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐວ ໂຫຕີ’’ຕິ. ເອວໍ ເສສປຈ຺ຈເຍສຸ ຍຖາພລຍຖາສາຣຸປ຺ປນິທ຺ເທເສສຸ ອປິ-ສທ຺ທຄ຺ຄຫເຓ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປກຕີຕິ ວາຈາປກຕິອາທິກາ. ອວເສສນິທ຺ທາຍ ອຠິຠູຕຕ຺ຕາ ປຏິພຸຊ຺ຌໂຕ ສຫສາ ປາປກາ ວິຕກ຺ກາ ປາຕຸຠວນ຺ຕີຕິ.

ມຸຕ຺ຕຫຣີຕກນ຺ຕິ ໂຄມຸຕ຺ຕປຣິຠາວິຕໍ, ປູຕິຠາເວນ ວາ ຉຑ຺ຑິຕຕ຺ຕາ ມຸຕ຺ຕຫຣີຕກໍ. ພຸທ຺ຘາທີຫິ ວຓ຺ຓິຕນ຺ຕິ ‘‘ປູຕິມຸຕ຺ຕເຠສຊ຺ຊໍ ນິສ຺ສາຍ ຍາ ປພ຺ພຊ຺ຊາ’’ຕິອາທິນາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາທີຫິ ປສຕ຺ຖໍ.

ເອໂກ ເອກຈ຺ໂຈ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ນ ກເຖຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາຍສ຺ມາ ພາກຸລຕ຺ເຖໂຣ. ນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຏ ໂຫຕິ, ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຖໂຣ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ. ເນວ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ນ ສນ຺ໂຕສສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຖໂຣ ລາຬຸທາຍີ. ອຍນ຺ຕິ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ. ອເນສນນ຺ຕິ ອໂຍນິໂສ ມິຈ຺ຉາຊີວວເສນ ປຈ຺ຈຍປຣິເຍສນໍ. ອຸຕ຺ຕສຕີຕິ ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ລເຠຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຊາຕຸຕ຺ຕາເສນ ອຸຕ຺ຕສຕິ. ຕຖາ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ອຍນ຺ຕິ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ. ເອວໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕເອກຈ຺ຈຠິກ຺ຂຸ ວິຍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອລາຠປຣິຕ຺ຕາເສນ ວິຆາຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນ ປຣິຕ຺ຕາສໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂລໂຠເຍວ ອາຣມ຺ມເຓນ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຖນຏ຺ເຐນ ພຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ເຄໂຘ ໂລຠເຄໂຘ. ມຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ເຄຘໍ ໂມມູຫຕ຺ຕຠາວໍ. ອາທີນວນ຺ຕິ ໂທສໍ. ນິສ຺ສຣຓເມວາຕິ ຈີວເຣ ອິທມຕ຺ຖິຕາທສ຺ສນປຸພ຺ພກໍ ອລຄ຺ຄຠາວສງ຺ຂາຕນິຍ຺ຍານເມວ ປຊານນ຺ໂຕ. ຍຖາລທ຺ຘາທີນນ຺ຕິ ຍຖາລທ຺ຘປິຓ຺ຑປາຕາທີນໍ. ນິທ຺ຘາຣເຓ ເຈຕໍ ສາມິວຈນໍ.

ຍຖາ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣຕິ ອຕ຺ຕນາ ວຕ຺ຕພ຺ພນິຍາເມນ ວທຕິ, ຠຄວຕາ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ພນິຍາເມນ ‘‘ຍຖາ ກສ຺ສໂປ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຠວິຕພ຺ພໍ. ກສ຺ສເປນ ນິທສ຺ສນຠູເຕນ. ກຖນໍ ນາມ ຠາໂຣ ‘‘ມຸຕ຺ໂຕ ໂມເຈຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ປຏິຎ຺ຎານຸຣູປຕ຺ຕາ. ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຣິປູຣໍ ກຕ຺ວາ ປູຣຓໍ ຠາໂຣ ສຕ຺ຖຸ ອາຓາຍ ສິຣສາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພໂຕ.

ສນ຺ຕຸຏ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ອໂນຕ຺ຕປ຺ປີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໕. ເຕນ ຣຫິໂຕຕິ ເຕນ ສມ຺ມາວາຍາເມນ ຣຫິໂຕ. ນິພ຺ຠໂຍຕິ ຠຍຣຫິໂຕ. ກຸສລານຸປ຺ປາທນມ຺ປິ ຫິ ສາວຊ຺ຊເມວ ອຎ຺ຎາຓາລສິຍເຫຕຸກຕ຺ຕາ. ສມ຺ພຸຊ຺ຌນຕ຺ຖາຍາຕິ ອຣິຍມຄ຺ເຄຫິ ສມ຺ພຸຊ຺ຌນາຍ. ໂຍເຄຫິ ເຂມໍ ເຕຫິ ອນຸປທ຺ທຸຕຕ຺ຕາ.

ມນຸຎ຺ຎວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ມໂນຣມໍ ໂລຠຸປ຺ປຕ຺ຕິກາຣຓໍ. ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາຕິ ສຸຠສຸຂາທິວເສນ. ເຕຕິ ໂລຠາທໂຍ. ອນຸປ຺ປນ຺ນາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ ຕຖາຣູເປ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມເຓ ຕຖາ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພຕ຺ຕາ. ອຎ຺ຎຖາຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມເຓຫິ ອໂຍເຊຕ຺ວາ ຄຍ຺ຫມາເນ. ວຕ຺ຖຸມ຺ຫີຕິ ອຸປຏ຺ຐາກາທິຈີວຣາທິວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ. ອາຣມ຺ມເຓຕິ ມນາປິຍາທິເຠເທ ອາຣມ຺ມເຓ. ຕາທິເສນ ປຈ຺ຈເຍນາຕິ ອໂຍນິໂສມນສິກາຣສຕິໂວສ຺ສຄ຺ຄາທິປຈ຺ຈເຍນ. ອິເມຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຈ຺ຈຍລາເຠນ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ປາຬິຍໍ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານຕາຍ ນປ຺ປຫີຍນ຺ຕິ ນາມ. ອນຸປ຺ປາໂທ ຫິ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ປຫານໍ ກຖິຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ກຖິຕນເຍເນວ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອປ຺ປຏິລທ຺ຘາຕິ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ເຕຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕສີລາທິອນວຊ຺ຊຘມ຺ມາ. ປຏິລທ຺ຘາຕິ ອຘິຄຕາ. ‘‘ສີລາທິຘມ຺ມາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍທິ ມຄ຺ຄຜລານິປິ ຄຫິຕານິ, ອຖ ກສ຺ມາ ‘‘ປຣິຫານິວເສນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເອຕ຺ຖ ຈາ’’ຕິອາທິ. ອິມສ຺ສ ປນ ສມ຺ມປ຺ປຘານສ຺ສາຕິ ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ສມ຺ມປ຺ປຘານສ຺ສ ວເສນ. ອຍໍ ເທສນາຕິ ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນາ ເມ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ນິຣຸຊ຺ຌມານາ ອນຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ເທສນາ ກຕາ. ທຸຕິຍມຄ຺ໂຄ ວາ…ເປ… ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ ອິທໍ ອາຍຕິໍ ສຕ຺ຕສຸ ອຕ຺ຕຠາເວສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານທຸກ຺ຂສງ຺ຂາຕອນຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອາຕາປີ ໂອຕ຺ຕປ຺ປີ ຠພ຺ໂພ ສມ຺ໂພຘາຍາ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ‘‘ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ ປຸພ຺ພຠາຄວິປສ຺ສນາວເສນ ກຖິຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອໂນຕ຺ຕປ຺ປີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ຈນ຺ທູປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໖. ປິຍມນາປນິຈ຺ຈນວກາທິຄຸເຓຫິ ຈນ຺ໂທ ອຸປມາ ເອເຕສນ຺ຕິ ຈນ຺ທູປມາ. ສນ຺ຖວາທີນິ ປທານິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎເວວຈນານິ. ປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ປຸນ ຈິຕ຺ເຕ ກິເລສາຘິຄໂມ. ສພ຺ເພຫິປິ ປເທຫິ ກຕ຺ຖຈິ ສຕ຺ເຕ ອນຸໂຣຘໂຣຘາຠາວມາຫ. ອຕ຺ຕໂນ ປນ ໂສມ຺ມຠາເວນ ມຫາຊນສ຺ສ ປິໂຍ ມນາໂປ. ຍທຕ຺ຖເມຕ຺ຖ ຈນ຺ທູປມາ ອາຫຏາ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອວ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ນ ເກວລໍ ຈນ຺ທູປມຕາຍ ເອຕ຺ຕໂກ ເອວ ຄຸໂຓ, ອຖ ໂຂ ອຎ຺ເຎປິ ສນ຺ຕີຕິ ເຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປິຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວມາທີຫີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ຍຖາ. ຈນ຺ໂທ ໂລການຸຄ຺ຄເຫນ ອຊວີຖິອາທິກາ ນານາວີຖິໂຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ເອວໍ ຠິກ຺ຂຸ ຕໍ ຕໍ ທິສໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ ກຸລານຸທ຺ທຍາຍ. ຍຖາ ຈນ຺ໂທ ກຓ຺ຫປກ຺ຂໂຕ ສຸກ຺ກປກ຺ຂໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກລາຫິ ວຑ຺ຒມາໂນ ຫຸຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈນໂວ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຠິກ຺ຂຸ ກຓ຺ຫປກ຺ຂໍ ປຫາຍ ສຸກ຺ກປກ຺ຂໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຄຸເຓຫິ ວຑ຺ຒມາໂນ ໂລກສ຺ສ ວາ ປາໂມຊ຺ຊປາສໍສຕ຺ໂຖ ນິຈ຺ຈນວຕາຍ ຈນ຺ທສມຈິຕ຺ໂຕ ອຘຸນຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ວິຍ ຈ ນິຈ຺ຈນໂວ ຫຸຕ຺ວາ ຈຣຕິ.

ອປກສ຺ສິຕ຺ວາຕິ ກິເລສກາມວຕ຺ຖຸກາເມຫິ ວິເວເຈຕ຺ວາ. ຕໍ ເນກ຺ຂມ຺ມາຠິມຸຂໍ ກາຍຈິຕ຺ຕານໍ ອາກຑ຺ຒນໍ ກາຍໂຕ ອປນຍນຎ຺ຈ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ອປເນຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ຈຕຸກ຺ກຎ຺ເຈຕ຺ຖ ສມ຺ຠວຕີຕິ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ໂຍ ຫິ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ນິຈ຺ຈນວຍາຕິ ‘‘ນິຈ຺ຈນວກາ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກ-ສທ຺ເທນ ຫິ ປທໍ ວຑ຺ຒິຕໍ, ກ-ກາຣສ຺ສ ຈ ຍ-ກາຣາເທໂສ. ເອວໍ ວິຈຣິໍສູຕິ ກິຎ຺ຊກ຺ຂວເສນ ປຣິຄ຺ຄຫາຠາເວນ ຍຖາ ອິເມ, ເອວໍ ວິຈຣິໍສຸ ອຎ຺ເຎຕິ ອນຸກມ຺ປມານາ.

ທ຺ເວຠາຕິກວຕ຺ຖູຕິ ທ຺ເວຠາຕິກຕ຺ເຖຣປຏິພທ຺ຘໍ ວຕ຺ຖຸໍ. ອປ຺ປຕິຣູປກຣຓນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ອສາຣຸປ຺ປກຣຓໍ. ອາຘາຍິຕ຺ວາຕິ ອາໂຣປນໍ ຐເປຕ຺ວາ. ຕຖາຕິ ຍຖາ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຄຓມຊ຺ເຌ ຈ, ຕຖາ ວຸຑ຺ຒຕເຣ ປຸຄ຺ຄເລ ອປ຺ປຕິຣູປກຣຓໍ. ເອວມາທີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອນ຺ຕຣຆຣປ຺ປເວສເນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອສາຣຸປ຺ປກິຣິຍໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຄຓມຊ຺ເຌ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈ ວຸຑ຺ຒສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ.

ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ອຎ຺ເຎສຸ ຈ ເຕສຸ ຐາເນສຸ. ປາປິຈ຺ຉຕາປິ ມໂນປາຄພ຺ຠິຍນ຺ຕິ ເອເຕເນວ ໂກຘູປນາຫາທີນໍ ສມຸທາຈາໂຣ ມໂນປາຄພ຺ຠິຍນ຺ຕິ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ.

ເອກໂຕ ຠາຣິຍນ຺ຕິ ປິຏ຺ຐິປສ຺ສໂຕ ໂອນຕໍ. ວາຍຸປຕ຺ຖມ຺ຠນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານວາຍຸນາ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນໍ. ອນຸພ຺ເພເຊຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຫິ ຕໂຕ ອນຸພ຺ເພຊນໍ ຕທນຸນຍນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສມ຺ປິຍາຍມາໂນ ໂອໂລເກຕີ’’ຕິ. ວາຍຸປຕ຺ຖມ຺ຠກໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາຕິ ກາຍໍ ຕຖາ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກໍ ກຕ຺ວາ.

ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ກາມຄິທ຺ຘຕາຍ ຫີນາຘິມຸຕ຺ຕິໂກ, ອວິສຸທ຺ຘສີລາຈາຣຕາຍ ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ໂນ.

ອງ຺ຄຸລີຫິ ນິກ຺ຂນ຺ຕປຠາ ອາກາສສຎ຺ຈລເນນ ທິຄຸຓາ ຫຸຕ຺ວາ ອາກາເສ ວິຈຣິໍສູຕິ ອາຫ ‘‘ຍມກວິຊ຺ຊຸຕໍ ຈາຣຍມາໂນ ວິຍາ’’ຕິ. ‘‘ອາກາເສ ປາຓິໍ ຈາເລສີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອນາຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ອສມ຺ຠິນ຺ນປທ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ຕມໂນຕິ ປີຕິໂສມນສ຺ເສຫິ ຄຫິຕມໂນ. ຍຎ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ອນວຊ຺ຊໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສສຫິຕໍ, ຕໍ ສສນ຺ຕກໍ ຫິຕສຸຂາວຫຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ສກມໂນ’’ຕິອາທິ. ນ ໂທມນສ຺ເສນ…ເປ… ຄຫິຕມໂນ ສກຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຕພ຺ພິຣຸທ຺ຘຕ຺ຕາ. ປຸຣິມນເຍເນວາຕິ ‘‘ອິທານິ ໂຍ ຫີນາຘິມຸຕ຺ຕິໂກ’’ຕິອາທິນາ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ.

ປສນ຺ນາກາຣນ຺ຕິ ປສນ຺ເນຫິ ກາຕພ຺ພກິຣິຍໍ. ຕໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຈີວຣາທໂຍ ປຈ຺ຈເຍ ທເທຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ຕຖຠາວາຍາຕິ ຍທຕ຺ຖໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ, ຍທຕ຺ຖຎ຺ຈ ສາສເນ ປພ຺ພຊ຺ຊາ, ຕທຕ຺ຖາຍ. ຣກ຺ຂຓຠາວນ຺ຕິ ອປາຍຠຍໂຕ ຈ ຣກ຺ຂຓຊ຺ຌາສຍໍ. ຈນ຺ໂທປມາທິວເສນາຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອາກາເສ ຈລິຕປາຓິ ວິຍ ກຕ຺ຖຈິ ອລຄ຺ຄຕາຍ ປຣິສຸທ຺ຘຊ຺ຌາສຍຕາ ສຕ຺ເຕສຸ ກາຣຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ເອວມາທີນໍ ສງ຺ຄໂຫ.

ຈນ຺ທູປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ກຸລູປກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໗. ກຸລານິ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ ກຸລູປໂກ. ສນ຺ທີຍຕີຕິ ສພ຺ພໂສ ທີຍຕິ, ອວຂຓ຺ຑີຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສາ ປນ ອວຂຓ຺ຑິຍນາ ທຸກ຺ຂາປນາ ອຏ຺ຏິຍນາ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຏ຺ຏີຍຕີ’’ຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕີ’’ຕິ. ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍສ຺ສ ອນຸສຣເຓນ.

ກຸລູປກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ຊິຓ຺ຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໘. ຉິນ຺ນຠິນ຺ນຏ຺ຐາເນ ຉິທ຺ທສ຺ສ ອປຸຖຸລຕ຺ຕາ ອຄ຺ຄຬໍ ອທຕ຺ວາວ ສຸຕ຺ເຕນ ສໍສິພ຺ພນມຕ຺ເຕນ ອຄ຺ຄຬທາເນນ ຈ ຉິທ຺ເທ ປຸຖຸເລ. ນິພ຺ພສນານີຕິ ຈິຣນິເສວິຕວສນກິຈ຺ຈານິ, ປຣິໂຠຄຊິຓ຺ຓານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸພ຺ເພ…ເປ… ລທ຺ຘນາມານີ’’ຕິ, ສຎ຺ຎາປຸພ຺ພໂກ ວິຘິ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ‘‘ຄຫປຕານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຍຖາ ‘‘ວີຣິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເສນາປຕິນ຺ຕິ ເສນາປຕິຠາວິນໍ, ເສນາປຈ຺ຈາຣຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ເມນາຕິ ອຕ຺ຕນາ ກາຕພ຺ພກມ຺ເມນ. ໂສຕິ ສຕ຺ຖາ. ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖເຣ ກໂຣຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ນ ກໂຣຕີຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິວຣນ຺ໂຕ ‘‘ກສ຺ມາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຍທິ ສຕ຺ຖາ ຘຸຕງ຺ຄານິ ນ ວິສ຺ສຊ຺ຊາເປຕຸກາໂມ, ອຖ ກສ຺ມາ ‘‘ຊິຓ຺ໂຓສິ ທານິ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິອາທິມໂວຈາຕິ ອາຫ ‘‘ຍຖາ ປນາ’’ຕິອາທິ.

ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ຜາສຸວິຫາຣໍ. ອມານຸສິກາ ສວນຣຕີຕິ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍ ອຣຎ຺ຎສທ຺ທຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຣຎ຺ເຎຫໍ ວສາມີຕິ ວິເວກວາສູປນິສ຺ສຍາຘີນສທ຺ທສວນປຈ຺ຈຍາ ຘມ຺ມຣຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອປໂຣຕິ ອຎ຺ໂຎ, ທຸຕິໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ເອກສ຺ສ ວິຫຣຓຏ຺ຐາເນ ວິຫຣຓສມເຍ ຈ ຜາສຸ ຠວຕິ ຈິຕ຺ຕວິເວກສມ຺ຠວໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ເອກສ຺ສ ຣມໂຕ ວເນ’’ຕິ.

ຕຖາຕິ ຍຖາ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ຣຕິ, ຕຖາ ປິຓ຺ຑປາຕິກສ຺ສ ລພ຺ຠຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາໂຣ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸ. ອປິຓ຺ຑປາຕິກາຘີໂນ ອິຕຣສ຺ສ ວິເສສໂຊຕໂກຕິ ຕເມວສ຺ສ ວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອກາລຈາຣີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອມ຺ຫາກໍ ສລາກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ເຄຫໍ ອນາຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕາຫໍ ນ ປາເຕຕພ຺ພນ຺ຕິ ສາມິເກຫິ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕາຫໍ ສລາກໍ ນ ລຠຕິ, ນ ກຕິກວເສນ. ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ເຕ ອວຕ຺ຕນໂຕ ‘‘ຍສ຺ສ ເຈສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຐມຕຣໍ ກາຕພ຺ພໍ ຍໍ, ຕໍ ວຕ຺ຕໍ, ອິຕຣໍ ປຏິວຕ຺ຕໍ. ມຫນ຺ຕໍ ວາ ວຕ຺ຕໍ, ຂຸທ຺ທກໍ ປຏິວຕ຺ຕໍ. ເກຈິ ‘‘ວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ ປຐນ຺ຕິ, ວຕ຺ຕສ຺ສ ກຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸທ຺ຘຣຓ-ອຕິຫຣຓ-ວີຕິຫຣຓໂວສ຺ສຊ຺ຊນ-ສນ຺ນິກ຺ເຂປນ-ສນ຺ນິຣຸມ຺ຠນານໍ ວເສນ ຉ ໂກຏ຺ຐາເສ. ຄຣຸຠາເວນາຕິ ຖິຣຠາເວນ.

‘‘ອມຸກສ຺ມິໍ ເສນາສເນ ວສນ຺ຕາ ພຫຸໍ ວສ຺ສວາສິກໍ ລຠນ຺ຕີ’’ຕິ ຕຖາ ນ ວສ຺ສວາສິກໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ຈຣຕິ ວສ຺ສວາສິກສ຺ເສວ ອຄ຺ຄຫຓໂຕ. ຕສ຺ມາ ເສນາສນຜາສຸກໍເຍວ ຈິນ຺ເຕຕິ. ເຕນ ພຫຸປຣິກ຺ຂາຣຠາເວນ ຜາສຸວິຫາໂຣ ນຕ຺ຖິ ປຣິກ຺ຂາຣານໍ ຣກ຺ຂຓປຏິຊຄ຺ຄນາທິທຸກ຺ຂພຫຸລຕາຍ. ອປ຺ປິຈ຺ຉາທີນນ຺ຕິ ອປ຺ປິຈ຺ຉສນ຺ຕຸຏ຺ຐາທີນໍເຍວ ລພ຺ຠຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາໂຣ.

ຊິຓ຺ຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ໂອວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໙. ອຕ຺ຕໂນ ຐາເນຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ໂອວາທກວິຎ຺ຎາປກຠາເວນ ອຕ຺ຕໂນ ມຫາສາວກຏ຺ຐາເນ ຐປນຕ຺ຖໍ. ອຖ ວາ ຍສ຺ມາ ‘‘ອຫໍ ທານິ ນ ຈິຣໍ ຐສ຺ສາມິ, ຕຖາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ, ອຍໍ ປນ ວີສໍວສ຺ສຕາຍຸໂກ, ໂອວທນ຺ໂຕ ອນຸສາສນ຺ໂຕ ມມຈ຺ຈເຍນ ຠິກ຺ຂູນໍ ມຍາ ກາຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ຠຄວາ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ຐາເນຕິ ສຕ຺ຖາຣາ ກາຕພ຺ພໂອວາທທາຍກຏ຺ຐາເນ. ເຕນາຫ ‘‘ເອວໍ ປນສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ຍຖາຫ ຠຄວາ ‘‘ໂອວທ, ກສ຺ສປ…ເປ… ຕ຺ວໍ ວາ’’ຕິ. ທຸກ຺ເຂນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ອປ຺ປທກ຺ຂິຓຄ຺ຄາຫິຠາວໂຕ. ທຸພ຺ພຈຠາວກຣເຓຫີຕິ ໂກຘູປນາຫາທີຫິ. ອນຸສາສນິຍາ ປທກ຺ຂິຓຄ຺ຄຫຓໍ ນາມ ອນຸຘມ຺ມຈຣຓໍ, ຉິນ຺ນປຏິປຕ຺ຕິ ກຕາ ວາມຄ຺ຄາໂຫ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ອນຸສາສນິ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອຕິກ຺ກມ຺ມ ວທນ຺ເຕຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຕິມຎ຺ຎິຕ຺ວາ ວທນ຺ເຕ. ພຫຸໍ ຠາສິສ຺ສຕີຕິ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ ໂກ ວິປຸລໍ ກຕ຺ວາ ກເຖສ຺ສຕິ. ອສຫິຕນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພນາປຣໍ ນສຫິຕໍ ເຫຕຸປມາວິຣຫິຕໍ. ອມຘຸຣນ຺ຕິ ນ ມຘຸຣໍ ນ ກຓ຺ຓສຸຂໍ ນ ເປມນີຍໍ. ລຫຸຎ຺ເຎວ ອຸຏ຺ຐາຕິ ອປ຺ປວຕ຺ຕເນນ ກູລຏ຺ຐານໍ ວິຍ ຕສ຺ສ ກຖນໍ.

ໂອວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ທຸຕິຍໂອວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໐. ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘາຕິ ສທ຺ເຘຍ຺ຍວຕ຺ຖຸໍ ໂອຄາຫິຕ຺ວາ ‘‘ເອວເມຕ’’ນ຺ຕິ ກປ຺ປນສທ຺ຘາ. ກຸສລຘມ຺ມຊານນປຎ຺ຎາຕິ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ມານໍ ສພ຺ພໂສ ຊານນປຎ຺ຎາ. ປຣິຫານນ຺ຕິ ສພ຺ພາຫິ ສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ ປຣິຫານໍ. ນ ຫິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຣຫິຕສ຺ສ ກາຈິ ສມ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ອຕ຺ຖີຕິ.

ທຸຕິຍໂອວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ຕຕິຍໂອວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໑. ປຸພ຺ເພຕິ ປຐມໂພຘິຍໍ. ເອຕຣຫີຕິ ຕໂຕ ປຈ຺ຉິເມ ກາເລ. ກາຣຓປຏ຺ຐປເນຕິ ກາຣຓາຣມ຺ເຠ. ເຕສຸ ວຸຕ຺ຕຄຸຓຍຸຕ຺ເຕສຸ ເຖເຣສຸ. ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕຄຸຓຍຸຕ຺ເຕ ປຸຄ຺ຄເລ. ເອວໍ ສກ຺ກາເຣ ກຍິຣມາເນຕິ ‘‘ຠທ຺ທໂກ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ອາທຣຊາເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສກ຺ກາເຣ ກຍິຣມາເນ. ອິເມ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ. ‘‘ເອຫິ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຕ຺ຕໂນ ມຸຂາຠິມຸຂໍ ກໂຣນ຺ຕາ ວທນ຺ຕິ. ຍຎ຺ຫິ ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ ອຸປທ຺ທໂວຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອນຕ຺ຖຊນນໂຕ. ປຕ຺ຖຍຕິ ຠຊຕິ ພຊ຺ຌຕີຕິ ປຕ຺ຖນາ, ອຠິສງ຺ໂຄຕິ ອາຫ ‘‘ອຠິປຕ຺ຖນາຕິ ອຘິມຕ຺ຕປຕ຺ຖນາ’’ຕິ.

ຕຕິຍໂອວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ຌານາຠິຎ຺ຎສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໒. ຍາວເທວາຕິ ອິມິນາ ສມານຕ຺ຖໍ ‘‘ຍາວເທ’’ຕິ ອິທໍ ປທນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຍາວເທ ອາກງ຺ຂາມີຕິ ຍາວເທວ ອິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ. ຍທິຈ຺ຉກໍ ຌານສມາປຕ຺ຕີສຸ ວສີຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ຕເທຕໍ ອາຣທ຺ຘໍ. ວິຕ຺ຖາຣິຕເມວ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ວິຕ຺ຖາຣິຕເມວ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອາສວານໍ ຂຍາຕິ ອາສວານໍ ຂຍເຫຕຸ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ສພ຺ພໂສ ອາສວານໍ ເຂປິຕຕ຺ຕາ. ອປຈ຺ຈຍຠູຕນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຠາເວນ ອປຈ຺ຈຍຠູຕໍ.

ຌານາຠິຎ຺ຎສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ອຸປສ຺ສຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໓. ລາຠສກ຺ກາຣເຫຕຸປິ ເອກຈ຺ເຈ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທນ຺ຕິ, ເອວເມວໍ ອຍໍ ປນ ເຖໂຣ ນ ລາຠສກ຺ກາຣເຫຕຸ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍຄມນໍ ຍາຈຕິ, ອຖ ກສ຺ມາຕິ ອາຫ ‘‘ກມ຺ມຏ຺ຐານຕ຺ຖິກາ’’ຕິອາທິ. ເອໂສ ຫິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ປຏິປຕ຺ຕິຄຸຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍສ຺ມາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈຕຸສຈ຺ຈກມ຺ມຏ຺ຐານິກາ, ຕສ຺ມາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍາທິປກາສນິຍາ ຘມ຺ມກຖາຍ ວິປສ຺ສນາປຏິປຕ຺ຕິສມ຺ປທໍ ທສ຺ເສສິ. ອນິຈ຺ຈາທິລກ຺ຂຓານິ ເຈວ ອຸທຍພ຺ພຍາທິເກ ຈ ສມ຺ມາ ທສ຺ເສສິ. ຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທສ຺ເສສິ. ສມາທເປສີຕິ ຕຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓາຣມ຺ມຓິກວິປສ຺ສນໍ ສມາທເປສິ. ຍຖາ ວີຖິປຏິປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕິ, ເອວໍ ຄຓ຺ຫາເປສິ. ສມຸຕ຺ເຕເຊສີຕິ ວິປສ຺ສນາຍ ອາຣທ຺ຘາຍ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸທຍພ຺ພຍາທີສຸ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ເຕສຸ ຍຖາກາລໍ ປຄ຺ຄຫສມຸເປກ຺ຂເຓຫິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ ອນຸປວຕ຺ຕເນນ ຠາວນາມຊ຺ຌິມວີຖິໍ ປາເປຕ຺ວາ ຍຖາ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ສຸປ຺ປສນ຺ນໍ ຫຸຕ຺ວາ ວຫຕິ, ເອວໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ວິສທຠາວກຣເຓນ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕໍ ສມ຺ມາ ອຸຕ຺ເຕເຊສິ, ນິພ຺ພານວເສນ ວາ ສມາທເປສິ. ສມ຺ປຫໍເສສີຕິ ຕຖາ ປວຕ຺ຕິຍມານາຍ ວິປສ຺ສນາຍ ສມປ຺ປວຕ຺ຕຠາວນາວເສນ ອຸປຣິ ລທ຺ຘພ຺ພຠາວນາວເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຫໍເສສິ, ລທ຺ຘສ຺ສາທວເສນ ສຸຏ຺ຐຸ ໂຕເສສິ. ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ມນຸເຕ ປຣິຎ຺ຎາທິວເສນ ສຈ຺ຈານິ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ມຸນິ. ເຕຕິ ຕໍ. ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ຫິ ອິທໍ ສາມິວຈນໍ. ອຸຕ຺ຕຣີຕິ ອຸປຣິ, ຕວ ຍຖາຠູຕສຠາວໂຕ ປຣໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປກ຺ຂປຕິໂຕ ອຄຕິຄມນໍ ອຕິເຣກໂອກາໂສ. ອຸປປຣິກ຺ຂີຕິ ອນຸວິຈ຺ຈ ນິວາຣໂກ ນ ພຫຸມໂຕ. ພຸທ຺ຘປຏິຠາໂຄ ເຖໂຣ. ‘‘ພາລາ ຠິກ຺ຂຸນີ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອາຫາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຂມຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວທນ຺ເຕນ ປກ຺ຂປາເຕນ ວິຍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເອກາ ຠິກ຺ຂຸນີ ນ ວາຣິຕາ’’ຕິອາທິ.

ຈຸຕາ ສລິງ຺ຄໂຕ ນຏ຺ຐາ, ເທສນ຺ຕຣປກ຺ກເມນ ອທສ຺ສນໍ ນ ຄຕາ. ກຓ຺ຏກສາຂາ ວິຍາຕິ ກຸຣຓ຺ຏກອປາມຄ຺ຄກຓ຺ຏກລສິກາຫິ ສາຂາ ວິຍ.

ອຸປສ຺ສຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໑. ຈີວຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໔. ຣາຊຄຫສ຺ສ ທກ຺ຂິຓຠາເຄ ຄິຣິ ທກ຺ຂິຓາຄິຣິ ຓ-ກາເຣ ອ-ກາຣສ຺ສ ທີຆໍ ກຕ຺ວາ, ຕສ຺ສ ທກ຺ຂິຓຠາເຄ ຊນປໂທປິ ‘‘ທກ຺ຂິຓາຄິຣີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ‘‘ຄິຣິໂຕ ທກ຺ຂິຓຠາໂຄ’’ຕິ ກຕ຺ວາ. ເອກທິວເສນາຕິ ເອເກນ ທິວເສນ ອຸປ຺ປພ຺ພາເຊສຸໍ ເຕສໍ ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕາຠາວໂຕ.

ຍຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາ ອຸຕ຺ຕຣິ ວາ ຠິກ຺ຂູ ອກປ຺ປິຍນິມນ຺ຕນໍ ສາທິຍິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ໂຠຊນໍ ເອກໂຕ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເອຕໍ ຄຓໂຠຊນໍ ນາມ, ຕໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ‘‘ຕິກໂຠຊນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ຄຓໂຠຊນໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕໂຍ ອຕ຺ຖວເສ ປຏິຈ຺ຈ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາປິ ‘‘ຕິກໂຠຊນ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ.

‘‘ທຸມ຺ມງ຺ກູນໍ ນິຄ຺ຄໂຫ ເອວ ເປສລານໍ ຜາສຸວິຫາໂຣ’’ຕິ ອິທໍ ເອກໍ ອງ຺ຄໍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ທຸມ຺ມງ຺ກູນໍ ນິຄ຺ຄເຫເນວາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ຍຖາ ເທວທຕ຺ໂຕ…ເປ… ສງ຺ຆໍ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ຕິກໂຠຊນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ.

ອຖ ກິຎ຺ຈຣຫີຕິ ອຖ ກສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ອສມ຺ປນ຺ນຄຓໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຈຣສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອສມ຺ປນ຺ນາຍ ປຣິສາຍ ຈາຣິກາຈຣຓໍ ກຸລານຸທ຺ທຍາຍ ນ ໂຫຕິ, ກຸລານໍ ຆາຕິຕຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ເຖໂຣ ‘‘ສສ຺ສຆາຕໍ ມຎ຺ເຎ ຈຣສີ’’ຕິອາທິມໂວຈ.

ໂສເຘນ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ອຕິວິຍ ປຣິສຸທ຺ຘຠາວທສ຺ສເນນ. ອຸທ຺ທິສິຕຸໍ ນ ຊານາມິ ຕຖາ ຈິຕ຺ຕສ຺ເສວ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພຕ຺ຕາ. ກິຎ຺ຈນໍ ກິເລສວຕ຺ຖຸ. ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ ປລິໂພໂຘ, ອາລໂຍ ອເປກ຺ຂາ. ໂອກາສາຠາວໂຕຕິ ພຫຸກິຈ຺ຈກຣຓີຍຕາຍ ກຸສລກິຣິຍາຍ ໂອກາສາຠາວໂຕ. ສນ຺ນິປາຕຏ຺ຐານໂຕຕິ ສງ຺ເກຕໍ ກຕ຺ວາ ວິຍ ກິເລສຣຊານໍ ຕຕ຺ຖ ສນ຺ນິຊ຺ຌປວຕ຺ຕນໂຕ.

ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທິສິກ຺ຂຕ຺ຕຍສງ຺ຄຫໍ ພ຺ຣຫ຺ມໍ ເສຏ຺ຐໍ ຈຣິຍໍ. ຂຓ຺ຑາທິຠາວາປາທເນນ ອຂຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ. ລກ຺ຂຓວຈນຎ຺ເຫຕໍ. ກິຎ຺ຈິ ສິກ຺ເຂກເທສໍ ອເສເສຕ຺ວາ ເອກນ຺ເຕເນວ ປຣິປູເຣຕພ຺ພຕາຍ ເອກນ຺ຕປຣິປຸຓ຺ຓໍ. ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທມຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສມລໍ ອນຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ວິສຸທ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຫຣິຕພ຺ພຕາຍ ເອກນ຺ຕປຣິສຸທ຺ຘໍ. ຕໂຕ ເອວ ສງ຺ຂໍ ວິຍ ລິຂິຕນ຺ຕິ ສງ຺ຂລິຂິຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ລິຂິຕສງ຺ຂສທິສ’’ນ຺ຕິ. ທາຐິກາປິ ຕຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ມສ຺ສຸ’’ຕ຺ເວວ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ເອຕ຺ຖ ເກວລໍ ມສ຺ສຸເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສາເຍນ ຣຕ຺ຕານິ ກາສາຍານິ.

ວງ຺ຄສາຏໂກຕິ ວງ຺ຄເທເສ ອຸປ຺ປນ຺ນສາຏໂກ. ເອສາຕິ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ. ອຠິນີຫາຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຓິຘານໂຕ ປຠຸຕິ, ອຍໍ ອິທານິ ວຸຈ຺ຈມານາ. ອຄ຺ຄສາວກທ຺ວຍໍ ອຸປາທາຍ ຕຕິຍຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕິຍສາວກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ສຕສຫສ຺ສຎ຺ເຈວ ສຏ຺ຐິສຫສ຺ສານິ ຈ ອຏ຺ຐ ຈ ສຫສ຺ສານິ.

ອຍຎ຺ຈ ອຍຎ຺ຈ ຄຸໂຓຕິ ສີລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອຄ຺ຄຜລາ ຄຸໂຓຕິ ກິຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ປູຣຍມາໂນ ວິຍ ກເຖສິ.

ໂກລາຫລນ຺ຕິ ເທວຕາຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ ໂກລາຫໂລ.

ຂຸທ຺ທກາທິວເສນ ປຎ຺ຈວຓ຺ຓາ. ຕຣຓໍ ວາ ໂຫຕຸ ມຣຓໍ ວາຕິ ມໂຫຆໍ ໂອຄາຫນ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ວິຍ ມຈ຺ເຉຣສມຸທ຺ທໍ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ໂຕ ປຈ຺ຉາປິ…ເປ… ປາທມູເລ ຐເປສິ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມເທສນາຍ ມຈ຺ເຉຣປຫານສ຺ສ ກຖິຕຕ຺ຕາ.

ສຕ຺ຖຸ ຄຸຓາ ກຖິຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຕ຺ຖຸ ຄຸເຓ ກເຖນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ຕທາ ສຕ຺ຖຸ ສມ຺ມຸຂາ ຘມ຺ມສ຺ສວນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ.

ຕຖາຄຕມຎ຺ຈສ຺ສາຕິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຣິໂຠຄມຎ຺ຈສ຺ສ. ທານໍ ທຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຸໂຣຫິຕຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ. ຕາທິສສ຺ເສວ ເສຏ຺ຐິໂນ ຘີຕາ ຫຸຕ຺ວາ.

ອທິນ຺ນວິປາກສ຺ສາຕິ ປຸພ຺ເພ ກຕູປຈິຕສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ນ ທິນ຺ນວິປາກສ຺ສ. ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ກລລປູຣຓກມ຺ມສ຺ສ. ຕສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ສຕ຺ຕສຸ ຐາເນສຸ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘສຣີຣຕາຍ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕາ. ອິຏ຺ຐກປນ຺ຕີຕິ ສຸວຓ຺ຓິຏ຺ຐກປນ຺ຕິ. ຆຏນິຏ຺ຐກາຍາຕິ ຕສ຺ສ ປນ຺ຕິຍໍ ປຐມໍ ຐປິຕອິຏ຺ຐກາຍ ສທ຺ຘິໍ ຆເຏຕພ຺ພອິຏ຺ຐກາຍ ອູນາ ໂຫຕິ. ຠທ຺ທເກ ກາເລຕິ ອີທິສິຍາ ອິຏ຺ຐກາຍ ອິຈ຺ຉິຕກາເລເຍວ ອາຄຕາສິ. ເຕນ ພນ຺ຘເນນາຕິ ເຕນ ສິເລສສມ຺ພນ຺ເຘນ.

ໂອລມ຺ພກາຕິ ມຸຕ຺ຕາມຓິມຍາ ໂອລມ຺ພກາ. ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ ໂນ ປຸຎ຺ຎໍ ຕໍ, ຍໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ຍໍ ກາຣຓາ ອິໂຕ ສຸຂຸມຕຣສ຺ສ ປຏິລາໂຠ ສິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຎ຺ຎນິຍາເມນາຕິ ປຸຎ຺ຎານຸຠາວສິທ຺ເຘນ ນິຍາເມນ. ໂສ ຈ ອສ຺ສ ພາຣາຓສິຣຊ຺ຊໍ ທາຕຸໍ ກໂຕກາໂສ.

ຜຸສ຺ສຣຖນ຺ຕິ ມງ຺ຄລຣຖໍ. ອຸຓ຺ຫີສໍ ວາລພີຊນີ ຂຄ຺ໂຄ ມຓິປາທຸກາ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຈວິຘໍ ຣາຊກກຸຘຠຓ຺ຑໍ. ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ວິສຸໍ ຄຫິຕໍ. ທິພ຺ພວຕ຺ຖໍ ສາທິຍິຕຸໍ ປຸຎ຺ຎານຸຠາວໂຈທິໂຕ ‘‘ນນຸ ຕາຕາ ຖູລ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ປຎ຺ຈ ຈງ຺ກມນສຕານີຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ເທນ ອາທິອຕ຺ເຖນ ອຄ຺ຄິສາລາທີນິ ປພ຺ພຊິຕສາຣຸປ຺ປຏ຺ຐານານິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ສາຘຸກີຬິຕນ຺ຕິ ອຣິຍານໍ ປຣິນິພ຺ພຸຕຏ຺ຐາເນ ກາຕພ຺ພສກ຺ກາຣໍ ວທຕິ.

ນປ຺ປມຊ຺ຊິ ນິໂຣຄາ ອຍ຺ຍາຕິ ປຸຈ຺ຉິຕາກາຣທສ຺ສນໍ. ປຣິນິພ຺ພຸຕາ ເທວາຕິ ເທວີ ປຏິວຈນໍ ອທາສິ. ປຏິຍາເທຕ຺ວາຕິ ນິຍ຺ຍາເຕຕ຺ວາ. ສມຓກປພ຺ພຊ຺ຊນ຺ຕິ ສມິຕປາເປຫິ ອຣິເຍຫິ ອນຸຏ຺ຐາຕພ຺ພປພ຺ພຊ຺ຊໍ. ໂສ ຫິ ຣາຊາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ເວສສ຺ສ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ‘‘ອິທເມວ ຠທ຺ທກ’’ນ຺ຕິ ຕາທິສໍເຍວ ລິງ຺ຄໍ ຄຓ຺ຫິ.

ຕຕ຺ເຖວາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກເຍວ. ວີສຕິເມ ວສ຺ເສ ສມ຺ປຕ຺ເຕຕິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍາຘິກາຣສ຺ສ ຈິຣກາລໍ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ເອວຣູປໍ ກຖໍ ມາ ກເຖຖາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ວີສຕິ ຘຣຓານິ ‘‘ນິກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອລຠນ຺ໂຕ ນ ວສາມີຕິ ສຎ຺ຎາເປສ຺ສາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ອິຕ຺ຖາກໂຣຕິ ອິຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ. ອຍ຺ຍຘີຕາຕິ ອມ຺ຫາກໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ຘີຕາ, ຠທ຺ທກາປິລານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປສາທຣູເປນ ນິພ຺ພິສິຏ຺ຐຕາຍ ‘‘ມຫາຄີວ’’ນ຺ຕິ ປຏິມາຍ ສທິສຠາວມາຫ. ເຕນາຫ ‘‘ອຍ຺ຍຘີຕາຍາ’’ຕິອາທິ.

ສມານປຓ຺ຓນ຺ຕິ ສທິສປຓ຺ຓໍ, ກຸມາຣສ຺ສ ກຸມາຣິຍາ ຈ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕປຓ຺ຓໍ. ອິໂຕ ຈ ເອຕ຺ໂຕ ຈາຕິ ເຕ ປຸຣິສາ ສມາຄມຏ຺ຐານໂຕ ມຄຘຣຏ຺ເຐ ມຫາຕິຕ຺ຖຄາມໍ ມທ຺ທຣຏ຺ເຐ ສາຄລນຄຣຎ຺ຈ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປກ຺ກມນ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ‘‘ອິໂຕ ຈ ເອຕ຺ໂຕ ຈ ເປເສສຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ປຸປ຺ຜທາມນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ປຸປ຺ຜທາມໍ. ຕານິ ປຸປ຺ຜທາມານິ. ເຕຕິ ອຸໂຠ ຠທ຺ທາ ເຈວ ປິປ຺ປລິກຸມາໂຣ ຈ. ໂລກາມິເສນາຕິ ເຄຫສ຺ສິຕເປເມນ, ກາມສ຺ສາເທນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສໍສຏ຺ຐາຕິ ນ ສໍສຏ຺ຐາ. ວິຈາຣຍິໍສຸ ຆເຏ ຊລນ຺ເຕນ ວິຍ ປທີເປນ ອຊ຺ຌາສເຍນ ສມຸຊ຺ຊລນ຺ເຕນ ວິໂມກ຺ຂພີເຊນ ສມຸສ຺ສາຫິຕຈິຕ຺ຕາ. ຍນ຺ຕພທ຺ຘານີຕິ ສສ຺ສສມ຺ປາທນຕ຺ຖໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອິຏ຺ຐກທ຺ວາຣກວາຏໂຍຊນວເສນ ຍນ຺ຕພທ຺ຘອຸທກນິກ຺ຂມນຕຸມ຺ພານິ. ກມ຺ມນ຺ໂຕຕິ ກສິກມ຺ມກຣຓຏ຺ຐານໍ. ທາສຄາມາຕິ ທາສານໍ ວສນຄາມາ.

ໂອສາເປຕ຺ວາຕິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ອາກປ຺ປກຸຕ຺ຕວເສນາຕິ ອາກາຣວເສນ ກິຣິຍາວເສນ ຈ. ອນນຸຈ຺ຉວິກນ຺ຕິ ປພ຺ພຊິຕເວສສ຺ສ ອນນຸຣູປໍ. ຕສ຺ສ ມຕ຺ຖເກຕິ ທ຺ເວຘາປຖສ຺ສ ທ຺ວິຘາຠູຕຏ຺ຐາເນ.

ເອເຕສໍ ສງ຺ຄຫໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ນິສີທີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສາ ປນ ສຕ຺ຖຸ ຕຕ຺ຖ ນິສຊ຺ຊາ ເອທິສີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນິສີທນ຺ໂຕ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍາ ພຸທ຺ຘານໍ ອປຣິມິຕກາລສງ຺ຄຫິຕາ ອຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາປຣິເມຍ຺ຍປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣູປຈຍນິພ຺ພຕ຺ຕາ ນິຣູປິຕສຠາວພຸທ຺ຘຄຸຓວິຊ຺ໂຊຕິຕາ ລກ຺ຂຓານຸພ຺ຍຎ຺ຊນສມຸຊ຺ຊລາ ພ຺ຍາມປ຺ປຠາເກຕຸມາລາລງ຺ກຕາ ສຠາວສິທ຺ຘຕາຍ ອກິຕ຺ຕິມາ ຣູປກາຍສິຣີ, ຕໍເຍວ ມຫາກສ຺ສປສ຺ສ ອທິຏ຺ຐປຸພ຺ພໍ ປສາທສໍວຑ຺ຒນຕ຺ຖໍ ອນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ຠຄວາ ‘‘ພຸທ຺ຘເວສໍ ຄເຫຕ຺ວາ…ເປ… ນິສີທີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອສີຕິຫຕ຺ຖໍ ປເທສໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຍາ ‘‘ອສີຕິຫຕ຺ຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ສຕສາໂຂຕິ ພຫຸສາໂຂ ອເນກສາໂຂ. ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ ອໂຫສິ ນິຣນ຺ຕຣໍ ພຸທ຺ຘຣສ຺ມີຫິ ສມນ຺ຕໂຕ ສໂມກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຣາຊຄຫໍ ນາຬນ຺ທນ຺ຕິ ຈ ສາມິອຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ອນ຺ຕຣາສທ຺ທໂຍຄໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຣາຊຄຫສ຺ສ ນາຬນ຺ທາຍ ຈາ’’ຕິ. ນ ຫິ ເມ ອິໂຕ ອຎ຺ເຎນ ສຕ຺ຖາຣາ ຠວິຕຸໍ ສກ຺ກາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປຣມຕ຺ເຖຫິ ສຕ຺ຕານໍ ຍຖາຣຫໍ ອນຸສາສນສມຕ຺ຖສ຺ສ ອຎ຺ຎສ຺ສ ສເທວເກ ອຠາວໂຕ. ນ ຫິ ເມ ອິໂຕ ອຎ຺ເຎນ ສຸຄເຕນ ຠວິຕຸໍ ສກ຺ກາ ໂສຠນຄມນຄຸຓຄຓຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ນ ຫິ ເມ ອິໂຕ ອຎ຺ເຎນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ຠວິຕຸໍ ສກ຺ກາ ສມ຺ມາ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ສຍມ຺ຠຸຎາເຓນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ອິມິນາຕິ ‘‘ສຕ຺ຖາ ເມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອິມິນາ ວຈເນນ.

ອຊານມາໂນວ ສພ຺ພຎ຺ເຎຍ຺ຍນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສພ຺ພເຈຕສາຕິ ສພ຺ພອຊ຺ຌຕ຺ຕິກງ຺ຄປຣິປຸຓ຺ຓເຈຕສາ. ສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ສມ຺ປນ຺ນໍ ສມ຺ມເທວ ອນຸ ອນຸ ອາຄຕໍ ອຸປຄຕໍ. ຜເລຍ຺ຍາຕິ ວິທາເລຍ຺ຍ. ວິລຍນ຺ຕິ ວິນາສໍ.

ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທານິ ວຸຈ຺ຈມານາກາເຣນ. ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປສ຺ສ ພຫລຕາ ນາມ ວິປຸລຕາຕິ ອາຫ ‘‘ມຫນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ປຐມຕຣເມວາຕິ ປເຄວ ອຸປສງ຺ກມນໂຕ. ຕຖາ ອຕິມານປຫີໂນ ອສ຺ສ, ຫິຣິໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ ຍຖາ ສຓ຺ຐາຕິ. ກຸສລສນ຺ນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ມນິສ຺ສິຕໍ. ອຏ຺ຐິກນ຺ຕິ ເຕນ ຘມ຺ເມນ ອຏ຺ຐິກໍ. ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ປຣິໂຍສານາ ສວນຈິຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພເຈໂຕ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂຖກມ຺ປິ ພຫິ ຄນ຺ຕຸໍ ອເທນ຺ໂຕ’’ຕິ. ເຕນ ສໂມຘານໍ ທສ຺ເສຕິ. ສພ຺ເພນ…ເປ… ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາ ອາຣມ຺ຠໂຕ ປຠຸຕິ ຍາວ ເທສນາ ນິປ຺ຜນ຺ນາ, ຕາວ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ປວຕ຺ເຕນ ສພ຺ເພນ ສມນ຺ນາຫາຣຈິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍເຍວ ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາ. ຐປິຕໂສໂຕຕິ ຘມ຺ເມ ນິຫິຕໂສໂຕ. ໂອທຫິຕ຺ວາຕິ ອປິຫິຕໍ ກຕ຺ວາ. ປຐມຊ຺ຌານວເສນາຕິ ອິທໍ ອສຸເຠສຸ ຕສ຺ເສວ ອິຊ຺ຌໂຕ, ອິຕຣຕ຺ຖຎ຺ຈ ສຸຂສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕາ ວຸຕ຺ຕາ.

ສໍສາຣສາຄເຣ ປຣິພ຺ຠມນ຺ຕສ຺ສ ອິຓຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກິເລສາ ອາສວສຠາວາປາທນໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ສຣໂຓຕິ ສກິເລໂສ’’ຕິ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ຫິ ປຣິໂຠຄາຕິອາທີສຸ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄຕ຺ຕໍ ສໍວຓ຺ຓນາສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຠຄວາ ປຐມໍ ໂອວາທໍ ເຖຣສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຊາຕິກຕ຺ຕາ ຊາຕິມານປຫານຕ຺ຖມຠາສິ, ທຸຕິຍໍ ພາຫຸສຈ຺ຈໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກອຫໍກາຣປຫານຕ຺ຖໍ, ຕຕິຍໍ ອຸປຘິສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກອຕ຺ຕສິເນຫປຫານຕ຺ຖໍ. ອຏ຺ຐເມ ທິວເສຕິ ຠຄວຕາ ສມາຄຕທິວສໂຕ ອຏ຺ຐເມ ທິວເສ.

ມຄ຺ຄໂຕ ໂອກ຺ກມນໍ ປຐມຕຣໍ ຠຄວຕາ ສມາຄຕທິວເສເຍວ ອໂຫສິ. ຍທິ ອຣຫຕ຺ຕາຘິຄໂມ ປຈ຺ຉາ, ອຖ ກສ຺ມາ ປາຬິຍໍ ປເຄວ ສິທ຺ຘໍ ວິຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເທສນາວາຣສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ສຕ຺ຕາຫເມວ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ ສຣໂຓ, ຣຏ຺ຐປິຓ຺ຑໍ ຠຸຎ຺ຊິ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອວສຣປ຺ປຕ຺ຕໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປເວເທນ຺ໂຕ ‘‘ອຏ຺ຐມິຍາ ອຎ຺ຎາ ອຸທປາທີ’’ຕິ ອາຫ. ອຍເມຕ຺ຖ ເທສນາວາຣສ຺ສ ອາຄໂມ. ຕໂຕ ປຣໍ ຠຄວຕາ ອຕ຺ຕໂນ ກຕໍ ອນຸຄ຺ຄຫໍ ຈີວຣປຣິວຕ຺ຕນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຖ ໂຂ, ອາວຸໂສ’’ຕິອາທິມາຫ.

ອນ຺ຕນ຺ເຕນາຕິ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຍ ສງ຺ຆາຏິຍາ ອນ຺ຕນ຺ເຕນ. ຊາຕິປໍສຸກູລິເກນ…ເປ… ຠວິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເອເຕນ ປຸພ຺ເພ ຊາຕິອາຣຎ຺ຎກຄ຺ຄຫເຓນ ຈ ເຕຣສ ຘຸຕງ຺ຄາ ຄຫິຕາ ເອວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ອນຸຣູປໍ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ. ເຖໂຣ ປາຣຸປີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຠຄວໂຕ ໂອວາທໍ ຠຄວໂຕ ວາ ຘມ຺ມກາຍໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸຣສ຺ສ ວເສນ ຊາໂຕຕິ ໂອຣໂສ. ຠຄວໂຕ ວາ ຘມ຺ມສຣີຣສ຺ສ ມຸຂໂຕ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍໂຕ ຊາໂຕ. ເຕເນວ ຘມ຺ມຊາຕຘມ຺ມນິມ຺ມິຕຠາໂວປິ ສໍວຓ຺ຓິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ໂອວາທຘມ຺ໂມ ເອວ ສຕ຺ຖາຣາ ທາຕພ຺ພໂຕ ເຖເຣນ ອາທາຕພ຺ພໂຕ ໂອວາທຘມ຺ມທາຍາໂທ, ໂອວາທຘມ຺ມທາຍຊ຺ໂຊຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ອຣຫຕີຕິ. ເອສ ນໂຍ ເສສປເທສຸປິ.

‘‘ປພ຺ພຊ຺ຊາ ຈ ປຣິໂສຘິຕາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ສມ຺ມເທວ ໂສຘິຕຠາວໍ ພ຺ຍຕິເຣກມຸເຂນ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ອາວຸໂສ, ຍສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເອວນ຺ຕິ ຍຖາ ອຫໍ ລຠິໍ, ເອວໍ ໂສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກາ ລຠຕີຕິ ໂຍຊນາ. ສີຫນາທໍ ນທິຕຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ສີຫນາທນທນາ ນາມ ເທສນາວ, ເຖໂຣ ສຕ຺ຖາຣາ ອຕ຺ຕໂນ ກຕານຸຄ຺ຄຫເມວ ອນນ຺ຕຣສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອຸລ຺ລິງ຺ເຄຕິ, ນ ອຎ຺ຎຖາ. ນ ຫິ ມຫາເຖໂຣ ເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸຓານຸຠາວໍ ວິຠາເວຕິ. ເສສນ຺ຕິ ຍໍ ອິຘ ອສໍວຓ຺ຓິຕໍ. ປຸຣິມນເຍເນວາຕິ ອນນ຺ຕຣສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ.

ຈີວຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໒. ປຣໍມຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໕. ຍຖາ ອຕີຕກປ຺ເປ ອຕີຕາສຸ ຊາຕີສຸ ກມ຺ມກິເລສວເສນ ອາຄໂຕ, ຕຖາ ເອຕຣຫິປິ ອາຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ, ຍຖາ ຍຖາ ວາ ປນ ກມ຺ມໍ ກຕູປຈິຕໍ, ຕຖາ ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ອາຄໂຕ ອຸປຄໂຕ ອຸປປນ຺ໂນຕິ ຕຖາຄໂຕ, ສຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຕຖາຄໂຕຕິ ສຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ເອຕນ຺ຕິ ‘‘ເອວໍ ໂຫຕິ ຠວຕິ ຕິຏ຺ຐຕິ ສສ຺ສຕິສມ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ. ອຕ຺ຖສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ນ ໂຫຕີຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປຣມຕ຺ຖໂຕ ສຸຂນ຺ຕິ ປສຕ຺ຖສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ນ ໂຫຕິ. ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ ຕສ຺ສ ປຘານຠາວໂຕ. ຕສ຺ສ ປນ ເອຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອາທິປຏິປທາມຕ຺ຕໍ ນ ໂຫຕິ ອນຸປກາຣກຕ຺ຕາ ວິໂລມນໂຕ ຈ. ຕໂຕ ເອວ ອິຕຣພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສປິ ອນິສ຺ສໂຍວ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຣໍມຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໓. ສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຕິຣູປກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໖. ອາຊານາຕິ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ເຄຫິ ຎາຕມຣິຍາທໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາວ ຊານາຕິ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ອຎ຺ຎາ, ອຄ຺ຄມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຍນ຺ຕິ ອຎ຺ຎາ, ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຣຫຕ຺ເຕ’’ຕິ.

ໂອຠາເສຕິ ໂອຠາສນິມິຕ຺ຕໍ. ‘‘ຈິຕ຺ຕໍ ວິກມ຺ປຕີ’’ຕິ ປທທ຺ວຍໍ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂອຠາເສຕິ ວິສຍຠູເຕ. ອຸປກ຺ກິເລເສຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກມ຺ປຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເຕນາຫ ‘‘ເຍຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ປເວຘຕີ’’ຕິ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຸປຏ຺ຐາເນຕິ ສຕິຍໍ. ອຸເປກ຺ຂາຍ ຈາຕິ ວິປສ຺ສນຸເປກ຺ຂາຍ ຈ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານສນ຺ຕານວິນິມຸຕ຺ຕໍ ປຠາສນໍ ຣູປາຍຕນໍ ໂອຠາໂສ. ຎາຓາທໂຍ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາວ. ສກສກກິຈ຺ເຈ ສວິເສໂສ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ໂຕ ອຘິໂມກ຺ໂຂ ສທ຺ຘາຘິໂມກ຺ໂຂ. ອຸປຏ຺ຐານໍ ສຕິ. ອຸເປກ຺ຂາຕິ ອາວຊ຺ຊນຸເປກ຺ຂາ. ສາ ຫິ ອາວຊ຺ຊນຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຈຕນາ. ອາວຊ຺ຊນອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນວເສນ ປວຕ຺ຕິຍາ ອິຘ ‘‘ອາວຊ຺ຊນຸເປກ຺ຂາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຸນ ອຸເປກ຺ຂາຍາຕິ ວິປສ຺ສນຸເປກ຺ຂາວ ອເນນ ສມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາຍ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ. ນິກນ຺ຕິ ນາມ ວິປສ຺ສນາຍ ນິກາມນາ ອເປກ຺ຂາ. ສຸຂຸມຕຣກິເລໂສ ວາ ສິຍາ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ.

ອິມານິ ທສ ຐານານີຕິ ອິມານິ ໂອຠາສາທີນິ ອຸປກ຺ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຐານານິ ອຸປກ຺ກິເລສວຕ຺ຖູນິ. ປຎ຺ຎາ ຍສ຺ສ ປຣິຈິຕາຕິ ຍສ຺ສ ປຎ຺ຎາ ປຣິຈິຕວຕີ ຍາຖາວໂຕ ຊານາຕິ. ‘‘ອິມານິ ນິສ຺ສາຍ ອທ຺ຘາ ມຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ໂຕ ຜລປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຫ’’ນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕອຘິມາໂນ ຘມ຺ມຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ຘມ຺ມູປນິສ຺ສໂຍ ວິກ຺ເຂໂປ. ຕຕ຺ຖ ກຸສໂລ ຫິ ຕໍ ຍາຖາວໂຕ ຊານນ຺ໂຕ ນ ຈ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ໂມຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ອຘິຄມສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຕິຣູປກໍ ນາມ ອນຘິຄເຕ ອຘິຄຕມານິຠາວາວຫຕ຺ຕາ. ຍທຄ຺ເຄນ ວິປສ຺ສນາຎາຓສ຺ສ ອຸປກ຺ກິເລໂສ, ຕທຄ຺ເຄນ ປຏິປຕ຺ຕິສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຕິຣູປໂກຕິປິ ສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຕຸໍ. ຘາຕຸກຖາຕິ ມຫາຘາຕຸກຖໍ ວທຕິ. ເວທລ຺ລປິຏກນ຺ຕິ ເວຕຸລ຺ລປິຏກໍ. ຕໍ ນາຄຠວນໂຕ ອານີຕນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ວາທຠາສິຕນ຺ຕິ ອປເຣ. ອພຸທ຺ຘວຈນໍ ພຸທ຺ຘວຈເນນ ວິຣຸຊ຺ຌນໂຕ. ນ ຫິ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຸພ຺ພາປຣວິຣຸທ຺ຘໍ ວທຕິ. ຕຕ຺ຖ ສລ຺ລໍ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ ກິເລສວິນຍໍ ນ ສນ຺ທິສ຺ສຕິ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ.

ອວິກ຺ກຍມານນ຺ຕິ ວິກ຺ກຍໍ ອຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕນ຺ຕິ ສຸວຓ຺ຓຠຓ຺ຑໍ.

ນ ສກ຺ຂິໍສຸ ຎາຓສ຺ສ ອວິສທຠາວໂຕ. ເອສ ນໂຍ ອິໂຕ ປເຣສຸປິ.

ອິທານິ ‘‘ຠິກ຺ຂູ ປຏິສມ຺ຠິທາປ຺ປຕ຺ຕາ ອເຫສຸ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕເມວ ອຕ຺ຖໍ ກາຣຓໂຕ ວິຠາເວຕຸໍ ປຸນ ‘‘ປຐມໂພຘິຍໍ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປູຣຍິໍສູຕິ ອຕີເຕ ກທາ ເຕ ປຏິສມ຺ຠິທາວຫໍ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປູຣຍິໍສຸ? ປຐມໂພຘິກາລິກາ ຠິກ຺ຂູ. ນ ຫິ ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຘິຍາ ປຸພ຺ເພກຕປຸຎ຺ຎຕາຍ ຈ ວິນາ ຕາທິສໍ ຠວຕິ. ເອສ ນໂຍ ອິໂຕ ປເຣສຸປິ. ຕທາ ປຏິປຕ຺ຕິສທ຺ຘມ຺ໂມ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ນາມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອເຕນ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ອາສນ຺ນາ ເອວ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາ ປຏິປຕ຺ຕິສທ຺ຘມ຺ໂມຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ທ຺ວີສູຕິ ສຸຕ຺ຕາຠິຘມ຺ມປິຏເກສຸ ອນ຺ຕຣຫິເຕສຸປິ. ອນນ຺ຕຣຫິຕເມວ ອຘິສີລສິກ຺ຂາຍໍ ຐິຕສ຺ສ ອິຕຣສິກ຺ຂາທ຺ວຍສມຸຏ຺ຐາປິຕໂຕ. ກິໍ ກາຣຓາຕິ ເກນ ກາຣເຓນ, ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ອນ຺ຕຣຫິເຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອນນ຺ຕຣຘານໍ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ ອນວເສສໂຕ ປຏິປຕ຺ຕິກ຺ກມສ຺ສ ປຣິທີປນໂຕ. ປຏິປຕ຺ຕິ ອຘິຄມສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ວິເສສລກ຺ຂຓປຏິເວຘຠາວໂຕ. ປຣິຍຕ຺ຕິເຍວ ປມາຓໍ ສາສນສ຺ສ ຐິຕິຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ນນຸ ຈ ສາສນໍ ໂອສກ຺ກິຕໍ ປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ວຕ຺ຕມານາຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອນາຣາຘກຠິກ຺ຂູຕິ ສີລມຕ຺ຕສ຺ສປິ ນ ອາຣາຘໂກ ທຸສ຺ສີໂລ. ອິມສ຺ມິນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປາຕິໂມກ຺ເຂ. ວຕ຺ຕນ຺ຕາຕິ ‘‘ສີລໍ ອໂກເປຕ຺ວາ ຐິຕາ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ.

ເອເຕສູຕິ ເອວໍ ມຫນ຺ເຕສຸ ສກລໍ ໂລກໍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕຸໍ ສມຕ຺ເຖສຸ ຈຕູສຸ ມຫາຠູເຕສຸ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ອຎ຺ເຎນ ເກນຈິ ອຕິມຫນ຺ເຕນປິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ນ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ, ສມຍນ຺ຕເຣນ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ. ເອວມາຫາຕິ ອິທານິ ວຸຈ຺ຈມານາກາຣໍ ວທຕິ.

ອາທານໍ ອາທິ, ອາທິ ເອວ ອາທິກນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອາທິເກນາຕິ ອາທາເນນາ’’ຕິ. ເຫຏ຺ຐາຄມນີຍາຕິ ອໂຘຠາຄຄມນີຍາ, ອປາຍທຸກ຺ຂສ຺ສ ສໍສາຣທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ນິພ຺ພຕ຺ຕກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຄາຣວຣຫິຕາຕິ ຄຣຸກາຣຣຫິຕາ. ປຕິສ຺ສຍນໍ ນີຈຠາເວນ ປຕິພທ຺ຘວຸຕ຺ຕິຕາ, ປຕິສ຺ໂສ ປຕິສ຺ສໂຍຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ, ໂສ ເອເຕສໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ອປ຺ປຕິສ຺ສາຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ສຍາ ອນີຈວຸຕ຺ຕິກາ’’ຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຕິຣູປກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສາຣຕ຺ຖປ຺ປກາສິນິຍາ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ກສ຺ສປສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.