໕. ສຸຠາສິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໑໓. ອງ຺ຄີຍນ຺ຕິ ເຫຕຸຠາເວນ ອາຄມຠາເວນ ອວຍວຠາເວນ ວາ ຎາຍນ຺ຕີຕິ ອງ຺ຄານິ, ກາຣຓານິ, ອວຍວາ ວາຕິ ອາຫ ‘‘ອງ຺ເຄຫີຕິ ກາຣເຓຫິ, ອວຍເວຫິ ວາ’’ຕິ. ວິຣຕິໂຍ ສຸຠາສິຕວາຈາຍ ປຸພ຺ພໍ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ມຸສາວາທາເວຣມຓິອາທໂຍ ຕສ຺ສາ ວິເສສເຫຕູຕິ ອາຫ ‘‘ມຸສາວາທາ…ເປ… ກາຣຓານີ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ອຣິຍໂວຫາຣາ ວິເສສໂຕ ເຈຕນາສຠາວາ, ຕສ຺ມາ ວຈີສຸຈຣິຕສມຸທາຍສ຺ສ ສຈ຺ຈວາຈາທໂຍ ອງ຺ຄຠູຕາຕິ ອາຫ ‘‘ສຈ຺ຈວຈນາທໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອວຍວາ’’ຕິ. ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ເຫຕຸມ຺ຫິ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສມນຸອາຄຕາ ປວຕ຺ຕາ’’ຕິ. ວາຈາ ຫິ ຕາຍ ວິຣຕິຍາ ສມ຺ມາ ອນຸຣູປໂຕ ອາຄຕາ ປວຕ຺ຕາຕິ ‘‘ສມນ຺ນາຄຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຣຓວຈນນ຺ຕິ ສຫໂຍເຄ ກຣຓວຈນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ. ສຫຊາຕາປິ ຫິ ເຈຕນາ ຍຖາສມາທິນ຺ນາຍ ວິຣຕິຍາ ສມ຺ມາ ອນຸຣູປໂຕ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ອຣຫຕິ.

ສມຸລ຺ລປນວາຈາຕິ ສທ຺ທວາຈາ, ສາ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ວາຈາ ນາມ. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປນ ວຸຈ຺ຈຕິ ເອຕາຍາຕິ ວາຈາ ນາມ, ຕຖາ ວິຣຕິ ເຈຕນາວາຈາ. ນ ສາ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ ສາ ເຈຕນາວາຈາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິວາຈາ ວິຍ ອິຘ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ນ ອຘິປ຺ເປຕາ ‘‘ສຸຠາສິຕາ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອຠາສິຕພ຺ພໂຕ’’ຕິ. ສຸຏ຺ຐຸ ຠາສິຕາຕິ ສມ຺ມາ ຎາເຍນ ຠາສິຕາ ວຈີສຸຈຣິຕຠາວໂຕ. ອຕ຺ຖາວຫຕນ຺ຕິ ຫິຕາວຫກາລໍ ປຕິ ອາຫ. ກາຣຓສຸທ຺ຘິນ຺ຕິ ໂຍນິໂສມນສິກາເຣນ ກາຣຓວິສຸທ຺ຘິໍ. ໂທສາຠາວນ຺ຕິ ອຄຕິຄມນາທິໂທສາຠາວໍ. ຣາຄໂທສາທິວິນິມຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕໍ ຠາສໂຕ ອນຸໂຣຘວິໂຣຘວິວຊ຺ຊນໂຕ ອຄຕິຄມນໍ ທູຣສມຸຄ຺ຆາຏິຕເມວາຕິ. ອນຸວາທວິມຸຕ຺ຕາຕິ ອປວາທວິຣຫິຕາ. ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທີເປຕິ, ອສຕິ ຫິ ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປຕິຍໍ ອນຸວຊ຺ຊຕາປິ.

ກິຎ຺ຈາປິ ປຸພ຺ເພ ຘມ຺ມາຘິຏ຺ຐານາ ເທສນາ ອາຣທ຺ຘາ, ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສຍໂຕ ປນ ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐານາຍ…ເປ… ວຈນເມຕໍ. ກາມຎ຺ເຈຕ຺ຖ ‘‘ອຎ຺ຎຕຣນິທ຺ໂທສວຈນ’’ນ຺ຕິ ອວິເສສໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ຘມ຺ມໍເຍວ ຠາສຕີ’’ຕິອາທິນາ ປນ ອຘມ຺ມໂທສາທິຣຫິຕາຍ ວາຈາຍ ວຸຈ຺ຈມານຕ຺ຕາ ອິຘາປິ ສຸຠາສິຕາ ວາຈາ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ. ‘‘ສຸຠາສິຕໍເຍວາ’’ຕິ ອວຘາຣເຓນ ນິວຕ຺ຕິຕໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ໂນ ທຸພ຺ຠາສິຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ເສວ ວາຈງ຺ຄສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂຠາສນນິວາຣຓ’’ນ຺ຕິ. ປຏິໂຍຄີນິວຕ຺ຕນຕ຺ໂຖ ຫິ ເອວ-ສທ຺ໂທ, ເຕນ ປິສຸຓວາຈາປຏິກ຺ເຂໂປ ທສ຺ສິໂຕ. ‘‘ສຸຠາສິຕ’’ນ຺ຕິ ວາ ອິມິນາ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ວຈີສຸຈຣິຕໍ ຄຫິຕນ຺ຕິ ‘‘ໂນ ທຸພ຺ຠາສິຕນ຺ຕິ ອິມິນາ ມິຈ຺ຉາວາຈປ຺ປຫານໍ ທີເປຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພວຈີສຸຈຣິຕສາຘາຣຓວຈນຎ຺ຫິ ສຸຠາສິຕນ຺ຕິ. ເຕນ ປຣເຠທນາທິກໍ ອສພ຺ຠາທິກຎ຺ຈ ໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ວຈນໍ ອປິສຸຓາທິວິສຍນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຠາສິຕພ຺ພວຈນລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຠາສິຕພ຺ພສ຺ສ ວຈນສ຺ສ ສຠາວລກ຺ຂຓໍ ທີເປຕີຕິ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍທິ ເອວໍ ນນຸ ອຠາສິຕພ຺ພໍ ປຐມໍ ວຕ຺ວາ ຠາສິຕພ຺ພໍ ປຈ຺ຉາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຍຖາ ‘‘ວາມໍ ມຸຎ຺ຈ, ທກ຺ຂິຓໍ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ອາຫ ‘‘ອງ຺ຄປຣິທີປນຕ຺ຖໍ ປນາ’’ຕິອາທິ.

ປຐເມນາຕິ ‘‘ສຸຠາສິຕ’’ນ຺ຕິ ປເທນ. ຘມ຺ມໂຕ ອນເປຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປເຣສຎ຺ຈ ຫິຕສຸຂາວຫຘມ຺ມໂຕ ອນເປຕໍ. ມນ຺ຕາວຈນນ຺ຕິ ມນ຺ຕາຍ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ພວຈນໍ. ປຎ຺ຎວາ ອວິກິຓ຺ຓວາໂຈ ຫິ ນ ຈ ອນຕ຺ຖາວຫໍ ວາຈໍ ຠາສຕິ. ອິຕເຣຫິ ທ຺ວີຫີຕິ ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖປເທຫິ. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂຕິອາທີນີຕິ ກຣເຓ ເອຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນ’’ນ຺ຕິ ເກຈິ. ຕໍ ວາຈນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິກໍ. ຍຎ຺ຈ ວາຈໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຎ຺ເຎຕິ ອິໂຕ ພາຫິຣກາ ຎາຍວາທິໂນ ອກ຺ຂຣຈິນ຺ຕກາ ຈ. ‘‘ປຏິຎ຺ຎາເຫຕຸອຸທາຫຣຓູປນຍນິຄມນານິ ອວຍວາ ວາກ຺ຍສ຺ສາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ນາມາທີຫີຕິ ນາມາຂ຺ຍາຕປເທຫິ. ລິງ຺ຄໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄາທິ ວຈນໍ ເອກວຈນາທິ. ປຐມາທິ ວິຠຕ຺ຕິ ອຕີຕາທິ ກາລໍ. ກຕ຺ຕາ ສມ຺ປທານໍ ອປາທານໍ ກຣຓໍ ອຘິກຣຓໍ ກມ຺ມຎ຺ຈ ກາຣກໍ. ສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ ສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ເອເຕ ອວຍວາທິເກ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ປຏິເສເຘຕີຕິ ຕໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕວິເສສມ຺ປິ ວາຈໍ ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ’’ຕິ ວທນ຺ໂຕ ຠຄວາ ປຏິເສເຘຕິ. ໂຂ-ສທ຺ໂທ ເຫຕ຺ຖ ອວຘາຣຓຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ອວຍວາທີ’’ຕິອາທິ. ຍາ ກາຈິ ອສຠາວນິຣຸຕ຺ຕິລກ຺ຂຓາ. ສາ ມິລກ຺ຂຸຠາສາ. ສີຫຬເກເນວາຕິ ສີຫຬຠາສາຍ ປຣິຍາປນ຺ເນນ ວຈເນນ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສູຕິ ສໍສາເຣ ອຕິວິຍ ສຎ຺ຊາຕສໍເວຄາ ຕນ຺ນິສ຺ສຣເຓ ນິນ຺ນໂປຓມານສາ ຫຸຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ.

ປາໂຕວ ຜຸລ຺ລິຕໂກກນທນ຺ຕິ ປາໂຕວ ສໍຜຸລ຺ລປທຸມໍ. ຠິຊ຺ຊິຍເຕຕິ ນິພ຺ຠິຊ຺ຊິຍຕິ ນິພ຺ຠິຄ຺ໂຄ ຊາຍຕິ. ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ ຄຕາຕິ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາວໍ ອຸປຄຕາ.

ພຸທ຺ຘນ຺ຕເຣຕິ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທນ຺ຕເຣ ທ຺ວິນ຺ນໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທານໍ ອນ຺ຕຣາ. ຕທາ ຫິ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ສາສເນ, ນ ພຸທ຺ຘສາສເນ ທິປ຺ປມາເນ.

ຊຣາຍ ປຣິມທ຺ທິຕນ຺ຕິ ຍຖາ ຫຕ຺ຖຈຣຓາທິອງ຺ຄານິ ສິຖິລານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຈກ຺ຂາທີນິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສວິສຍຄ຺ຄຫເຓ ອສມຕ຺ຖານິ ໂຫນ຺ຕິ, ໂຍພ຺ພນໍ ສພ຺ພໂສ ວິຄຕໍ, ກາຍພລໍ ອປຄຕໍ, ສຕິມຕິຘິຕິອາທໂຍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ປຸພ຺ເພ ອຕ຺ຕໂນ ໂອວາທປຏິກຣາ ປຸຕ຺ຕທາຣາທໂຍປິ ອປສາທກາ, ປເຣຫິ ວຸຏ຺ຐາປນີຍສໍເວສນີຍຕາ ປຸນເທວ ພາລຠາວປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ຊຣາຍ ສພ຺ພໂສ ວິມທ຺ທິຕໍ. ເອຕນ຺ຕິ ສຣີຣໍ ວທຕິ. ມິລາຕຉວິຈມ຺ມນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ຊິຓ຺ຓຠາເວນ ອປ຺ປມໍສໂລຫິຕຕ຺ຕາ ມິລາເຕຫິ ຄຕໂຍພ຺ພເນຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ. ຆາສມາມິສນ຺ຕິ ຆາສຠູຕໍ ອາມິສໍ ມຈ຺ຈຸນາ ຄິລິຕ຺ວາ ວິຍ ປຕິຏ຺ຐເປຕພ຺ພໂຕ. ເກສໂລມາທິນານາກຸຓປປູຣິຕໍ. ຕໂຕ ເອວ ອສຸຈິຠາຊນໍ ເອຕໍ. ສພ຺ພຖາປິ ນິສ຺ສາຣຕາຍ ກທລິກ຺ຂນ຺ຘສມໍ.

ອນຸຈ຺ຉວິກາຫີຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອນຸຣູປາຫິ. ນ ຕາເປຍ຺ຍາຕິ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ກາຍຎ຺ຈ ນ ຕາເປຍ຺ຍ. ຕາປນາ ເຈຕ຺ຖ ສມ຺ປຕິ ອາຍຕິ ຈ ວິສາທນາ. ນ ພາເຘຍ຺ຍາຕິ ‘‘ນາຠິຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖທສ຺ສນໍ. ອປິສຸຓວາຈາວເສນາຕິ ສພ຺ພໂສ ປຫີນປິສຸຓວາຈຕາວເສນ. ປາປານີຕິ ລາມການິ ນິກິຏ຺ຐການິ. ເຕນາຫ ‘‘ອປ຺ປິຍານີ’’ຕິອາທິ. ອນາທາຍາຕິ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ.

ສາຘຸຠາເວນາຕິ ນິທ຺ໂທສມຘຸຣຠາເວນ. ອມຕສທິສາຕິ ສທິເສ ຕພ຺ໂພຫາໂຣຕິ, ກາຣເຓ ວາຍໍ ກາຣິຍໂວຫາໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ນິພ຺ພານາມຕປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ວາ’’ຕິ. ປຈ຺ຈຍວເສນ ຫິ ສາ ຕທາ ທສ຺ສນປ຺ປວຕ຺ຕິ. ຈຣິຍາຕິ ຈາຣິຕ຺ຕໍ. ໂປຣາຓາ ນາມ ປຐມກປ຺ປິກາ, ພຸທ຺ຘາທໂຍ ວາ ອຣິຍາ.

ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ ນິຈ຺ຈລຠາເວນ ອຏ຺ຐິໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຍາຍຕ຺ຕຠາວໂຕ ອວິສໍວາທນກາ. ອຸຠຍຖາ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປເຣສຎ຺ຈ ອຕ຺ເຖ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ. ອຕ຺ເຖ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກາທິຫິເຕ ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ເອວ ຘມ຺ເມ ອວິຫິໍສາທິຘມ຺ເມ ປຕິຏ຺ຐິຕາ. ອນຸປໂຣຘກຣນ຺ຕິ ເອເຕນ ຫິຕປຣິຍາໂຍຍໍ ອຕ຺ຖ-ສທ຺ໂທຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຘມ຺ມິກນ຺ຕິ ຘມ຺ມໂຕ ອນເປຕໍ, ອຕ຺ຖຘມ຺ມູປສໍຫິຕໍ ວາ.

ນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ຕິຍາຕິ ນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ຕິຍຕ຺ຖໍ. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ ອນ຺ຕກຣຓຕ຺ຖໍ. ຍສ຺ມາ ພຸທ຺ໂຘ ເຂມາຍ ຠາສຕິ, ຕສ຺ມາ ເຂມຸປ຺ປຕ຺ຕິເຫຕຸຍາ ເຂມາ, ຕສ຺ມາ ສາ ສພ຺ພວາຈານໍ ອຸຕ຺ຕມາຕິ ເອວມ຺ເປຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ມນ຺ຕາວຈນວເສນາຕິ ສພ຺ພໂທສຣຫິຕວເສນ.

ສຸຠາສິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.