໒. ປຣິວາສກຖາ

໑໐໒. ຕສ຺ສາຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ຕສ຺ສ. ສໂມຘາເນຕ຺ວາຕິ ອິເຘວ ປຣິວາສກຖາຍໍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ. ອິເຘວ ປຣິວາສກຖາຍໍ ທສ຺ສຍິສ຺ສາມາຕິ ໂຍຊນາ. ອິເຘວສທ຺ໂທ ຫິ ປຸພ຺ພາປຣາເປກ຺ໂຂ.

ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕໍ ປຣິວາສໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຍໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ອິຘ ອຘິປ຺ເປໂຕ ປຣິວາໂສ ນາມ ຕິວິໂຘ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕິວິເຘສຸ ປຣິວາເສສຸ. ‘‘ຍຖາປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ວຈນໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ກສ຺ສຈິ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຍຖາ ອຸທາຍິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ເອກາຫປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ອຍໍ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ຕຖາ ກສ຺ສຈິ ເອກາຫປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຍຖາ ຈ ປຣໂຕ ອາຄຕາ ອຸທາຍິຕ຺ເຖຣສ຺ເສວ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ຕຖາ ກສ຺ສຈິ ທ຺ວິຫາທິປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິມິນາ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ປຣໂຕປິ ນໂຍ ເນຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ເອກາຫາທິປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ເອກາທິອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ.

ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຠາວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຍໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ທສຫາກາເຣຫີ’’ຕິ ປາເຐ. ອາປຕ຺ຕິອິຕິ ສຎ຺ຎາ ເອຕສ຺ສາຕິ ອາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ . ປຫຸ ຈາຕິ ສມຕ຺ໂຖ ຈ. ປປຸພ຺ໂພ ຫູຘາຕຸ ສມຕ຺ຖຕ຺ເຖ ໂຫຕິ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ສໍ ມາຕິກາຍໍ. ຍນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ. ໂສປິ ຈາຕິ ຠິກ຺ຂຸປິ ຈ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ສໍ ອາປຕ຺ຕິຍໍ. ອຍນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອາປຕ຺ຕິຍໍ. ອລຊ຺ຊິປກ຺ເຂ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ‘‘ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໍ ປຣິຄູຫຕີ’’ຕິ (ປຣິ. ໓໕໙) ວຸຕ຺ຕປກ຺ເຂ ຐິຕຕ຺ຕາ ອລຊ຺ຊິປກ຺ເຂ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ປກຕຕ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປາຣາຊິກໍ ອນຊ຺ຌາປນ຺ໂນ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕິວິຘໍ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອກໂຕ’’ຕິ. ເອຕນ຺ຕິ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຠາວໍ, ‘‘ອາປຊ຺ຊຕິ…ເປ… ກຸສເລຫິ ຈິນ຺ຕິຕາ’’ຕິ ວຈນໍ ວາ.

ຄາຖາຍ ‘‘ສາວເສສ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປາຣາຊິກໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ຄຣຸກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຆາທິເສສເມວ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອນາທຣິຍນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາປເທ ອນາທຣິຍໍ. ວຊ຺ຊນ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕເກນ ກຣຓຠູເຕນ.

ຍສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ, ນຕ຺ຖີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠີຣຸກຊາຕິກຕາຍາຕິ ຠີຣຸກສຠາວຕາຍ. ປພ຺ພຕວິຫາເຣ ວສນ຺ຕສ຺ສ ຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ໂຍຊນາ. ປພ຺ພຕວິຫາເຣຕິ ປພ຺ພຕສ຺ສ ຕເລ, ອນ຺ຕເຣ ວາ ກາຣິເຕ ວິຫາເຣ. ເອຕສ຺ມິນ຺ຕິ ເອຕາທິເສ. ອນ຺ຕຣາເຍ ສຕິເຍວາຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ສ ອຈ຺ຉນ຺ນາວ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອນນ຺ຕຣາຍິກສຎ຺ຎາຍ ຉາທຍໂຕ ອຈ຺ຉນ຺ນາວາຕິ ອນນ຺ຕຣາຍິກສຎ຺ຎາຍ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສາປິ ເອກນ຺ເຕນ ອນ຺ຕຣາຍິກຕ຺ຕາ ອຈ຺ຉນ຺ນາວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ. ຫນຸກວາໂຕຕິ ຫນຸກສ຺ສ ເຄລຎ຺ຎກໂຣ ວາໂຕ. ວິຊ຺ຌຕີຕິ ຫນຸກໍ ວິຊ຺ຌຕິ. ອິມິນາຕິ ຠິກ຺ຂຸນາ. ປຫຸສຎ຺ຎິໂນ ຉາທິຕາປິ ເອກນ຺ເຕນ ອປຫຸຕ຺ຕາ ອຈ຺ຉາທິຕາວ ໂຫຕິ.

ຉາເທຕຸກາໂມ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິທໍ ຈຕຸກ຺ກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ຉາເທຕຸກາໂມ ຉາເທຕິ, ຉາເທຕຸກາໂມ ນຈ຺ຉາເທຕິ, ອຈ຺ຉາເທຕຸກາໂມ ຉາເທຕິ, ນຈ຺ຉາເທຕຸກາໂມ ນຈ຺ຉາເທຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຐມປທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິທໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາ’’ຕິ. ເອວໍ ເສສາສຸປິ ມາຕິກາສຸ ຈຕຸກ຺ກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຈຕູສຸ ຈຕຸກ຺ເກສຸ ປຐມປເທ ເອວ ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ, ນ ເສສປເທສຸ. ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສເຈ ປນາ’’ຕິອາທິ. ປຸເຣຠຕ຺ເຕ ວາຕິ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ວາ, ຠຕ຺ຕໂຕ, ຠຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ປຸເຣຕິ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ. ອພ຺ຍຍີຠາວສມາເສ ສຕ຺ຕມີວິຠຕ຺ຕິຍາ ອມິຕິກາຣິຍສ຺ສ ອນິຈ຺ຈຠາວໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸເຣຠຕ຺ເຕ’’ຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ‘‘ປຈ຺ຉາຠຕ຺ເຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ທຸຕິຍປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕຕິຍປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ສ ປນາ’’ຕິອາທິ. ອຠິກ຺ຂຸເກ ຐາເນ ວສນ຺ຕສ຺ສ ຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ. ອາຄເມນ຺ຕສ຺ສ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອນາທເຣ ເຈຕານິ ສາມິວຈນານິ.

ຈຕຸຕ຺ຖປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂຍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ປນາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ປນ, ອາວິ ກໂຣຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຠາຄນ຺ຕິ ອເວຣິໍ. ອຍນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອິຕິ ວາ ອາຈຣິໂຍ ອິຕິ ວາຕິ ໂຍຊນາ. ລຊ຺ຊາຍາຕິ ລຊ຺ຊນິມິຕ຺ຕໍ, ລຊ຺ຊກາຣຓາ, ລຊ຺ຊເຫຕຸ ວາ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ, ອິຘາຕິ ອາປຕ຺ຕິອາໂຣຈນຏ຺ຐາເນ. ອເວຣິສຠາຄສ຺ສາຕິ ອເວຣີ ຫຸຕ຺ວາ ສຠາຄສ຺ສ.

ປກາເສຕຸກາໂມຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ປກາເສຕຸກາໂມ. ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສາປີຕິ ປິສທ຺ເທນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ກາ ນາມ ກຖາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອາປຕ຺ຕິອາໂຣຈນຏ຺ຐາເນ. ສຠາຄສງ຺ຆາທິເສສນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸສຠາຄສງ຺ຆາທິເສສໍ. ສຸທ຺ຘສ຺ສາຕິ ວຕ຺ຖຸສຠາຄສງ຺ຆາທິເສສໂຕ ສຸທ຺ຘສ຺ສ. ອາວິກຣຓາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອາວິກໂຣນ຺ໂຕ ຈາ’’ຕິອາທິ. ອິຕິ ອິມານີຕິອາທິ ນິຄມນໍ.

ຕໂຕຕິ ຊານິຕພ຺ພໂຕ, ປຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອກາຫປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຕິ ເອກາເຫນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ. ຍາວ ຈຸທ຺ທສ ທິວສານິ, ຕາວ ທິວສວເສນ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາຕິ ໂຍຊນາ. ປກ຺ຂປຏິຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິ ປກ຺ເຂນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ. ອຕິເຣກປກ຺ຂປຏິຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິ ປກ຺ຂໂຕ ອຕິເຣເກນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ.

ສໍວຈ຺ຉຣປຏິຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິ ສໍວຈ຺ຉເຣນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ. ຕໂຕ ວາຕິ ອຕິເຣກສຏ຺ຐິສໍວຈ຺ຉ ຣໂຕ ວາ. ຠິຍ຺ໂຍປີຕິ ອຕິເຣກມ຺ປິ.

ຕໂຕຕິ ຕີຫິ ອາປຕ຺ຕີຫິ. ປຣນ຺ຕິ ອຕິເຣກໍ. ຄຓນວເສນາຕິ ອາປຕ຺ຕິຄຓນວເສນ. ວຕ຺ຖຸກິຕ຺ຕນວເສນ ວາຕິ ອາປຕ຺ຕີນໍ ວຕ຺ຖຸກິຕ຺ຕນວເສນ ວາ. ນາມມຕ຺ຕວເສນ ວາຕິ ‘‘ສງ຺ຆາທິເສສາປຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ນາມສ຺ເສວ ວເສນ ວາ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ມຕ຺ຕສທ຺ໂທ ອວຘາຣຓຕ຺ໂຖ, ເຕນ ວຕ຺ຖຸໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ນາມມຕ຺ຕວເສນາ’’ຕິ ປເທ. ສຊາຕິສາຘາຣຓນ຺ຕິ ສສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຊາຕິ ສຊາຕິ, ຕາຍ ສາຘາຣຓໍ ສຊາຕິສາຘາຣຓໍ. ສພ຺ເພສໍ, ສພ຺ເພຫິ ວາ ອາປຕ຺ຕີຫິ ສາຘາຣຓໍ ສພ຺ພສາຘາຣຓໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ທຸວິເຘສຸ ນາເມສຸ. ສພ຺ພສາຘາຣຓນາມວເສນາປີຕິ ເອຕ຺ຖ ປິສທ຺ໂທ ‘‘ອຫໍ ຠນ຺ເຕ ສມ຺ພຫຸລາ ສງ຺ຆາທິເສສາ ອາປຊ຺ຊິໍ ເອກາຫປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ສຊາຕິສາຘາຣຓນາມວເສນປິ ‘‘ອຫໍ ຠນ຺ເຕ ສມ຺ພຫຸລາ ສງ຺ຆາທິເສສາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊິໍ ເອກາຫປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ອຸຠຍສາຘາຣຓວເສນປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ສພ຺ພມ຺ປິ ປຣິວາສາທິກໍ ອິທໍ ວິນຍກມ຺ມນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ວສຕິ ອາປຕ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕທາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຕາຍາຕິ ວຕ຺ຖຸ. ໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ ວຈນໍ ວາ ຎາຓໍ ວາ, ຕໍ ຕາຍຕີຕິ ໂຄຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ວຕ຺ຖາທີສຸ ຈຕຸພ຺ພິເຘສຸ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ວຈເນສຸ. ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄນ຺ຕິອາທິນາ ວຈເນນາປີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາທິວຈນານິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອິຘ ປນາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ. ໂຍ ໂຍຕິ ຕິສ຺ໂສ ວາ ຜຸສ຺ໂສ ວາ ອາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

ເອວໍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອວໍ ວກ຺ຂມານນເຍນ ອາໂຣເຈຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ກິໍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ? ‘‘ອຫໍ ຠນ຺ເຕ…ເປ… ສງ຺ໂຆ ຘາເຣຕຸ’’ ອິຕິ ອາໂຣເຈຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ເວທຍາມຫນ຺ຕິ ເວທຍາມິ ອຫໍ. ມມ ປາຣິວາສິກຠາວໍ ສງ຺ຆໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ຊານາເປມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວທຍຕີຕິ ມນ຺ຕິ ເວທຍຕິ ອິຕິ ມໍ. ປາຣິວາສິກຠາວໍ ສງ຺ຆໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ຊານາເປຕີຕິ ມໍ ສງ຺ໂຆ ຘາເຣຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ພຫູສຸ ອຏ຺ຐກຖາໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ວາ ອຕິເຣການໍ ວາ ອາໂຣເຈນ຺ເຕນ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຘາເຣນ຺ຕູ’’ຕິ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ. ເກສຸຈິ ອຏ຺ຐກຖາໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ອາໂຣເຈນ຺ເຕນ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຘາເຣນ຺ຕູ’’ຕິ ເອຕ຺ຕໂກເຍວ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ. ເຫຏ຺ຐາ ມານຕ຺ຕກຖາຍມ຺ປິ ເອວເມວ ອຕ຺ຖິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຕິເຣການ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຕີຫິ ອຕິເຣການໍ ອາໂຣເຈນ຺ເຕນ ສງ຺ຆໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ສເຈ ເອກວຈນວເສນ ວຕ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ‘‘ມໍ ສງ຺ໂຆ ຘາເຣຕູ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ອຖ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ສເຈ ພຫຸວຈນວເສນ ວຕ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຍຖາ ຕິຓ຺ຓໍ, ເອວໍ ‘‘ມໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຘາເຣນ຺ຕູ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິທຎ຺ຈ ສທ຺ທສຕ຺ຖວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວິນຍກມ຺ມວິປຕ຺ຕິວເສນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ວິຫາເຣເຍວ ຣຕ຺ຕິປຣິຄ຺ຄໂຫ’’ຕິ ອິມິນາ ອນ຺ໂຕອຸປຈາຣສີມາຍມ຺ປິ ປຣິວສິຕພ຺ພຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຸປຈາຣສີມນ຺ຕິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫາຣສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໍ, ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐານໍ. ເອສາຕິ ປາຣິວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ. ອສ຺ສາຕິ ອາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ.

ຕໂຕຕິ ອາປຕ຺ຕິປຏິຈ຺ຉນ຺ນທິວສໂຕ. ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈວິໂນທນຕ຺ຖາຍາຕິ ອາປຕ຺ຕິປຏິຈ຺ຉນ຺ນທິວເສນ ສມໍ ປຣິວສິຕພ຺ພໍ ນຸໂຂ, ນ ນຸໂຂຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ວິໂນທນຕ຺ຖາຍ. ປຣິວຸຕ຺ຖຕ຺ຕາຕິ ປຣິວສິຕຕ຺ຕາ. ໂສຕິ ປຣິວຸຕ຺ໂຖ ຠິກ຺ຂຸ. ອິທນ຺ຕິ ທາຕພ຺ພມານຕ຺ຕໍ. ຕນ຺ຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ຕໍ. ຉາຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ຉຣຕ຺ຕິໂຍ ສມາຫຏາຕິ ຉາຣຕ຺ຕໍ, ສມາຫາເຣ ທິຄຸ. ‘‘ຉຣຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ສຸຂຸຈ຺ຈາຣຓຕ຺ຖໍ ຉກາຣສ຺ສ ທີຆໍ ກຕ຺ວາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຈ຺ຈນ຺ຕສໍໂຍເຄ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ.

ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາປຕ຺ຕິໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິມິນາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ຕໍ ອິມສ຺ມິໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ເຕ ສໂມຘາເນຕ຺ວາປິ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ມູລມານຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ອສ຺ສາຕິ ມານຕ຺ຕໍ ຍາຈນ຺ຕສ຺ສ. ຕທນຸຣູປນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ຍາຈນສ຺ສ ອນຸຣູປໍ. ສເຈ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ທ຺ເວຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວຕິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ຕໂຕ ອຕິເຣກມ຺ປິ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ເອກພຫູສຸ. ຕທນຸຣູປເມ ວາຕິ ຕສ຺ສ ມານຕ຺ຕທານສ຺ສ ອນຸຣູປເມວ. ອິຘ ປນາຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ເຕ ປນ. ອິຕີຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ຍໍ ມານຕ຺ຕໍ ທິຍ຺ຍຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ເຕ.

ອວເສສາຕິ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິວາສປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິວາເສຫິ ອວເສສາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອວເສເສສຸ ທ຺ວີສຸ ປຣິວາເສສຸ. ອຘມ຺ມິກມານຕ຺ຕຈາຣາວສາເນ ອນຸຎ຺ຎາຕປຣິວາໂສຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກິສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອນຸຎ຺ຎາໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ເອສາຕິ ສຸທ຺ຘນ຺ໂຕ, ທາຕພ຺ໂພຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕນ຺ຕິ ຊານນາຊານນໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ທ຺ວີສຸ ສຸທ຺ຘນ຺ເຕສຸ, ຈູຬສຸທ຺ຘນ຺ໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂຍຕິ ຠິກ຺ຂຸ, ວທຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອາໂຣຈິຕທິວສໂຕຕິ ອາປຕ຺ຕິອາໂຣຈິຕທິວສໂຕ.

ຕນ຺ຕິ ຈູຬສຸທ຺ຘນ຺ຕໍ, ປຣິວສນ຺ເຕນ ປຣິວສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຄ຺ຄເຫສີຕິ ປຣິວາສໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ຄຫິຕມາສໂຕ ອຎ຺ຎໍ. ‘‘ປຣິວາສທານກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອິມິນາ ປຣິວາສຄຫຓກິຈ຺ຈມ຺ປິ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ເສວ ທາຕພ຺ພຕ຺ຕາ, ເທນ຺ຕສ຺ເສວ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ ວາ. ອຸທ຺ຘມ຺ປິ ອາໂຣຫຕີຕິ ປຣິວາສຄຫຓກາລໂຕ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ກາລໍ ປຣິວສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອຸທ຺ຘມ຺ປິ ອາໂຣຫຕິ. ເຫຏ຺ຐາປິ ໂອໂຣຫຕີຕິ ປຣິວາສຄຫຓກາລໂຕ ອູນມ຺ປິ ກາລໍ ປຣິວສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ເຫຏ຺ຐາປິ ໂອໂຣຫຕິ. ອິທນ຺ຕິ ອາໂຣຫໂນໂຣຫນໍ. ຕສ຺ສາຕິ ສຸທ຺ຘນ຺ຕປຣິວາສສ຺ສ. ເອກເມວ ປຏິຈ຺ຈ ທ຺ເວ, ຕິສ຺ໂສ, ສມ຺ພຫຸລາ ວາ ຠວນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເອກໍ ວິນາ ສມ຺ພຫຸລານໍ ອຠາວໂຕ’’ຕິ.

ເອວໍ ຈູຬສຸທ຺ຘນ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ມຫາສຸທ຺ຘນ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂຍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕນ຺ຕິ ມຫາສຸທ຺ຘນ຺ຕໍ. ຍາວ ຍຕ຺ຕໂກ ອຸປສມ຺ປທທິວໂສ ໂຫຕິ, ຕາວ ຕຕ຺ຕກໍ ກາລນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ອຸທ຺ຘໍ ນາໂຣຫຕີຕິ ອຸທ຺ຘໍ ອາໂຣຫນກາລສ຺ສ ອຠາວໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນ ອາໂຣຫຕິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ສຸທ຺ຘນ຺ຕປຣິວາເສ. ອຍໍ ສຸທ຺ຘນ຺ຕປຣິວາໂສ ນາມາຕິ ນິຄມນໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕິວິເຘສຸ ສໂມຘານປຣິວາເສສຸ. ‘‘ໂອຘຸນິຕ຺ວາ ສໂມທຫິຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພປຣິວາໂສ’’ຕິ ອິມິນາ ໂອຘຸນິຕ຺ວາ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ທາຕພ຺ໂພ ປຣິວາໂສ ໂອຘານສໂມຘາໂນຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ປຣິວາໂສ’’ຕິ ອິມິນາ ຕທ຺ຘິຕຓປຈ຺ຈຍສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອວຘຸນິຍເຕ, ອວຘຸນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວາ ໂອຘານໍ, ສໍ ເອກໂຕ ໂອທຫີຍເຕ ສມ຺ປິຓ຺ຑີຍເຕ, ອຸທຫິຍຕິ ສມ຺ປິຓ຺ຑິຍຕີຕິ ວາ ສໂມຘານນ຺ຕິ ອວຍວວຈນຕ຺ໂຖ ກາຕພ຺ໂພ. ‘‘ມກ຺ເຂຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຘຸຘາຕຸຍາ ປປ຺ໂປຏນຘໍສນໂຘວນານິ ທສ຺ເສຕິ. ໂສຕິ ໂອຘານສໂມຘາໂນ, ອາຄໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ໂອຘານສໂມຘາເນ. ໂຍຕິ ຠິກ຺ຂຸ, ປຏິຈ຺ຉາເທຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣິວສນ຺ໂຕ ວາ ມານຕ຺ຕາຣໂຫ ວາ ມານຕ຺ຕໍ ຈຣນ຺ໂຕ ວາ ອພ຺ຠານາຣໂຫ ວາ ໂຍ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ປຸຣິມາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ສມາ ວາ’’ຕິ ປເທ ສຫາທິໂຍໂຄ. ‘‘ອູນຕຣາ’’ຕິປເທ ວິຠຕ຺ຕິອປາທານໍ, ອນຸເມຍ຺ຍວິສຍອປາທານໍ ວາ. ‘‘ອທິວເສ ກຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ໂອຘຸນິຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຘຸຘາຕຸຍາ ຍຖາວຸຕ຺ຕຕ຺ເຖເຍວ ທສ຺ເສຕິ. ອູນກປກ຺ຂປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຕິ ປກ຺ຂໂຕ ອູນເກນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ. ເອເຕນຸປາເຍນາຕິ ປກ຺ເຂ ວຸຕ຺ເຕນ ເອເຕນ ອຸປາເຍນ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ມູລາປຕ຺ຕິໂຕ ອຕິເຣກປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ. ອາວິ ກາຣາເປຕ຺ວາຕິ ມູລາປຕ຺ຕິໂຕ ອນ຺ຕຣາປຕ຺ຕິຍາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຠາວໍ ອາວິ ກາຣາເປຕ຺ວາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອາປຕ຺ຕິປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ. ປມາຓນ຺ຕິ ກາຣຓໍ. ຍາຕິ ອາປຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ມູລຠາເວນ ກຕ຺ຕພ຺ພາຍໍ ມູລິອາປຕ຺ຕິຍໍ. ອິຕຣນ຺ຕິ ມູລິຠາເວນ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ມູລາປຕ຺ຕິໍ. ສໂມຘາຍາຕິ ສໂມທຫິຕ຺ວາ. ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອກາ ວາ ຍາ ອາປຕ຺ຕິ ສພ຺ພຈິຣປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ສພ຺ພຈິຣປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍຕິ ສພ຺ພາສໍ ອາປຕ຺ຕີນໍ ຈິເຣນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ. ຕາສນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕີນໍ. ອຄ຺ເຆນາຕິ ປຣິຈ຺ເຉເທນ. ອຄ຺ຆສທ຺ໂທ ເຫຕ຺ຖ ປຣິຈ຺ເຉທຕ຺ຖວາຈໂກ. ອຠິຘາເນ (ອຠິຘານປ຺ປທີປິກາຍໍ ໑໐໔໘ ຄາຖາຍໍ) ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຄ຺ໂຆ ມຸລ຺ເຍ ຈ ປູຊເນ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ມຸລ຺ເຍ ຈາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ມູລປຣິຈ຺ເຉເທຕິ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຕເມວຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕາສໍ ຣຕ຺ຕິປຣິຈ຺ເຉທວເສນາ’’ຕິ. ອິເມຫິ ປເທຫິ ອຄ຺ເຆນ ຣຕ຺ຕິປຣິຈ຺ເຉເທນ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ທາຕພ຺ໂພ ປຣິວາໂສ ອຄ຺ຆສໂມຘາໂນຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ສພ຺ພຈິຣປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກິຎ຺ຈາປິ ໂກຏິອຕ຺ຖວາຈໂກ ຕຕິຍກ຺ຂເຣນ ປາໂຐ ຍຸຕ຺ໂຕ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ. ຕຖາປິ ໂສ ປາໂຐ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ກສ຺ມາ? ພຫູສຸ ປາຬິໂປຕ຺ຖເກສຸ, ອຏ຺ຐກຖາໂປຕ຺ຖເກສຸ ຈ ອລິຂິຕຕ຺ຕາ. ພຫູສຸ ຫິ ໂປຣາຓໂປຕ຺ຖເກສຸ ຈຕຸຕ຺ຖກ຺ຂເຣນ ປາໂຐເຍວ ລິຂິໂຕ, ຕສ຺ມາ ໂສ ປາໂຐເຍວ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ນ ອຎ຺ໂຎຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ໂສຕິ ອຄ຺ຆສໂມຘາໂນ. ອາຄໂຕເຍວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຍສ຺ສ ປນາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສພ຺ພນ຺ຕິ ສກລໍ. ອາປຕ຺ຕິສຫສ຺ສຄາຖາຍ –

ທສສຕໍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຣຕ຺ຕິສຕໍ ຉາທຍິຕ຺ວານາຕິ ໂຍຊນາ. ອິມິນາ ນເຍນປິ ອຄ຺ຆສໂມຘາໂນຕິ ເອຕ຺ຖ ອຄ຺ຆສທ຺ທສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖກ຺ຂເຣນ ປາຐສ຺ສ ຍຸຕ຺ຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຄ຺ເຆນ ທສຣຕ຺ຕິປຣິຈ຺ເຉເທນ ສໂມຘາຍ ທາຕພ຺ໂພ ອຄ຺ຆສໂມຘາໂນ.

ໂຍ ປຣິວາໂສ ນານາວຕ຺ຖຸກາໂຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ທິຍ຺ຍຕິ, ອຍໍ ປຣິວາໂສ ມິສ຺ສກສໂມຘາໂນ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸວເສນ ມິສ຺ສກາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ທາຕພ຺ໂພ ປຣິວາໂສ ມິສ຺ສກສໂມຘາໂນຕິ ວຈນຕ຺ໂຖ ກາຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຣາຕິ ມິສ຺ສກສໂມຘາເນ. ຕທນຸຣູປາຍາຕິ ຕສ຺ສ ຍາຈນສ຺ສ ອນຸຣູປາຍ.

ເອຕ຺ຖ ຈາຕິ ມິສ຺ສກສໂມຘາເນ ຈ, ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

‘‘ປກ຺ຂມານຕ຺ຕຎ຺ຈ …ເປ… ກຖຍິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ວຈນສ຺ສ ໂອກາໂສຕິ ໂຍຊນາ. ຕໍ ປນາຕິ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ປນ. ‘‘ອຑ຺ຒມາສເມວ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປກ຺ຂເມວ ທາຕພ຺ພໍ ມານຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ຕໍ ປນາຕິ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ປນ, ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຕ຺ຕໂນ ສີມນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວິຫາຣສີມໍ, ມຫາສີມນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສເຘຕ຺ວາຕິ ສພ຺ພາສໍ ຫຕ຺ຖປາສນຍນວເສນ, ຉນ຺ທາຣຫານໍ ຉນ຺ທນຍນວເສນ, ສີມໂຕ ພຫິກຣຓວເສນ ຈ ໂສເຘຕ຺ວາ. ຈຕຸວຄ຺ຄຄຓນ຺ຕິ ຈຕຸວຄ຺ຄສງ຺ຆໍ. ຄໂຓຕິ ເຈຕ຺ຖ ສງ຺ໂຆເຍວາຘິປ຺ເປໂຕ.

ຕຕ຺ຣາຕິ ‘‘ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຈເນ. ມຸຂມຕ຺ຕທສ຺ສນນ຺ຕິ ອຸປາຍມຕ຺ຕທສ຺ສນໍ, ອາທິມຕ຺ຕທສ຺ສນໍ ວາ. ‘‘ອາປນ຺ນາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ’’ຕິ ປເທ ກຕ຺ຕາ, ‘‘ຍາຈາເປຕ຺ວາ’’ຕິ ປເທ ກາຣິຕກມ຺ມໍ. ‘‘ພ຺ຍຕ຺ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ຎາເປຕພ຺ໂພ’’ຕິ ປເທ ກາຣິຕກຕ຺ຕາ, ‘‘ສງ຺ໂຆ’’ຕິ ປທໍ ຕຕ຺ເຖວ ກາຣິຕກມ຺ມໍ. ‘‘ເອຕໍ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ ຘາຕຸກມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ພໍ. ຕພ຺ພປຈ຺ຈເຍນ ກາຣິຕກມ຺ມເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຎາເປຕພ຺ພາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ’’ຕິອາທິ.

ນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ເຕນາຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ມາຬກສີມາຍເມວ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ອສ຺ສາຕິ ມານຕ຺ຕຈາຣິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມາ ກຕ຺ຕພ຺ພວິນຍກມ຺ມຠາວໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂນຕິ ອມ຺ຫາກໍ, ສນ຺ຕິກນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈຕູຫິ ປກຕຕ຺ຕຠິກ຺ຂຸນີຫິ ນິສີທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຄາມູປຈາຣໂຕ ທ຺ເວ ເລຑ຺ຑຸປາເຕ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາຕິ ອິທໍ ຠິກ຺ຂຸນີວິຫາຣູປຈາຣາຕິກ຺ກມໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຫາຣູປຈາຣໂຕປີຕິ ຠິກ຺ຂຸວິຫາຣູປຈາຣໂຕປິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໍ. ກຸຣຸນ຺ທິມຫາປຈ຺ຈຣີສຸ ປນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວິຫາຣສ຺ສ ຈາຕິ ຠິກ຺ຂຸວິຫາຣສ຺ສ ຈ. ຄາມສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ມຸຎ຺ຈິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ມາ ຄາມູປຈາເຣປິ ນິສີທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອາໂຣເຈຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕຕ຺ເຖວາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ນິສີທນຏ຺ຐາເນເຍວ. ຐານນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ຐານໍ. ເອຕີຕິ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ປເຄວາຕິ ປາໂຕເຍວ. ຕາຍາຕິ ມານຕ຺ຕຈາຣິນິຍາ.

ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ຕາຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຊານນປຈ຺ຈຍາຕິ ອຊານນກາຣຓາ. ຕນ຺ຕິ ວຈນໍ. ປາຣິວາສິກວຕ຺ຕາທີນນ຺ຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕປູຣຓນິສ຺ສຍປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຍຸຕ຺ຕຕຣໍ ທິສ຺ສຕີຕິ ຍຸຕ຺ຕຕຣໍ ຫຸຕ຺ວາ ທິສ຺ສຕິ. ອິມິນາ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ຕຠິກ຺ຂຸນາ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາປິ ອນ຺ໂຕອຸປຈາຣສີມຄຕານໍເຍວ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ນ ຄາເມ ຐິຕານມ຺ປິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາໂຣເຈຕພ຺ພນ຺ຕິ ທີເປຕິ. ອຸໂປສເຖຕິ ອຸໂປສຖທິວເສ. ເອເສວ ນໂຍ ປວາຣຓາຍປິ. ເທວສິກນ຺ຕິ ທິວເສ ທິວເສ. ຕສ຺ມິໍ ຄາເມຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ວສນຄາເມ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ວສນຄາມໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຄາເມ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ວສນຄາມໍ. ທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ. ຕາຍາຕິ ມານຕ຺ຕຈາຣິນິຍາ. ວິຫາຣນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິຫາຣໍ. ອຸປຈາຣສີມາຍາຕິ ອຸປຈາຣສີມໂຕ ພຫີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຍນ຺ຕິ ມານຕ຺ຕຈາຣິນີ.

ວີສຕິ ຄໂຓ ອິມສ຺ສາຕິ ວີສຕິຄໂຓ, ສງ຺ໂຆ, ຕສ຺ມິໍ. ມານຕ຺ຕໍ ຈຣມານາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ນາມາຕິ ອິທໍ ປຸພ຺ພວຈນສ຺ສ ນິຄມວເສນ ປຣວຈນສ຺ສ ກຖນຕ຺ຖາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕິວິເຘສຸ ມານຕ຺ເຕສຸ. ຍເທຕໍ ມານຕ຺ຕໍ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣໂຕຕິ ປຣສ຺ມິໍ. ປຣິວາສໍ ປຣິວສນ຺ຕສ຺ສ ມູລາຍປຏິກສ຺ສິຕສ຺ສ ອຸທາຍິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ອາປຊ຺ຊນໂຕ. ອິທນ຺ຕິ ມານຕ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ໂອຘານສໂມຘານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຈນຕ຺ໂຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ຕມ຺ປີຕິ ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕວຈນມ຺ປິ.

ຕນ຺ຕິ ອຄ຺ຆສໂມຘານມິສ຺ສກສໂມຘານໍ, ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອຕປຣິມາເຓນ ວຈນກ຺ກເມນ, ‘‘ອຍຎ຺ຫິ ອິຘ ອຘິປ຺ເປໂຕ ປຣິວາໂສ ນາມາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໒) ວຈນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ‘‘ໂຍເຊຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຈນໍ, ຕາວ ວຈນກ຺ກເມນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ເຕນ ຫິ ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ທສ຺ເສສ຺ສາມາ’’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອຕ຺ຖໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ສທ຺ໂທປິ ຄເຫຕພ຺ໂພ ອວິນາຠາວໂຕ.

ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິວາສກຖາ

໑໐໒. ຍາ ປາຬິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໐໘. ຕໂຕຕິ ປາຬິໂຕ. ຕໍ ອາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຕໍ ອນ຺ຕຣາປຕ຺ຕິໍ. ອສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ. ນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຫຸຕ຺ວາຕິ ວາ. ໂສຕິ ຠິກ຺ຂຸ, ຐິໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາຕິ ຕສ຺ສາ ອນ຺ຕຣາປຕ຺ຕິຍາ. ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ໂຫຕີຕິ ອນ຺ຕຣາປຕ຺ຕິປິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມິມ຺ປີຕິ ມູລາຍ ປຏິກສ຺ສເນປິ. ມກ຺ຂິຕາຕິ ປິສິຕາ, ຘໍສິຕາ ວາ. ມກ຺ຂິຍນ຺ຕິ ປິສິຍນ຺ຕິ, ຘໍສິຍນ຺ຕີຕິ ວາ ມກ຺ຂິຕາ, ປຣິວຸຕ຺ຖທິວສາ. ຕໂຕຕິ ປາຬິໂຕ ປຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣໂຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ປຏິຈ຺ຉນ຺ນວາເຣ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ສໂມຘານປຣິວາສກຖາ

໑໒໕. ຕໂຕຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນວາຣໂຕ, ປຣໍ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖ ຈາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ວາເຣ ຈ. ຍສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ກາຣຓາ, ເຍນ ກາຣເຓນ ວາ. ເຕເນວາຕິ ເຕເນວ ກາຣເຓນ, ຕສ຺ມາ ກາຣຓາ ວາ, ‘‘ມູລາຍ…ເປ… ເທຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພ ມກ຺ຂິຕາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕໂຕຕິ ວາຣໂຕ ປຣໍ ນິຏ຺ຐາປິຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ອຄ຺ຆສໂມຘານປຣິວາສກຖາ

໑໓໔. ຕໂຕຕິ ວາຣໂຕ ປຣໍ ທສ຺ສິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕໂຕຕິ ວາຣໂຕ ປຣໍ ປາຬິ ຐປິຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ລຊ຺ຊິຘມ຺ເມ ວາ ອຸປ຺ປນ຺ເນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍນ຺ຕິ ກມ຺ມໍ. ຕໂຕຕິ ວາຣໂຕ ປຣໍ ຕເຖວ ປາຬິ ຐປິຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໓໘. ຕໂຕຕິ ວາຣໂຕ ປຣໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ປາຬິ ຐປິຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ສຸທ຺ຘນ຺ຕປຣິວາສາທິກຖາ

໑໕໖. ຕໂຕຕິ ວາຣໂຕ ປຣໍ ສຸທ຺ຘນ຺ຕປຣິວາໂສ ທສ຺ສິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໖໐. ຕໂຕຕິ ປາຬິໂຕ ປຣໍ ປາຬິ ຐປິຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໖໕. ຕຕ຺ຖາຕິ ປາຬິຍໍ. ອນ຺ຕຣາ…ເປ… ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍຕິອາທີສຸ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໖໖. ປຈ຺ຉິມສ຺ມິໍ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘຕິ ເອຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ເຠທຠາວໂຕ ກິໍ ‘‘ປຈ຺ຉິມສ຺ມິໍ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເອໂກວ ໂສ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ. ອຖ ກສ຺ມາ ‘‘ປຈ຺ຉິມສ຺ມິໍ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຈ຺ຉາ ຉາທິຕຕ຺ຕາ ປນາ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ປນສທ຺ໂທ ຄຣຫຕ຺ຖວາຈໂກ, ຕຖາປີຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ເອໂກປິ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຈ຺ຉາ ຉາທິຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉິມສ຺ມິໍ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໑໘໐. ‘‘ວວຕ຺ຖິຕາ ສມ຺ຠິນ຺ນາ’’ຕິ ເອຕໍ ວຈນນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.