໓. ອຸປນິສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓. ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ທສ຺ສນໍ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາວ ທສ຺ສນໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ມໍສຈກ຺ຂຸນາຕິ ອາຫ ‘‘ທ຺ເວປິ ປທານິ ເອກຕ຺ຖານີ’’ຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປີຕິ ປທທ຺ວຍສ຺ສ ເອກຕ຺ຖຕ຺ເຕປິ ຎາຓລກ຺ຂຓຎາຓປ຺ປຠາວວິສຍສ຺ສ຺ສ ຕຖາທສ຺ສນຠາວາວິໂຣຘນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ຊານນລກ຺ຂຓຎ຺ຫິ ຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຎາຓປ຺ປຠາວນ຺ຕິ ຎາຓານຸຠາເວນ ຎາຓກິຈ຺ຈວິສໂຍຠາສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ຎາເຓນ ວິວຏ຺ເຏ ຘມ຺ເມ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕຕິ ຈ ຊານນທສ຺ສນມຸເຂນ ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐານາ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາຕິ ອາຫ – ‘‘ຎາຓລກ຺ຂຓໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິອາທິ. ຊານໂຕຕິ ວາ ປຸພ຺ພຠາຄຎາເຓນ ຊານໂຕ, ອປຣຠາເຄນ ຎາເຓນ ປສ຺ສໂຕ. ຊານໂຕຕິ ວາ ວຕ຺ວາ ນ ຊານນໍ ອນຸສ຺ສວາກາຣປຣິວິຕກ຺ກມຕ຺ຕວເສນ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ, ອຖ ໂຂ ຣູປານິ ວິຍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ຣູປາທີນິ ເຕສຎ຺ຈ ສມຸທຍາທິເກ ປຈ຺ຈກ຺ເຂ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ.

ອາສວານໍ ຂຍນ຺ຕິ ອາສວານໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕປ຺ປຫານໍ. ໂສ ປນ ເຕສໍ ອນຸປ຺ປາທນິໂຣໂຘ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອຠາໂວ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ອສມຸປ຺ປາໂທ ຂີຓາກາໂຣ ນຕ຺ຖິຠາໂວ’’ຕິ. ອາສວກ຺ຂຍສທ຺ທສ຺ສ ຂີຓາກາຣາທີສຸ ອາຄຕຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອາສວານໍ ຂຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸຊຸມຄ຺ຄານຸສາຣິໂນຕິ ກິເລສວງ຺ກກາຍວງ຺ກາທີນໍ ປຫາເນນ ອຸຊຸຠູເຕ ສວິປສ຺ສນາເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ຄຘມ຺ເມ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕສ຺ສ. ຍເທວ ຫິສ຺ສ ປຣິກ຺ຂີຓໍ. ຂຍສ຺ມິໍ ປຐມໍ ຎາຓໍ ‘‘ຕໂຕ ອຎ຺ຎາ ອນນ຺ຕຣາ’’ຕິ ຂຍສງ຺ຂາເຕ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄ ຕປ຺ປຣິຍາປນ຺ນເມວ ຎາຓໍ ປຐມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທນນ຺ຕຣໍ ປນ ອຎ຺ຎາ ອຣຫຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍທິປິ ຄາຖາຍ ‘‘ຂຍສ຺ມິໍ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ, ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ປນ ‘‘ອາສເວ ຂີເຓ ມຄ຺ໂຄ ຂໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ ‘‘ມຄ຺ໂຄ ອາສວກ຺ຂໂຍຕິ ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ສມໂຓຕິ ສມິຕປາໂປ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ໂສ ປນ ຂີຓາສໂວ ໂຫຕີຕິ. ‘‘ອາສວານໍ ຂຍາ’’ຕິ ອິຘ ຜລໍ, ປຣິຍາເຍນ ປນ ອາສວກ຺ຂໂຍ ມຄ຺ໂຄ, ເຕນ ປຕ຺ຕພ຺ພໂຕ ຜລໍ. ເອເຕເນວ ນິພ຺ພານສ຺ສປິ ອາສວກ຺ຂຍຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຊານໂຕ ເອວ ປສ຺ສໂຕ ເອວາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ນິຍໂມ ອິຈ຺ຉິໂຕ, ນ ອຎ຺ຎຖາ ວິເສສາຠາວໂຕ ອນິຏ຺ຐາປນ຺ໂນວາຕິ ຕສ຺ສ ນິຍມສ຺ສ ຜລໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ໂນ ອຊານໂຕ ໂນ ອປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ໂຍ ປນ ນ ຊານາຕິ, ນ ປສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ໂນ ວທາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອິມິນາ ຂນ຺ຘານໍ ປຣິຎ຺ຎາ ອາສວກ຺ຂຍສ຺ສ ເອກນ຺ຕິກກາຣຓນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອເຕນາຕິ ‘‘ໂນ ອຊານໂຕ, ໂນ ອປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ເອເຕນ ວຈເນນ. ເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາຕິ ເກ ປນ ເຕຕິ? ‘‘ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ສນ຺ຘາວິຕ຺ວາ ສໍສຣິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໑໖໘; ມ. ນິ. ໒.໒໒໘) ອເຫຕູ ອປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຕາ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໑໖໘; ມ. ນິ. ໒.໑໐໑, ໒໒໗) ເອວມາທິວາທາ. ເຕສຸ ເກຈິ ອຠິຊາຕິສງ຺ກນ຺ຕິມຕ຺ເຕນ ສໍສາຣສຸທ຺ຘິໍ ປຏິຊານນ຺ຕິ, ອຎ຺ເຎ ອິສ຺ສຣປຊາປຕິກາຣຓາທິວເສນ. ຕຍິທໍ ສພ຺ພໍ ສໍສາຣາທີຫີຕິ ເອຕ຺ເຖວ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປຸຣິເມນ ປທທ຺ວເຍນາຕິ ‘‘ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ປທທ຺ວເຍນ. ອຸປາໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ອາສວກ຺ຂຍາ’’ຕິ ອຘິກາຣໂຕ. ອິມິນາຕິ ‘‘ໂນ ອຊານໂຕ, ໂນ ອປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ປທທ຺ວເຍນ. ອນຸປາໂຍ ໂຫຕິ ເອສ ອາສວານໍ ຂຍສ຺ສ, ຍທິທໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອປຣິຎ຺ຎາຕິ ‘‘ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ອິມິນາວ ອນິຍມວຈເນນ ອນຸປາຍປຏິເສໂຘປິ ອຕ຺ຖໂຕ ໂພຘິໂຕ ໂຫຕີຕິ. ຕເມວ ຫິ ອຕ຺ຖໂຕ ໂພຘິຕຠາວໍ ວິຠາເວຕຸໍ ເອວໍ ສໍວຓ຺ຓນາ ກຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ທພ຺ພຊາຕິໂກຕິ ທພ຺ພຣູໂປ. ໂສ ຫິ ‘‘ທ຺ຣພ຺ໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ທ຺ຣພ຺ຍໍ ວິນສ຺ສຕິ ນາທ຺ຣພ຺ຍ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ. ທພ຺ພຊາຕິໂກ ວາ ສາຣສຠາໂວ, ສາຣຸປ຺ປສີລາຈາໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາຫ ‘‘ນ ໂຂ ທພ຺ພ ທພ຺ພາ ເອວໍ ນິພ຺ເພເຐນ຺ຕີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໘໔). ວຕ຺ຕສີເສ ຐຕ຺ວາຕິ ວຕ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ. ໂຍ ຫິ ປຣິສຸທ຺ຘາຊີໂວ ກາຕຸໍ ອຊານນ຺ຕານໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ວສ຺ສວາຕາທິປຏິພາຫນຕ຺ຖໍ ຉຕ຺ຕາທີນິ ກໂຣຕິ, ໂສ ວຕ຺ຕສີເສ ຐຕ຺ວາ ກໂຣຕິ ນາມ. ປທຏ຺ຐານໍ ນ ໂຫຕີຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນາຖກຣຓຘມ຺ມຠາເວນ ມຄ຺ຄຜລາຘິຄມສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍຠາວໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ‘‘ຍານິ ຕານິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ອຸຈ຺ຈາວຈານິ ກິຈ຺ຈກຣຓີຍານິ, ຕຕ຺ຖ ທກ຺ໂຂ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໔໕). ເອວໍ ຊານໂຕຕິ ເອວໍ ເວຊ຺ຊກມ຺ມາທີນໍ ຊານນເຫຕຸ ມິຈ຺ຉາຊີວປຈ຺ຈຍາ ກາມາສວາທໂຍ ອາສວາ ວຑ຺ຒນ຺ຕິເຍວ, ນ ປຫີຍນ຺ຕິ. ‘‘ເອວໍ ໂຂ…ເປ… ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິມາຍ ປາຬິຍາ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ເສວ ຄຫຓໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ຜລຄ຺ຄຫເຓນ ເຫຕຸໂນ ອວຸຕ຺ຕສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ອາສວານໍ ຂຍນ຺ເຕ ຊາຕຕ຺ຕາ’’ຕິ.

ອາຄມນໍ ອາຄໂມ, ຕໍ ອາວຫຕີຕິ ອາຄມນີຍາ, ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາ. ຂຍສ຺ມິນ຺ຕິ ຠາເວນຠາວລກ຺ຂເຓ ຠຸມ຺ມໍ, ຂເຍຕິ ປນ ວິສເຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອາສວກ຺ຂຍສງ຺ຂາເຕ’’ຕິ. ອຸປນິສີທຕິ ຜລໍ ເອຕ຺ຖາຕິ ກາຣຓໍ ອຸປນິສາ. ອຣຫຕ຺ຕຜລວິມຸຕ຺ຕິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທສໂຕ. ສາຕິ ວິມຸຕ຺ຕິ. ອສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓສ຺ສ. ມນສ຺ມິໍ ວິວຏ຺ຏນິສ຺ສິເຕ ປນ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍາປິ ປຈ຺ຈຍາ ສມ຺ຠວນ຺ຕີຕິ ‘‘ລພ຺ຠມານວເສນ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ວິຣຊ຺ຊຕິ ອເສສສງ຺ຂາຣໂຕ ເອເຕນາຕິ ວິຣາໂຄ, ມຄ຺ໂຄ. ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ ເອຕາຍາຕິ ນິພ຺ພິທາ, ພລວວິປສ຺ສນາ. ເຕນາຫ ‘‘ເອເຕນາ’’ຕິອາທິ. ປຏິສງ຺ຂານຸປສ຺ສນາປິ ມຸຈ຺ຈິຕຸກມ຺ຍຕາປກ຺ຂິກາ ເອວາຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ຎາຓານໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຍາວ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິ, ຕາວ ຕຣຸຓວິປສ຺ສນາ’’ຕິ ຫິ ວຈນໂຕ ອຸປກ຺ກິເລສວິມຸຕ຺ຕອຸທຍພ຺ພຍຎາຓໂຕ ປຣໍ ພລວວິປສ຺ສນາ. ຣູປາຣູປຘມ຺ມານໍ ວິເສສຠູໂຕ ສາມຎ຺ຎຠູໂຕ ຈ ໂຍ ໂຍ ສຠາໂວ ຍຖາສຠາໂວ, ຕສ຺ສ ຊານນໍ ຍຖາສຠາວຊານນໍ. ຕເທວ ທສ຺ສນໍ. ປຈ຺ຈກ຺ຂກຣຓຕ຺ເຖນ ຎາຕປຣິຎ຺ຎາ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາ ຈ ຄຫິຕາ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕຣຸຓວິປສ຺ສນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ສງ຺ຂາຣປຣິຈ຺ເຉເທຎາຓນ຺ຕິ ນາມຣູປປຣິຄ຺ຄຫຎາຓໍ ວທຕິ. ກງ຺ຂາວິຕຣຓໍ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄໂຫ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓນ຺ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນຍວິປສ຺ສນາທິກໍ ອນຸປສ຺ສນາຎາຓໍ ສມ຺ມສນໍ. ມຄ຺ຄາມຄ຺ເຄຎາຓນ຺ຕິ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຐິຕໍ ຎາຓໍ. ໂສ ຫິ ປາທກຊ຺ຌານສມາຘິ ຕຣຸຓວິປສ຺ສນາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ‘‘ສມາຫິໂຕ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໕.; ໔.໙໙; ໕.໑໐໗໑) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຸພ຺ພຠາຄສຸຂນ຺ຕິ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານສຫິຕສຸຂໍ. ທຣຖ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘີຕິ ກາມຈ຺ຉນ຺ທາທິກິເລສທຣຖສ຺ສ ປຏິປສ຺ສມ຺ຠນໍ. ‘‘ສຸຂໍປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຘິປ຺ເປຕສຸຂໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປ຺ປນາປຸພ຺ພຠາຄສ຺ສ ສຸຂສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວເທຕີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໔໖໖;໓.໓໕໙; ອ.ນິ. ໑.໓.໙໖) ວຸຕ຺ຕອປ຺ປນາສຸຂສ຺ສ ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ ປຈ຺ຈຍຕ຺ເຕ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ສຸຂນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ພລວປີຕີຕິ ຜຣຓລກ຺ຂຓປ຺ປຕ຺ຕາ ປີຕິ. ຕາທິສາ ຫິ ວິຕກ຺ກວິຈາຣສຸຂສມາຘີຫິ ລທ຺ຘປ຺ປຈ຺ຈຍາ ນີວຣຓໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນ຺ຕີ ຕໍນິມິຕ຺ຕໍ ທຣຖໍ ປຣິຬາຫໍ ປຏິປສ຺ສມ຺ເຠຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສາ ຫິ ທຣຖປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ທຸພ຺ພລປີຕີຕິ ຕຣຸຓປີຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສາ ຫິ ພລວປີຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ສທ຺ຘາຕິ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸຓານໍ ກມ຺ມຜລສ຺ສ ຈ ສທ຺ທຫນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ສາ ປນ ຍສ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ວິສເຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ເອກວາຣເມວ, ຕສ຺ມາ ອາຫ ‘‘ອປຣາປຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນສທ຺ຘາ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ສທ຺ທຫນ຺ໂຕ ສທ຺ເຘຍ຺ຍວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປມຸທິໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອາຫ ‘‘ສາ ຫິ ທຸພ຺ພລປີຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ທຸກ຺ຂທຸກ຺ຂາທິເຠທສ຺ສ ສພ຺ພສ຺ສປິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ຈ ອິຘາຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ. ຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ເກຈິ, ໂສກາທໂຍ ຈາຕິ ອປເຣ. ຕທຸຠຍສ຺ສປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫນໂຕ ປຐໂມ ເອວຕ຺ໂຖ ຍຸຕ຺ໂຕ. ຍສ຺ມາ ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ໂຕ ກມ຺ມສ຺ສ ຜລານິ ສທ຺ທຫຕິ, ຣຕນຕ຺ຕເຍ ຈ ປສາທໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕຎ຺ຫິ ອປຣາປຣສທ຺ຘາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ‘‘ອາຈຣິຍານໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ຕຍໂຕ ‘‘ເອກນ຺ຕໂຕ ອຍໍ ຘມ຺ໂມ ອິມສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມຕິກ຺ກມາຍ ໂຫຕີ’’ຕິ ສທ຺ຘາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຖາຄເຕ ສທ຺ຘໍ ປຏິລຠຕີ’’ຕິອາທິ (ທີ. ນິ. ໑.໑໙໑). ສວິກາຣາຕິ ອຸປ຺ປາທວິກາເຣນ ສວິກາຣາ ຂນ຺ຘຊາຕິ ຊາຍນຏ຺ເຐນ. ຊາຕິຍາ ປນ ອສຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ ອາຫ ‘‘ສາ ຫິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ. ກມ຺ມຠໂວຕິ ກມ຺ມຠວາທິໂກ ຕິວິໂຘປິ ກມ຺ມຠໂວ. ໂສ ຫິ ອຸປປຕ຺ຕິຠວສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ. ເອວມາທິໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ເອເຕນຸປາເຍນາ’’ຕິ. ເສສປທານີຕິ ອຸປາທານາທິປທານິ. ອນຸໂລມຎາຓໍ ສງ຺ຂາຣຸເປກ຺ຂາປກ຺ຂິກຕ຺ຕາ ນິພ຺ພານຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫິຕໍ, ໂຄຕ຺ຣຠຸຎາຓໍ ປຐມມຄ຺ຄສ຺ສ ອາວຊ຺ຊນໍ. ໂສ ຫິ ເຕນ ວິປສ຺ສນາຍ ກິຎ຺ຈິ ກິຎ຺ຈິ ວິເສສຏ຺ຐານໍ ກຍິຣຕີຕິ ຕໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ນິພ຺ພິທູປນິໂສ ວິຣາໂຄຕິ ‘‘ວິຣາໂຄ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເກນ ອຸທເກນ ວິທາຣຍິຕ຺ວາ ຄຕປເທໂສຕິ ກຕ຺ວາ ກນ຺ທໂຣ. ນິຕມ຺ໂພຕິປິ ອຸທກສ຺ສ. ຍຖາ ນິນ຺ນໍ ອຸທກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕຖາ ນິວຕ຺ຕນຠາເວນ ນທີກຸຎ຺ໂຉຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຫມນ຺ຕຄິມ຺ຫອຸຕຸວເສນ ອຏ຺ຐ ມາເສ ປວຕ຺ໂຕ ປຖວີວິວໂຣຕິ ກຕ຺ວາ ປທໂຣ. ຂຸທ຺ທິກາ ອຸທກວາຫິນິໂຍ ສາຂາ ວິຍາຕິ ສາຂາ, ຂຸທ຺ທກາ ໂສພ຺ຠາ ກຸສຸພ຺ຠາ ໂອ-ກາຣສ຺ສ ອຸ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ເອວເມວ ໂຂຕິອາທິ ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິນາ ອຸປນີຕາຍ ອຸປມາຍ ອຸປເມຍ຺ເຍນ ສໍສນ຺ທນນ຺ຕິ, ຕໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອວິຊ຺ຊາ ປພ຺ພໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ສນ຺ຕານວເສນ ຈິຣໍຕນກາລປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕ ປຈຸຣຊເນຫິ ທຸປ຺ປຊຫນໂຕ ‘‘ປພ຺ພໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ໂລກຕ຺ຕຍາຠິພ຺ຍາປນໂຕ ອຠິສນ຺ທນໂຕ ຈ ອຠິສງ຺ຂາຣາ ເມຆສທິສາ. ອຠິສງ຺ຂາຣາ ເມໂຆຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາຕິ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຖາ ເສສປທທ຺ວເຍປິ. ວິຎ຺ຎາຓາທິວຏ຺ຏໍ ອນຸປວຕ຺ຕິໂຕ ປຣມ຺ປຣປຈ຺ຈຍໂຕ ຈ ກນ຺ທຣາທິສທິສາ. ວິມຸຕ຺ຕິ ເອກຣສຕ຺ຕາ, ຫານິວຸທ຺ຘິອຠາວໂຕ ຈ ສາຄຣສທິສາຕິ ອຸປມາສໍສນ຺ທນໍ.

ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ປຸຣິມສິທ຺ຘາຍ ອວິຊ຺ຊາຍ ສຕິ ອຠິສງ຺ຂາຣາ, ນາສຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ອຸປຣິປພ຺ພເຕ ປວຕ຺ຕາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອວິຊ຺ຊາ…ເປ… ວສ຺ສນໍ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ອສ຺ສຸຕວາ ຫີຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຖສ຺ສ ສມຕ຺ຖນໍ. ຕຓ຺ຫາຍ ອຠິລາສໍ ກຕ຺ວາຕິ ເອເຕນ ສພ຺ພສ຺ສປິ ອຠິສງ຺ຂາຣວຸຏ຺ຐິເຕມນຕ຺ຖໍ ທີເປຕິ. ຕຓ຺ຫາ ຫິ ‘‘ສ຺ເນໂຫ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ອນ຺ຕິມຠວິກສ຺ສ ອນ຺ຕຠວນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ອຠິສງ຺ຂາໂຣ ນິພ຺ພານໍ ນ ປຕ຺ໂຕ, ຕທນ຺ຕສ຺ສ ຠາຄສ຺ສ ນິພ຺ພານໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິໂຕ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ມຫາສມຸທ຺ທໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕກາໂລ ວິຍາ’’ຕິ ອຸປມານິທສ຺ສນໍ ກຕໍ. ວິຎ຺ຎາຓາທິວຏ຺ຏໍ ປູເຣຕ຺ວາປິ ອິມິນາປິ ຫິ ອນ຺ຕິມຠວິກສ຺ເສວ ວິຎ຺ຎາຓປ຺ປວຕ຺ຕິ ທສ຺ສິຕາ. ສາ ຫິ ປູຣິຕາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ຕໂຕ ປຣໍ ວິຎ຺ຎາຓາທິວຏ຺ຏສ຺ເສວ ອຠາວໂຕ. ຊາຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຊາຕິປຈ຺ຈຍວຏ຺ຏທຸກ຺ຂເວທນາຍ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ຕໍ ປນ ຍທິປິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ນ ອາຄຕໍ, ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເຣສຸ ປນ ອາຄຕເມວາຕິ ຕໂຕ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຕໍ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ພຸທ຺ຘວຈນໍ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຍິທໍ ສາວກໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ວເສນາຍໍ ເທສນາຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕເຣສໍ ປນ ວເສນ ວຸຈ຺ຈມານໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຣຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ປໂຍຊນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ‘‘ຍາ ຫີ’’ຕິອາທິມາຫ. ປາຬິຍາ ວເສນ ຄຫິຕເມວາຕິ ສງ຺ເຂປໂຕ ວຸຕ຺ຕອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ສນໍ. ນິພ຺ພຕ຺ຕີຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕມານາ ຂນ຺ຘາ ຄຫິຕາຕິ ອາຫ ‘‘ສວິກາຣາ’’ຕິ. ອນິຈ຺ຈຕາລກ຺ຂຓາທິທີປນໂຕ ລກ຺ຂຓາຫຏໍ. ກມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕິ ວິນິຈ຺ຉຍໍ. ນິຊ຺ຊຏນ຺ຕິ ນິຄ຺ຄຸມ຺ພໍ, ສຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຖວີກສິຓາທີສຸ ກມ຺ມໍ ອາຣຠຕີຕິອາທິ ປາຬິຍໍ ສມຖປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ວິປສ຺ສນາ ທສ຺ສິຕາຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວຎ຺ຫິ ປາໂມຊ຺ຊາທິທສ຺ສນໍ ສມ຺ຠວຕີຕິ. ເທວສ຺ສາຕິ ເມຆສ຺ສ. ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ‘‘ຂີຓາສວສ຺ສ…ເປ… ຐິຕກາໂລ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນນຸ ປຸພ຺ເພ ເທວຏ຺ຐານິໂຍ ອຠິສງ຺ຂາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ, ນ ອຠິສງ຺ຂາໂຣ ຂີຓາສໂວຕິ? ນາຍໍ ໂທໂສ, ກາຣຓູປຈາເຣນ ຜລສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອຠິສງ຺ຂາຣມູລໂກ ຫິ ຂນ຺ຘສນ຺ຕາໂນ ຂນ຺ຘສນ຺ຕາເນ ຈ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນສໍໂຍເຄ ຂີຓາສວສມຎ຺ຎາຕິ.

ອຸປນິສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.