໑໐. ທນ຺ຕໂປນສິກ຺ຂາປທໍ

໒໖໓. ທສເມ ທນ຺ຕກຏ຺ຐນ຺ຕິ ທນ຺ຕໂປນໍ. ຕຎ຺ຫິ ທນ຺ໂຕ ກສີຍຕິ ວິເລຂີຍຕິ ອເນນາຕິ ‘‘ທນ຺ຕກຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ສພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອາທິນາ ສພ຺ພເມວ ປໍສຸກູລໍ ສພ຺ພປໍສຸກູລໍ, ຕມສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ‘‘ສພ຺ພປໍສຸກູລິໂກ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂສຕິ ຠິກ຺ຂຸ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ກິຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຸສາເນຕິ ອາຬຫເນ. ຕຎ຺ຫິ ຉວານໍ ສຍນຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ‘‘ສຸສານ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ນິຣຸຕ຺ຕິນເຍນ. ຕຕ຺ຖາຕິ ສຸສາເນ. ປຸນ ຕຕ຺ຖາຕິ ເອວເມວ. ອຍ຺ຍສຣູປຎ຺ຈ ໂວສາຏິຕກສຣູປຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຍ຺ຍໂວສາຏິຕການີຕິ ເອຕ຺ຖາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຍ຺ຍາ…ເປ… ປິຕາມຫາ’’ຕິອິມິນາ ອຍ຺ຍສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ໂວ…ເປ… ໂຠຊນີຍານີ’’ຕິອິມິນາ ໂວສາຏິຕກສຣູປໍ. ອຍ຺ຍສງ຺ຂາຕານໍ ປິຕິປິຕາມຫານໍ ອຕ຺ຖາຍ, ເຕ ວາ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຉຑ຺ຑິຕານິ ໂວສາຏິຕກສງ຺ຂຕານິ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍານິ ອຍ຺ຍໂວສາຏິຕການີຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ ກາຕພ຺ໂພ. ມນຸສ຺ສາ ຐເປນ຺ຕິ ກິຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍນ຺ຕິ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍໍ. ເຕສນ຺ຕິ ຎາຕການໍ. ປິຓ຺ຑໍ ປິຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາຕິ ສງ຺ຆາຏໍ ສງ຺ຆາຏໍ ກຕ຺ວາ. ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຂາທນີຍໂຠຊນີຍໂຕ ອຎ຺ຎໍ. ອຸມ຺ມາເຣປີຕິ ສຸສານສ຺ສ ອິນ຺ທຂີເລປິ. ໂສ ຫິ ອຸທ຺ຘໂຏ ກິເລສມາໂຣ ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອຸມ຺ມາໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຫິ ອຠິນິກ຺ຂມນກາເລ ປຸຕ຺ຕໍ ຈຸມ຺ພິສ຺ສາມີຕິ ໂອວຣກສ຺ສ ອິນ຺ທຂີເລ ຐຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ມາຕຣໍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນລາເຏ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ສຍນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ສເຈ ເມ ປຸຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍໍ, ມາຕາ ຕສ຺ສ ປພຸຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ປພຸຊ຺ຌມານາຍ ອນ຺ຕຣາໂຍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ອຠິນິກ຺ຂມນນ຺ຕຣາຍຠເຍນ ປຸຕ຺ຕທາເຣ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ອິນ຺ທຂີລໂຕ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິ. ຕສ຺ມາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຐຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕທາເຣສຸ ອເປກ຺ຂາສງ຺ຂາຕສ຺ສ ມາຣສ຺ສ ອຸທ຺ຘຏຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ໂສ ອິນ຺ທຂີໂລ ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ‘‘ອຸມ຺ມາໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອຎ຺ເຎ ປນ ຣູຬ຺ຫີວເສນ. ຖິໂຣຕິ ຖທ຺ໂຘ. ຆນພທ຺ໂຘຕິ ຆເນນ ພທ຺ໂຘ. ກຖິເນນ ມໍເສນ ອາພທ຺ໂຘຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຐຕິ ຖູໂລ ຠວຕີຕິ ວໂຐ, ມຸທ຺ຘຊທຸຕິໂຍຍໍ, ໂສ ອສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ວຐໂຣຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວຐໂຣຕິ ຖູໂລ’’ຕິ. ‘‘ສລ຺ລກ຺ເຂມາ’’ຕິອິມິນາ ‘‘ມຎ຺ເຎ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ມນຘາຕຸ ສລ຺ລກ຺ຂຓຕ຺ໂຖ, ມກາຣສ຺ເສກາໂຣຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ເຕສນ຺ຕິ ມນຸສ຺ສານໍ.

໒໖໔. ສມ຺ມາຕິ ອວິປຣີຕໍ. ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາຕິ ອາຫາຣສທ຺ທສ຺ສ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍາທີສຸ ນິຣູຬ຺ຫຠາວໍ ອມຎ຺ຎິຕ຺ວາ. ຠຄວາ ປນ ຐເປສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສາຕິ ເຍນາກາເຣນ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ. ປິຕາ ປຸຕ຺ຕສງ຺ຂາເຕ ທາຣເກ ສຎ຺ຎາເປນ຺ໂຕ ວິຍ ຠຄວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສຎ຺ຎາເປນ຺ໂຕຕິ ໂຍຊນາ.

໒໖໕. ເອຕເທວາຕິ ຕິຓ຺ຓມາກາຣານມຎ຺ຎຕຣວເສນ ອທິນ຺ນເມວ ສນ຺ຘາຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ມາຕິກາຍໍ ‘‘ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ນຕ຺ຖິ, ອຖ ກສ຺ມາ ປທຠາຊເນເຍວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ທິນ຺ນນ຺ຕິ ອິທ’’ນ຺ຕິອາທິ. ‘‘ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອຸທ຺ຘຏນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອສ຺ສາຕິ ‘‘ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ. ນິທ຺ເທເສ ຈ ‘‘ກາເຍນ…ເປ… ເທນ຺ເຕ’’ຕິ ອຸທ຺ຘຏນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເອວນ຺ຕິ ອິເມຫິ ຕີຫາກາເຣຫິ ທທມາເນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອວນ຺ຕິ ອິເມຫິ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ. ອາທີຍມານນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຣຖເຣຓຸມ຺ປີຕິ ຣຖິກວີຖິຍໍ ອຸຏ຺ຐິຕປໍສຸມ຺ປິ. ປຸພ຺ເພຕິ ປຐມປວາຣຓສິກ຺ຂາປເທ. ເອວໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ເອຕໍ ອາຫາຣໍ ທິນ຺ນໍ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ເອຕເມວາ’’ຕິ ເອວສ຺ສ ສມ຺ຠວໂຕ ຕສ຺ສ ຜລໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ອິທ’’ນ຺ຕິອາທິ. ນິສ຺ສຏ຺ຐໍ ນ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ກາເຍນາ’’ຕິອາທິວຈເນ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ນຕ຺ຖຸ ກຣີຍຕິ ອິມາຍາຕິ ນຕ຺ຖຸກຣຓີ, ຕາຍ. ນາສາປຸເຏນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອກລ຺ລໂກຕິ ຄິລາໂນ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ກາເຍນ ປຏິພທ຺ໂຘ ກາຍປຏິພທ຺ໂຘ ກຏຈ຺ຉຸອາທີຕິ ອາຫ ‘‘ກຏຈ຺ຉຸອາທີສູ’’ຕິອາທິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ປາຕິຍມານນ຺ຕິ ປາຕາປິຍມານໍ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ. ‘‘ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຖາມມຊ຺ຌິມສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ຕນ຺ຕິ ທາຕພ຺ພວຕ຺ຖຸໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ຫຕ຺ຖປາໂສ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິວຈເນ. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ຐິເຕເນວ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ຠູມຏ຺ຐສ຺ສາຕິ ຠູມິຍໍ ຐິຕສ຺ສ. ອາກາສຏ຺ຐສ຺ສາຕິ ອາກາເສ ຐິຕສ຺ສ. ‘‘ຫຕ຺ຖໍ ອງ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ປເທຫິ ອວຍວິສມ຺ພນ຺ໂຘ ກາຕພ຺ໂພ. ວຸຕ຺ຕນເຍເນວາຕິ ‘‘ຠູມຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ສີເສນາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ. ປກ຺ຂີຕິ ສກຸໂຓ. ໂສ ຫິ ປກ຺ຂຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປກ຺ຂີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຫຕ຺ຖີຕິ ກຸຎ຺ຊໂຣ. ໂສ ຫິ ໂສຓ຺ຑສງ຺ຂາຕຫຕ຺ຖຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຫຕ຺ຖີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອທ຺ເຘນ ອຏ຺ຐມໍ ຣຕນມສ຺ສາຕິ ອທ຺ຘຏ຺ຐມຣຕໂນ, ຫຕ຺ຖີ, ຕສ຺ສ. ເຕນາຕິ ຫຕ຺ຖິນາ.

ເອໂກ ທາຍໂກ ວທຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂອຓມຕີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ນມຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອກເທສສມ຺ປຏິຈ຺ຉນມຕ຺ເຕນ. ຕໂຕຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນໂຕ. ອຸຄ຺ຆາເຏຕ຺ວາຕິ ວິວຣິຕ຺ວາ. ກາເຊນາຕິ ພ຺ຍາຠງ຺ຄິຍາ. ສາ ຫິ ກຈຕິ ພນ຺ຘຕິ ວິວິຘໍ ຠາຣໍ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ກາໂຈຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຈກາຣສ຺ສ ຊກາເຣ ກເຕ ກາໂຊປິ ຍຸຕ຺ໂຕເຍວ. ຕິໍສ ຫຕ຺ຖາ ຣຕນານິ ອິມສ຺ສາຕິ ຕິໍສຫຕ຺ໂຖ, ເວຓຸ. ຄຸຬກຸມ຺ໂຠຕິ ຜາຓິເຕນ ປູຣິໂຕ ຆໂຏ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວາຕິ ກຸມ຺ເຠສຸ ຫຕ຺ຖປາສໂຕ ພຫິ ຐິເຕສຸປິ ອຠິຫາຣກສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕຕ຺ຕາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຸຈ຺ຉຸຍນ຺ຕໂທຓິໂຕຕິ ອຸຈ຺ຉຸໍ ປີຬນຍນ຺ຕສ຺ສ ອມ຺ພຓໂຕ.

ພຫູ ປຕ຺ຕາ ຐປິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ. ຐິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຫຕ຺ຖປາເສຕິ ໂຍຊນາ. ຐຕ຺ວາ ຜຸສິຕ຺ວາ ‘‘ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ’’ຕິ ປາຐເສເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຐິເຕນ ວາ ນິສິນ຺ເນນ ວາ ນິປນ຺ເນນ ວາ ທາຍເກນ ທິຍ຺ຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ປຖວິຍໍ ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍໍ ຍນ຺ຕິ ຍໍ ຍໍ ປຕ຺ຕໍ. ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈີຕິ ເຍສຸ ເກສຸຈີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕນ຺ຕິ ຕໍ ວຈນໍ.

ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ຊາໂຕ ຕຕ຺ຖຊາໂຕ, ອລຸຕ຺ຕສມາໂສຍໍ, ໂສເຍວ ຕຕ຺ຖຊາຕໂກ, ຕສ຺ມິໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ຕຕ຺ຖຊາຕເກ ນ ຣຸຫຕິ ຍຖາ, ເອວໍ ນ ຣຸຫຕິເຍວາຕິ ໂຍຊນາ. ຖາມມຊ຺ຌິເມນ ປຸຣິເສນ ສຸຏ຺ຐຸ ຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສໍຫາຣິຍໍ, ຕໍເຍວ ສໍຫາຣິມໍ ຍກາຣສ຺ສ ມກາຣໍ ກຕ຺ວາ, ນ ສໍຫາຣິມໍ ອສໍຫາຣິມໍ, ຕສ຺ມິໍ. ເຕປີຕິ ເຕ ອສໍຫາຣິມາປິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ຕຕ຺ຖຊາຕກສງ຺ເຂປູປຄາຕິ ຕຕ຺ຖຊາຕເກ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ເຂປໍ ປກ຺ເຂປໍ ອຸປຄຕາ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ອິທຎ຺ຫິ ວາກ຺ຍນ຺ຕຣຕ຺ຕາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕານີຕິ ຕິນ຺ຕິຓິກາທິປຓ຺ຓານິ. ສນ຺ຘາເຣຕຸນ຺ຕິ ສມ຺ມາ ຘາເຣຕຸໍ. ຐິໂຕ ທາຍໂກຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ລທ຺ຘສ຺ສ ລທ຺ຘສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ສນ຺ນິຘິຏ຺ຐານຕ຺ຕາ, ປກ຺ຂິຕ຺ຕຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ວາ ຖວີຍຕິ ປສໍສີຍຕີຕິ ຖວິກາ, ຕໂຕ. ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ‘‘ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາ’’ຕິ ອນິຍມວິກປ຺ປຕ຺ໂຖ ວາສທ຺ໂທ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ໂພ. ເຕສຸ ເຕສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ຣຎ຺ຊຕິ ລຄ຺ຄຕີຕິ ຣໂຊ, ຕໍ. ວິນເຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ທຸກ຺ກຏໍ ວິນຍທຸກ຺ກຏໍ. ຕໍ ປນາຕິ ຠິກ຺ຂໍ ປນ. ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເທຖາຕິ ມໍ ປຏິຄ຺ຄຫາເປຕ຺ວາ ມມ ເທຖາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຕໂຕ ຕໂຕຕິ ຕສ຺ມາ ຕສ຺ມາ ຐານາ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂໍ. ຕສ຺ສາຕິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ.

ໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ໂສ ທິຍ຺ຍມາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ທາຍເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ອິມນ຺ຕິ ສຣຊປຕ຺ຕໍ. ເຕນາຕິ ທິຍ຺ຍມານຠິກ຺ຂຸນາ. ຕຖາ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ຍຖາ ທາຍເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຖາ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປ຺ລວຕີຕິ ອຸປຣິ ຄຈ຺ຉຕິ, ປ຺ລຸ ຄຕິຍນ຺ຕິ ຫິ ຘາຕຸປາເຐສຸ (ສທ຺ທນີຕິຘາຕຸມາລາຍໍ ໑໖ ຬກາຣນ຺ຕຘາຕຸ) ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ອຸອິຕິ ອຸປສຄ຺ຄສ຺ສ ອຕ຺ຖທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອຸປຣີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ປກາຣລກາຣສໍໂຍໂຄ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ປນ ‘‘ອຸປ຺ປິລວຕີ’’ຕິ ລິຂນ຺ຕິ, ໂສ ອປາໂຐ. ກຎ຺ຊິກນ຺ຕິ ພິລງ຺ຄໍ. ຕຎ຺ຫິ ເກນ ຊເລນ ອຎ຺ຊິຍໍ ອຠິພ຺ຍຕ຺ຕໍ ອສ຺ສາຕິ ‘‘ກຎ຺ຊິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕເມວ ກຎ຺ຊິກໍ ຍກາຣສ຺ສ ກກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ຕໍ ປວາເຫຕ຺ວາ, ອປເນຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ. ສຸກ຺ຂເມວ ຠຕ຺ຕໍ ຠຊິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ເສວິຕພ຺ພຏ຺ເຐນາຕິ ສຸກ຺ຂຠຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມິໍ. ປຸຣໂຕຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ປຸຣໂຕ, ປຸພ຺ເພ ວາ. ຜຸສິຕານີຕິ ພິນ຺ທູນິ. ຕານິ ຫິ ສມ຺ພາຘຏ຺ຐາເນສຸປິ ຜຸສນ຺ຕີຕິ ຜຸສິຕານີຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

ອຸຬຸງ຺ໂກຕິ ໂກສິຍສກຸຓນາໂມ ທີຆທຓ຺ຑໂກ ເອໂກ ຠາຊນວິເສໂສ, ເຕນ. ເຖວາຕິ ຜຸສິຕານິ. ຕານິ ຫິ ສມ຺ພາຘຏ຺ຐາເນສຸປິ ຜຸສິຕຕ຺ຕາ ຖວີຍນ຺ຕິ ປສໍສີຍນ຺ຕີຕິ ‘‘ເຖວາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຈຣຸເກນາຕິ ຈຣີຍຕິ ຠກ຺ຂີຍຕີຕິ ຈຣຸ, ຫພ຺ຍປາໂກ, ຕໍ ກໂຣຕິ ອເນນາຕິ ຈຣຸກໍ, ຖາລ຺ຍາທິກໍ ຂຸທ຺ທກຠາຊນໍ, ເຕນ ອາກິຣິຍມາເນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກາຬວຓ຺ຓກາເມຫິ ມານີຍຕີຕິ ມສິ. ຂາທຕີຕິ ຉາໂຣ ຂກາຣສ຺ສ ຉກາຣໍ, ທກາຣສ຺ສ ຈ ຣກາຣໍ ກຕ຺ວາ, ຂາຣຣໂສ, ໂສ ອິມິສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ຉາຣິກາ. ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາຕິ ອຸທ຺ຘໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ.

ຜາເລຕ຺ວາຕິ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ. ເທນ຺ຕານໍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນານນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປາຍາສສ຺ສາຕິ ປາຍາເສນ. ຕຖາປີຕິ ເຕນ ມຸຂວຏ຺ຏິຍາ ຄຫຓາກາເຣນປິ.

ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ປຏິຄ຺ຄເຫສ຺ສາມີ’’ຕິ ມນສິກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ໂສຕິ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ວຏ຺ຏຕິເຍວາຕິ ອາໂຠຄສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ອນາທຣນ຺ຕິ ອນາທເຣນ, ກຣຓຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ອນາທຣໍ ຫຸຕ຺ວາຕິ ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເກຈີຕິ ອຠຍຄິຣິວາສິໂນ. ກາເຍນ ປຏິພທ຺ໂຘ ກາຍປຏິພທ຺ໂຘ, ເຕນ ປຏິພທ຺ໂຘ ກາຍປຏິພທ຺ຘປຏິພທ຺ໂຘ, ເຕນ. ວຈນມຕ຺ຕເມວາຕິ ‘‘ປຏິພທ຺ຘປຏິພທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ເອກໍ ອຕິເຣກໍ ປຏິພທ຺ຘວຈນມຕ຺ຕເມວ ນານໍ, ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ກາຍປຏິພທ຺ຘເມວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຍມ຺ປີຕິ ຍມ຺ປິ ວຕ຺ຖຸ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມິໍ ວຏ຺ຏເນ. ຕນ຺ຕິ ອນຸຊານນໍ.

ເນຍ຺ໂຍ ອຘິປ຺ປາຍໍ ເນຕ຺ວາ ຎາໂຕ ອຕ຺ໂຖ ອິມສ຺ສາຕິ ເນຍ຺ຍຕ຺ຖໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ສຸຕ຺ເຕ, ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ວາ. ຍນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸ ປຕຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣິຄຬິຕ຺ວາຕິ ຠສ຺ສິຕ຺ວາ. ສຸທ຺ຘາຍາຕິ ນິຣຊາຍ. ສາມນ຺ຕິ ສຍໍ. ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ວາຕິອາທີສຸ ຕໂຍ ວາສທ຺ທາ ອນິຍມວິກປ຺ປຕ຺ຖາ. ປຸຎ຺ຉິຕາທີສຸ ຫິ ເອກສ຺ມິໍ ກິຈ຺ເຈ ກເຕ ອິຕຣກິຈ຺ຈໍ ກາຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຕິ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ, ‘‘ອາຫຣາເປຕຸມ຺ປີ’’ຕິປເທ ກາຣິຕກມ຺ມໍ. ‘‘ກສ຺ມາ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉາ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ວທນ຺ເຕນ ຠຄວຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖາຕິ ສຸຕ຺ຕວຈເນສຸ. ‘‘ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ຕໍ ຠິກ຺ຂເວ ທາຍເກຫີ’’ຕິ ວຈເນນາຕິ ໂຍຊນາ. ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ ນີຕຕ຺ໂຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ອິຕຕ຺ໂຖ ຎາຕຕ຺ໂຖ ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ເອວໍ ນີຕຕ຺ຖມຘິປ຺ປາຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເນຍ຺ຍຕ຺ຖ, ມຘິປ຺ປາຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ມາ ຈາ’’ຕິ ອາທິ. ຕນ຺ຕິ ປຣິຠຸຎ຺ຊນໍ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທຸຕິຍທິວເສປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ, ອປຣທິວເສປີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ ເນຍ຺ຍຕ຺ໂຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເນຕ຺ວາ ອິຍ຺ຍຕ຺ໂຖ ຎາຕຕ຺ໂຖ ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ທນ຺ຕາຕິ ທສນາ. ເຕ ຫິ ທໍສີຍນ຺ຕິ ຠກ຺ຂີຍນ຺ຕິ ເອເຕຫີຕິ ‘‘ທນ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ສຕ຺ຖໍເຍວ ສຕ຺ຖກໍ ຂຸທ຺ທກຏ຺ເຐນ, ເຕນ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕນ ສຕ຺ຖເກນ. ເອຕນ຺ຕິ ມລໍ. ຕນ຺ຕິ ໂລຫຄນ຺ຘມຕ຺ຕໍ. ປຣິຫຣນ຺ຕີຕິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຫຣນ຺ຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ຕໍ ສຕ຺ຖກໍ ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ຍສ຺ມາ ນ ປຣິຫຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເອເສວ ນໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸຄ຺ຄຫິຕປຈ຺ຈຍາ, ສນ຺ນິຘິປຈ຺ຈຍາ ວາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ຕກ຺ກຂີເຣສຸ. ນີລິກາຕິ ນີລວຓ຺ຓາ ສ຺ເນຫາ. ອາມກຕກ຺ກາທີສູຕິ ອປກ຺ເກສຸ ຕກ຺ກຂີເຣສຸ.

ກິລິຏ຺ຐອຸທກນ຺ຕິ ສມລໍ ອຸທກໍ. ຕສ຺ສາຕິ ສາມເຓຣສ຺ສ. ປຕ຺ຕຄຕໍ ໂອທນນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອສ຺ສາຕິ ສາມເຓຣສ຺ສ. ອຸຄ຺ຄຫິຕໂກຕິ ອວຄຫິຕໂກ. ‘‘ອຸຎ຺ຎາໂຕ’’ຕິອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໑໒) ວິຍ ອຸກາໂຣ ໂອກາຣວິປຣີໂຕ ໂຫຕິ, ອປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ທຸຄ຺ຄຫິຕໂກຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ເອເຕນາຕິ ໂອທເນນ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ ຫຕ຺ຖໂຕ ອມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ ສາເປກ຺ເຂ ສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອຕ຺ໂຕຕິ ອິໂຕ ປຕ຺ຕໂຕ. ສາມເຓໂຣ ປກ຺ຂິປຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕໂຕຕິ ປຕ຺ຕໂຕ. ເກຈີຕິ ອຠຍຄິຣິວາສິໂນ. ຕນ຺ຕິ ‘‘ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕານໍ ເກສຎ຺ຈິ ອາຈຣິຍານໍ ວຈນໍ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍນ຺ຕິ ປູວຠຕ຺ຕາທິ.

ອຕ຺ຕໂນ ວາຕິ ສາມເຓຣສ຺ສ ວາ. ສາມເຓຣາຕິ ອາມນ຺ຕນໍ. ຕສ຺ສາຕິ ສາມເຓຣສ຺ສ. ຠາຊເນຕິ ຍາຄຸປຈນກຠາຊເນ. ຍາຄຸກຸຏນ຺ຕິ ຍາຄຸຍາ ປູຣິຕໍ ກຸຏໍ. ຕນ຺ຕິ ຍາຄຸກຸຏໍ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ ກາຣິຕກມ຺ມໍ ອຸປເນຕພ຺ພໍ. ຄີວໍ ຐເປຕ຺ວາ ອາວຊ຺ເຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອາວຊ຺ເຊຕີຕິ ປຣິຓາເມຕິ.

ປຏິຄ຺ຄຫຓູປຄໍ ຠາຣນ຺ຕິ ຖາມມຊ຺ຌິເມນ ປຸຣິເສນ ສໍຫາຣິມໍ ຠາຣໍ. ພລວຕາ ສາມເຓເຣນາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຕລຆຏໍ ວາຕິ ເຕເລນ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຆຏໍ ວາ. ລຄ຺ເຄນ຺ຕີຕິ ລມ຺ເພນ຺ຕິ. ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ.

ນາຄສ຺ສ ທນ຺ໂຕ ວິຍາຕິ ນາຄທນ຺ຕໂກ, ສທິສຕ຺ເຖ ໂກ. ອງ຺ກີຍເຕ ລກ຺ຂີຍເຕ ອເນນາຕິ ອງ຺ກຸໂສ, ຄຊມຕ຺ຖກມ຺ຫິ ວິຊ຺ຌນກຓ຺ຑໂກ. ອງ຺ກຸໂສ ວິຍາຕິ ອງ຺ກຸສໂກ, ຕສ຺ມິໍ ອງ຺ກຸສເກ ວາ ລຄ຺ຄິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຄຓ຺ຫໂຕຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ. ມຎ຺ຈສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ໂຈ, ຕສ຺ມິໍ. ຕນ຺ຕິ ເຕລຖາລກໍ.

ອາໂຣຫນ຺ເຕຫິ ຈ ໂອໂຣຫນ຺ເຕຫິ ຈ ນິຈ຺ຈໍ ເສວີຍຕີຕິ ນິສ຺ເສຓີ, ຕສ຺ສາ ມຊ຺ຌໍ ນິສ຺ເສຓິມຊ຺ຌໍ, ຕສ຺ມິໍ. ກຓ຺ເຓ ອຸຏ຺ຐິຕໍ ກຓ຺ຓິກໍ, ກຓ຺ຓມລໍ, ກຓ຺ຓິກໍ ວິຍ ກຓ຺ຓິກໍ, ຍຖາ ຫິ ກຓ຺ຓມລໍ ກຓ຺ຓໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສຍໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ເອວໍ ເຕລາທິໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສຍໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຆນຈຸຓ຺ຓນ຺ຕິ ກຖິນຈຸຓ຺ຓໍ. ຕໍສມຸຏ຺ຐານເມວ ນາມາຕິ ຕໂຕ ເຕລາທິໂຕ ສມຸຏ຺ຐານເມວ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕນ຺ຕິ ກຓ຺ຓິກາທິ. ອິທໍ ປທໍ ປຸພ຺ພາປຣາເປກ຺ຂໍ.

ໂຍຕ຺ເຕນາຕິ ຣຊ຺ຊຸນາ. ອຎ຺ໂຎ ເທຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ປວິສນ຺ເຕ ຈ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕ ຈ ວຣຕິ ອາວຣຕິ ອິມາຍາຕິ ວຕິ, ຕໍ. ອຸຈ຺ຉູຕິ ຣສາໂລ. ໂສ ຫິ ອຸສຕິ ວິສໍ ທາເຫຕີຕິ ອຸຈ຺ຉູຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ. ຕິມ຺ພຣຸສກນ຺ຕິ ຕິນ຺ທຸກໍ. ຕຎ຺ຫິ ເຕເມຕິ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອທ຺ເທຕິ ຣເສນາຕິ ຕິມ຺ໂພ, ຣຸສຕິ ຂຸທ຺ທິຕໍ ນາເສຕີຕິ ຣຸສໂກ, ຕິມ຺ໂພ ຈ ໂສ ຣຸສໂກ ຈາຕິ ‘‘ຕິມ຺ພຣຸສໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ. ວຕິທຓ຺ຑເກສູຕິ ວຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍ ນິກ຺ຂຓິເຕສຸ ທຓ຺ຑເກສຸ. ມຍໍ ປນາຕິ ສງ຺ຄຫກາຣາຈຣິຍຠູຕາ ພຸທ຺ຘໂຆສນາມກາ ມຍໍ ປນ, ອຕ຺ຕານໍ ສນ຺ຘາຍ ພຫຸວຈນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ປຸຖຸໂລ ປາກາໂຣຕິ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍຫຕ຺ຖປາສານຕິກ຺ກມໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຫຕ຺ຖສຕມ຺ປີຕິ ຣຕນສຕມ຺ປິ.

ໂສຕິ ສາມເຓໂຣ. ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ເທຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອປໂຣຕິ ສາມເຓໂຣ.

ຜລໍ ອິມິສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ຜລິນີ, ອິນປຈ຺ຈໂຍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໂຊຕໂກ ອີ, ຕໍ ສາຂນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຜລິນິສາຂນ຺ຕິ ສມາສໂຕປິ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ. ມຈ຺ຉິກວາຣຓຕ຺ຖນ຺ຕິ ມຘຸຜາຓິຕາທີຫິ ມກ຺ຂນຏ຺ຐາເນ ນິລີຍນ຺ຕີຕິ ມກ຺ຂິກາ, ຕາເຍວ ມຈ຺ຉິກາ ຂກາຣສ຺ສ ຉກາຣໍ ກຕ຺ວາ, ຕາສໍ ນິວາຣຓາຍ. ມູລປຏິຄ຺ຄຫເມວາຕິ ມູເລ ປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ, ປຐມປຏິຄ຺ຄຫເມວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຠິກ຺ຂຸ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຣິຕ຺ເຕນາຕິ ເກນິປາເຕນ. ຕຎ຺ຫິ ອຣຕິ ນາວາ ຄຈ຺ຉຕິ ອເນນາຕິ ອຣິຕ຺ຕໍ, ເຕນ. ຕນ຺ຕິ ປຏິຄ຺ຄຫຓາຣຫໍ ຠຓ຺ຑໍ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນາຕິ ກາຣິຕກມ຺ມໍ. ຕສ຺ມິມ຺ປີຕິ ຈາຏິກຸຓ຺ຑເກປິ. ຕນ຺ຕິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ.

ປາເຖຍ຺ຍຕຓ຺ຑຸເລຕິ ປຖສ຺ສ ຫິເຕ ຕຓ຺ຑຸເລ. ເຕສນ຺ຕິ ສາມເຓຣານໍ. ອິຕເຣຫີຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຄຫິຕຕຓ຺ຑຸເລຫິ. ສພ຺ເພຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຄຫິເຕຫິ ສາມເຓຣສ຺ສ ຕຓ຺ຑຸເລຫິ ຍາຄຸປຈເນ ນ ທິສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກາຣຓນ຺ຕິ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ກາຣຓໍ.

ຠຕ຺ຕໍ ປຈິຕຸກາໂມ ສາມເຓໂຣຕິ ໂຍຊນາ. ຠິກ຺ຂຸນາ ອາໂຣເປຕພ຺ພໍ, ອຄ຺ຄິ ນ ກາຕພ຺ໂພຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ ມູເລ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອສ຺ສາຕິ ສາມເຓຣສ຺ສ. ຕໂຕຕິ ອຄ຺ຄິຊາລນໂຕ.

ຕຕ຺ເຕ ອຸທເກຕິ ອຸທເກ ຕາເປ. ຕໂຕຕິ ຕຓ຺ຑຸລປກ຺ຂິປນໂຕ.

ປິຘານນ຺ຕິ ອຸກ຺ຂລິປິຘານໍ. ຕສ຺ເສວາຕິ ຫຕ຺ຖກຸກ຺ກຸຈ຺ຈກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວ. ທພ຺ພິໍ ວາຕິ ກຏຈ຺ຉຸໍ ວາ. ໂສ ຫິ ທຣີຍຕິ ວິໂລຬີຍຕິ ອິມາຍາຕິ ທພ຺ພີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຐປເນ. ຕສ຺ເສວາຕິ ໂລລຠິກ຺ຂຸສ຺ເສວ. ຕໂຕຕິ ປຕ຺ຕໂຕ. ປຸນ ຕໂຕຕິ ສາຂາທິໂຕ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຜລຣຸກ຺ເຂ.

ວິຕກ຺ກໍ ໂສເຘຕຸນ຺ຕິ ‘‘ມຍ຺ຫມ຺ປິ ທສ຺ສຕີ’’ຕິ ວິຕກ຺ກໍ ໂສເຘຕຸໍ. ຕໂຕຕິ ອມ຺ພຜລາທິໂຕ.

ປຸນ ຕໂຕຕິ ມາຕາປິຕູນມຕ຺ຖາຍ ຄຫິຕເຕລາທິໂຕ. ເຕຕິ ມາຕາປິຕໂຣ. ຕໂຕເຍວາຕິ ເຕຫິເຍວ ຕຓ຺ຑຸເລຫິ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ຕາປິຕອຸທເກ. ອມຸຎ຺ຈນ຺ເຕເນວ ຫຕ຺ເຖນາຕິ ໂຍຊນາ. ອງ຺ຄນ຺ຕິ ວິນາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອງ຺ຄາຣາ. ທຣີຍນ຺ຕິ ຜລີຍນ຺ຕີຕິ ທາຣູນິ.

ວຸຕ຺ໂຕ ສາມເຓໂຣຕິ ໂຍຊນາ.

ຄວຕິ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕານໍ ວິສ຺ສຏ຺ຐໍ ສທ຺ທໍ ກໂຣຕີຕິ ຄຸໂຬ, ຄຸຬຕິ ວິສໂຕ ຊີວິຕໍ ຣກ຺ຂຕີຕິ ວາ ຄຸໂຬ, ຕໍ ຠາເຊນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕສ຺ສາຕິ ໂລລສາມເຓຣສ຺ສ.

ຘູມສ຺ສຕ຺ຖາຍ ວຏ຺ຏີຍຕິ ວຏ຺ຏິຕ຺ວາ ກຣີຍຕີຕິ ຘູມວຏ຺ຏິ, ຕໍ. ມຸຂີຍຕິ ວິປຣີຍຕີຕິ ມຸຂໍ. ກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສີສໍ, ຕໍ ຕິຏ຺ຐຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ກຓ຺ໂຐ.

ຠຕ຺ຕຸຄ຺ຄາໂຣຕິ ອຸທ຺ຘໍ ຄິຣຕິ ນິຄ຺ຄິຣຕີຕິ ອຸຄ຺ຄາໂຣ, ຠຕ຺ຕເມວ ອຸຄ຺ຄາໂຣ ຠຕ຺ຕຸຄ຺ຄາໂຣ, ອຸຄ຺ຄາຣຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທນ຺ຕນ຺ຕເຣຕິ ທນ຺ຕວິວເຣ.

ອຸປກຏ຺ເຐ ກາເລຕິ ອາສນ຺ເນ ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ ກາເລ. ກກ຺ຂາເຣຕ຺ວາຕິ ສຎ຺ຈິຕ຺ວາ. ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທ຺ເວ ຕໂຍ ເຂຬປິຓ຺ເຑ ປາເຕຕ຺ວາ’’ຕິ. ຜຬຸສງ຺ຂາຕໍ ສິງ຺ຄໍ ວິສາຓໍ ອສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖີຕິ ສິງ຺ຄີ, ໂສເຍວ ກຏຸກຠເຍຫິ ວິຣມິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ສິງ຺ຄີເວໂຣຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອງ຺ກີຍຕິ ຣຸກ຺ໂຂ ນວໍ ອຸຄ຺ຄໂຕຕິ ລກ຺ຂີຍຕິ ເອເຕຫີຕິ ອງ຺ກຸຣາ, ສມໍ ໂລເຓນ ອຸທກໍ, ສມໍ ວາ ອຸທເກນ ໂລຓໍ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ສມຸທ຺ໂທ, ຕສ຺ສ ອຸທກໍ ອວຍວີອວຍວຠາເວນາຕິ ສມຸທ຺ໂທທກໍ, ເຕນ ອປຏິຄ຺ຄຫິເຕນາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຜາຓຕິ ຄຸຬໂຕ ຖທ຺ຘຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ຜາຓິຕໍ. ກເຣນ ຫຕ຺ເຖນ ຄຫິຕພ຺ພາຕິ ກຣກາ, ວສ຺ໂສປລໍ, ກເຣນ ຄຓ຺ຫິຕຸມຣຫາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຕກຏ຺ຐິນາຕິ ກຕກນາມກສ຺ສ ເອກສ຺ສ ຣຸກ຺ຂວິເສສສ຺ສ ອຏ຺ຐິນາ. ຕນ຺ຕິ ອຸທກໍ. ກປິຕ຺ໂຖຕິ ເອກສ຺ສ ອມ຺ພິລຜລສ຺ສ ຣຸກ຺ຂວິເສສສ຺ສ ນາມໍ.

ພຫລນ຺ຕິ ອາວິລໍ. ສນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ວິສນ຺ທິຕ຺ວາ. ກກຸຘໂສພ຺ຠາທໂຍຕິ ກກຸຘຣຸກ຺ຂສມີເປ ຐິຕາ ໂສພ຺ຠາທໂຍ. ຣຸກ຺ຂໂຕຕິ ກກຸຘຣຸກ຺ຂໂຕ. ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອປ຺ປກໍ.

ປານີຍຆເຏ ປກ຺ຂິຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕນ຺ຕິ ວາສມຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ຐປິຕປຸປ຺ຜວາສິຕປານີເຍເຍວ. ຐປິຕໍ ທນ຺ຕກຏ຺ຐນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ. ອນາທເຣ ເຈຕໍ ສາມິວຈນໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ.

ກິໍ ມຫາຠູຕໍ ວຏ຺ຏຕິ, ກິໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຍໍ ປນາຕິ ມຫາຠູຕໍ ປນ. ອງ຺ຄລຄ຺ຄນ຺ຕິ ອງ຺ເຄສຸ ລຄ຺ຄໍ, ມຫາຠູຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເສເທ. ສຸຌາປິຕນ຺ຕິ ອງ຺ຄາຣສທິສໍ ກຕ຺ວາ ສຸຏ຺ຐຸ ຌາປິຕໍ.

ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ປຖວີ ຉາຣິກາ ຄູຖໍ ມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ. ມຫາວິກຏານີຕິ ມຫນ຺ຕານິ ສປ຺ປທຏ຺ຐກ຺ຂຓສງ຺ຂາເຕ ວິກາຣກາເລ ກຕ຺ຕພ຺ພານິ ໂອສຘານິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອສຕິ ກປ຺ປິຍກາຣເກ’’ຕິ ວຈເນ. ກາໂລທິສ຺ສໍ ນາມາຕິ ພ຺ຍາໂຘທິສ຺ສ, ປຸຄ຺ຄໂລທິສ຺ສ, ກາໂລທິສ຺ສ, ສມໂຍທິສ຺ສ, ເທໂສທິສ຺ສ, ວໂສທິສ຺ສ, ເຠສຊ຺ໂຊທິສ຺ສສງ຺ຂາເຕສຸ ສຕ຺ຕສຸ ໂອທິສ຺ເສສຸ ກາໂລທິສ຺ສໍ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທສມໍ.

ໂຠຊນວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.