໑. ຕໂປກມ຺ມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໗. ອຸຣຸເວລາຍ ສມີເປ ຄາໂມ ອຸຣຸເວລຄາໂມ, ຕໍ ອຸຣຸເວລຄາມໍ ອຠິມຸຂຠາເວນ ສມ຺ມເທວ ສພ຺ພຘມ຺ເມ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ອຠິສມ຺ໂພຘິ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ, ເຕນ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ຈ ຠຄວາ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈຈຕ຺ຕາລີສາຍ ວສ຺ເສສຸ ອາທິໂຕ ປນ຺ນຣສ ວສ຺ສານິ ປຐມໂພຘິ, ອິຘ ປນ ສຕ຺ຕາຫພ຺ຠນ຺ຕຣເມວ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕສຕ຺ຕາຫສ຺ມິໍ ເຍວາ’’ຕິ. ອສຸຂຠາເວນ ອຎ຺ເຎຫິ ກາຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ທຸກ຺ກຣໍ ກໂຣຕີຕິ ທຸກ຺ກຣກາໂຣ, ໂສ ເອວ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ທຸກ຺ກຣກາຣິກາ. ຕາຍ ມຸຕ຺ໂຕ ວຕມ຺ຫີຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ຕໍ ໂລກນາໂຖ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ສມນຸຍຸຎ຺ຊຕິ? ກມ຺ມປີຬິຕວເສນ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໓໙.໙໒-໙໔) –

‘‘ອວຈາຫໍ ໂຊຕິປາໂລ, ສຸຄຕໍ ກສ຺ສປໍ ຕທາ;

ກຸໂຕ ນຸ ໂພຘິ ມຸຓ຺ຑສ຺ສ, ໂພຘິ ປຣມທຸລ຺ລຠາ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ມວິປາເກນ, ອຈຣິໍ ທຸກ຺ກຣໍ ພຫຸໍ;

ຉພ຺ພສ຺ສານຸຣຸເວລາຍໍ, ຕໂຕ ໂພຘິມປາປຸຓິໍ.

‘‘ນາຫໍ ເອເຕນ ມຄ຺ເຄນ, ປາປຸຓິໍ ໂພຘິມຸຕ຺ຕມໍ;

ກຸມ຺ມຄ຺ເຄນ ຄເວສິສ຺ສໍ, ປຸພ຺ພກມ຺ເມນ ວາຣິໂຕ’’ຕິ.

ມາເຣຕີຕິ ວິພາເຘຕິ. ວິປຕ຺ຕິອາທິສໍໂຍຊນຎ຺ຫິ ສາຘູນໍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ມຣຓໍ ສຈ຺ຈປຏິເວຘມາຣຓຕ຺ຕາ, ປາປຕຣຕ຺ຕາ ປາປຕໂມຕິ ປາປິມາ. ສາ ຈສ຺ສ ປາປຕມຕາ ປາປວຸຕ຺ຕິຕາຍາຕິ ອາຫ ‘‘ປາເປ ນິຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ອຘິປຕີຕິ ກາມາຘິປຕິ. ອປ຺ປຫີນກາມຣາເຄ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ວຕ຺ເຕຕີຕິ ວສວຕ຺ຕີ. ເຕສໍເຍວ ກຸສລກມ຺ມານໍ ອນ຺ຕໍ ກໂຣຕີຕິ ອນ຺ຕໂກ. ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໂຕ ອປຣິມຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ນມຸຈິ. ມຕ຺ຕານໍ ປມຕ຺ຕານໍ ພນ຺ຘູຕິ ປມຕ຺ຕພນ຺ຘຸ.

ຕໂປກມ຺ມາຕິ ອຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍຄໂຕ. ອປຣທ຺ໂຘຕິ ວິຣຊ຺ຌສິ. ‘‘ອປຣາໂຘ’’ຕິປິ ອຕ຺ຖິ, ໂສເຍວ ອຕ຺ໂຖ. ກາຍກິລມຖໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອມຣຕ຺ຖາຍ ອນຸຍຸຎ຺ຊຕິ, ໂສ ຈ ກມ຺ມວາທີຫິ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຍມາໂນ ເທວຕ຺ຖາຍ ສິຍາຕິ ອາຫ ‘‘ອມຣຠາວຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ. ສພ຺ພໍ ຕປນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ອຕ຺ຕປຣິຕາປນໍ. ອຕ຺ຖາວຫໍ ນ ຠວຕິ ໂພຘິຍາ ອນຸປາຍຕ຺ຕາ. ກິຎ຺ຈສ຺ສາຕິ ກິຎ຺ຈິ ສິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຜິຍາຣິຕ຺ຕໍວ ຘມ຺ມນີຕິ ຘມ຺ມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວຓ຺ຓຸ, ໂສ ອິຘ ‘‘ຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ຘມ຺ມນິ ວຓ຺ຓຸປເທເສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ອຣຎ຺ເຎ’’ຕິ. ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ ຜິຍາຫິ ອາກຑ຺ເຒຍ຺ຍ ເຈວ ອຣິຕ຺ເຕຫິ ອຸປ຺ປີເຬຍ຺ຍ ຈ.

ສມ຺ມາວາຈາກມ຺ມນ຺ຕາຊີວາ ຄຫິຕາ ມຄ຺ຄສີລສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ. ສມາຘິໂນ ຫິ ຄຫເຓນ ສມ຺ມາວາຍາມສຕິສມາຘໂຍ ຄຫິຕາ ອຸປກາຣຠາວໂຕ. ປຎ຺ຎາຍາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ພຸຊ຺ຌຕິ ເອເຕນາຕິ ໂພໂຘ. ມຄ຺ໂຄຕິ ອາຫ ‘‘ໂພຘາຍາຕິ ມຄ຺ຄຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ. ກຖໍ ປນ ມຄ຺ຄໍ ມຄ຺ຄຕ຺ຖາຍ ຠາເວຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເຕນ ຍຖາ ຍາຄຸປຈນາຣມ຺ໂຠ ຍາວເທວ ຍາຄຸອຕ຺ໂຖ, ເອວໍ ມຄ຺ຄຠາວນາຣມ຺ໂຠ ມຄ຺ຄາຘິຄມຕ຺ຖາຍາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອາຣມ຺ໂຠຕິ ຈ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນາຍ ພນ຺ຘາປນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ມຄ຺ຄນ຺ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ, ໂພຘາຍາຕິ ອຣຫຕ຺ຕສມ຺ໂພຘາຍ, ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘ປຕ຺ໂຕສ຺ມິ ປຣມສຸທ຺ຘິ’ນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ວຈນໍ ສມຕ຺ຖິຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ອປເຣ ປນ ‘‘ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສມ຺ໂພຘາຍາຕິ. ໂສ ຫິ ສພ຺ພສ຺ມາປິ ໂພຘິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣ’’ຕິ. ນິຫໂຕ ນິພ຺ພິເສວນຠາວໍ ປາປິໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ປຣາຊິໂຕ’’ຕິ.

ຕໂປກມ຺ມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.