໔. ກຬາຣຂຕ຺ຕິຍວຄ຺ໂຄ

໑. ຠູຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໑. ອຊິຕມາຓເວນາຕິ ໂສຬສສຸ ພາວຣິຍພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິຈາຣເກສຸ ‘‘ອຊິໂຕ’’ຕິ ລທ຺ຘນາເມນ ມາຓເວນ. ສງ຺ຂາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ສງ຺ຂາຕາ ປຣິຎ຺ຎາຕາ ຘມ຺ມາ ເຍສໍ ເຕ ສງ຺ຂາຕຘມ຺ມາ, ປຏິວິທ຺ຘສຈ຺ຈາ ຂີຓາສວາ. ເສກ຺ຂາ ປນ ວິປາກສ຺ສ ອປຣິຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ‘‘ສງ຺ຂາຕຘມ຺ມາ’’ຕິ ນ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເສກ຺ຂຘມ຺ມສມນ຺ນາຄເມນ ເຕ ເສກ຺ຂາ. ເຕ ປນ ກາມໍ ປຸຄ຺ຄລປຏິລາຠວເສນ ອເນກສຫສ຺ສາວ ໂຫນ຺ຕິ, ຈຕຸມຄ຺ຄເຫຏ຺ຐິມຜລຕ຺ຕຍສ຺ສ ປນ ວເສນ ຕໍສມງ຺ຄິຕາສາມຎ຺ເຎນ ນ ສຕ຺ຕຊນໂຕ ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຕ຺ຕ ຊເນ’’ຕິ ນິຍເມຕ຺ວາ ວິເສເສຕິ. ສໍກິເລສວຊ຺ຊໍ, ຕໂຕ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ວິຍ ວິເນຍ຺ຍໂລກໍ ນິປາຕິ ຣກ຺ຂຕີຕິ ນິປໂກ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ເນປກ຺ກໍ, ຎາຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເນປກ຺ກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ຕາຍ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ນິປໂກ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ປຎ຺ຫສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ປຎ຺ຫາຍ ກງ຺ຂຕິ ນາມ. ‘‘ກຖໍ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ນຸ ໂຂ ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍໍ ນ ວິໂຣເຘມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ອຊ຺ຌາສຍໍ ກງ຺ຂຕິ ນາມ. ສຸຊານນີຍຕ຺ຖປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ຈິນ຺ຕນາ ເຫຕ຺ຖ ‘‘ກງ຺ຂາ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ, ນ ວິຈິກິຈ຺ຉາຕິ. ປຫີນວິຈິກິຈ຺ໂຉ ຫິ ມຫາເຖໂຣ ອາຍສ຺ມໂຕ ອສ຺ສຊິມຫາເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກເຍວ, ວິຈິນນຠູຕໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສທິສໍ ປເນຕໍ ວີມໍສນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປຕ຺ຕໍ ອາທາຍ ຈຣນ຺ໂຕຕິ ປພ຺ພຊິຕຠາວລກ຺ຂຓໍ. ຘມ຺ມເສນາປຕິຠາເວນ ວາ ມມ ປຕ຺ຕຘມ຺ມເທສນາວາຣໍ ອາທາຍ ຈຣນ຺ໂຕຕິ ເອວໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ຊາຕນ຺ຕິ ຍຖາຣຫໍ ປຈ຺ຈຍໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຎ຺ຫພ຺ຍາກຣຓໍ ອຸປຏ຺ຐາສີຕິ ປຎ຺ຫສ຺ສ ພ຺ຍາກຣຓຕາ ປຏິຠາສິ. ‘‘ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ປາໂຐ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ‘‘ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕໍ ‘‘ຠູຕນ຺ຕິ…ເປ… ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິມາຍ ປາຬິຍາ ນ ສເມຕິ, ຕສ຺ມາ ຍຖາທສ຺ສິຕປາໂຐ ເອວ ຍຸຕ຺ໂຕ. ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ນິພ຺ພິທາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍາຕິ ສມິຕາເປກ຺ຂຘມ຺ມວສາ ປທໍ ວທນ຺ຕິ. ອາຫາຣສມ຺ຠວນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍເຫຕຸກໍ. ເສກ຺ຂປຏິປທາ ກຖິຕາ ‘‘ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ. ເອສ ນໂຍ ນິໂຣຘວາເຣປິ. ນິພ຺ພິທາຕິ ກຣເຓ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ, ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາຕິ ກຣເຓ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສພ຺ພານິ ກາຣຓວຈນານີ’’ຕິ. ອນຸປາທາຕິ ອນຸປາທາຍ. ຠູຕມິທນ຺ຕິອາທິມາຫ ສພ຺ພສຸຕ຺ຕໍ ອາຫຈ຺ຈຠາສິຕໍ ຊິນວຈນເມວ ກໂຣນ຺ໂຕ.

ຠູຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ກຬາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໒. ຕສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ນາມໍ ຊາຕິສມຸທາຄຕໍ. ນິວຕ຺ໂຕຕິ ປຸພ຺ເພ ວຏ຺ຏໂສຕສ຺ສ ປຏິໂສຕໍ ຄນ຺ຕຸໍ ອາຣທ຺ໂຘ, ຕໍ ອວິສຫນ຺ໂຕ ອນຸໂສຕເມວ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ, ຕໂຕ ນິວຕ຺ໂຕ ປຣິກ຺ເລສວິຘເມ ອສໍສຏ຺ໂຐ ວິຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈຕນາຕິ ວາ ອສ຺ສາໂສ. ຫີນາຍາວຕ຺ຕນໍ ນາມ ກາເມສຸ ສາເປກ຺ຂຕາຍ, ຕຕ຺ຖ ຈ ນິຣເປກ຺ຂຕາ ຕຕິຍມຄ຺ຄາຘິຄເມນາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕໂຍ ມຄ຺ເຄ’’ຕິອາທິມາຫ. ສາວກປາຣມີຎາຓໍ ເຖຣສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕາຘິຄເມນ ນິປ຺ຜນ຺ນໍ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ຕໍ ອຸປຣິມໂກຏິຍາ ອສ຺ສາໂສ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຸຄ຺ຆາຏິຕາຕິ ວິວຏາ, ວູປສມິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ. ວິຈິກິຈ຺ຉາຠາວນ຺ຕິ ນິພ຺ເພມຕິກຕໍ.

ນ ເອວໍ ພ຺ຍາກຕາຕິ ‘‘ຂີຓາ ຊາຕີ’’ຕິອາທິກາ ເອວໍ ອຸຕ຺ຕານກໍ ນ ພ຺ຍາກຕາ, ປຣິຍາເຍນ ປນ ພ຺ຍາກຕາ. ເກນຈີຕິ ເກນຈິປິ ກາຣເຓນ. ເອວໍ ອຸຕ຺ຕານກໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ.

ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຂຍາຕິ ຕສ຺ສ ກມ຺ມຠວສງ຺ຂາຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາຍ ສຫກາຣິຕາຍໍ ສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ຂຍາ ອນຸປ຺ປາທາ ນິໂຣຘາ. ຂີຓສ຺ມິນ຺ຕິ ຂີເຓ. ອນຸປ຺ປາທນິໂຣເຘນ ນິຣຸທ຺ເຘ ຊາຕິຍາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕ ປຈ຺ຈເຍ. ຊາຕິສງ຺ຂາຕໍ ຜລໍ ຂີຓໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕໍ ອາປາທິຕນ຺ຕິ. ວິທິຕໍ ຎາຕໍ. ອາຊານາຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈໍ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ເຄຫິ ຎາຕໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາວ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ອຎ຺ຎາ ອຄ຺ຄມຄ຺ໂຄ. ຕທຸປຈາເຣນ ອຄ຺ຄຜລໍ ອິຘ ‘‘ອຎ຺ຎາ’’ ນາມ. ປຈ຺ຈໂຍຕິ ຠວູປປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ.

ເມຕິ ມຍາ. ອຎ຺ຎາສິ ອາກາຣຄ຺ຄຫເຓນ ຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ຊານາຕິ. ເຕນາຕິ ຠຄວຕາ. ພ຺ຍາກຣຓໍ ອນຸໂມທິຕໍ ປຎ຺ຫພ຺ຍາກຣຓສ຺ສ ວິສຍກຕຠາວໂຕ.

ອຍມສ຺ສ ວິສໂຍຕິ ອຍໍ ເວທນາ ອສ຺ສ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສວິສໂຍ ຕຕ຺ຖ ວິສຍຠາເວນ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ກິຎ຺ຈາປີຕິ ກິຎ຺ຈາປິ ສຸຂາ ເວທນາ ຐິຕິສຸຂາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ວິປຣິຓາມສຸຂາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ ຎາຓສຸຂາ. ວິປຣິຓາມໂກຏິຍາຕິ ອນິຈ຺ຈຠາເວນ ສພ຺ພາວ ເວທນາ ທຸກ຺ຂາ ນາມ. ສຸຂປຏິກ຺ເຂປໂຕປິ ຫິ ສຸຂປີຕິຍາ ຜຣຓຕາຍ ສຸຂາຕິ ຕິກ຺ຂມຕ຺ເຕນ ວິປຣິຓາມທຸກ຺ຂາຕິ ວິປຣິຓາມໂຕ ອຠາວາຘິຄເມນ ສຸຂນິໂຣຘກ຺ຂຓມຕ຺ເຕນ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ປປຎ຺ຈສູທນິຍໍ ‘‘ສຸຂາຍ ເວທນາຍ ອຕ຺ຖິຠາໂວ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. ສຸຂກາໂມ ທຸກ຺ຂໍ ຕິຕິກ຺ຂຕິ. ອປຣິຎ຺ຎາຕວຕ຺ຖຸການຎ຺ຫິ ສຸຂເວທນຸປຣໂມ ທຸກ຺ຂໂຕ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຕສ຺ມາຍມຕ຺ໂຖ ວິໂຍເຄນ ທີເປຕພ຺ໂພ. ‘‘ທຸກ຺ຂາ ວິປຣິຓາມສຸຂາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຖາຈາຫ ປປຎ຺ຈສູທນິຍໍ ‘‘ທຸກ຺ຂາຍ ເວທນາຍ ນຕ຺ຖິຠາໂວ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. ທຸກ຺ຂເວທນຸປຣໂມ ຫິ ວຸຕ຺ຕານໍ ສຸຂໂຕ ອຸປຏ຺ຐາຕິ ເອວາຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ໂຍຄສ຺ສ ວູປສເມນ ‘‘ອໂຫ ສຸຂໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ມຊ຺ຌຕ຺ຕເວທນາຍ ຊານນຠາໂວ ຍາຖາວໂຕ ອວພຸຊ຺ຌນໍ ສຸຂໍ. ອທຸກ຺ຂມສຸຂາປິ ເວທນາ ວິຊານນ຺ຕສ຺ສ ສຸຂໍ ໂຫຕິ ຕສ຺ສ ສຸຂຸມຕາຍ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາວໂຕ. ຍຖາ ຣູປາຣູປຘມ຺ມານໍ ສລກ຺ຂຓໂຕ ສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓໂຕ ຈ ສມ຺ມເທວ ອວໂພໂຘ ປຣມໍ ສຸຂໍ. ເຕນາຫ –

‘‘ຍໂຕ ຍໂຕ ສມ຺ມສຕິ, ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ;

ລຠຕີ ປີຕິປາໂມຊ຺ຊໍ, ອມຕໍ ຕໍ ວິຊານຕ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໓໗໔);

ອຎ຺ຎາຓທຸກ຺ຂາຕິ ອຊານນຠາໂວ ອທຸກ຺ຂມສຸຂາເວທນາຍ ທຸກ຺ຂໍ. ສມ຺ມາ ວິຠາຄຊານນສຠາໂວ ຎາຓສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ. ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຫິ ຎາຓູປນິສ຺ສຍາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ ປສຕ຺ຖາກາຣາ, ຍໂຕ ສາ ອິຏ຺ຐາ ເຈວ ອິຏ຺ຐຜລາ ຈາຕິ. ອຊານນຠາໂວຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕວິປຣິຍາເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ‘‘ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວິທິໂຕ’’ຕິ ປາຬິ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ວິທິຕນ຺ຕິ ປທຸທ຺ຘາໂຣ ກໂຕ, ຕໍ ອຕ຺ຖທສ຺ສນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ເວທນາປຣິຈ຺ເຉທຊານເນຕິ ‘‘ຕິສ຺ໂສ ອິມາ ເວທນາ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ຊານເນ. ອຎ຺ຎາສີຕິ ກທາ ອຎ຺ຎາສິ? ອິມສ຺ມິໍ ເທສນາກາເລຕິ ວທນ຺ຕິ, ປຏິເວຘກາເລຕິ ປນ ຍຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາປຏິວິທ຺ຘາ ຫິ ເວທນາ ອິຘ ເຖເຣນ ເທສິຕາຕິ. ອິມິນາ ກາຣເຓນາຕິ ‘‘ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ເວທນານໍ ອນິຈ຺ຈຕາຍ ທຸກ຺ຂຠາວຊານນສງ຺ຂາເຕນ ກາຣເຓນ. ຕໍນິມິຕ຺ຕໍ ຫິສ຺ສ ເວທນາສຸ ຕຓ຺ຫາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອຕິປ຺ປປຎ຺ໂຈຕິ ອຕິວິຕ຺ຖາໂຣ. ທຸກ຺ຂສ຺ມິໍ ອນ຺ໂຕຄຘໍ ທຸກ຺ຂປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ເວທຍິຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ສງ຺ຂາຣທຸກ຺ຂຠາວໂຕ. ຎາຕມຕ຺ເຕຕິ ຍາຖາວໂຕ ອວພຸຊ຺ຌນມຕ຺ເຕ. ຕຓ຺ຫາ ນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕິ.

ກຖໍ ວິໂມກ຺ຂາຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາເຠເທສຸ ວິມຸຕ຺ຕາ. ເຫຕຸມ຺ຫິ ເຈຕໍ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ເຫຕຸອຕ຺ເຖນ ກຣຓວຈເນນ ອຕ຺ຖມາຫ ‘‘ກຕເຣນ ວິໂມກ຺ເຂນາ’’ຕິ. ກຣຓຕ຺ເຖປິ ວາ ເອຕໍ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຠິນິເວໂສຕິ ວິປສ຺ສນາຣມ຺ໂຠ. ພຫິທ຺ຘາຘມ຺ມາປິ ທຏ຺ຐພ຺ພາເຍວ ສພ຺ພສ຺ສປິ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍສ຺ສ ປຣິຊານິຕພ຺ພໂຕ. ຎາຓໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ. ເຕຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສງ຺ຂາເຣ. ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາຕິ ສລກ຺ຂຓໂຕ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ. ພຫິທ຺ຘາ ໂອຕາເຣຕີຕິ ພຫິທ຺ຘາສງ຺ຂາເຣສຸ ຎາຓໍ ໂອຕາເຣຕິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ໂອຕາເຣຕີຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສຕິ. ຕຕ຺ຣ ຕສ຺ມິໍ ຈຕຸກ຺ເກ. ເຕສໍ ວວຕ຺ຖານກາເລຕິ ເຕສໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສງ຺ຂາຣານໍ ວິປສ຺ສນາກາເລ.

ສພ຺ພຸປາທານກ຺ຂຍາຕິ ສພ຺ພໂສ ອຸປາທານານໍ ຂຍາ. ກາມໍ ທິຏ຺ຐິສີລພ຺ພຕອຕ຺ຕວາທຸປາທານານິ ປຐມມຄ຺ເຄເນວ ຂີຍນ຺ຕິ, ກາມຸປາທານໍ ປນ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນາຕິ ຕສ຺ສ ວເສນ ‘‘ສພ຺ພຸປາທານກ຺ຂຍາ’’ຕິ ວທນ຺ໂຕ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ອຣຫຕ຺ຕປຕ຺ຕິໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອາສວາ ນານຸສ຺ສວນ຺ຕີ’’ຕິ. ສໂຕຕິ ອິມິນາ ສຕິເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈກ຺ຂຸໂຕ ຣູເປ ສວນ຺ຕີຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວີຖິຍໍ ຕທນຸຄຕມໂນວິຎ຺ຎາຓວີຖິຍຎ຺ຈ ຣູປາຣມ຺ມຓາ ອາສວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ຕຕ຺ຖ ກຸສລາທີນມ຺ປິ ປວຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖິ, ກາມາສວາທໂຍ ເອວ ວຓໂຕ ຍູສໍ ວິຍ ປຄ຺ຆຣຓກອສຸຈິຠາເວນ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ຕຖາ ເສສວາເຣສຸ. ເຕນາຫ ‘‘ເອວ’’ນ຺ຕິອາທິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ເອວ ‘‘ອາສວາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ປຄ຺ຆຣຓກອສຸຈິມ຺ຫິ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ອາສວສທ຺ໂທ. ‘‘ອຕ຺ຕານໍ ນາວຊານາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ໂອມານປຫານໍ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ເຕນ ອາສເວສຸ ສມຸທາຍຸປລກ຺ຂຓໍ ກຖິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ຫິ ເສຍ຺ຍມານາທິປ຺ປຫາເນນ ວິນາ ຫີນມານໍເຍວ ປຊຫຕິ. ປຊານນາຕິ ‘‘ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕປຊານນສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕີຕິ.

ສຣູປເຠທໂຕປີຕິ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິມາຓປຣິຈ຺ເຉທໂຕປິ. ອິທໍ ຠຄວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິທນ຺ຕິ ຈ ‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ’’ຕິອາທິວຈນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ.

ອສມ຺ຠິນ຺ນາຍ ເອວາຕິ ຍຖານິສິນ຺ນາຍ ເອວ, ອວຸຏ຺ຐິຕາຍ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຄ຺ຄລໂຖມນຕ຺ຖນ຺ຕິ ເທສນາກຸສລານໍ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣາທີນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ປສໍສນຕ຺ຖໍ ອຸກ຺ກໍສນຕ຺ຖໍ. ຘມ຺ມໂຖມນຕ຺ຖນ຺ຕິ ປຏິປຕ຺ຕິຘມ຺ມສ຺ສ ປສໍສນຕ຺ຖໍ. ເຕປີຕິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣາທໂຍ ຠິກ຺ຂູປິ. ຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄາຫກາ ຠິກ຺ຂູ. ອຕ຺ເຖຕິ ສີລາທິອຕ຺ເຖ. ຘມ຺ເມຕິ ປາຬິຘມ຺ເມ.

ອສ຺ສາຕິ ຠຄວໂຕ. ອານຸຠາວໍ ກຣິສ຺ສຕິ ‘‘ທິວສຎ຺ເຈປິ ຠຄວາ’’ຕິອາທິນາ. ນນ຺ຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ. ອຫມ຺ປິ ຕເຖວ ໂຖເມສ຺ສາມິ ‘‘ສາ ຫິ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິອາທິນາ. ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສີຕິ ເອວໍ ວກ຺ຂມາເນນ ຘມ຺ມທາຍາທເທສນາຍ ຈິນ຺ຕິຕາກາເຣນ ຈິນ຺ເຕສິ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຖາ’’ຕິອາທິ. ເອກຊ຺ຌາສຍາຍາຕິ ສມານາຘິປ຺ປາຍາຍ. ມຕິຍາຕິ ປຎ຺ຎາຍ. ອຍໍ ເທສນາ ອຄ຺ຄາຕິ ຠຄວາ ຘມ຺ມເສນາປຕິໍ ຄຸຓໂຕ ເອວໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປກາເສຕ຺ວາຕິ ຄຸຓໂຕ ປາກຏໍ ປຎ຺ຎາຕໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພສາວເກຫິ ເສຏ຺ຐຠາເວ ຐເປຕຸກາໂມ. ຈິຕ຺ຕຄຕິຍາ ຈິຕ຺ຕວເສນ ກາຍສ຺ສ ປຣິຓາມເນນ ‘‘ອຍໍ ກາໂຍ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຍ ໂຫຕູ’’ຕິ ກາຍສມານຄຕິກຕ຺ຕາຘິຏ຺ຐາເນນ. ກຖໍ ປນ ກາໂຍ ທນ຺ຘປ຺ປວຕ຺ຕິໂກ ລຫຸປຣິວຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ສມານຄຕິໂກ ໂຫຕີຕິ? ນ ສພ຺ພຖາ ສມານຄຕິໂກ. ຍເຖວ ຫິ ກາຍວເສນ ຈິຕ຺ຕວິປຣິຓາມເນ ຈິຕ຺ຕໍ ສພ຺ພຖາ ກາເຍນ ສມານຄຕິກໍ ໂຫຕິ. ນ ຫິ ຕທາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຠາວສິທ຺ເຘນ ອຕ຺ຕໂນ ຂເຓນ ອວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ທນ຺ຘວຸຕ຺ຕິກສ຺ສ ຣູປຘມ຺ມສ຺ສ ຂເຓນ ວຕ຺ຕິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ‘‘ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຍໍ ກາໂຍ ວິຍ ໂຫຕູ’’ຕິ ປນາຘິຏ຺ຐາເນນ ທນ຺ຘຄຕິກສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕນໂຕ ຍາວ ອິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານປ຺ປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ຕາວ ກາຍຄຕິອນຸໂລເມເນວ ຫຸຕ຺ວາ ສນ຺ຕານວເສນ ປວຕ຺ຕມານໍ ຈິຕ຺ຕໍ ກາຍຄຕິຍາ ປຣິຓາມິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ເອວໍ ‘‘ອຍໍ ກາໂຍ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຍ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາເນນ ປເຄວ ສຸຂລຫຸສຎ຺ຎາຍ ສມ຺ປາທິຕຕ຺ຕາ ອຠາວິຕິທ຺ຘິປາທານໍ ວິຍ ທນ຺ຘໍ ອວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຍຖາ ລຫຸກຕິປຍຈິຕ຺ຕວາເຣເຫວ ອິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານປ຺ປຕິ ໂຫຕິ, ເອວໍ ປວຕ຺ຕຣູປຕາ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ.

ອຘິປ຺ປາຍານຸຣູປເມວ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ໂຖມນາຍ ກຕຕ຺ຕາ. ອິທໍ ນາມ ອຕ຺ຖຊາຕໍ ຠຄວາ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສຕີຕິ ປຸພ຺ເພ ມຍາ ອວິທິຕໍ ອປສ຺ສໍ. ອາສຍຊານນຕ຺ຖນ຺ຕິ ‘‘ເອວໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ເຕນ ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສໂຍ ຄຫິໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍຊານນຕ຺ຖໍ. ທຸຕິຍໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຠຄວາ ປຐມໍ ປຎ຺ຫໍ ອນຸໂມທິ ທຸຕິຍໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ເຕເນວ ປຐມປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊນສ຺ສ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຠາວໂຕ.

ເອຕໍ ອໂຫສີຕິ ເອຕໍ ປຣິວິຕກ຺ກນໍ ອໂຫສິ. ອສ຺ສາຕິ ກຬາຣຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ຘມ຺ເມ ທຫຕີຕິ ຘມ຺ມຘາຕຸ, ສາວກປາຣມີຎາຓໍ, ສາວກວິສເຍ ຘມ຺ເມ ທຫຕິ ຍາຖາວໂຕ ອຊິເຕ ກຕ຺ວາ ຐເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ຘມ຺ມຘາຕູ’’ຕິອາທິ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓຄຕິກເມວ ວິສເຍ. ໂຄຈຣຘມ຺ເມຕິ ໂຄຈຣຠູເຕ ເຎຍ຺ຍຘມ຺ເມ.

ກຬາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ຎາຓວຕ຺ຖຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໓. ຎາຓເມວ ຎາຓວຕ຺ຖຸ ສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ກາຣຓຠາວໂຕ. ຈຕູສູຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈສ຺ສ ໂພຘນວເສນ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕູສຸ ຎາເຓສຸ. ປຐມນ຺ຕິ ‘‘ຊຣາມຣເຓ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ, ເຍນ ຘາຣຓປຣິຈຍມນສິກາຣວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ຄຓ຺ຫິ. ສນ຺ນິຈຍຎາຓມຍໍ ສວນມຍໍ ນາມຕ຺ເວວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສຠາວໂຕ ປຈ຺ຈຍໂຕ ຈສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນຎາຓໍ ສມ຺ມສນຎາຓໍຕ຺ເວວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຊຣາມຣຓສີເສນ ເຈຕ຺ຖ ຊຣາມຣຓວນ຺ໂຕວ ຘມ຺ມາ ຄຫິຕາ. ປຏິເວຘຎາຓນ຺ຕິ ອສມ຺ໂມຫໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌນຎາຓໍ. ອິມິນາ ຘມ຺ເມນາຕິ ເຫຕຸມ຺ຫິ ກຣຓວຈນໍ. ອິມສ຺ສ ຫິ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຘິຄມເຫຕຸ ອຍໍ ອຣິໂຍ ອຕີຕານາຄເຕ ນເຍນປິ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ເມ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ. ມຄ຺ຄຎາຓເມວ ປນ ອຕີຕານາຄເຕ ນຍນສທິສໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ມຄ຺ຄຎາຓຘມ຺ເມນ ວາ’’ຕິ ທຸຕິຍວິກປ຺ໂປ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອວຎ຺ຫິ ‘‘ອກາລິກ’’ນ຺ຕິ ສມຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ.

ຎາຓຈກ຺ຂຸນາ ທິຏ຺ເຐນາຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸຠູເຕນ ຎາຓຈກ຺ຂຸນາ ອສມ຺ໂມຫປຏິເວຘວເສນ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທິຏ຺ເຐນ. ປຎ຺ຎາຍ ວິທິເຕນາຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ຕເຖວ ວິທິເຕນ. ຍສ຺ມາ ຕຖາ ທິຏ຺ຐໍ ວິທິຕໍ ສພ຺ພໂສ ປຕ຺ຕໍ ມຫາອຸປາໂຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຣິໂຍຄາຬ຺ເຫນາ’’ຕິ. ທິຏ຺ເຐນາຕິ ວາ ທສ຺ສເນນ, ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຐິເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິທິເຕນາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ວິທິຕ຺ວາ ປາກຏານິ ກຕ຺ວາ ຐິເຕນ. ອກາລິເກນາຕິ ນ ກາລນ຺ຕຣວິປາກທາຍິນາ. ປຕ຺ເຕນາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ປຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ຘມ຺ມໍ ປຕ຺ເຕນ. ປຣິໂຍຄາຬ຺ເຫນາຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ເມ ປຣິໂຍຄາຫິຕ຺ວາ ຐິເຕນ. ອຕີຕານາຄເຕ ນຍໍ ເນຕີຕິ ອຕີເຕ ຈ ອນາຄເຕ ຈ ນຍໍ ເນຕິ ຫຣຕິ ເປເສຕິ. ອິທໍ ປນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓສ຺ສ ກິຈ຺ຈໍ, ສຕ຺ຖາຣາ ປນ ມຄ຺ຄຎາຓໍ ອຕີຕານາຄເຕ ນຍນສທິສໍ ກຕໍ ຕໍມູລກຕ຺ຕາ. ອຕີຕມຄ຺ຄສ຺ສ ຫິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ມຄ຺ຄຎາຓໍ ນຍນສທິສໍ ກຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ປນ ນຍໍ ເນຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ເອຕ຺ຖ ຈາ’’ຕິອາທິ. ຍຖາ ປນ ເຕນ ນຍໍ ເນຕິ. ຕໍ ອາກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍ ໂຂ ເກຈີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ນຍນຸປ຺ປາທນໍ ນຍຎາຓສ຺ເສວ ປວຕ຺ຕິວິເສໂສ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓສ຺ສ ກິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ‘‘ອິມິນາຕິ ມຄ຺ຄຎາຓຘມ຺ເມນ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ທຸວິຘໍ ປນ ມຄ຺ຄຜລຎາຓໍ ສມ຺ມສນຎາຓປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຍ ມູລກາຣຓໍ, ນ ນຍນສ຺ສາຕິ ທຸວິເຘນ ຎາຓຘມ຺ເມນາຕິ ນ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຕຖາ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມສ຺ສ ຎາຕຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄຜລສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວາ ຘມ຺ມສ຺ສ ສຈ຺ຈປຏິເວຘສມ຺ປໂຍຄໍ ຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ນຍນໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ເຕນ ‘‘ອິມິນາ ຘມ຺ເມນາ’’ຕິ ຎາຓສ຺ສ ວິສຍຠາເວນ ຎາຓສມ຺ປໂຍເຄນ ຕທຎາເຕນາຕິ ຈ ອຕ຺ໂຖ ນ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອນຸອເຍຕິ ຘມ຺ມຎາຓສ຺ສ ອນຸຣູປວເສນ ອເຍ ພຸຊ຺ຌນຎາເຓ ທິຏ຺ຐານໍ ອທິຏ຺ຐານຍນໂຕ ອທິຏ຺ຐສ຺ສ ທິຏ຺ຐຕາຍ ຎາປນໂຕ ຈ. ເຕນາຫ ‘‘ຘມ຺ມຎາຓສ຺ສ ອນຸຄມເນ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ. ຂີຓາສວສ຺ສ ເສກ຺ຂຠູມິ ນາມ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄກ຺ຂໂຓ. ກສ຺ມາ ປເນຕໍ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ‘‘ເອວໍ ຊຣາມຣຓໍ ປຊານາຕີ’’ຕິອາທິນາ ວຕ຺ຕມານວເສນ ເທສນາຍ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ.

ຎາຓວຕ຺ຖຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ທຸຕິຍຎາຓວຕ຺ຖຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໔. ສຕ຺ຕຣີຕິ ຕ-ກາຣສ຺ສ ຣ-ກາຣາເທສໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕ຺ຕຕິສທ຺ເທນ ວາ ສມານຕ຺ໂຖ ສຕ຺ຕຣິສທ຺ໂທ. ພ຺ຍຎ຺ຊນຣຸຈິວເສນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ຠຓນ຺ຕີຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນຠາຓກາ. ເຕນາຫ ‘‘ພຫຸພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ຕິຏ຺ຐຕິ ຕຕ຺ຖ ຜລໍ ຕທາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຕາຍາຕິ ຐິຕິ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນລກ຺ຂຓສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ຐິຕິ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິ. ອຖ ວາ ຘມ຺ໂມຕິ ກາຣຓໍ, ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມສ຺ສ ໂຍ ຐິຕິສຠາໂວ, ໂສວ ຘມ຺ມໂຕ ອຎ຺ໂຎ ນຕ຺ຖີຕິ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິ, ປຈ຺ຈໂຍ. ຕຕ຺ຖ ຎາຓໍ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓໍ. ເຕນາຫ ອາຍສ຺ມາ ຘມ຺ມເສນາປຕິ – ‘‘ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄເຫ ປຎ຺ຎາ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓ’’ນ຺ຕິ (ປຏິ. ມ. ມາຕິກາ ໔). ຕຖາ ຈາຫ ‘‘ປຈ຺ຈຍາກາເຣ ຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມານນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຘມ຺ມານໍ. ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐິຕິກາຣຓຕ຺ຕາຕິ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕາຍ ຐິຕິຍາ ກາຣຓຕ຺ຕາ. ‘‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອທ຺ຘຕ຺ຕເຍ ອນ຺ວຍພ຺ຍຕິເຣກວເສນ ປວຕ຺ຕິຍາ ຉພ຺ພິຘສ຺ສ ຎາຓສ຺ສ. ຂໂຍ ນາມ ວິນາໂສ, ໂສວ ເຠໂທຕິ. ວິຣຊ຺ຊນໍ ປລຸຊ຺ຊນໍ. ນິຣຸຊ຺ຌນໍ ອນ຺ຕຣຘານໍ. ເອເກກສ຺ມິນ຺ຕິ ຊຣາມຣຓາທີສຸ ເອເກກສ຺ມິໍ. ປຸພ຺ເພ ‘‘ຍຖາຠູຕຎາຓ’’ນ຺ຕິ ຕຣຸຓວິປສ຺ສນໍ ອາຫ. ຕສ຺ມາ ອິຘາປິ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓໍ ວິປສ຺ສນາຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ວິປສ຺ສນາປຏິວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທຸຕິຍຎາຓວຕ຺ຖຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໕. ເທສນໍ ໂອສາເປສີຕິ ຍຖາຣທ຺ຘກຖໍ ຐເປສິ. ຕຕ຺ຖ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ທິຏ຺ຐິຄຕິກສ຺ສ ລທ຺ຘິຍາ ຠິນ຺ທນວເສນ ອຸປຣິ ກເຖຕຸກາໂມ. ພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ເທສນາວາຣໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທາເປຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ໂກຈິ ນຕ຺ຖິ. ເຕນາຫ ‘‘ທິຏ຺ຐິຄຕິກສ຺ສ ໂອກາສທານຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ. ທຸປ຺ປຎ຺ໂຫ ເອໂສ ສຕ຺ຕູປລທ຺ຘິຍາ ປຸຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ. ສຕ຺ຕູປລທ຺ຘິວາທປເທນາຕິ ‘‘ສຕ຺ໂຕ ຊີໂວ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕທິຏ຺ຐິທີປກປທວເສນ. ວທນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ວາໂທ. ທິຏ຺ຐິ-ສທ຺ໂທ ປນ ທ຺ວຍສງ຺ຄຫິໂຕ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ປນ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນາຕິ ອາຫ ‘‘ອຣິຍມຄ຺ຄວາໂສ’’ຕິ. ອຍໍ ທິຏ຺ຐີຕິ ອນຎ຺ເຎ ສຣີຣຊີວາຕິ ທິຏ຺ຐິ. ‘‘ຊີໂວ’’ຕິ ຈ ຊີວິຕເມວ ວທນ຺ຕິ. ວຏ຺ຏນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ ວຏ຺ຏໍ. ນິໂຣເຘນ຺ໂຕຕິ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕໍ ອາປາເທນ຺ໂຕ. ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕຕິ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ ປາປເນນ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ. ຕເທຕໍ ມຄ຺ເຄນ ນິໂຣເຘຕພ຺ພໍ ວຏ຺ຏໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ວິນາສໍ ອຠາວໍ ປຕ຺ວາ ສພ຺ພໂສ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ເອວໍ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິຍາ ຄຫິຕາກາຣສ຺ສ ສມ຺ຠເວ ສຈ຺ຈຠາເວ ສຕິ. ນ ໂຫຕີຕິ ສາຕ຺ຖໂກ ນ ໂຫຕິ.

ຄຈ຺ຉຕີຕິ ສຣີຣໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ວິວຏ຺ເຏນ຺ໂຕຕິ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ກໂຣນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິວຏ຺ເຏຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ ນິຈ຺ຈສ຺ສ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ປາເປຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ວິຊ຺ຌຕິ ອສມາຫິຕປຸຄ຺ຄລເສວນວເສນ ຕຖາ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອປ຺ປທານວເສນ ຈ ປຊຫິຕພ຺ພາປຊຫນວເສນ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ວິຊ຺ຌຕິ. ວິສູກມິວາຕິ ກຓ຺ຑໂກ ວິຍ. ນ ເກວລໍ ອນນຸວຕ຺ຕໂກວ, ອຖ ໂຂ ວິໂຣໂຘປິ ‘‘ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ປວຕ຺ຕນຘມ຺ມຕາຍ ວິຎ຺ຎາປນໂຕ. ວິຣູປໍ ພີຠຈ຺ຉໍ ຜນ຺ທິຕໍ ວິປ຺ຜນ຺ທິຕໍ. ປຓ຺ຓປຸປ຺ຜຜລປລ຺ລວານໍ ອວຕ຺ຖຸຠູໂຕ ຕາໂລ ເອວ ຕາລາວຕ຺ຖຸ ‘‘ອສິເວ ສິວາ’’ຕິ ໂວຫາໂຣ ວິຍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ຕາລວຕ຺ຖຸກຕານີ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ, ອວຕ຺ຖຸຠູຕຕາຍ ຕາໂລ ວິຍ ກຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ມຕ຺ຖກຈ຺ຉິນ຺ນຕາໂລ ວິຍາ’’ຕິ. ອນຸອຠາວນ຺ຕິ ວິນາສໍ.

ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ທຸຕິຍອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໖. ອິຕິ ວາຕິ ເອວໍ ວາ. ຊຣາມຣຓສ຺ສ ເຈວ ຊຣາມຣຓສາມິກສ຺ສ ຈ ຂຓວເສນ ໂຍ ວເທຍ຺ຍ. ອວິສາຣທຘາຕຸໂກ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອຈ຺ເຉກຕາຍ ມງ຺ກຸຠາເວນ ຊາໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີ’’ຕິ.

ທຸຕິຍອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ນຕຸມ຺ຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໗. ນ ຕຸມ຺ຫາກນ຺ຕິ ກາຍສ຺ສ ອນຕ຺ຕນິຍຠາວທສ຺ສນເມວ ປເນຕນ຺ຕິ ຍາ ຕສ຺ສ ອນຕ຺ຕນິຍຕາ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຕ຺ຕນິ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ນ ອຕ຺ຕນິຍໍ, ປຣກິຍໍ ນາມ ສິຍາຕິ, ຕມ຺ປິ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ນາປິ ອຎ຺ເຎສ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ນຍິທໍ ປຸຣາຓກມ຺ມເມວາຕິ ‘‘ອິທໍ ກາໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕສຣີຣໍ ປຸຣາຓກມ຺ມເມວ ນ ໂຫຕິ. ນ ຫິ ກາໂຍ ເວທນາສຠາໂວ. ປຈ຺ຈຍໂວຫາເຣນາຕິ ກາຣໂຓປຈາເຣນ. ອຠິສງ຺ຂຕນ຺ຕິອາທິ ນປຸໍສກລິງ຺ຄວຈນໍ. ປຸຣິມລິງ຺ຄສຠາຄຕາຍາຕິ ‘‘ປຸຣາຓມິທໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕປຸຣິມນປຸໍສກລິງ຺ຄສຠາຄຕາຍ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາຠິມຸເຂຫິ ສເມຈ຺ຈ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກໂຕ ອຠິສງ຺ຂໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ປຈ຺ຈເຍຫິ ກໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ. ອຠິສຎ຺ເຈຕຍິຕນ຺ຕິ ຕຖາ ອຠິສງ຺ຂຕຕ຺ຕສງ຺ຂາເຕນ ອຠິມຸຂຠາເວນ ເຈຕຍິຕໍ ປກປ຺ປິຕໍ, ປວຕ຺ຕິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຈຕນາວຕ຺ຖຸໂກຕິ ເຈຕນາເຫຕຸໂກ. ເວທນິຍນ຺ຕິ ເວທນາຍ ຫິຕໍ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓຠາເວນ ເວທນາຍ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ເວທນິຍວຕ຺ຖູ’’ຕິ.

ນຕຸມ຺ຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ເຈຕນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໘. ຍຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ-ສທ຺ໂທ ອຏ຺ຐາເນ. ເຕນ ເຈຕນາຍ ວິຍ ປກປ຺ປານານຸສຍານມ຺ປິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຐິຕິຍາ ວກ຺ຂມານໍເຍວ ອວິສິຏ຺ຐໍ ອາຣມ຺ມຓຠາວໍ ໂຊເຕຕິ. ກາມໍ ຕີສຸປິ ປເທສຸ ‘‘ປວຕ຺ເຕຕິ’’ອິຈ຺ເຈວ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ, ວຕ຺ຕນຕ຺ໂຖ ປນ ເຈຕນາທີນໍ ຍຖາກ຺ກມໍ ເຈຕຍນປກປ຺ປນານຸສຍນຣູໂປ ວິສິຏ຺ຐຏ຺ໂຐ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເຕຠູມກກຸສລາກຸສລເຈຕນາ ຄຫິຕາ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈຍນິທ຺ຘາຣຓເມຕນ຺ຕິ. ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິກປ຺ປາ ຄຫິຕາ ຍຖາຣຫນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຏ຺ຐສຸປິ ຫິ ໂລຠສຫຄຕຈິຕ຺ເຕສຸ ຕຓ຺ຫາກປ຺ໂປ, ຕຕ຺ຖ ຈຕູສ຺ເວວ ທິຏ຺ຐິກປ຺ໂປຕິ. ກາມໍ ອນຸສຍາ ໂລກິຍກຸສລເຈຕນາສຸປິ ອນຸເສນ຺ຕິເຍວ, ອກຸສເລສຸ ປນ ປວຕ຺ຕິ ປາກຏາຕິ ‘‘ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ເຈຕນານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຫຊາຕໂກຏິຍາຕິ ອິທໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາປິ ກາມຣາຄາທໂຍ ອນຸສຍາວ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຕໍສທິສຕາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ກາລເຠເທນ ລກ຺ຂຓປ຺ປເຠໂທ ອຕ຺ຖີຕິ. ອນາຄຕາ ເອວ ຫິ ກາມຣາຄາທໂຍ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ‘‘ອນຸສຍາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອຣຫນ຺ຕິ. ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ໂນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອາຣມ຺ມຓໍ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ. ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຐິຕຕ຺ຖນ຺ຕິ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓສ຺ເສວ ປວຕ຺ຕິຍາ. ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈເຍ ສຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ເຈຕນາປກປ຺ປນານຸສຍສຎ຺ຎິເຕ ປຈ຺ຈເຍ ສຕິ ປຕິຏ຺ຐາ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ໂຫຕິ. ສນ຺ຕາເນ ຜລທານສມຕ຺ຖຕາເຍວ ໂຫຕີຕິ ‘‘ປຕິຏ຺ຐາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ປຕິຏ຺ຐິເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສນ຺ນິຏ຺ຐາປກເຈຕນາວເສນ ວິຣຸຬ຺ເຫຕິ. ປຕິຏ຺ຐິເຕຕິ ຫິ ອິມິນາ ກມ຺ມສ຺ສ ກຕຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ, ‘‘ວິຣຸຬ຺ເຫ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸປຈິຕຠາໂວ. ເຕນາຫ ‘‘ກມ຺ມໍ ຊວາເປຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ປຸເຣຕຣໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາຫິ ກມ຺ມເຈຕນາຫິ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ພລປ຺ປຕ຺ຕາຍ ສນ຺ນິຏ຺ຐາປກເຈຕນາຍ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓໍ ລທ຺ຘປຕິຏ຺ຐໍ ວິຣຸຬ຺ຫມູລຎ຺ຈ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນິພ຺ພຕ຺ຕມູເລ ຊາເຕ’’ຕິ. ຕຖາ ຫິ ສນ຺ນິຏ຺ຐາປກເຈຕນາ ວິປາກໍ ເທນ຺ຕໍ ອນນ຺ຕເຣ ຊາຕິວເສນ ເທຕິ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍກມ຺ມນ຺ຕິ.

ເຕຠູມກເຈຕນາຍາຕິ ເຕຠູມກກຸສລາກຸສລເຈຕນາຍ. ອປ຺ປວຕ຺ຕນກ຺ຂໂຓຕິ ອິຘ ປວຕ຺ຕນກ຺ຂໂຓ ຊາຍມານກ຺ຂໂຓ. ນ ຊາຍມານກ຺ຂໂຓ ອປ຺ປວຕ຺ຕນກ຺ຂໂຓ ນ ເກວລໍ ຠງ຺ຄກ຺ຂໂຓ ອປ຺ປຫີນານຸສຍສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ. ອປ຺ປຫີນໂກຏິຍາຕິ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຠາເວນ. ຕທິທໍ ເຕຠູມກກຸສລາກຸສລເຈຕນາສຸ ອປ຺ປວຕ຺ຕມານາສຸ ອນຸສຍານໍ ສຫຊາຕໂກຏິອາທິນາ ປວຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ວິປາກາທີສຸ ອປ຺ປຫີນໂກຏິຍາ ປວຕ຺ຕຕິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອຠາວໂຕຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວາຣິຕຕ຺ຕາຕິ ປຏິປກ຺ເຂຕິ ອວາຣິຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ປຈ຺ຈໂຍວ ໂຫຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຐິຕິຍາ.

ປຐມທຸຕິຍວາເຣຫິ ວຏ຺ຏໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕຕິຍວາເຣ ‘‘ໂນ ເຈ’’ຕິອາທິນາ ວິວຏ຺ຏໍ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ‘‘ປຐມປເທ ເຕຠູມກກຸສລາກຸສລເຈຕນາ ນິວຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນິວຕ຺ຕາຕິ ອກຣຓໂຕ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ອປຄຕາ. ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິໂຍ ນິວຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ. ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣສູຕິ ‘‘ເຕຠູມກວິປາເກສູ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣສຸ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ. ເອຕ຺ຖ ເຈຕນາປກປ຺ປນານໍ ປວຕ຺ຕນວເສນ ຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕຕິ ‘‘ເຈເຕຕີຕິ ເຕຠູມກກຸສລາກຸສລເຈຕນາ ຄຫິຕາ’’ຕິອາທິນໂຍ ອິເຘວ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ສິໂຕ. ຈຕສ຺ໂສຕິ ປຏິຆທ຺ວຍໂມຫມູລສມາຄຕາ ຈຕສ຺ໂສ ອກຸສລເຈຕນາ. ຈຕູສຸ ອກຸສລເຈຕນາສູຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕາສຸ ເອວ ຈຕູສຸ ອກຸສລເຈຕນາສຸ, ອິຕຣາ ປນ ‘‘ນ ປກປ຺ເປຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິກ຺ເຂເປນ ນິວຕ຺ຕາຕິ. ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕໍ ວາເຣຕ຺ວາຕິ ‘‘ໂນ ຈ ປກປ຺ເປຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຏິກ຺ເຂປວເສນ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ. ‘‘ນ ປກປ຺ເປຕີ’’ຕິ ຫິ ອິມິນາ ອຏ຺ຐສຸ ໂລຠສຫຄຕຈິຕ຺ເຕສຸ ສຫຊາຕໂກຏິຍາ ປວຕ຺ຕອນຸສໂຍ ນິວຕ຺ຕິໂຕ ເຕສໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຐານໍ ຐເປຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຣິມສທິໂສວ ປຸຣິມນເຍສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຄເຫຕພ຺ໂພ ຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉທຕ຺ຕາ.

ຕທປ຺ປຕິຏ຺ຐິເຕຕິ ສມາສຠາວໂຕ ວິຠຕ຺ຕິໂລໂປ, ສນ຺ຘິວເສນ ທ-ກາຣາຄໂມ, ຕສ຺ສ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ຕທປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ຕສ຺ມິໍ ຕທປ຺ປຕິຏ຺ຐິເຕຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ສມາສປທສິທ຺ຘິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ຕຕິຍວາເຣ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສ຺ສ ກິຈ຺ຈໍ ກຖິຕໍ ສພ຺ພໂສ ອນຸສຍນິພ຺ພຕ຺ຕິເຠທນໂຕ. ຂີຓາສວສ຺ສ ກິຈ຺ຈກຣຓນ຺ຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ສພ຺ພໂສ ເວທນາທີນໍ ປຏິກ຺ເຂປຠາວໂຕ. ນວ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ອນຸສຍສມຸຄ຺ຆາຏນໂຕ ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣານິ ຜລານິ, ຕທຸຠຍາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສາຕິ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ. ປຸນພ຺ຠວສີເສນ ອນນ຺ຕຣຠວສງ຺ຄຫິຕໍ ນາມຣູປໍ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓເມວ ວາ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຸນພ຺ຠວສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕເຣ ເອໂກ ສນ຺ຘີ’’ຕິ. ຠວຊາຕີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ທຸຕິຍຠວສ຺ສ ຕຕິຍຠເວ ຊາຕິຍາ’’ຕິ ເອວໍ ປຣມ຺ປຣວເສນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິຄຫເຓນ ປນ ນານນ຺ຕຣິຍໂຕ ກມ຺ມຠໂວ ຄຫິໂຕ, ຊາຕິເຫຕຸຜລສິທ຺ຘິເປຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕາ ເອວາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຈເຕຕິ ໂນ ຈ ປກປ຺ເປຕິ, ອຖ ໂຂ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຠຄວຕາ ທຸຕິຍນເຍ ປຸພ຺ພຠາເຄ ຠວນິພ຺ພຕ຺ຕກກຸສລາກຸສລາຍູຫນໍ, ປກປ຺ປນຎ຺ຈ ວິນາປິ ຠເວສຸ ທິຏ຺ຐາທີນວສ຺ສ ໂຍຄິໂນ ອນຸສຍປຈ຺ຈຍາ ວິປສ຺ສນາເຈຕນາປິ ປຏິສນ຺ຘິຊນກາ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ກຸສລາກຸສລສ຺ສ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ ເຈປິ, ຕທາ ວິຊ຺ຊມານເຕຠູມກວິປາກາທິຘມ຺ເມສຸ ອປ຺ປຫີນໂກຏິຍາ ອນຸສຍິຕກິເລສປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຠວວຊ຺ຊສ຺ສ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຕິຏ຺ຐິຕຕາ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ‘‘ນ ເຈເຕຕິ ປກປ຺ເປຕິ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ອຍໍ ນໂຍ ນ ຄຫິໂຕ ເຈຕນໍ ວິນາ ປກປ຺ປນສ຺ສ ອຠາວໂຕ.

ເຈຕນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ທຸຕິຍເຈຕນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙. ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປານໍ ອນ຺ຕເຣ ເອໂກ ສນ຺ຘີຕິ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ ວິຎ຺ຎາຓຄ຺ຄຫເຓນ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ນາມຣູປໍ ປນ ວິປາກນາມຣູປເມວາຕິ ປາກຏເມວ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ທຸຕິຍເຈຕນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ຕຕິຍເຈຕນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໐. ຣູປາທີສຸ ຉສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ. ເຕນ ເຈຕ຺ຖ ຠວຕ຺ຕຍໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ຉຬາຣມ຺ມຓປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ. ຕສ຺ເສວ ຠວຕ຺ຕຍສ຺ສ ປຕ຺ຖນາ ປຓິຘານາທິວເສນ ນຕິ ນາມ. ອາຄຕິມ຺ຫິ ຄຕີຕິ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານວເສນ ອຠິມຸຂໍ ຄຕິ ປວຕ຺ຕິ ເອຕສ຺ມາຕິ ອາຄຕິ, ກມ຺ມາທິນິມິຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຄຕິ ປວຕ຺ຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອາຄເຕ’’ຕິອາທິ. ຈຸຕູປປາໂຕຕິ ຈວນໍ ຈຸຕິ, ມຣຓໍ. ອຸປປຊ຺ຊນໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຸປປາໂຕ. ຈຸຕິໂຕ ອຸປປາໂຕ ປຸນຣຸປ຺ປາໂທ. ເຕນາຫ ‘‘ເອວໍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ອິໂຕຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕຠວໂຕ. ຕຕ຺ຖາຕິ ປຸນພ຺ຠວສງ຺ຂາເຕ ອາຍຕິຠເວ. ເອໂກວ ສນ຺ຘີຕິ ເອໂກ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ ເອວ ກຖິໂຕ.

ຕຕິຍເຈຕນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ກຬາຣຂຕ຺ຕິຍວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.