໑໒. ວງ຺ຄີສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໐. ໂສ ກິຣ ວິຈຣຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຍຖາຍໍ ທີໂປ ຊມ຺ພຸທີໂປຕິ ຊມ຺ພຸນາ ປຎ຺ຎາໂຕ, ເອວາຫມ຺ປິ ເຕນ ຊມ຺ພຸນາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ຊມ຺ພຸສາຂໍ ປຣິຫຣິຕ຺ວາ. ວາທໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ວາເທ ສເຈ ເຕ ປຣາຊໂຍ ໂຫຕິ, ຕ຺ວໍ ເມ ທາໂສ ໂຫຫິ. ສເຈ ເມ ປຣາຊໂຍ, ອຫໍ ເຕ ຠຣິຍາ’’ຕິ ເອວໍ ກຕິກໍ ກຕ຺ວາ. ວາເທ ຊຍປຣາຊຍານຸຠາເວນາຕິ ຕຖາປວຕ຺ຕິເຕ ວາເທ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ຊຍານຸຠາເວນ ເຈວ ອຕ຺ຕໂນ ປຣາຊເຍນ ຈ. ວຍໍ ອາຄມ຺ມາຕິ ສິປ຺ປຸຄ຺ຄຫຓວຍໍ ອາຄມ຺ມ. ວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ມນ຺ຕໍ.

ນິພ຺ພຕ຺ຕຄຕິວິຠາວນວເສນ ຉວສີສຠາວໍ ທູເສຕິ ວິນາເສຕີຕິ ຉວທູສກໍ ສິປ຺ປໍ, ຕຖາປວຕ຺ຕໍ ມນ຺ຕປທໍ. ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວນາຕິ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕສຕ຺ຕສ຺ສ ສີສໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຐິຕໍ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ ອາເນຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕ຺ວາ. ຂີຓາສວສ຺ສ ສີສນ຺ຕິ ປຣມປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ກຎ຺ຈິປິ ອຊານາເປຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພຸຕສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ຉຑ຺ຑິຕໍ ສີສກຏາຫໍ. ທສ຺ເສສີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວນ ອາເນຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ.

‘‘ຕຸມ຺ເຫ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຊານາຖາ’’ຕິ ກາມໍ ວງ຺ຄີໂສ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ຠຄວາ ປນ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອາມ, ວງ຺ຄີສ…ເປ… ຄຕິໍ ຊານາມີ’’ຕິ ອາຫ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ນິພ຺ພານໍ ອຣຫໂຕ ຄຕີ’’ຕິ. ວງ຺ຄີໂສ ສຍໍ ມນ຺ຕພເລນ ຄຕິປຣິຍາປນ຺ນສ຺ສ ຄຕິໍ ຊານນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕມ຺ປິ ‘‘ອຍມ຺ປິ ຕຖາ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ‘‘ມນ຺ເຕນ ຊານາສິ, ໂຠ ໂຄຕມາ’’ຕິ ອາຫ. ຠຄວາ ອຕ຺ຕໂນ ພຸທ຺ຘຎາຓເມວ ມນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ທີເປນ຺ໂຕ ‘‘ອາມ, ວງ຺ຄີສ, ເອເກນ ມນ຺ເຕເນວ ຊານາມີ’’ຕິ ອາຫ. ມຸຘາ ເອວ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອມູລິໂກ. ອນນ຺ຕຣຫິຕາຍ ຠູມິຍາ ສຍນໍ ຖຓ຺ຑິລເສຍ຺ຍາ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສາຍຕຕິຍໍ ອຸທໂກໂຣຫຓຠູມິຫຣຓາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ໂສ ຕໍ…ເປ… ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓີຕິ ອິມິນາ ວງ຺ຄີສຕ຺ເຖໂຣ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ສຸຂາຍ ປຏິປທາຍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ, ນ ໂຂ ປເນຕໍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ອາຍຕິໍ ເຖໂຣ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສມຖວິປສ຺ສນາສຸ ກມ຺ມໍ ອາຣຠິຕ຺ວາປິ ທຸກ຺ຂາຍ ປຏິປທາຍ ຕາທິສໍ ກາລໍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນາຫ –

‘‘ນິກ຺ຂນ຺ຕໍ ວຕ ມໍ ສນ຺ຕໍ, ອຄາຣສ຺ມານຄາຣິຍໍ;

ວິຕກ຺ກາ ອຸປຘາວນ຺ຕິ, ປຄພ຺ຠາ ກຓ຺ຫໂຕ ອິເມ’’. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໐໙; ເຖຣຄາ. ໑໒໑໘);

ອາຍສ຺ມໂຕ ວງ຺ຄີສສ຺ສ ອນຠິຣຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຫຕິ, ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ‘‘ກາມຣາເຄນ ຑຍ຺ຫາມິ, ຈິຕ຺ຕໍ ເມ ປຣິຑຍ຺ຫຕີ’’ຕິອາທິ (ເຖຣຄາ. ໑໒໓໒).

ວິມຸຕ຺ຕິສຸຂນ຺ຕິ ສພ຺ພໂສ ກິເລສວິມຸຕ຺ຕິຍໍ ນິພ຺ພາເນ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ສມ຺ປຕິອຣຫຕ຺ຕຜລສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ໂຕຕິ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ກາລໍ ປຕິ ສມ຺ມເທວ ເວເທນ຺ໂຕ ອນຸຠວນ຺ໂຕ. ກວິນາ ກຕໍ, ຕໂຕ ວາ ອາຄຕໍ, ຕສ຺ສ ວາ ອິທນ຺ຕິ ກາເວຍໍ, ຕເທເວຕ຺ຖ ‘‘ກາເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຍ ນິຍາມຄຕທ຺ທສາຕິ ເຍ ຠິກ຺ຂູ ອຣິຍາ ພຸທ຺ຘານໍ ສາວກາ ຜລຏ຺ຐຠາເວນ ນິຍາມຄຕາ ເຈວ ມຄ຺ຄຏ຺ຐຠາເວນ ນິຍາມທສາ ຈ. ນິຍາໂມຕິ ຫິ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາໂມ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ສຸອາຄມນນ຺ຕິ ມມ ອິມສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ສນ຺ຕິເກ ອາຄມນໍ ອຸປຄມນໍ, ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາຄມນໍ ປພ຺ພຊນໍ ອຸປສມ຺ປທາ ສຸນ຺ທຣໍ ອາຄມນໍ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ’’ຕິອາທິ. ອວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ຄາຖາຍ ອຕ຺ຖໂຕ ຄຫິຕເມວ ເຖຣສ຺ສ ຉຬຠິຎ຺ຎຠາວໂຕ.

ວງ຺ຄີສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສາຣຕ຺ຖປ຺ປກາສິນິຍາ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ວງ຺ຄີສສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.