໑. ປຸຄ຺ຄລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໒. ‘‘ນີເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ’’ຕິອາທິ ອປ຺ປກາສນຠາເວນ ຕມຕີຕິ ຕໂມ, ເຕນ ຕເມນ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຕໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍໂຍຄໂຕ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕພ຺ໂພຫາໂຣ ຍຖາ ‘‘ມຈ຺ເຉຣໂຍຄໂຕ ມຈ຺ເຉໂຣ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໂມຕິ ອປ຺ປກາສນຠາເວນ ຕໂມ ຕມຠູໂຕ ອນ຺ຘກາໂຣ ວິຍ ຊາໂຕ, ອນ຺ຘກາຣຕ຺ຕໍ ວາ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ຕມເມວ ປຣມ຺ປຣໂຕ ອຍນໍ ຄຕິ ນິຏ຺ຐາ ເອຕສ຺ສາຕິ ຕມປຣາຍໂຓ, ຕມປຣາຍຓຕໍ ວາ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຎາເຍນປິ ຕມຄ຺ຄຫເຓນ ຂນ຺ຘຕໂມວ ກຖິໂຕ, ນ ອນ຺ຘກາຣຕໂມ. ຂນ຺ຘຕໂມຕິ ຈ ສມ຺ປຕ຺ຕິຣຫິຕາ ຂນ຺ຘປວຕ຺ຕິເຍວ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ‘‘ອຸຈ຺ເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ’’ຕິອາທິ ປກາສນຠາເວນ ໂຊເຕຕີຕິ ໂຊຕິ, ເຕນ ໂຊຕິນາ ຍຸຕ຺ໂຕຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ຕເມ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຕເຣ ທ຺ເວຕິ ໂຊຕິຕມປຣາຍໂຓ ໂຊຕິໂຊຕິປຣາຍໂຓຕິ ອິຕເຣ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄເລ.

ເວຓຸເວຕ຺ຕາທິເກຫິ ເປຬາທິກາຣກາ ວິລີວກາຣກາ. ມິຄມຈ຺ຉາທີນໍ ນິສາທນໂຕ ເນສາທາ, ມາຄວິກມຈ຺ຉພນ຺ຘາທໂຍ. ຣເຖສຸ ຈມ຺ເມນ ຫນນກຣຓໂຕ ຣຖກາຣາ ຈມ຺ມກາຣາ ວຸຕ຺ຕາ. ‘‘ປຸ’’ ອິຕິ ກຣີສສ຺ສ ນາມໍ, ຕໍ ກຸເສນ຺ຕິ ອປເນນ຺ຕີຕິ ປຸກ຺ກຸສາ, ປຸປ຺ຜຉຑ຺ຑກາ. ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓຕິ ວິຣູໂປ. ໂອໂກຏິມໂກຕິ ອາໂຣຫາຠາເວນ ເຫຏ຺ຐິມໂກຏິໂກ, ຣສ຺ສກາໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ລກຸຓ຺ຑໂກ’’ຕິ. ລກຸ ວິຍ ຆຏິກາ ວິຍ ເຑຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ຫິ ລກຸຓ຺ຑໂກ, ຣສ຺ໂສ. ກຓຕິ ນິມີລຕີຕິ ກາໂຓ. ຕໍ ປນສ຺ສ ນິມີລນໍ ເອເກນ ອກ຺ຂິນາ ທ຺ວີຫິປິ ວາຕິ ອາຫ ‘‘ເອກກ຺ຂິກາໂຓ ວາ ອຸຠຍກ຺ຂິກາໂຓ ວາ’’ຕິ. ກຸຓນໍ ກຸໂຓ, ຫຕ຺ຖເວກລ຺ລໍ, ໂສ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ກຸຓີ. ຂຎ຺ໂຊ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາທວິກໂລ. ເຫຏ຺ຐິມກາຍສງ຺ຂາໂຕ ສຣີຣສ຺ສ ປກ຺ໂຂ ປເທໂສ ຫໂຕ ອສ຺ສາຕິ ປກ຺ຂຫໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ປີຐສມ຺ປີ’’ຕິ. ປທີເປ ປທີປເນ ເອຕພ຺ພໍ ເນຕພ຺ພນ຺ຕິ ປທີເປຍ຺ຍໍ, ເຕລກປລ຺ລາທິອຸປກຣຓໍ. ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອາຄມນວິປຕ຺ຕີຕິ ອາຄມນຏ຺ຐານວເສນ ວິປຕ຺ຕິ ອາຄໂມ ເອຕ຺ຖາຕິ ກຕ຺ວາ. ປຸພ຺ພຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕີຕິ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍວເສນ ວິປຕ຺ຕິ. ຈຓ຺ຑາລາທິສຠາວາ ຫິສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍາ, ປຐມຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວາ ປຈ຺ຈຍາ, ເຕເຫວສ຺ສ ວິປຕ຺ຕິ ເອວ, ນ ສມ຺ປຕ຺ຕິ. ປວຕ຺ຕປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ເຕ ສຸຂປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕິ. ຕາທິເສ ນິຫີນກຸເລ ອຸປ຺ປນ຺ໂນປິ ໂກຈິ ວິຠວສມ຺ປນ຺ໂນ ສິຍາ, ອຍໍ ປນ ທຸຄ຺ຄໂຕ ທຸຣູໂປ ໂຫຕິ. ອາຊີວຸປາຍວິປຕ຺ຕີຕິ ອາຊີວນຸປາຍວເສນ ວິປຕ຺ຕິ. ສຸເຂນ ຫິ ຊີວິກໍ ປວຕ຺ເຕຕຸໍ ອຸປາຍຠູຕາ ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປາທໂຍ ອິມສ຺ສ ນຕ຺ຖິ, ປຸປ຺ຜຉຑ຺ຑກສິລາໂກຏ຺ຏນາທິກມ຺ມໍ ປນ ກຕ຺ວາ ຊີວິກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ກສິຣວຸຕ຺ຕິເກ’’ຕິ. ອຕ຺ຕຠາວວິປຕ຺ຕີຕິ ອຸປຘິວິປຕ຺ຕິ. ທຸກ຺ຂກາຣຓສມາໂຍໂຄຕິ ກາຍິກເຈຕສິກທຸກ຺ຂຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈຍສໂມຘານໍ. ສຸຂກາຣຓວິປຕ຺ຕີຕິ ສຸຂປຈ຺ຈຍປຣິຫານິ. ອຸປໂຠຄວິປຕ຺ຕີຕິ ອຸປໂຠຄສຸຂສ຺ສ ວິນາໂສ ອນຸປລທ຺ຘິ. ໂຊຕິ ເຈວ ໂຊຕິປຣາຍຓຠາໂວ ຈ ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ.

ທສຫິ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖູຫີຕິ ລກ຺ຂຓວຈນໍ ເອຕໍ ຍຖາ ‘‘ຍທິ ເມ ພ຺ຍາຘິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ທາຕພ຺ພມິທໂມສຘ’’ນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ທສຫິ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖູຫິ, ຕຕ຺ຖ ວາ ເຍນ ເກນຈິ ປຣິຠາສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕຕິ ທານໍ ທາຕຸໍ ອເປກ຺ຂິຕຕາຍ ສມາຫິຕຈິຕ຺ໂຕ.

ປຸຄ຺ຄລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.