໑. ອິນ຺ທກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓໕. ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຓາຍກຕ຺ເຕນ ອິນ຺ໂທ ນາມ ມເຫສກ຺ໂຂ, ອິນ຺ໂທຕິ ສມຎ຺ຎາ ອສ຺ສາຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ອິນ຺ທໂກ’’ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສ ອິນ຺ທກສ຺ສ. ອິນ຺ທກູເຏ ປພ຺ພເຕ ນິວສຕີຕິ ອິນ຺ທກູຏນິວາສີ, ຕສ຺ສ ອິນ຺ທກູຏນິວາສິໂນ. ພລິກມ຺ເມຫິ ຍຊິຕພ຺ພໂຕ ປູຊິຕພ຺ພໂຕ ຍກ຺ໂຂ, ຕສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ. ອິນ຺ທສ຺ສ ນິວາສຏ຺ຐານຠູຕໍ ກູຏໍ ອິນ຺ທກູຏນ຺ຕິ ຍກ຺ຂໂຕ ກູເຏນ ນາມໍ ລທ຺ຘໍ. ອິນ຺ທກູໂຏ ອິນ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ຍຖາ ‘‘ເກລາສກູໂຏ ເກລາໂສ’’ຕິ. ອິນ຺ໂທ ຍກ຺ໂຂຕິ ກູຏໂຕ ຍກ຺ເຂນ ນາມໍ ລທ຺ຘໍ. ນ ເຈຕ຺ຖ ອິຕຣີຕຣນິສ຺ສຍໂທໂສ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎູປລກ຺ຂຓຠາວໂຕ ຍຖາ ຕໍ ‘‘ກາຍກມ຺ມຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ. ຣູປນ຺ຕິ ສກລໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘມາຫ, ນ ຣູປາຍຕນນ຺ຕິ. ອິມໍ ສຣີຣໍ ເປຈ຺ຈ ອຍໍ ກິນ຺ຕິ ປຏິລຠຕີຕິ ໂຈເທຕິ.

ກຸໂຕ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ ປຣາຘາຣຣູເປ ຊີເວ ອຕ຺ຕນິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂມກ຺ກນ຺ເຕ ຣູປສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ ກຸໂຕ ນາມ ຐານໂຕ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອິມານິ ຈ ອຏ຺ຐີນິ ອິມາ ຈ ມໍສເປສິໂຍ’’ຕິອາທິ. ກຖໍ ນ຺ວຍນ຺ຕິ ອຍໍ ກຸຈ຺ຉິສງ຺ຂາເຕ ຄພ຺ຠເຣ ກຖໍ ສຊ຺ຊຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ‘‘ສີຫານໍວ ນທນ຺ຕານໍ, ທາຐີນໍ ຄິຣິຄພ຺ຠເຣ’’ຕິອາທິນາ (ເຖຣຄາ. ນິທານຄາຖາ) ຄພ຺ຠໂຣ ຈ ກຸຈ຺ຉິວາຈໂກ ອາຄໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ຄພ຺ຠຣສ຺ມິນ຺ຕິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ປຸຄ຺ຄລວາທີຕິ ອຕ຺ຕວາທຸປາທາໂນ. ຍຖາ ຫິ ມຈ຺ຉມໍສໍ ຠຸຕ຺ຕໍ ເຜຓໍ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ວິລີຍຕິ, ນ ຈ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສຕ຺ຕຠາເວນ ອປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕ, ເອວເມວໍ ຍທິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ຄພ຺ຠຠາເວນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຣູປໍ ສຕ຺ໂຕ ນ ຠເວຍ຺ຍ ໂນ ວຑ຺ເຒຍ຺ຍ, ວິລີຍິຕ຺ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປຎ຺ຎາຍຕິ ຈ ຕໍ ຣູປໍ, ຕສ຺ມາ ຊີໂວຕິ ອິມາຍ ລທ຺ຘິຍາ. ເອວມາຫາຕິ ‘‘ຣູປໍ…ເປ… ຄພ຺ຠຣສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ເອວມໂວຈ. ປຐມນ຺ຕິ ເອເຕສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຐມໍ. ເຕນາຫ ‘‘ປຐເມນ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຊາຕິອຸຓ຺ຓໍສູຫີຕິ ຊາຕິເອຬກາຍ ອຸຓ຺ຓໍສູຫີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ຄພ຺ຠໍ ຜາເລຕ຺ວາ ຄຫິຕອຸຓ຺ຓາ ຊາຕິອຸຓ຺ຓາ. ຕສ຺ສາ ອໍສູຫິ ຕີຫິ ກຕສຸຕ຺ຕຄ຺ເຄ’’ຕິ ສໍຍຸຕ຺ຕຠາຓການໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອນາວິໂລຕິ ອຈ຺ໂຉ, ສຸປ຺ປສນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍວຓ຺ຓປ຺ປຏິຠາຄນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປມາຓສຓ຺ຐານສມ຺ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ. ກລລໍ ສມ຺ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ຕຠາໂວ ຠູຕຸປາທາຣູປສງ຺ຂາໂຕ ສນ຺ຕານວເສນ ປວຕ຺ຕມາໂນ ກລລໍ ນາມາຕິ ກຖີຍຕິ.

ກລລາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕກລລຣູປເຫຕຸ ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ. ມໍສໂຘວນອຸທກວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວຓ຺ຓໂຕ ມໍສໂຘວນອຸທກວຓ຺ຓໍ, ສຓ຺ຐານໂຕ ປນ ວິລີນຕິປຸສທິສໍ.

ປຣິປກ຺ກນ຺ຕິ ປຣິປາກກລລຠາວໂຕ ປຣິປາກໍ ຄຕໍ ສຸປຣິປາກໍ ຄຕໍ. ສມູຫຕນ຺ຕິ ສມູຫຠູຕໍ ສງ຺ຄຕໍ. ວິວຏ຺ຏມານນ຺ຕິ ປຣິຓມນ຺ຕໍ. ຕພ຺ຠາວນ຺ຕິ ກຣເຓ ເອຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ຕພ຺ຠາເວນ ປຣິຓມນ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິສ຺ສກ຺ເກ ວາ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ຕພ຺ຠາວໂຕ ກລລຠາວໂຕ ກລລໍ ວິປຣິຓມນ຺ຕໍ. ອພ຺ພຸທໍ ນາມ ຊາຍຕິ, ອພ຺ພຸທໍ ນາມ ສມ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວິລີນຕິປຸສທິສາ ສຓ຺ຐານວເສນ, ວຓ຺ຓວເສນ ປນ ສິຕາ ອຣຕ຺ຕາວ ໂຫຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ມຓ຺ຑນ຺ຕິ ທາຣິການໍ ຕຖາ ປີຬນໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕມຣິຈປກ຺ກສ຺ສ ສາຣຠູຕໍ ຣສໍ. ສພ຺ພຠາເຄຫິ ມຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂສ ມຓ຺ໂຑ ກປາເລ ອລຄ຺ໂຄ ຫຸຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສພ຺ພຠາເຄຫິ ມຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເອວຣູປາ ເປສິ ໂຫຕີຕິ ສາ ເປສິ ຄພ຺ຠາສເຍ ກຕ຺ຖຈິ ອລຄ຺ຄາ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຓ຺ໂຑ ວິຍ ປິຓ຺ຑິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ວິລີນຕິປຸສທິສາ’’ຕິ.

ເປສິ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ເປສີຕິ ນິສ຺ສກ຺ເກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕໂຕ ເປສິໂຕ’’ຕິ.

ຆນສ຺ສ ສຓ຺ຐານໍ. ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍາຕິ ຕໍສຓ຺ຐານໍ ຣູປຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ຊາຍຕິ. ‘‘ຊຣາມຣຓໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໒.໒໐) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປີຬກາຕິ ປີຬກສທິສາ ມໍສປິຓ຺ຑາ ຊາຍນ຺ຕິ.

ສຕ຺ຕມາທີນີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອຏ຺ຐມສຕ຺ຕາຫໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ເອກຈຕ຺ຕາລີສາ ຈຕຸຕ຺ຕິໍສ ສຕ຺ຕາຫານິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ປຣິຓຕກາລນ຺ຕິ ຄພ຺ຠສ຺ສ ປຣິຓຕກາລໍ. ນວມາສໂຕ ພຫິ ປຣິປກ຺ໂກ ນາມ ໂຫຕິ ເກສໂລມາທິນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ທ຺ວາຈຕ຺ຕາລີເສ ສຕ຺ຕາເຫ ເອຕານິ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.

ຕສ຺ສາຕິ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍກສຕ຺ຕສ຺ສ. ມາຕຸອຸທຣປຏເລນ ເອກາພທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ຍໂຕ ມາຕຣາ ປຣິຠຸຕ຺ຕອາຫາໂຣ ອາມາສເຍ ປຕິຏ຺ຐິເຕ ຄພ຺ຠສ຺ສ ນາຠິນາຬານຸສາເຣນ ຄພ຺ຠຄຕສ຺ສ ສຣີຣໍ ສມ຺ປຕ຺ວາ ອາຫາຣກິຈ຺ຈໍ ກໂຣຕິ. ອາຫາຣສມຸຏ຺ຐານຣູປໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕີຕິ ຄພ຺ຠຄຕສ຺ສ ກາເຍ ໂອຊາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ສາ ຈ ຕໍ ປຈ຺ຈຍໍ ລຠິຕ຺ວາ ໂອຊຏ຺ຐມກໍ ຣູປໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ. ເອວໍ ມາຕຣາ ປຣິຠຸຕ຺ຕອາຫາຣປຈ຺ຈເຍນ ຄພ຺ຠຄໂຕ ທສ ມາເສ ຍາເປຕິ ອຕ຺ຕໂນ ນາຠິນາຬານຸສາຣຄເຕເນວ ເຕນ ຍາວ ອາຫາຣສມຸຏ຺ຐານສຕ຺ຕາໂຫ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອາຫຣຓໂຕ. ເກຈິ ປນ ‘‘ມາຕຣາ ປຣິຠຸຕ຺ຕອາຫາໂຣ ພາຫິຣວຄ຺ໂຄ ວິຍ ຕສ຺ສ ກາຍໍ ອຠິສນ຺ເນຕິ ປຣິສນ຺ເນຕິ, ເຕນ ໂສ ຍາເປຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ກຸຈ຺ຉິຄຕໍ ອຸທຣປຏເລນ ຕິໂຣຫິຕຕ຺ຕາ ພຫິ ຐິຕນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ນ ອຣຫຕີຕິ ‘‘ກຸຈ຺ຉິຍາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຄໂຕ ນໂຣຕິ ມາຕຸ ຕິໂຣກຸຈ຺ຉິຄໂຕ. ເອວໍ ໂຂຕິ ອິມິນາ ຍຖາວຸຕ຺ຕາກາເຣນ ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ…ເປ… ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ຣູປໍ ນ ຊີໂວ. ນ ຫິ ທິຏ຺ຐິຄຕສ຺ສ ສຕ຺ຕາຫກ຺ກເມນ ວຸຑ຺ຒິປ຺ປຕ຺ໂຕ ອິຈ຺ຉິໂຕ ອນິຈ຺ຈຕາປຕ຺ຕິໂຕ.

ອິນ຺ທກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.