໕. ນຄຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໕. ປຎ຺ຈມສຸຕ຺ເຕ ‘‘ປຸພ຺ເພວ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ໂພຘາ’’ຕິອາທິ ເຫຏ຺ຐາ ສໍວຓ຺ຓິຕເມວາຕິ ອວຸຕ຺ຕເມວ ສໍວຓ຺ເຓຕຸໍ ‘‘ນາມຣູເປ ໂຂ ສຕີ’’ຕິ ອາຣທ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ວາທສປທິເກ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຍານິ ທ຺ເວ ປທານິ ອຄ຺ຄຫິຕານິ, ເນສໍ ອຄ຺ຄຫເຓ ກາຣຓໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕຸກາໂມ ເຕສໍ ຄເຫຕພ຺ພກາຣຓໍ ຕາວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິມາຫ. ປຈ຺ຈກ຺ຂຠູຕໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ຠວໍ ປຐມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ອນາຄຕສ຺ສ ‘‘ທຸຕິຍ’’ນ຺ຕິ ຄຫເຓ ອຕີໂຕ ຕຕິໂຍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາ ຫິ ຕຕິໂຍ ຠໂວ’’ຕິ. ນນຸ ເຈຕ຺ຖ ອນາຄຕສ຺ສ ຠວສ຺ສ ຄຫຓໍ ນ ສມ຺ຠວຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຠວວເສນ ອຠິນິເວສສ຺ສ ໂຊຕິຕຕ຺ຕາຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ກາຣເຓ ປນ ຄຫິເຕ ຜລໍ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕີຕິ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອປິເຈຕ຺ຖ ອນາຄໂຕ ອທ຺ຘາ ອຕ຺ຖໂຕ ສງ຺ຄຫິໂຕ ເອວ ຍໂຕ ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອນາຄຕທ຺ຘສໍຄາຫິຕາ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາ, ຈຕຸໂວກາຣວເສນ ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມນ຺ຕິ ວິເສໂສ ອຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ປຎ຺ຈໂວກາຣວເສນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕຫີຕິ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາເຣຫິ ອາຣມ຺ມຓຠູເຕຫິ. ອຍໍ ວິປສ຺ສນາຕິ ອທ຺ຘາປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວເສນ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕວິປສ຺ສນາ. ນ ຆຏີຍຕີຕິ ນ ສມິຊ຺ຌຕິ. ມຫາ…ເປ… ອຠິນິວິຏ຺ໂຐຕິ ນ ຆຏເນ ກາຣຓມາຫ, ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ສມ຺ມສນີຍໍ ນ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອທິຏ຺ເຐສູຕິ ອນວພຸທ຺ເຘສຸ. ຈຕຸສຈ຺ຈສ຺ສ ອນຸໂພເຘນ ນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນ ສກ຺ກາ ພຸທ຺ເຘນ ຠວິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອິມິນາຕິ ມຫາສຕ຺ເຕນ. ເຕຕິ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາ. ຠວອຸປາທານຕຓ຺ຫາວເສນາຕິ ຠວອຸປາທານຕຓ຺ຫາທສ຺ສນວເສນ. ທິຏ຺ຐາວ ‘‘ຕໍສຫຄຕາ’’ຕິ ສມານໂຍຄກ຺ຂມຕ຺ຕາ. ນ ປຣຠາຄໍ ຂເນຍ຺ຍ ອຕ຺ຕນາ ອິຈ຺ຉິຕສ຺ສ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ປຣຠາເຄ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຠາວໂຕ ຈ. ເຕນາຫ ‘‘ກສ຺ສຈິ ນຕ຺ຖິຕາຍາ’’ຕິ. ປຏິນິວຕ຺ເຕສີຕິ ປຏິສໍຫຣິ. ປຏິນິວຕ຺ຕເນ ປນ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕເທຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຠິນ຺ນຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຂຓິຕຏ຺ຐານໍ.

ປຈ຺ຈຍໂຕຕິ ເຫຕຸໂຕ, ສງ຺ຂາຣໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ ເຫຕຸປຣມ຺ປຣວເສນ ຜລປຣມ຺ປຣາຍ ກິຕ຺ຕມານາຍ, ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕີຕິ ຈ ວິຈາຣຓາຍ ສງ຺ຂາເຣ ໂຂ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິເສສໂຕ ກາຣຓຠູໂຕ ສງ຺ຂາໂຣ ອຄ຺ຄຫິໂຕ, ຕໂຕ ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຏິນິວຕ຺ຕຕິ ນາມ, ນ ສພ຺ພປຈ຺ຈຍໂຕ. ເຕເນວາຫ ‘‘ນາມຣູເປ ໂຂ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ກິໍ ນາມ ເຫຕ຺ຖ ສຫຊາຕາທິວເສເນວ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ກມ຺ມູປນິສ຺ສຍວເສນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວເສນ ອຠິນິເວສສ຺ສ ໂຊຕິຕຕ຺ຕາ. ອາຣມ຺ມຓໂຕຕິ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣສງ຺ຂາຕອາຣມ຺ມຓໂຕ, ອຕີຕຠວສງ຺ຂາຕອາຣມ຺ມຓໂຕ. ອຕີຕທ຺ຘປຣິຍາປນ຺ນາ ຫິ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາ. ຕໂຕ ປຏິນິວຕ຺ຕມານໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕຠໂວປິ ປຏິນິວຕ຺ຕຕິ ນາມ. ອຸຠຍມ຺ປີຕິ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓໍ ວິປສ຺ສນາວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ. ນາມຣູປໍ ນ ອຕິກ຺ກມຕີຕິ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ອາຣມ຺ມຓຠູຕຎ຺ຈ ນາມຣູປໍ ນ ອຕິກ຺ກມຕິ ເຕນ ວິນາ ອວຕ຺ຕນໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ນາມຣູປໂຕ ປຣໍ ນ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ວິຎ຺ຎາເຓ ນາມຣູປສ຺ສ ປຈ຺ຈເຍ ໂຫນ຺ເຕຕິ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາເຓ ນາມຣູປສ຺ສ ປຈ຺ຈເຍ ໂຫນ຺ເຕ. ນາມຣູເປ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈເຍ ໂຫນ຺ເຕຕິ ນາມຣູເປ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈເຍ ໂຫນ຺ເຕ. ຈຕຸໂວກາຣປຎ຺ຈໂວກາຣຠວວເສນ ຍຖາຣຫໍ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ທ຺ວີສຸປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຈ຺ຈເຍສຸ ໂຫນ຺ເຕສູຕິ ປນ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠວວເສນ. ເອຕ຺ຕເກນາຕິ ເອວໍ ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠວເສນ ປວຕ຺ຕິຍາ. ຊາເຍຖ ວາ ອຸປປຊ຺ເຊຖ ວາຕິ ‘‘ສຕ຺ໂຕ ຊາຍຕິ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ສມຎ຺ຎາ ໂຫຕິ ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປວິນິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອຸປາທານຠູຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອິໂຕ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເອຕເທວາຕິ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓໍ ນາມຣູປ’’ນ຺ຕິ ເອຕໍ ທ຺ວຍເມວ.

ອປຣາປຣຈຸຕິປຏິສນ຺ຘີຫີຕິ ອປຣາປຣຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິທີປເກຫິ ‘‘ຈວຕິ, ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ. ປຎ຺ຈ ປທານີຕິ ‘‘ຊາເຍຖ ວາ’’ຕິອາທີນິ ປຎ຺ຈ ປທານິ. ນນຸ ຕຕ຺ຖ ປຐມຕຕິເຍຫິ ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມານິ ອຕ຺ຖໂຕ ອຠິນ຺ນານີຕິ? ສຈ຺ຈໍ, ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປານໍ ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອປຣາປຣຈຸຕິປຏິສນ຺ຘີຫີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖນ຺ຕິ ໂຍ ‘‘ເອຕ຺ຕາວຕາ’’ຕິ ປເທນ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕເມວ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ‘‘ຍທິທ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນິຍ຺ຍາເຕນ຺ໂຕ ປຸນ ວຕ຺ວາ. ອນຸໂລມປຈ຺ຈຍາກາຣວເສນາຕິ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມທສ຺ສນປຸພ຺ພກປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຘມ຺ມທສ຺ສນວເສນ. ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມານຎ຺ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາ ປຈ຺ຈຍາກາໂຣ, ໂສ ຈ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ໂຕ ສງ຺ຂາຣຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນຸໂລມນໂຕ ອນຸໂລມປຈ຺ຈຍາກາໂຣ, ຕສ຺ສ ວເສນ.

ອາປໂຕຕິ ປຣິຂາຄຕອຸທກໂຕ. ທ຺ວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຕຕ຺ຖ ວສນ຺ຕານໍ ປເວສນນິຄ຺ຄມນຜາສຸຕາຍ ອຸປໂຠຄປຣິໂຠຄວຕ຺ຖຸສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສຣີຣຈິຕ຺ຕສຸຂຕາຍ ນຄຣສ຺ສ ມນຸຎ຺ຎຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມນ຺ຕາ …ເປ… ຣມຓີຍ’’ນ຺ຕິ. ປຸພ຺ເພ ສຸຎ຺ຎຠາເວນ ອຣຎ຺ຎສທິສໍ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕໍ ຊນວາສໍ ກໂຣນ຺ເຕ ນຄຣສ຺ສ ລກ຺ຂຓປ຺ປຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ອສ຺ສ ຜີຕຎ຺ຈາ’’ຕິ.

‘‘ປຸພ຺ເພວ ໂຂ ປນສ຺ສ ກາຍກມ຺ມໍ ວຈີກມ຺ມໍ ອາຊີໂວ ຈ ສຸປຣິສຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ວຈນໂຕ ຕີຫິ ວິຣຕີຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຸພ຺ພຠາຄມຄ຺ໂຄປິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໂວຫາຣໍ ລທ຺ຘຸໍ ອຣຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຏ຺ຐງ຺ຄິກສ຺ສ ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄສ຺ສາ’’ຕິ. ວິປສ຺ສນາຍ ຈິຓ຺ຓນ຺ເຕຕິ ວິປສ຺ສນາຍ ສຎ຺ຈຣິຕຕາຍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຕາຍ ວິປສ຺ສນາຍ ຕີຣິເຕ ປຣິເຍສິເຕ. ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄທສ຺ສນນ຺ຕິ ອນຸມານາທິວເສນ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄສ຺ສ ທສ຺ສນໍ. ຕຖາ ຫິ ນິພ຺ພານນຄຣສ຺ສ ທສ຺ສນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ທິຏ຺ຐກາໂລຕິ ອຘິຄມວເສນ ທິຏ຺ຐກາໂລ. ມຄ຺ຄຜລວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປໂຣປຓ຺ຓາສ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ມາ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓໍ ປນ ເຕສໍ ວວຕ຺ຖາປກໍ. ຍາເປຕ຺ວາຕິ ຈຣາເປຕ຺ວາ.

ອວຕ຺ຕມານກຏ຺ເຐນາຕິ ພຸທ຺ຘສຸຎ຺ເຎ ໂລເກ ກສ຺ສຈິ ສນ຺ຕາເນ ອປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕວ ອຸປ຺ປາທາທິວເສນ ວຕ຺ຕມານວເສນ. ຕຖາ ຫິ ຠຄວາ ‘‘ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ, ອສຎ຺ຊາຕສ຺ສ ສຎ຺ຊເນຕາ’’ຕິອາທິເກຫິ ໂຖມິໂຕ. ປຸພ຺ພເກຫິ ມເຫສີຫິ ປຏິປນ຺ໂນ ຫິ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອິຕເຣຫິ ອນ຺ຕຣາ ເກຫິຈິ ອວຬຎ຺ຊິໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອວຬຎ຺ຊນຏ຺ເຐນ ປຸຣາຓມຄ຺ໂຄ’’ຕິ. ຌານສ຺ສາເທນາຕິ ຌານສຸເຂນ ຌານປີຕິຍາ. ສຸຠິກ຺ຂໍ ປຓີຕຘມ຺ມາມຕຕາຍ ຕິຕ຺ຕິອາວຫໍ. ປຸປ຺ຜິຕໍ ອຸປໂສຠິຕໍ. ຍາວ ທສສຫສ຺ສຈກ຺ກວາເຬຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອກິສ຺ສາ ໂລກຘາຕຸຍາ’’ຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນພຸທ຺ຘເຂຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ ຫິ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ອຕ຺ຖິ. ເອຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ໂອກາເສ.

ນຄຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.