ຈູຬສງ຺ຄາມໍ

ອນຸວິຊ຺ຊກສ຺ສ ປຏິປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໖໕. ຈູຬສງ຺ຄາເມ ສມາຄມນໍ ສງ຺ຄາໂມ, ສມາຄເມນ຺ຕິ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວາ ສງ຺ຄາໂມຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສງ຺ຄາໂມ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ… ສງ຺ຆສນ຺ນິປາໂຕ’’ຕິ. ສນ຺ນິປຕນໍ ສນ຺ນິປາໂຕ, ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເທເສຕິ ວາ ສນ຺ນິປາໂຕ, ສງ຺ຆສ຺ສ ສນ຺ນິປາໂຕ ສງ຺ຆສນ຺ນິປາໂຕ. ສງ຺ຄາມ ຍຸທ຺ເຘຕິ ຘາຕຸປາເຐສຸ (ສທ຺ທນີຕິຘາຕຸມາລາຍໍ ໑໘ ມກາຣນ຺ຕຘາຕຸ) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍຸທ຺ຘໍ ນາມ ອຕ຺ຖໂຕ ອຘິກຣຓວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຕທຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕຕ຺ຣ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມິໍ ສງ຺ຄາເມ, ສໂມສຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຕ຺ຕປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປກ຺ຂໍ ອຕ຺ຖຍນ຺ຕິ. ອຸທ຺ຘມ຺ມນ຺ຕິ ຘມ຺ມໂຕ ວິໂຍຄໍ. ທີເປນ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາຕິ ໂຍຊນາ. ເກ ວິຍາຕິ ອາຫ ‘‘ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ວິຍາ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປວຕ຺ເຕຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ລທ຺ຘິນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘມ຺ມາທິວາທໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ສງ຺ຄາເມ. ອວຈຣຕີຕິ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ຈາເຣຕິ ປວຕ຺ເຕຕິ. ຕເມວຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ປວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ອວຕ຺ຍູປສຄ຺ຄສ຺ສ ໂອຄາຫຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ວິນິຈ຺ຉຍໍ ປວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຈຣຘາຕຸສ຺ສ ກາຣິຕນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ ສຫກາຣິຕກມ຺ເມນ ປວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິມິນາ ສງ຺ຄາເມ ອວຈຣຕີຕິ ສງ຺ຄາມາວຈໂຣຕິ ນິພ຺ພຈນໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂກ ວິຍາຕິ ອາຫ ‘‘ຍສຕ຺ເຖໂຣ ວິຍາ’’ຕິ. ມານທ຺ຘຊນ຺ຕິ ເກຕຸກມ຺ຍຕາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານມານສງ຺ຂາຕໍ ຘຊໍ. ຣໂຊຫຣຓສເມນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຣຊໍ ຫຣຕິ ອປເນຕິ ອເນນາຕິ ຣໂຊຫຣຓໍ, ປາທປຸຎ຺ຊນໍ, ເຕນ ສເມນາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປາທປຸຎ຺ຊນສເມນາ’’ຕິ. ປາທໍ ປຸຎ຺ຊຕິ ໂສເຘຕິ ອເນນາຕິ ປາທປຸຎ຺ຊນໍ, ເຕນ ສໂມ ປາທປຸຎ຺ຊນສໂມ, ເຕນ. ສມາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍຖາ’’ຕິອາທິ. ຣໂຊຫຣຓສ຺ສ ເນວ ຣາໂຄ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາປຕິຣູປນ຺ຕິ ປຕິຣູປສ຺ສ ອນຸໂລມໍ, ປຕິຣູປານຕິກ຺ກນ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອກເຖນ຺ເຕນ ນິສີທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສາມໍ ວາ ຘມ຺ໂມຕິ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມ ນາມ ໂກຕິ ອາຫ ‘‘ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍນິສ຺ສິຕາ ວາ’’ຕິອາທິ. ຣູປາຣູປປຣິຈ຺ເຉໂທ ຈ ສມຖາຈາໂຣ ຈ ວິປສ຺ສານາຈາໂຣ ຈ ຐານວຕ຺ຕຎ຺ຈ ນິສຊ຺ຊວຕ຺ຕຎ຺ຈ, ອາທິສທ຺ເທນ ຈງ຺ກມວຕ຺ຕາທີນິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຈຸທ຺ທສມຫາວຕ຺ຕາທີນໍ ‘‘ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍນິສ຺ສິຕາ’’ຕິ ປເທນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ວຕ຺ຕສທ຺ເທນ ຐານວຕ຺ຕາທີນິ ເອວ ຄເຫຕພ຺ພານິ, ອາທິສທ຺ເທນ ຈງ຺ກມວຕ຺ຕາທີນິ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ປໂຣ ວາ ອຊ຺ເຌສິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍວາ ໂສ ວາ ໂກຈິ ອຊ຺ເຌສິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ໂຍ’’ຕິອາທິ. ອິມິນາ ນ ໂຍ ວາ ໂສ ວາ ໂກຈິ ອຊ຺ເຌສິຕພ຺ໂພ, ສມຕ຺ໂຖເຍວ ປນ ອຊ຺ເຌສິຕພ຺ໂພຕິ ວາ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິອາທິນາ ວຕ຺ຕພ຺ພາກາຣໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຣິໂຍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ເກວລໍ ກເຖຕຸໍ ອສມຕ຺ຖວເສນ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ, ກມ຺ມຏ຺ຐານມນສິກາຣວເສນ ປນາຕິ ອາຫ ‘‘ກມ຺ມຏ຺ຐານມນສິກາຣວເສນ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ’’ຕິ. ອຣິຍານໍ ເອໂສ ອຣິໂຍ, ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ. ‘‘ນາວຊານິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອິມິນາ ນາຕິມຎ຺ຎິຕພ຺ໂພຕິ ປທສ຺ສ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ນ ມຎ຺ຎິຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ອຸປຊ຺ຌາໂຍຕິ ໂຈທກຈຸທິຕການໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ‘‘ນ ອາຈຣິໂຍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ’’ຕິອາທິປເທສຸ. ກຸລເມວ ຊາຕິນາມໂຄຕ຺ຕວເສນ ອຍນ຺ຕິ ອປທິສິຍຕີຕິ ກຸລປເທໂສ. ອຕ຺ຣສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຣ ອສ຺ສາຕິ ປທຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຣສທ຺ໂທ ປຸຄ຺ຄລວິສໂຍ, ອສ຺ສສທ຺ໂທ ອາຂ຺ຍາຕິໂກຕິ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຣ ປຸຄ຺ຄເລ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ອສ຺ສສທ຺ທສ຺ສ ສພ຺ພນາມຕ຺ຕຎ຺ຈ ‘‘ຠວຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕມານິກຠາວຎ຺ຈ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ປຣິສານຸວິຘາຍເກນາຕິ ປຣິສາຍ ອນຸມຕໍ ກໂຣນ຺ເຕນ. ອິມິນາ ໂນ ປຣິສກປ຺ປິເກນາຕິ ເອຕ຺ຖ ກປ຺ປສທ຺ໂທ ວິຌຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍນ຺ຕິ ວຈນໍ. ນ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຕິ ມຸທນ຺ຕິ ເອຕາຍາຕິ ມຸທ຺ທາ, ສກ຺ຂຣມງ຺ຄຸລິຍໍ ຫຕ຺ຖສ຺ສ ມຸທ຺ທາ ອວຍວິອວຍວວເສນ ສມ຺ພນ຺ຘຕ຺ຕາຕິ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາ. ຕສ຺ສາ ວິກາໂຣ ‘‘ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາ’’ຕິ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ຫຕ຺ຖວິກາໂຣ’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖໍ ອນຸວິຘິຍນ຺ເຕນາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຖນ຺ຕິ ວິນິຈ຺ຉຍຕ຺ຖໍ. ອນຸວິຘິຍນ຺ເຕນາຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ເຕນ. ອິຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວິນິຈ຺ຉຍປຏິເວຘເມວ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ເຕນາ’’ຕິ. ສນ຺ນິປາຕມຓ຺ຑເລຕິ ສນ຺ນິປາຕາຍ ປຣິສາຍ ສມູເຫ, ສນ຺ນິປາຕມຓ຺ຑລສ຺ສ ມຊ຺ເຌຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ວີຕິຫາຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວີຕິຫຣຓໍ ນາມ ອຕ຺ຖໂຕ ຫາປນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ຫາເປຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ທຸຣຸຕ຺ຕວາຈນ຺ຕິ ໂຈທກຈຸທິຕການໍ ທຸຣຸຕ຺ຕວາຈໍ. ຫິຕປຣິສກິນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິຕໍ ປຣິ ເອສຕີຕິ ຫິຕປຣິສໂກ, ກຣຸຓາ ຈ ກຣຸຓາປຸພ຺ພຠາໂຄ ຈ, ໂສ ເອຕສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ຫິຕປຣິສກີ, ປຸຄ຺ຄໂລ, ເຕນ ຫິຕປຣິສກິນາ. ຕເມວຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຫິເຕສິນາ ຫິຕຄເວສິນາ’’ຕິ. ກຣຸຓາຕິ ອປ຺ປນາປຕ຺ຕາ ກຣຸຓາ. ກຣຸຓາປຸພ຺ພຠາໂຄຕິ ອປ຺ປນາປຕ຺ຕາຍ ກຣຸຓາຍ ປຸພ຺ພຠາເຄ ປວຕ຺ຕາ ປຣິກມ຺ມອຸປຈາຣກຣຸຓາ. ປທທ຺ວເຍປີຕິ ‘‘ຫິຕານຸກມ຺ປິນາ ກາຣຸຓິເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ຫິຕປຣິສກິນາ ອສມ຺ຜປ຺ປລາປິນາ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປທທ຺ວເຍປິ. ອຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອສຸນ຺ທຣວຈນ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອສຸຣຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຸນ຺ທຣໍ ອຸຕ຺ຕໍ ສຸຣຸຕ຺ຕໍ, ນ ສຸຣຸຕ຺ຕໍ ອສຸຣຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ປຣິວີມໍສິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ຕສ຺ສາຕິ ອຘມ຺ມໂຈທກສ຺ສ. ອໂນສຏໍ ວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ໂຈທກຈຸທິຕເກຫິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ອຘິກາຣວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອໂນສຏນ຺ຕິ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ອໂນສຏນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ນນຸ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອນຸໂຍຄວຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ກາເລນ ວກ຺ຂາມີ’’ຕິອາທິນາ (ຈູຬວ. ໓໙໙; ປຣິ. ໓໖໒, ໔໓໗) ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ສຈ຺ເຈ ຈ ອກຸປ຺ເປ ຈາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໔໐໑) ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນວຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ຍສ຺ມາ ອເນນ ວຕ຺ເຕນ ໂຈທໂກ ຈຸທິຕກໍ, ຈຸທິຕໂກ ວາ ໂຈທກໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊຕິ, ໂຈທເກນ ຈຸທິຕໂກ, ຈຸທິຕເກນ ວາ ໂຈທໂກ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຍຕິ, ຕສ຺ມາ ອນຸໂຍຄວຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖາເປຕ຺ວາຕິ ໂຈທກຈຸທິຕເກເຫວ ກຖາເປຕ຺ວາ. ຕສ຺ສາຕິ ໂຈທກສ຺ສ ວາ ຈຸທິຕກສ຺ສ ວາ, ສາຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ຠຍໍ. ເຕຕິ ຕວ. ວຕ຺ວາປີຕິ ມຸເຂນ ວຕ຺ວາປິ. ປິສທ຺ເທນ ກາຍວິກາຣໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາປີຕິ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ. ‘‘ອນຸໂຍຄວຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຘາຕຸກມ຺ມໍ, ‘‘ໂສ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ກາຣິຕກມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ພໍ, ຕໍ ກມ຺ມໍ ຕພ຺ພປຈ຺ຈໂຍ ວທຕິ. ອສຸຈິ ວິຠາເວຕພ຺ໂພຕິ ເອຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ສຸຈິ ສີລເມຕສ຺ສາຕິ ອສຸຈີຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອລຊ຺ຊີຕິ ອາຫ ‘‘ອລຊ຺ຊິ’’ນ຺ຕິ. ອຸຊຸ ສີລວາ ກາຍວງ຺ກາທິຣຫິໂຕ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກາຍວງ຺ກາທິຣຫິໂຕ ໂຫຕີຕິ ອິມິນາ ອຸຊຸໂນ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕິ. ກາຍວງ຺ກາທິຣຫິຕຕ຺ຕາ ອຸຊຸ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ໂສຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ມທ຺ທເວເນວາຕິ ມຸທຸຠາເວເນວ. ອຸປຈຣິຕພ຺ໂພຕິ ກເຖຕພ຺ໂພ. ອິມິນາ ອຸຊຸມທ຺ທເວນາຕິ ປທສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘຏ຺ຐານໍ ປາຐເສສໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂຍຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ອຍເມວາຕິ ເອວສທ຺ເທນ ນ ຘມ຺ມຄຣຸໂກ, ປຸຄ຺ຄລຄຣຸໂກ, ຘມ຺ເມສຸ ຈ ປຸຄ຺ຄເລສຸ ຈ ນ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໓໖໖. ເຕນ ຈ ປນ ອນຸວິຊ຺ຊເກນາຕິ ໂຍຊນາ. ສຸຕ຺ຕາທີສູຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ວິນຍອນຸໂລມ ປຎ຺ຎຕ຺ຕອນຸໂລມິການິ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພານິ. ສຸຕ຺ຕໍ ສໍສນ຺ທນຕ຺ຖາຍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເກສໍ ສໍສນ຺ທນຕ຺ຖາຍາຕິ ອາຫ ‘‘ອາປຕ຺ຕານາປຕ຺ຕີນໍ ສໍສນ຺ທນຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ. ໂອປມ຺ມໍ ອຕ຺ຖທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອເສວ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ປຈ຺ເຈກຏ຺ຐາຍິໂນ ອວິສໍວາທກຏ຺ຐາຍິໂນຕິ ເອຕ຺ຖ ປຈ຺ເຈກສ຺ມິໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ສີເລນາຕິ ປຈ຺ເຈກຏ຺ຐາຍິໂນ, ອວິສໍວາທເກ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ສີເລນາຕິ ອວິສໍວາທກຏ຺ຐາຍິໂນຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອິສ຺ສ…ເປ… ຐິຕາ’’ຕິ. ‘‘ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈເຊຏ຺ຐກຏ຺ຐາເນ’’ຕິ ອິມິນາ ປຈ຺ເຈກສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ເຕຕິ ສງ຺ເຆນ ອນຸມຕາ ປຸຄ຺ຄລາ.

ກິມຕ຺ຖໍ ‘‘ວິນໂຍ ສໍວຣຕ຺ຖາຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອິທານີ’’ຕິອາທິ. ອິທານິ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຍ ມນ຺ທາ ມນ຺ທພຸທ຺ຘິໂນ ຫຸຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ອຖ ວາ ມນ຺ທາ ມນ຺ທພຸທ຺ຘິໂນ ເຍ ປຸຄ຺ຄລາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ສກລາປິ ວິນຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິມິນາ ‘‘ສໍວຣຕ຺ຖາຍາ’’ຕິອາທີສຸ ‘‘ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍາ’’ຕິປຣິໂຍສາເນສຸ ເຕຣສວາກ຺ເຍສຸ ‘‘ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ ປາຐເສໂສ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ອຸປນິສ຺ສໂຍ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ທ຺ວາທສວາກ຺ເຍສຸ. ວິເສສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອປິເຈຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອປິຈ ວິເສສໍ ວກ຺ຂາມີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອວິປ຺ປຏິສາຣຕ຺ຖາຍາ’’ຕິອາທີສຸ. ຕນ຺ຕິ ສຸຂໍ. ຕຣຸຓວິປສ຺ສນາ ນາມ ກສ຺ສ ອຘິວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓສ຺ເສຕມຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ. ນນຸ ‘‘ວິຣາໂຄ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈຕຸພ຺ພິຘສ຺ສ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ວິມຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ຜລໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ກສ຺ມາ ປນ ‘‘ວິມຸຕ຺ຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕຸພ຺ພິໂຘປິ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ອປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍາຕິ ອສງ຺ຂຕປຣິນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍ. ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ຫິ ປຣິນິພ຺ພາເນ ໂກຈິ ປຈ຺ຈໂຍ, ຕສ຺ມາ ອປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕນ຺ຕິ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ. ຕສ຺ມິໍອນຸປ຺ປຕ຺ເຕຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສເນ ອນຸກ຺ກເມນ ປຕ຺ເຕ. ອວສ຺ສນ຺ຕິ ຘຸວໍ ເອກນ຺ເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕທຕ຺ຖາຕິ ເອໂສ ອນຸປາທາ ປຣິນິພ຺ພານສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ໂຖ ປໂຍຊນໍ ອິມິສ຺ສາ ກຖາຍາຕິ ເອຕທຕ຺ຖາ. ກຖາຕິ ອຕ຺ຖສ຺ສ ກຖາ. ມນ຺ຕນາຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ມນ຺ຕນາ. ເອຕທຕ຺ຖາ ອຸປນິສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປນິສາສທ຺ໂທ ປຈ຺ຈຍວາຈໂກຕິ ອາຫ ‘‘ປຣໍປຣປຈ຺ຈຍຕາປີ’’ຕິ. ປຣໍປຣປຈ຺ຈໂຍ ຫິ ຍສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ປຣໍປຣຜລໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສີທຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸປນິສາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ວິນໂຍ ສໍວຣຕ຺ຖາຍາ’’ຕິອາທິກາ ອຍໍ ປຣໍປຣປຈ຺ຈຍຕາປີຕິ ໂຍຊນາ. ໂສຕາວຘານນ຺ຕິ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ຘິຍເຕ ຐປິຍເຕ ອວຘານໍ, ໂສຕສ຺ສ ອວຘານໍ ໂສຕາວຘານໍ. ອິມໍ ກຖນ຺ຕິ ‘‘ວິນໂຍ ສໍວຣຕ຺ຖາຍາ’’ຕິອາທິໍ ອິມໍ ກຖໍ. ຍໍ ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕມ຺ປິ ເອຕທຕ຺ຖນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຍທິທໍ ອນຸປາທາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຍທິທ’’ນ຺ຕິ ນິປາໂຕ ‘‘ວິໂມກ຺ໂຂ’’ຕິ ປທມເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ໂຍ ອຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວທຕິ. ອນຸປາທາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ’’ຕິອາທີສຸ (ມຫາວ. ໑໑) ວິຍ ຍກາຣໂລໂປ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ປທສ຺ສ ກຣຓໍ ປນ ‘‘ຈຕູຫິ ອຸປາທາເນຫີ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຕິ ອິມ ມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂຍ ອຍໍ ຈຕູຫິ ອຸປາທາເນຫິ ອນຸປາທິຍິຕ຺ວາ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈຕູຫິ ອຸປາທາເນຫິ ອນຸປາທິຍິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕຜລສງ຺ຂາໂຕ ໂຍ ອຍໍ ວິໂມກ຺ໂຂ ອຕ຺ຖິ, ໂສປິ ເອຕທຕ຺ຖາຍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອຣຫຕ຺ຕຜລສງ຺ຂາໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ວິໂມກ຺ໂຂ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຣຫຕ຺ຕຜລຎ຺ຫິ ຍສ຺ມາ ວິຣຸທ຺ເຘຫິ, ວິເສເສນ ວາ ສພ຺ພກິເລເສຫິ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ, ຕສ຺ມາ ວິໂມກ຺ໂຂຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ອປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍ ເອວາ’’ຕິ ອິມິນາ ເອຕທຕ຺ຖາຍາຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

໓໖໗. ວຕ຺ຖຸໍ…ເປ… ນ ຊານາຕີຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຕສ຺ມາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມາສຸ ຄາຖາສຸ. ສເມນ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສເມນາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ອຎ຺ຎາເຓນາ’’ຕິ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວາຈກໍ ຣູຬ຺ຫີປທນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຕເນວ ປຸພ຺ພາປຣໍ ອຊານນສ຺ສ ສເມນ ອຎ຺ຎາເຓນາ’’ຕິ. ປາຬິຍໍ ເກນ ກາຣເຓນ ກຕາກຕໍ ນ ຊານາຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສເມນາ’’ຕິ. ສເມນ ປຸພ຺ພາປຣສ຺ສ ອຎ຺ຎາເຓນ ກຕາກຕໍ ນ ຊານາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ຍໍ ປເນຕໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິ ຈ ‘‘ອາກາຣອໂກວິໂທ’’ຕິ ຈ ອາຘາຣາເຘຍ຺ຍານມເຠໂທ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອວຍວີ ອາຘາໂຣ, ອວຍໂວ ອາເຘຍ຺ໂຍຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອາກາຣສທ຺ໂທ ອິງ຺ຄິຕຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ກາຣຓາກາຣເຓ’’ຕິ. ກາຣຓອກາຣຓສງ຺ຂາເຕ ອິງ຺ຄິເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາກາຣສ຺ສາຕິ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ອາກາຣສ຺ມິນ຺ຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕເຖວາຕິ ຍຖາ ວຕ຺ຖຸອາທີນິ ນ ຊານາຕິ, ຕເຖວ. ອິຕີຕິ ເອວໍ. ຍ຺ວາຍນ຺ຕິ ໂຍ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ. ‘‘ຠເຍນາ’’ຕິ ອິມິນາ ຠຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຣຓຕ຺ເຖ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຠຍາ ຠເຍນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອເສວ ນໂຍ ສມ຺ໂມເຫນ ໂມຫາ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ຉນ຺ທາຕິ ຉນ຺ເທນ. ໂທສາຕິ ໂທເສນ. ອຕ຺ຕນາ ຎາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາຍ ນ ສຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ກຸສໂລຕິ ອາຫ ‘‘ປຣໍ ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາຍາ’’ຕິ. ກສ຺ມາ ນິຊ຺ຌຕ຺ຕິຍາ ຈ ອໂກວິໂທຕິ ອາຫ ‘‘ກາຣຓາ…ເປ… ຕາຍາ’’ຕິ. ‘‘ປຣິສາຍ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ລທ຺ໂຘ ປຣິສສງ຺ຂາໂຕ ປກ຺ໂຂ ເຍນາຕິ ລທ຺ຘປກ຺ໂຂຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ສເຈ ຕາທິສໂກ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ, ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ອປຏິກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອເສວ ນໂຍ ເຫຏ຺ຐາປິ. ‘‘ນ ປຏິກ຺ຂິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິມຸຂໍ ນ ອິກ຺ຂິຕພ຺ໂພຕິ ອປຏິກ຺ໂຂຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ນ ໂອໂລເກຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອິມິນາ ອິກ຺ຂຘາຕຸຍາ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

ອິຕິ ຈູຬສງ຺ຄາມວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.