໓. ຊຣາມຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໔. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຊຣາມຣຓາຕິ ຊຣາມຣເຓນ ວິນາ. ຊຣາມຣຓວິຣຫິໂຕ ຊາໂຕ ນາມ ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ປາຬິຍໍ ຊາຕສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ເຕ ສາມິວຈນໍ. ມຫາສາລາຕິ ອິມິນາ ຣ-ກາຣສ຺ສ ລ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ມຫາສາລາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ ຍຖາ ‘‘ປຸຣຕ຺ຖິໂຍຕິ ປຸລຕ຺ຖິໂຍ’’ຕິ. ມຫາສາຣປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ມຫນ຺ຕໍ ວິຠວສາຣໍ ປຕ຺ຕາ. ໂກຏິສຕໍ ຘນໍ, ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ. ‘‘ກຸມ຺ຠໍ ນາມ ທສ ອມ຺ພຓານີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິສ຺ສຣາຕິ ວິຠວິສ຺ສຣິເຍນ ອິສ຺ສຣາ. ສຸວຓ຺ຓຣຊຕຠາຊນາທີນນ຺ຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ວຕ຺ຖເສຍ຺ຍາວສຖາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອສາຘາຣຓຘນານໍ ນິຘານຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ອນິຘານຄຕສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຸຏ຺ຐິກຣຓສ຺ສາຕິ ປາສາທສິວິກາທິສຸຂສາຘນສ຺ສ.

ອາຣກາ ກິເລເສຫີຕິ ນິຣຸຕ຺ຕິນເຍນ ສທ຺ທສິທ຺ຘິມາຫ. ອາຣກາຕິ ຈ ສພ຺ພໂສ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ເຕຫິ ທູເຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣາຄາທີນໍ ຫຕຕ຺ຕາ, ປາປກຣເຓ ຣຫາຠາວໂຕ, ອນຸຕ຺ຕຣທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍຕາທິປຈ຺ຈຍາ ຈ ອຣຫໍ. ກາມຎ຺ຈາຍໍ ສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ, ອຠິຘມ຺ມນໂຍ ເອວ ປນ ນິປ຺ປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສວາ’’ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາສນ຺ຕິ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາສໍ. ວຸຏ຺ຐາຕິ ວຸຏ຺ຐວນ຺ໂຕ. ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ກຣຓີຍນ຺ຕິ ປຈ຺ເຈກໍ ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຣິຎ຺ຎາປຫານສຈ຺ຉິກິຣິຍຠາວນາຠິສມຍໍ. ເອວໍ ຄຕໍ ໂສຬສວິຘໍ ໂຫຕິ. ໂອສີທາປນຏ຺ເຐນ ຠາຣາ ວິຍາຕິ ຠາຣາ. ເຕນາຫ ‘‘ຠາຣາ ຫເວ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ’’ຕິອາທິ (ສໍ. ນິ. ໓.໒໒). ອຕ຺ຕປຏິພທ຺ຘຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ອວິຊຫນໂຕ ປຣມຕ຺ຖເທສນາຍ ຈ ປຣມຕ຺ໂຖ ອຣຫຕ຺ຕໍ. ກາມຎ຺ຈາຍມຕ຺ໂຖ ສພ຺ພສມິທ຺ຘິສສນ຺ຕຕິປຣິຍາປນ຺ໂນ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ໂມ ສມ຺ຠວຕິ ອກຸປ຺ປສຠາວາ, ອປຣິຫານຘມ຺ເມສຸ ປນ ອຄ຺ຄຠູເຕ ອຣຫຕ຺ເຕ ສາຕິສໂຍ, ນ ອິຕເຣສູຕິ ‘‘ອຣຫຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຕ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂອຣມ຺ຠາຄິຍຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍວິຠາຄໍ ທສວິຘມ຺ປິ ຠເວສຸ ສໍໂຍຊນໍ ກິເລສກມ຺ມວິປາກວຏ຺ຏປຈ຺ຈໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ນິສ຺ສຣິຕຸໍ ອປ຺ປທານວເສນ ພນ຺ຘຕີຕິ ຠວສໍໂຍຊນໍ. ສຕິປິ ຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ຕປ຺ປກ຺ຂິຍຠາເວນ ວິນາ ສໍໂຍຊນານິ ເຕສໍ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ອຕ຺ຖິ, ຠວນິຍາໂມ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ຕໍຕໍຠວນິພ຺ພຕ຺ຕກກມ຺ມນິຍາໂມ ຈ ໂຫຕິ, ນ ຈ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນສໍໂຍຊນສ຺ສ ກຕານິປິ ກມ຺ມານິ ຠວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ຕີຕິ ເຕສໍເຍວ ສໍໂຍຊນຏ຺ໂຐ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສມ຺ມາ ກາຣເຓຫິ ຊານິຕ຺ວາຕິ ຎາເຍນ ທຸກ຺ຂາທີສຸ ໂສ ຍຖາ ຊານິຕພ຺ໂພ; ຕຖາ ຊານິຕ຺ວາ, ປຸພ຺ພກາລກິຣິຍາວິມຸຕ຺ຕາ ຫິ ອປຣກາລກິຣິຍາ ຈ ຍຖາ ສມ຺ຠວຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຠິຊ຺ຊນສຠາໂວ ຂຓາຍຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພສຠາໂວ ມຣຓຘມ຺ມຕ຺ຕາ. ອຍໍ ກາໂຍ ອຸສ຺ມາຍຸວິຎ຺ຎາຓາປຄໂມ ຉຑ຺ຑນີຍຘມ຺ໂມ, ຍສ຺ມິໍ ຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ຕໍ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕານຄຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອຣຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຂີຓາສວສ຺ສ ຫິ ອຊີຣຓຘມ຺ໂມປິ ອຕ຺ຖີ’’ຕິອາທິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ອິມສ຺ມິໍເຍວ ພ຺ຍາມມຕ຺ເຕ ກເຬວເຣ ສສຎ຺ຎິມ຺ຫິ ສມນເກ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປມິ ໂລກສມຸທຍຎ຺ຈ ໂລກນິໂຣຘຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໐໗; ອ. ນິ. ໔.໔໕). ອສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ, ‘‘ຊີຣຓຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ອຊີຣຓຘມ຺ມໍ ຐເປຕ຺ວາ ຊີຣຓຘມ຺ມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເຕສໍປາຍໍ ກາໂຍ ເຠທນຘມ຺ໂມ’’ຕິ ເອວມາຫ. ຊຣໍ ປຕ຺ຕສ຺ເສວ ຫິສ຺ສ ເຠທນນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພຕານິຍເຕ ອຕ຺ເຖ ສຸຕ຺ຕເທສນາ ປວຕ຺ຕາ. ອຕ຺ຖສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິ, ສາ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ. ກິຣ-ສທ຺ໂທ ອນຸສ຺ສວຕ຺ໂຖ, ເຕນ ອນຸສ຺ສວາຄໂຕຍມຕ຺ໂຖ, ນ ອຏ຺ຐກຖາຄໂຕຕິ ທີເປຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ວທນ຺ຕີ’’ຕິ. ເຍນາຍໍ ອຕ຺ໂຖ ເຫຕຸນາ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສິວິກສາລາຍໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ’’ຕິ ນິທານວຈເນນ ຍຖາ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕຖາ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນນຸ ອິມສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາວສິໂກ ນິກ຺ເຂໂປຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ສຸຕ຺ເຕກເທສໍ ປນ ສນ຺ຘາຍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິກຕາວຈນໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ຍານໍ ອາຣຸຫິຕ຺ວາ ຣາຊາ ອາຄໂຕ, ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣຫນີຍຣຖໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ.

ສຣີເຣ ເຜຓປິຓ຺ຑສເມ ກິໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ? ສພ຺ຠິ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ສາຘູຫິ ສຫ ປເວທຍນ຺ຕິ. ນ ຫິ ກທາຈິ ສາຘູນໍ ສາຘູຫິ ສຫ ກຕ຺ຕພ຺ພາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສີທນສຠາວານໍ ກິເລສານໍ ຠິຊ຺ຊນປ຺ປຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນິພ຺ພານໍ ສພ຺ຠີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຸຣິມປທສ຺ສາຕິ ‘‘ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ໂມ ນ ຊຣໍ ອຸເປຕີ’’ຕິ ປທສ຺ສ. ກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ພ຺ຍຕິເຣກວເສນ. ສຕໍ ຘມ຺ໂມ ນິພ຺ພານໍ ກິເລເສຫິ ສໍສີທນຠິຊ຺ຊນສຠາໂວ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອາຄມ຺ມ ຊຣໍ ນ ອຸເປຕິ. ກິເລສາ ປນ ຕນ຺ນິມິຕ຺ຕກາ, ເອວມຍໍ ວຸຕ຺ຕກາຣຓໂຕ ຊຣໍ ນ ອຸເປຕີຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອິທ’’ນ຺ຕິອາທິ. ສຸນ຺ທຣາຘິວຈນໍ ວາ ເອຕໍ ‘‘ສພ຺ຠີ’’ຕິ ປທໍ ອປາປຕາທີປນໂຕ, ສພ຺ຠິຘມ຺ມຠູຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ວິຣາໂຄ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ (ອິຕິວຸ. ໙໐; ອ. ນິ. ໔.໓໔), ນ ເຕນ ຘມ຺ເມນ ສມຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ (ຂຸ. ປາ. ໖.໔; ສຸ. ນິ. ໒໒໗) ຈ.

ຊຣາມຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.