໓-໕. ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໐໙-໑໑໑. ສຸຣາເມຣຍສງ຺ຂາຕນ຺ຕິ ປິຏ຺ຐສຸຣາທິສຸຣາສງ຺ຂາຕໍ ປຸປ຺ຜາສວາທິເມຣຍສງ຺ຂາຕຎ຺ຈ. ມຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ມຊ຺ຊໍ. ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປ຺ປມາໂທຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ມຊ຺ຊຕິ ເຕນາ’’ຕິ ກຕ຺ວາ. ຕສ຺ມິໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ປມາເທ ປມຊ຺ຊນວເສນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ເຖສຸ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ປຎ຺ຈເມ ຕານິ ປທານິ ສໍວຓ຺ເຓຕຸໍ ‘‘ປຎ຺ຈເມ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ປາໂຓ ນາມ ໂວຫາຣໂຕ ສຕ຺ໂຕ, ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຕໍ ປາຓໍ ອຕິປາເຕນ຺ຕິ ອຕິຈ຺ຈ ອນ຺ຕເຣເຍວ, ອຕິກ຺ກມ຺ມ ວາ ສຕ຺ຖາທີຫິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ປາເຕນ຺ຕິ ສຓິກໍ ປຕິຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ສີຆໍ ປາເຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາເຍນ ວາຈາຍ ວາ ອທິນ຺ນໍ ປຣສນ຺ຕກໍ. ອາທິຍນ຺ຕີຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ມິຈ຺ຉາຕິ ນ ສມ຺ມາ, ຄາຣຍ຺ຫວເສນ. ມຸສາຕິ ອຕຖໍ ວຕ຺ຖຸ. ວທນ຺ຕີຕິ ວິສໍວາທນວເສນ ວທນ຺ຕິ. ປິຍສຸຎ຺ຎກຣຓໂຕ ປິສຸຓາ, ປິສຕິ ວາ ປເຣ ສຕ຺ເຕ, ຫິໍສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມມ຺ມຈ຺ເຉທິກາຕິ ເອເຕນ ປຣສ຺ສ ມມ຺ມຈ຺ເຉທວເສນ ເອກນ຺ຕຜຣຸສສຎ຺ເຈຕນາ ຜຣຸສວາຈາ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຠິຊ຺ຌາສທ຺ໂທ ລຸພ຺ຠເນ ນິຣຸຬ຺ໂຫຕິ ອາຫ ‘‘ປຣຠຓ຺ເຑ ລຸພ຺ຠນສີລາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ພ຺ຍາປນ຺ນນ຺ຕິ ໂທສວເສນ ວິປນ຺ນໍ. ປກຕິວິຊຫເນນ ປູຕິຠູຕໍ. ສາຘູຫິ ຄຣຫິຕພ຺ພຕໍ ປຕ຺ຕາ ‘‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖິກາເຫຕຸກອກິຣິຍທິຏ຺ຐິ ກມ຺ມປຖປຣິຍາປນ຺ນາ ນາມ. ມິຈ຺ຉຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ນາ ສພ຺ພາປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄປຏິປກ຺ຂາ ວິປຣີຕທິຏ຺ຐິ.

ເຕສນ຺ຕິ ກມ຺ມປຖານໍ. ໂວຫາຣໂຕຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອຸປາທາຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິມຕ຺ຕໂຕ. ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາທີສູຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ເປຕານໍ ສງ຺ຄໂຫ. ປໂຍຄວຕ຺ຖຸມຫນ຺ຕຕາທີຫິ ມຫາສາວຊ຺ຊຕາ ເຕຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາຍ ເຈຕນາຍ ພລວຠາວໂຕ. ຍຖາວຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍວິປຣິຍາເຍປິ ຕໍຕໍປຈ຺ຈເຍຫິ ເຈຕນາຍ ພລວຠາວວເສນ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊມຫາສາວຊ຺ຊຕາ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິທ຺ຘິມໂຍຕິ ກມ຺ມວິປາກິທ຺ຘິມໂຍ ທາຐາໂກຏນາທີນໍ ວິຍ.

ເມຖຸນສມາຈາເຣສູຕິ ສທາຣປຣທາຣຄມນວເສນ ທຸວິເຘສຸ ເມຖຸນສມາຈາເຣສຸ. ເຕປິ ຫີນາຘິມຸຕ຺ຕິເກຫິ ກຕ຺ຕພ຺ພໂຕ ກາມາ ນາມ. ມິຈ຺ຉາຈາໂຣຕິ ຄາຣຍ຺ຫາຈາໂຣ. ຄາຣຍ຺ຫຕາ ຈສ຺ສ ເອກນ຺ຕນິຫີນຕາຍາຕິ ອາຫ ‘‘ເອກນ຺ຕນິນ຺ທິໂຕ ລາມກາຈາໂຣ’’ຕິ ອສທ຺ຘມ຺ມາຘິປ຺ປາເຍນາຕິ ອສທ຺ຘມ຺ມເສວນາຘິປ຺ປາເຍນ. ໂຄຕ຺ຕຣກ຺ຂິຕາຕິ ສໂຄຕ຺ເຕຫິ ຣກ຺ຂິຕາ. ຘມ຺ມຣກ຺ຂິຕາຕິ ສຫຘມ຺ເມຫິ ຣກ຺ຂິຕາ. ສສ຺ສາມິກາ ນາມ ສາຣກ຺ຂາ. ຍສ຺ສາ ຄມເນ ທຓ຺ໂຑ ຐປິໂຕ, ສາ ສປຣິທຓ຺ຑາ. ຠຣິຍຠາວາຍ ຘເນນ ກີຕາ ຘນກ຺ກີຕາ. ຉນ຺ເທນ ວສຕີຕິ ຉນ຺ທວາສິນີ. ໂຠຄຕ຺ຖໍ ວສຕີຕິ ໂຠຄວາສິນີ. ປຏຕ຺ຖໍ ວສຕີຕິ ປຏວາສິນີ. ອຸທກປຕ຺ຕໍ ອາມສິຕ຺ວາ ຄຫິຕາ ໂອທປຕ຺ຕກິນີ. ຈຸມ຺ພຏໍ ອປເນຕ຺ວາ ຄຫິຕາ ໂອຠຏຈຸມ຺ພຏາ. ກຣມຣານີຕາ ຘຊາຫຏາ. ຕງ຺ຂຓິກໍ ຄຫິຕາ ມຸຫຸຕ຺ຕິກາ. ອຠິຠວິຕ຺ວາ ວີຕິກ຺ກໂມ ມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ມຫາສາວຊ຺ໂຊ, ນ ຕຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສມານຈ຺ຉນ຺ທຕາຍ. ອຠິຠວິຕ຺ວາ ວີຕິກ຺ກມເນ ສຕິປິ ມຄ຺ເຄນມຄ຺ຄປຏິປຕ຺ຕິອຘິວາສເນ ປຸຣິມຸປ຺ປນ຺ນເສວນາຠິສນ຺ຘິປໂຍຄາຠາວໂຕ ມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ນ ໂຫຕິ ອຠິຠຸຍ຺ຍມານສ຺ສາຕິ ວທນ຺ຕິ. ເສວນາຈິຕ຺ເຕ ສຕິ ປໂຍຄາຠາໂວ ອປ຺ປມາຓໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອິຕ຺ຖິຍາ ເສວນາປໂຍຄສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ຕຖາ ສຕິ ປຸເຣຕຣໍ ເສວນາຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນປິ ຕສ຺ສາ ມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ນ ສິຍາ, ຕຖາ ປຸຣິສສ຺ສປິ ເສວນາປໂຍຄາຠາເວ. ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ປວຕ຺ຕິຕສ຺ສ ວເສນ ຕໂຍ, ພລກ຺ກາເຣນ ປວຕ຺ຕິຕສ຺ສ ວເສນ ຕໂຍຕິ ສພ຺ເພປິ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ຠາຣາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອາເສວນມນ຺ທຕາຍາຕິ ຍາຍ ອກຸສລເຈຕນາຍ ສມ຺ຜໍ ປລປຕິ, ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຕຣກາລຕາຍ ປວຕ຺ຕິຍາ ອນາເສວນາຕິ ປຣິທຸພ຺ພລາ ໂຫຕິ ເຈຕນາ.

ອຸປສຄ຺ຄວເສນ ອຕ຺ຖວິເສສວາຈິໂນ ຘາຕຸສທ຺ທາຕິ ອຠິຊ຺ຌາຍຕີຕິ ປທສ຺ສ ປຣຠຓ຺ຑາຠິມຸຂີຕິອາທິອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕນ຺ນິນ຺ນຕາຍາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຣຠຓ຺ເຑ ລຸພ຺ຠນວເສນ ນິນ຺ນຕາຍ. ອຠິປຸພ຺ໂພ ເຌ-ສທ຺ໂທ ລຸພ຺ຠເນ ນິຣຸຬ຺ໂຫຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຍສ຺ສ ຠຓ຺ຑໍ ອຠິຊ຺ຌາຍຕິ, ຕສ຺ສ ອປ຺ປຄຸຓຕາຍ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊາ, ມຫາຄຸຓຕາຍ ມຫາສາວຊ຺ຊາຕິອາທິນາ ນເຍນ ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊມຫາສາວຊ຺ຊວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕນາຫ ‘‘ອທິນ຺ນາທານໍ ວິຍາ’’ຕິອາທິ. ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຓາມນໍ ຈິຕ຺ເຕເນວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ຫິຕສຸຂໍ ພ຺ຍາປາທຍຕີຕິ ໂຍ ນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ຍສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ຕສ຺ສ ສຕິ ສມວາເຍ ຫິຕສຸຂໍ ວິນາເສຕິ. ອໂຫ ວຕາຕິ ອິມິນາ ຍຖາ ອຠິຊ຺ຌາເນ ວຕ຺ຖຸໂນ ເອກນ຺ຕໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຓາມນໍ ທສ຺ສິຕໍ, ເອວມິຘາປິ ວຕ຺ຖຸໂນ ‘‘ອໂຫ ວຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຣສ຺ສ ວິນາສຈິນ຺ຕາຍ ເອກນ຺ຕໂຕ ນິຍມິຕຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເນສໍ ທາຣຸຓປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ກມ຺ມປຖປ຺ປວຕ຺ຕິ.

ຍຖາຠຸຈ຺ຈຄຫຓາຠາເວນາຕິ ຍຖາຕຈ຺ຉຄຫຓສ຺ສ ອຠາເວນ ອນິຈ຺ຈາທິສຠາວສ຺ສ ນິຈ຺ຈາທິໂຕ ຄຫເຓນ. ມິຈ຺ຉາ ປສ຺ສຕີຕິ ວິຕຖໍ ປສ຺ສຕິ. ສມ຺ຜປ຺ປລາໂປ ວິຍາຕິ ອິມິນາ ອາເສວນສ຺ສ ອປ຺ປມຫນ຺ຕຕາຫິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊມຫາສາວຊ຺ຊຕາ. ວຕ຺ຖຸໂນຕິ ຄຫິຕວຕ຺ຖຸໂນ. ຄຫິຕາກາຣວິປຣີຕຕາຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຍາ ຄຫິຕາກາຣສ຺ສ ວິປຣີຕຕາ. ຕຖາຠາເວນາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຫິຕາກາເຣເນວ ຕສ຺ສາ ທິຏ຺ຐິຍາ, ຄຫິຕສ຺ສ ວາ ວຕ຺ຖຸໂນ ອຸປຏ຺ຐານໍ ‘‘ເອວເມຕໍ, ນ ອິໂຕ ອຎ຺ຎຖາ’’ຕິ.

ຘມ຺ມໂຕຕິ ສຠາວໂຕ. ໂກຏ຺ຐາສໂຕຕິ ຈິຕ຺ຕງ຺ຄໂກຏ຺ຐາສໂຕ, ຍໍໂກຏ຺ຐາສາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຈຕນາຘມ຺ມາວາຕິ ເຈຕນາສຠາວາ ເອວ. ປຏິປາຏິຍາ ສຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ນນຸ ເຈຕນາ ອຠິຘມ຺ເມ ກມ຺ມປເຖສຸ ນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ປຏິປາຏິຍາ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກມ຺ມປຖຠາໂວ ນ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ? ນ, ອວຈນສ຺ສ ອຎ຺ຎເຫຕຸກຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ຕຕ຺ຖ ເຈຕນາຍ ອກມ຺ມປຖຕ຺ຕາ ກມ຺ມປຖຣາສິມ຺ຫິ ອວຈນໍ, ກທາຈິ ປນ ກມ຺ມປໂຖ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ພທາຕິ ກມ຺ມປຖຠາວສ຺ສ ອນິຍຕຕ຺ຕາ ອວຈນໍ. ຍທາ, ປນສ຺ສ ກມ຺ມປຖຠາໂວ ໂຫຕິ, ຕທາ ກມ຺ມປຖຣາສິສງ຺ຄໂຫ ນ ນິວາຣິໂຕ. ເອຕ຺ຖາຫ – ຍທິ ເຈຕນາຍ ສພ຺ພທາ ກມ຺ມປຖຠາວາຠາວໂຕ ອນິຍໂຕ ກມ຺ມປຖຠາໂວຕິ ກມ຺ມປຖຣາສິມ຺ຫິ ອວຈນໍ, ນນຸ ອຠິຊ຺ຌາທີນມ຺ປິ ກມ຺ມປຖຠາວໍ ອປ຺ປຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຖິຕາຍ ອນິຍໂຕ ກມ຺ມປຖຠາໂວຕິ ເຕສມ຺ປິ ກມ຺ມປຖຣາສິມ຺ຫິ ອວຈນໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ? ນາປຊ຺ຊຕິ, ກມ຺ມປຖຕາຕໍສຠາຄຕາຫິ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຍທິ ເອວໍ ເຈຕນາປິ ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ສິຍາ? ສຈ຺ຈເມຕໍ. ສາ ປນ ປາຓາຕິປາຕາທິກາຕິ ປາກໂຏ ຕສ຺ສາ ກມ຺ມປຖຠາໂວຕິ ນ ວຸຕ຺ຕາ ສິຍາ. ເຈຕນາຍ ຫິ ‘‘ເຈຕນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ມໍ ວທາມິ (ອ. ນິ. ໖.໖໓; ກຖາ. ໕໓໙) ຕິວິຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍສຎ຺ເຈຕນາ ອກຸສລໍ ກາຍກມ຺ມ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໂຕ (ກຖາ. ໕໓໙) ກມ຺ມຠາໂວ ປາກໂຏ. ກມ຺ມໍເຍວ ຈ ສຸຄຕິທຸຄ຺ຄຕີນໍ ຕຕ຺ຖຸປ຺ປຊ຺ຊນກສຸຂທຸກ຺ຂານຎ຺ຈ ປຖຠາເວນ ປວຕ຺ຕໍ ກມ຺ມປໂຖຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ປາກໂຏ, ຕສ຺ສາ ກມ຺ມປຖຠາໂວ. ອຠິຊ຺ຌາທີນໍ ປນ ເຈຕນາສມີຫນຠາເວນ ສຸຈຣິຕທຸຈ຺ຈຣິຕຠາໂວ, ເຈຕນາຊນິຕປິຏ຺ຐິວຏ຺ຏກຠາເວນ ສຸຄຕິທຸຄ຺ຄຕິຕທຸປ຺ປຊ຺ຊນກສຸຂທຸກ຺ຂານໍ ປຖຠາໂວ ຈາຕິ, ນ ຕຖາ ປາກໂຏ ກມ຺ມປຖຠາໂວຕິ, ເຕ ເອວ ເຕນ ສຠາເວນ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຠິຘມ຺ເມ ກມ຺ມປຖຣາສິຠາເວນ ວຸຕ຺ຕາ. ອຕຖາຊາຕິຍກຕ຺ຕາ ວາ ເຈຕນາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ມູລໍ ປຕ຺ວາຕິ ມູລເທສນໍ ປຕ຺ວາ, ມູລສຠາເວສຸ ຘມ຺ເມສຸ ເທສິຍມາເນສູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອທິນ຺ນາທານໍ ສຕ຺ຕາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ອິທໍ ‘‘ປຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທາ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາ ເອວາ’’ຕິ ອິມາຍ ປາຬິຍາ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຍຎ຺ຫິ ປາຓາຕິປາຕາທິທຸສ຺ສີລ຺ຍສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ, ຕເທວ ຕໍ ເວຣມຓິຍາ ອາຣມ຺ມຓໍ. ວີຕິກ຺ກມິຕພ຺ພວຕ຺ຖຸໂຕ ເອວ ຫິ ວິຣຕີຕິ. ‘‘ສຕ຺ຕາຣມ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ ວາ ສຕ຺ຕສງ຺ຂາຕໍ ສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມຓເມວ ອຸປາທາຍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ໂກຈິ ວິໂຣໂຘ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍໍ (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໗໑໔) ‘‘ຍານິ ສິກ຺ຂາປທານິ ເອຕ຺ຖ ‘ສຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານີ’ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ, ຕານິ ຍສ຺ມາ ‘ສຕ຺ໂຕຕິ’ຕິ ສງ຺ຂໍ ຄເຕ ສງ຺ຂາເຣເຍວ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ອິໂຕ ປເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ວິສຠາຄວຕ຺ຖຸໂນ ‘‘ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາ’’ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໂຕ ສຕ຺ຕາຣມ຺ມໂຓຕິປິ ເອເກ. ‘‘ເອໂກ ທິຏ຺ໂຐ, ທ຺ເວ ສຸຕາ’’ຕິອາທິນາ ສມ຺ຜປ຺ປລປເນ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວິຎ຺ຎາຕວເສນ. ຕຖາ ອຠິຊ຺ຌາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕຖາ-ສທ຺ໂທ ‘‘ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວິຎ຺ຎາຕວເສນາ’’ຕິ ອິທມ຺ປິ ອຸປສໍຫຣຕິ, ນ ສຕ຺ຕສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມຓຕໍ ເອວ ທສ຺ສນາທິວເສນ ອຠິຊ຺ຌາຍນໂຕ. ‘‘ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ’’ຕິ ປວຕ຺ຕມານາປິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ເຕຠູມກຘມ຺ມາຣມ຺ມຓາ ເອວາຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ຕສ຺ສາ ສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມຓຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ກຖໍ ປນ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຍາ ມຫຄ຺ຄຕປ຺ປຕ຺ຕາ ຘມ຺ມາ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫນ຺ຕີຕິ? ສາຘາຣຓໂຕ. ນຕ຺ຖິ ສຸກຏທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກຕິ ຫິ ປວຕ຺ຕມານາຍ ອຕ຺ຖໂຕ ຣູປາຣູປາວຈຣຘມ຺ມາປິ ຄຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ.

ສຸຂພຫຸລຕາຍ ຣາຊາໂນ ຫສມານາປິ ‘‘ໂຈຣໍ ຆາເຕຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຫາໂສ ປນ ເຕສໍ ອຎ຺ຎວິສໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ສນ຺ນິຏ຺ຐາປກເຈຕນາ ປນ ເນສໍ ທຸກ຺ຂສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາວ ໂຫຕີ’’ຕິ. ມຊ຺ຌຕ຺ຕເວທໂນ ນ ໂຫຕິ, ສຸຂເວທໂນວ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ກາມານໍ ສມຸທຍາ’’ຕິອາທິນາ ເວທນາເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ໂລຠສມຸຏ຺ຐາໂນ ມຸສາວາໂທ ສຸຂເວທໂນ ວາ ສິຍາ ມຊ຺ຌຕ຺ຕເວທໂນ ວາ, ໂທສສມຸຏ຺ຐາໂນ ທຸກ຺ຂເວທໂນ ວາຕິ ມຸສາວາໂທ ຕິເວທໂນ ສິຍາ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສເສສຸປິ ຍຖາຣຫໍ ເວທນານໍ ‘‘ໂລໂຠ ນິທານໍ ກມ຺ມານໍ ສມຸທຍາຍາ’’ຕິອາທິນາ ເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປາຓາຕິປາໂຕ ໂທສໂມຫວເສນ ທ຺ວິມູລໂກຕິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ຫິ ມູລຏ຺ເຐນ ອຸປກາຣຠາໂວ ໂທສວິເສໂສ, ນິທານມູເລ ປນ ຄຍ຺ຫມາເນ ໂລຠໂມຫວເສນປິ ວຏ຺ຏຕິ. ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ອາມິສກິຎ຺ຊກ຺ຂກາໂມປິ ຫິ ປາຓໍ ຫນຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ໂລໂຠ ນິທານໍ ກມ຺ມານໍ ສມຸທຍາຍາ’’ຕິອາທິ (ອ. ນິ. ໓.໓໔). ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອສມາທິນ຺ນສີລສ຺ສ ສມ຺ປຕ຺ຕໂຕ ຍຖາອຸປຏ຺ຐິຕວີຕິກ຺ກມິຕພ຺ພວຕ຺ຖຸໂຕ ວິຣຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕວິຣຕິ. ສມາທາເນນ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ວິຣຕິ ສມາທານວິຣຕິ. ກິເລສານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນວເສນ ປວຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ວິຣຕິ ສມຸຈ຺ເຉທວິຣຕິ. ກາມຎ຺ເຈຕ຺ຖ ປາຬິຍໍ ວິຣຕິໂຍວ ອາຄຕາ, ສິກ຺ຂາປທວິຠງ຺ເຄ ປນ ເຈຕນາປິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕາຕິ ຕທຸຠຍມ຺ປິ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ‘‘ເຈຕນາປິ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ ວິຣຕິໂຍປີ’’ຕິ ອາຫ.

ອທຸສ຺ສີລ຺ຍາຣມ຺ມຓາ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍາທິອາຣມ຺ມຓາ ກຖໍ ທຸສ຺ສີລ຺ຍານິ ປຊຫນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຓາຕິປາຕາທີຫິ ວິຣມຓວເສນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ຕທາຣມ຺ມຓຠາເວເນວ ຕານິ ປຊຫນ຺ຕິ. ນ ຫິ ຕເທວ ອາຣພ຺ຠ ຕໍ ປຊຫິຕຸໍ ສກ຺ກາ ຕໂຕ ອນິສ຺ສຏຠາວໂຕ.

ອນຠິຊ຺ຌາ…ເປ… ວິຣມນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຠິຊ຺ຌໍ ປຊຫນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຫິ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕໂຕ ວິຣຕິ ອຕ຺ຖິ ອນຠິຊ຺ຌາທີເຫວ ຕປ຺ປຫານສິທ຺ຘິໂຕ.

ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.