໒. ວິເລຂນສິກ຺ຂາປທໍ

໔໓໘. ທຸຕິເຍ ວິນເຍ ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາ ກຖາ ວິນຍກຖາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວິນຍກຖາ ນາມາ’’ຕິອາທິ. ຕນ຺ຕິ ວິນຍກຖໍ. ປທຠາຊເນນ ວຓ຺ຓນາ ວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ໂຓ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ຕນ຺ຕິ ວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ. ປຣິຍາປຸຓນໍ ປຣິຍຕ຺ຕິ, ວິນຍສ຺ສ ປຣິຍຕ຺ຕິ ວິນຍປຣິຍຕ຺ຕິ, ວິນຍປຣິຍຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ມູລມສ຺ສ ວຓ຺ຓສ຺ສາຕິ ວິນຍປຣິຍຕ຺ຕິມູລໂກ, ຕໍ. ວິນຍຘໂຣ ລຠຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ເຕ ສພ຺ເພ ຠຄວາ ຠາສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ.

ອສ຺ສາຕິ ວິນຍຘຣສ຺ສ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ. ອລຊ຺ຊິຕາຕິອາທີສຸ ກຣຓຕ຺ເຖ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ອລຊ຺ຊິຕາຍາຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກຖໍ ອລຊ຺ຊິຕາຍາ’’ຕິອາທິ. ຈາຕິ ສຈ຺ຈໍ. ‘‘ສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ ປທໍ ຕີສຸ ວາກ຺ເຍສຸ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໍ ປຣິຄູຫຕິ, ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອຄຕິຄມນຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມນ຺ໂທຕິ ພາໂລ. ໂມມູໂຫຕິ ອຕິສມ຺ມູຬ຺ໂຫ. ວິຣາເຘຕີຕິ ວິຣຊ຺ຌາເປຕິ. ກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈ ອຸປ຺ປນ຺ເນຕິ ‘‘ກປ຺ປຕິ ນຸ ໂຂ, ໂນ’’ຕິ ວິນຍກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈ ອຸປ຺ປນ຺ເນ. ອຍໍ ປນາຕິ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ປນ ວີຕິກ຺ກມຕິເຍວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຈ຺ຉມໍເສນ ສູກຣມໍສສ຺ສ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐາເນນ ສທິສຕ຺ຕາ, ທີປິມໍເສນ ຈ ມິຄມໍສສ຺ສ ສທິສຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຈ຺ຉມໍສໍ ສູກຣມໍສ’’ນ຺ຕິອາທິ.

ອາປຕ຺ຕິໍຈ ສຕິສມ຺ໂມສາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈສທ຺ໂທ ອວຸຕ຺ຕວາກ຺ຍສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ, ກຕ຺ຕພ຺ພຎ຺ຈ ນ ຫິ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ.

ເອວໍ ອວິນຍຘຣສ຺ສ ໂທສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວິນຍຘຣສ຺ສ ຄຸຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວິນຍຘໂຣ ປນາ’’ຕິອາທິ. ໂສຕິ ວິນຍຘໂຣ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ປຣູປວາທນ຺ຕິ ປເຣສໍ ອຸປວາທໍ. ສຸທ຺ຘນ຺ເຕຕິ ສຸທ຺ຘສ຺ສ ໂກຏ຺ຐາເສ. ຕໂຕຕິ ປຕິຏ຺ຐານໂຕ ປຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອສ຺ສາຕິ ວິນຍຘຣສ຺ສ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ອສ຺ສາຕິ ວິນຍຘຣສ຺ສ. ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈປກຕານນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈນ ອຠິຠູຕານໍ. ໂສຕິ ວິນຍຘໂຣ. ເຕຫີຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈປກເຕຫິ. ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ອວິນຍຘຣສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ. ຕນ຺ຕິ ຠຍໍ ສາຣຊ຺ຊໍ.

ປຏິປກ຺ຂໍ, ປຏິວິຣຸທ຺ຘໍ ວາ ອຕ຺ຖຍນ຺ຕິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖີກາ, ຓ຺ຍສທ຺ໂທ ພຫຸລໍ ກຕ຺ຕາຠິຘາຍໂກ, ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ທຸວິເຘສຸ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກສຸ. ອິເມຕິ ເມຕ຺ຕິຍຠຸມ຺ມຊກວຑ຺ຒລິຈ຺ຉວິໂນ. ອຎ຺ເຎປິ ເຍ ວາ ປນ ຠິກ຺ຂູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຣິຏ຺ຐຠິກ຺ຂຸ ຈ ກຓ຺ຏກສາມເຓໂຣ ຈ ເວສາລິກວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ຈ ອຣິຏ຺ຐ…ເປ… ວຊ຺ຊີປຸຕ຺ຕກາ. ເຕ ຈ ສາສນປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ນາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣູປຫາໂຣ ຈ ອຎ຺ຎາໂຓ ຈ ກງ຺ຂາປຣວິຕຣໂຓ ຈ ປຣູ…ເປ… ວິຕຣຓາ. ເຕ ອາທໂຍ ເຍສໍ ວາທານນ຺ຕິ ປຣູ…ເປ… ວິຕຣຓາທໂຍ. ເຕ ເອວ ວາທາ ເອເຕສນ຺ຕິ ປຣູ…ເປ… ວິຕຣຓາທິວາທາ. ເຕ ຈ ສາສນປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ນາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອພຸທ຺ຘສາສນໍ ພຸທ຺ຘສາສນນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ກຕປຄ຺ຄຫາ ມຫາສງ຺ຆິກາທໂຍ ຈ ສາສນປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ກງ຺ຂາປຣວິຕຣຓາທີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ກຖາວຕ຺ຖຸປກຣເຓ ອາຄຕາ ວາທາ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ. ມຫາສງ຺ຆິກາທໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ທີປວໍເສ ອາຄຕາ ຄຓາ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ. ອາທິມ຺ຫິ ‘‘ວິປຣີຕທສ຺ສນາ’’ຕິ ປທໍ ສພ຺ພປເທຫິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ‘‘ສຫຘມ຺ເມນາ’’ຕິ ປທສ຺ສຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຫ ກາຣເຓນາ’’ຕິ. ຍຖາຕິ ເຍນາກາເຣນ ນິຄ຺ຄຍ຺ຫມາເນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕິວິເຘສຸ ສທ຺ຘມ຺ເມສຸ. ມຫາວຕ຺ຕານິ ສນ຺ຕິ, ອຍໍ ສພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລານິ ຈາຕິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈກາເຣນ ອຠິຎ຺ຎາປຏິສມ຺ຠິທາ ສງ຺ຄຫິຕາ ຕາສມ຺ປິ ອຘິຄມສາສນຠາວໂຕ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕິວິເຘສຸ ສທ຺ຘມ຺ເມສຸ. ເກຈິ ເຖຣາຕິ ຘມ຺ມກຖິກາ ເກຈິ ເຖຣາ. ‘‘ໂຍ ໂຂ’’ຕິ ກຓ຺ຐຊທຸຕິຍກ຺ຂເຣນ ປຐິຕພ຺ໂພ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ປນ ‘‘ໂຍ ໂວ’’ຕິ ວກາເຣນ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອຍຸຕ຺ໂຕ. ກສ຺ມາ? ‘‘ໂສ ໂວ’’ຕິ ປຣໂຕ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ເອກສ຺ມິໍ ວາກ຺ເຍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສມານສຸຕິສທ຺ທານໍ ອຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ. ເກຈິ ເຖຣາຕິ ປໍສຸກູລິກາ ເກຈິ ເຖຣາ ອາຫໍສູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິຕເຣ ປນ ເຖຣາຕິ ຘມ຺ມກຖິກເຖເຣຫິ ຈ ປໍສຸກູລິກເຖເຣຫິ ຈ ອຎ຺ເຎ ເຖຣາ. ເຕຕິ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂູ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຊມ຺ພຸທີປສ຺ສ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ປຈ຺ຈນ຺ຕິໂມ, ຕສ຺ມິໍ. ຊມ຺ພຸທີປສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ເວມຊ຺ເຌ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ມຊ຺ຌິໂມ. ອຖ ວາ ມຊ຺ຌານໍ ສຸທ຺ຘານໍ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ນິວາໂສ ມຊ຺ຌິໂມ, ຕສ຺ມິໍ. ວີສຕິ ວຄ຺ຄາ ອິມສ຺ສາຕິ ວີສຕິວຄ຺ໂຄ, ໂສເຍວ ຄໂຓ ວີສຕິວຄ຺ຄຄໂຓ, ຕໍ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ.

ຕສ຺ສາເຘຍ຺ໂຍຕິ ຕສ຺ສາຍຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕໂກຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປວາຣຓາ ອາເຘຍ຺ຍາ, ສງ຺ຆກມ຺ມໍ ອາເຘຍ຺ຍໍ, ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອາເຘຍ຺ຍາ, ອຸປສມ຺ປທາ ອາເຘຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນາ.

ເຍປິ ອິເມ ນວ ອຸໂປສຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍາປິ ຈ ອິມາ ນວ ປວາຣຓາໂຍຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ສາຕິ ວິນຍຘຣສ຺ສ. ຕາສນ຺ຕິ ນວປວາຣຓານໍ.

ຍານິປິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສງ຺ຆກມ຺ມານີຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຕານິ ວິນຍຘຣາຍຕ຺ຕາເນວາຕິ ປາຐເສໂສ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ໂພ.

ຍາປິ ຈ ອຍໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ຈ ອຸປສມ຺ປທາ ຈ ກາຕພ຺ພາຕິ ໂຍຊນາ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ອຎ຺ໂຎຕິ ວິນຍຘຣໂຕ ປໂຣ. ໂສ ເອວາຕິ ວິນຍຘໂຣ ເອວ. ‘‘ອຸປຊ຺ຌ’’ນ຺ຕິ ຘາຕຸກມ຺ມໍ, ‘‘ສາມເຓເຣນາ’’ຕິ ກາຣິຕກມ຺ມໍ ອຸປເນຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈາຕິ ອຸໂປສຖາທີສຸ ຈ. ນິສ຺ສຍທານຎ຺ຈ ສາມເຓຣູປຏ຺ຐານຎ຺ຈ ວິສຸໍ ກຕ຺ວາ ທ຺ວາທສານິສໍເສ ລຠຕີຕິປິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ.

ວິສຸໍ ວິສຸໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ປຎ຺ຈາຕິ ຈ…ເປ… ເອກາທສາ’’ຕິ ຈ ໂກຏ຺ຐາສໍ ໂກຏ຺ຐາສໍ ກຕ຺ວາ, ສຕ຺ຕ ໂກຏ຺ຐາເສ ກຕ຺ວາ ຠາສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ໂຖເມຕີຕິ ສມ຺ມຸຂາ ໂຖເມຕິ. ປສໍສຕີຕິ ປຣມ຺ມຸຂາ ປສໍສຕິ. ‘‘ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິປທສ຺ສຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຣິຍາປຸຓິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ອທ຺ຘນິ ທີເຆ ສາຘູຕິ ອທ຺ຘນິຍໍ ອທ຺ຘກ຺ຂມໍ ອທ຺ຘໂຍຄ຺ຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ສາຘຸອຕ຺ເຖ ນິຍປຈ຺ຈໂຍ (ໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນ ໔.໓໓.໗໓).

ເຖຣາ ຈ ນວາ ຈ ມຊ຺ຌິມາ ຈ ພຫູ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປຣິຍາປຸຓນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໔໓໙. ‘‘ອຸທ຺ທິສ຺ສມາເນ’’ຕິ ປທສ຺ສ ກມ຺ມຣູປຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຸທ຺ທິສິຍມາເນ’’ຕິ. ໂສ ປນາຕິ ປາຕິໂມກ຺ໂຂ ປນ. ຍສ຺ມາ ອຸທ຺ທິສ຺ສມາໂນ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາຕິ ໂຍຊນາ. ອຸທ຺ທິສນ຺ເຕ ວາຕິ ອຸທ຺ທິສິຍມາເນ ວາ. ອຸທ຺ທິສາເປນ຺ເຕ ວາຕິ ອຸທ຺ທິສາປິຍມາເນ ວາ. ອນ຺ຕສທ຺ໂທ ຫິ ມານສທ຺ທກາຣິໂຍ. ໂຍຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ນນ຺ຕິ ຕໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ. ຈສທ຺ໂທ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກປທສ຺ສ ທ຺ວນ຺ນວາກ຺ຍໍ ທສ຺ເສຕິ, ປຸພ຺ພປເທ ກກາຣໂລໂປ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເຕສນ຺ຕິ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທາການໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ເອຕານີຕິ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ. ເຍຕິ ຠິກ຺ຂູ. ‘‘ຍາວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິເຍວ, ຕາວ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ ອິມສ຺ສ ນຍສ຺ສ ປາຐເສເສຫິ ໂຍເຊຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ຄຣຸກຠາວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ໂຕ ລຫຸກຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຖ ວາ’’ຕິອາທິ. ອຕິວິຍາຕິ ອຕິ ອິ ເອວ. ອິກາໂຣ ຫິ ສນ຺ຘິວເສນ ອທສ຺ສນໍ ຄໂຕ. ວິຍສທ຺ໂທ ເອວກາຣຕ຺ຖວາຈໂກ ‘‘ວຣມ຺ຫາກໍ ຠຸສາມິວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ (ຊາ. ໑.໓.໑໐໘) ອິວສທ຺ໂທ ວິຍ, ອຕິ ຫຸຕ຺ວາ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ‘‘ອຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມີເປ ສາມິວຈນນ຺ຕິ (ຣຸປສິທ຺ຘິຍໍ ໓໑໖ ສຸຕ຺ເຕ) ອາຫ ‘‘ອຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ’’ຕິ. ຕສ຺ສາຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ. ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ວິນເຍ. ວິວຓ຺ເຓຕີຕິ ນ ເກວລໍ ຕສ຺ເສວ ວິວຓ຺ຓມຕ຺ຕເມວ, ອຖ ໂຂ ນິນ຺ທຕິເຍວາຕິ ອາຫ ‘‘ນິນ຺ທຕີ’’ຕິ. ຄຣຫຕີຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ອຖ ວາ ນິນ຺ທຕີຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ນິນ຺ທຕິ. ຄຣຫຕີຕິ ປຣມ຺ມຸຂາ ຄຣຫຕີຕິ. ທຸຕິຍໍ.