໕. ທຸຕິຍມາຣປາສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໑. ອນຸປຸພ຺ພຄມນຈາຣິກນ຺ຕິ ຄາມນິຄມຣາຊຘານີສຸ ອນຸກ຺ກເມນ ຄມນສງ຺ຂາຕໍ ຈາຣິກໍ. ເອວໍ ຫິ ຄເຕສູຕິ ເອວໍ ຕຸມ຺ເຫສຸ ພຫູສຸ ເອກຊ຺ຌໍ ຄເຕສຸ.

ອາທິມ຺ຫິ ກລ຺ຍາຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ, ຕຖາ ເສເສສຸ. ສາສນສ຺ສ ອາທິ ສີລໍ ມູລກຕ຺ຕາ. ຕສ຺ສ ສມຖາທໂຍ ມຊ຺ຌໍ ສາສນສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເວມຊ຺ຌຠາວໂຕ. ຜລນິພ຺ພານານິ ປຣິໂຍສານໍ ຕທຘິຄມໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍາຠາວໂຕ. ສາສເນ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິ ນາມ ປຎ຺ຎາຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສາ ຈ ສີລໍ ສມາຘິ ຈ ມູລນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສີລສມາຘໂຍ ວາ ອາທີ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ປຎ຺ຎາ ອນຸໂພຘປຏິເວຘວເສນ ທຸວິຘາ, ຕສ຺ມາ ຕທຸຠຍໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ‘‘ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄາ ມຊ຺ຌ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ປຎ຺ຎານິປ຺ຜຕ຺ຕິ ຜລກິຈ຺ຈໍ, ນິພ຺ພານສຈ຺ຉິກິຣິຍາ ປນ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຣິໂຍສານໍ ຕໂຕ ປຣໍ ກຕ຺ຕພ຺ພາຠາວໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຜລນິພ຺ພານານິ ປຣິໂຍສານ’’ນ຺ຕິ. ຜລຄ຺ຄຫເຓນ ຫິ ສອຸປາທິເສສນິພ຺ພານໍ ຄຍ຺ຫຕິ, ອິຕເຣນ ອິຕຣໍ, ຕທຸຠຍວເສນ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ໂອສານນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຜລນິພ຺ພານານິ ປຣິໂຍສານ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາທິເມວ ວິໂສເຘຫິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ໂກ ຈາທິ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ? ສີລຎ຺ຈ ສຸວິສຸທ຺ຘໍ, ທິຏ຺ຐິ ຈ ອຸຊຸກາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໓໖໙) ວຈນໂຕ ສີລທິຏ຺ຐຸຊຸກຕາຍ ມຕ຺ຖກຠູຕາ ວິປສ຺ສນາ, ຕທຘິຏ຺ຐານາ ສີລສມາຘີຕິ ອິເມ ຕສ຺ສ ສາສນສ຺ສ ມູລນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສີລສມາຘິວິປສ຺ສນາ ວາ ອາທີ’’ຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ກິຎ຺ຈາປິ ອວຍວວິນິມຸຕ຺ໂຕ ສມຸທາໂຍ ນຕ຺ຖິ, ເຍສຸ ປນ ອວຍເວສຸ ສມຸທາຍຣູເປນ ອເປກ຺ຂິເຕສຸ ຄາຖາຕິ ສມຎ຺ຎາ, ຕໍ ຕໂຕ ຠິນ຺ນໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຈຕຸປ຺ປທິກຄາຖາຍ ຕາວ ປຐມປາໂທ’’ຕິອາທິມາຫ. ປຎ຺ຈປທຉປ຺ປທານໍ ຄາຖານໍ ອາທິປຣິໂຍສານຄ຺ຄຫເຓນ ອິຕເຣ ທຸຕິຍາທໂຍ ຕໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາ ມຊ຺ຌນ຺ຕິ ອວຸຕ຺ຕສິທ຺ຘເມວາຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອການຸສນ຺ຘິກສຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ອິທໍ ພຫຸວິຠາຄໍ ຍຖານຸສນ຺ຘິນາ ເອການຸສນ຺ຘິກໍ ສຸຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຕຣສ຺ສ ປນ ເຕເຍວ ເທເສຕພ຺ພຘມ຺ມວິຠາເຄນ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານຠາຄາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ນິທານນ຺ຕິ ກາລເທສກປຣິສາທິ-ອປທິສນລກ຺ຂຓາທິໂກ ອຕ຺ໂຖ. ອິທມໂວຈາຕິ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ອາທິອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ຕທວເສສນິຄມນປາຬິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອເນການຸສນ຺ຘີກສ຺ສ ສຫ ນິທາເນນ ປຐໂມ ອນຸສນ຺ຘິ ອາທິ. ສຫ ນິຄມເນນ ປຈ຺ຉິໂມ ປຣິໂຍສານໍ, ອິຕເຣນ ມຊ຺ຌິມນ຺ຕິອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານານິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ສາຕ຺ຖກນ຺ຕິ ອຕ຺ຖສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສາຕ຺ຖກໍ ກຕ຺ວາ. ສພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ສມ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ນາມ ປຣິປຸຓ຺ຓພ຺ຍຎ຺ຊນຕາຕິ ອາຫ ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ…ເປ… ເທເສຕາ’’ຕິ. ສກລປຣິປຸຓ຺ຓນ຺ຕິ ສພ຺ພໂສ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ສີລາທິປຎ຺ຈຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘປາຣິປູຣິຍາ. ນິຣຸປກ຺ກິເລສໍ ທິຏ຺ຐິມານາທິອຸປກ຺ກິເລສາຠາວໂຕ. ອວິເສສໂຕ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ ສກເລ ສາສເນ ຠວນ຺ຕິ. ຘມ຺ໂມຕິ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກຕເມສານໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກໍ ອໂຫສີ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໑໘) ວິຍ. ທຸກູລສາຓິຍາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ວິຍ, ນ ຕຸ ປາກາຣເສລາທິປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ວິຍ. ເຕນ ຘມ຺ມນິຣຸຕ຺ຕິຍາ ສກລກິເລສານໍ ປຫານານຸຠາວໍ ວທຕິ. ອລາຠປຣິຫານິຍາ, ນ ລທ຺ຘປຣິຫານິຍາ. ອຑ຺ຒຸຑ຺ຒານີຕິ ປຎ຺ຈສຕາຘິການິ ຕີຓິ ປາຏິຫາຣິຍສຫສ຺ສານິ. ສາຕນ຺ຕິ ສຸຂໍ.

ທຸຕິຍມາຣປາສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.