໗. ເສຂິຍກຓ຺ຑໍ

໑. ປຣິມຓ຺ຑລວຄ຺ຄ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ເຂນ ຕີສຸ ສິກ຺ຂາສຸ ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ເຂນ ຕາທິນາ ອຏ຺ຐຫິ ໂລກຘມ຺ເມຫິ ອກມ຺ປິຍຏ຺ເຐນ ຕາທິນາ, ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ວາ ອວິກາຣຏ຺ເຐນ ຕາທິນາ ຠຄວຕາ ຍານິ ສິກ຺ຂາປທານິ ‘‘ເສຂິຍານີ’’ຕິ ຠາສິຕານິ, ທານິ ເຕສມ຺ປິ ສິກ຺ຂາປທານໍ ອຍມ຺ປິ ວຓ຺ຓນາກ຺ກໂມ ຠວຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໕໗໖. ຕຕ຺ຖາຕິ ເສຂິຍສິກ຺ຂາປເທສຸ, ອຕ຺ໂຖ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ສມນ຺ຕໂຕ’’ຕິອິມິນາ ປຣິຕ຺ຍູປສຄ຺ຄສ຺ສຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ຊາຓຸມຓ຺ຑລ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘໍສທ຺ໂທ ຈ ອໂຘສທ຺ໂທ ຈ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ອຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ຕນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ, ນິວາເສຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕໂຕຕິ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໂຕ. ຍຖາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຣິທໍ ປມາຓນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ນິວາສນສ຺ສ ອິທໍ ປມາຓໍ. ຕາທິສສ຺ສາຕິ ທີຆໂຕ ມຸຏ຺ຐິປຎ຺ຈກສ຺ສ ຕິຣິຍໍ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍຫຕ຺ຖສ຺ສ ນິວາສນສ຺ສ. ຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຈີວເຣສຸ. ນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ວິຣຬຕ຺ຕາ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ຆນຕ຺ຕາ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ຈາຕິເອຕ຺ຖ ຈສທ຺ໂທ ອວຘາຣຓຕ຺ໂຖ, ນິວາເສນ຺ຕສ຺ເສວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເກວລໍ ເອວໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ເສວ ທຸກ຺ກຏໍ ນ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສາປິ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ ໂຍຊນາ. ເຍ ປນ ນິວາສນໂທສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຎ຺ເຎຕິ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວສນໂຕ ອຎ຺ເຎ. ເຕ ສພ຺ເພຕິ ສພ຺ເພ ເຕ ນິວາສນໂທສາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ວິຠງ຺ເຄ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ຂນ຺ຘເກເຍວ.

ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອເສວ ນໂຍ ‘‘ອສຕິຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ອຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຊານນໍ ທຸວິຘໍ ນິວາສນວຕ຺ຕສ຺ສ ອຊານນໍ, ອາຣູຬ຺ໂຫຣູຬ຺ຫຠາວສ຺ສ ອຊານນນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອາຣູຬ຺ໂຫຣູຬ຺ຫຠາວສ຺ສ ອຊານນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຊານນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ຕສ຺ສາຕິ ນິວາສນວຕ຺ຕສ຺ສ. ອສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ຕໍ ປນາຕິ ອາປຕ຺ຕິໂຕ ອໂມກ຺ຂນໍ ປນ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ. ໂຍຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຸກ຺ຂາ ຊງ຺ຆາ ອິມສ຺ສາຕິ ສຸກ຺ຂຊງ຺ໂຆ. ມຫນ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑິກມໍສໍ ອິມສ຺ສາຕິ ມຫາປິຓ຺ຑິກມໍໂສ. ຕສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ.

ວໂຓຕິ ອຣຸ. ຕຎ຺ຫິ ວຓຕິ ຄຕ຺ຕວິຈຸຓ຺ຓນໍ ກໂຣຕີຕິ ວໂຓຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວາຬມິຄາ ວາ ໂຈຣາ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ວາສທ຺ໂທ ອວຸຕ຺ຕສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ, ເຕນ ອຎ຺ຎາປິ ອຸທກຈິກ຺ຂລ຺ລາທໂຍ ອາປທາ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ.

໕໗໗. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ວິຠງ຺ເຄ, ສິກ຺ຂາປເທ ວາ. ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓຕິ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ນິຄ຺ຄເຕ ທ຺ເວ ກຓ຺ເຓ. ອວິເສເສນາຕິ ‘‘ອນ຺ຕຣຆເຣ’’ຕິ ຈ ‘‘ອາຣາເມ’’ຕິ ຈ ວິເສສໍ ອກຕ຺ວາ ສາມຎ຺ເຎນ. ວິຫາເຣປີຕິ ສງ຺ຆສນ຺ນິປາຕພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານເຖຣຸປຏ຺ຐານາທິກາລໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໗໘. ກາເຍກເທເສ ກາຍສທ຺ໂທ ວຕ຺ຕຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຊາຓຸມ຺ປິ ອຸຣມ຺ປີ’’ຕິ. ‘‘ນ ສີສໍ ປາຣຸເຕນາ’’ຕິອິມິນາ ‘‘ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນາ’’ຕິປທສ຺ສ ອຕິພ຺ຍາປິຕໂທສໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຄຓ຺ຐິກນ຺ຕິ ປາໂສ. ໂສ ຫິ ຄນ຺ເຖຕິ ພນ຺ຘຕີຕິ ວາ, ຄນ຺ເຖຕິ ພນ຺ຘຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວາ ກຕ຺ວາ ຄນ຺ຖິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນ຺ຖກາຣສ຺ສ ວາຓ຺ຐກາເຣ ກເຕ ຄຓ຺ຐິໂກ, ຕໍ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ. ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓຕິ ຈີວຣສ຺ສ ທ຺ເວ ໂກເຓ. ຄລວາຏກໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຄໂລຕິ ກຓ຺ໂຐ. ໂສ ຫິ ຂຊ຺ຊໂຠຊ຺ຊເລຍ຺ຍເປຍ຺ຍສງ຺ຂາຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ອສນໍ ຄລຕິ ປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ປຕຕິ ອິໂຕຕິ ຄໂລຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອາວາໂຏເຍວ ຂຸທ຺ທກຏ຺ເຐນ ອາວາຏໂກ, ຂຸທ຺ທກຕ຺ເຖ ໂກ. ຄເລ ຐິໂຕ ອາວາຏໂກ ຄລວາຏໂກ. ອກາຣໂຕ ຫິ ອາກາຣສ຺ສ ໂລໂປ ‘‘ປປ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ຊາ. ໑.໑.໒) ວິຍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ປອາປນ຺ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ, ອກາຣໂຕ ອາກາຣສ຺ສ ຈ ໂລໂປ. ປວທ຺ຘໍ ອາປໍ ປປໍ, ມຫນ຺ຕໍ ອຸທກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສີສໍ ວິວຣິຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໗໙. ວາສໍ ອຸປຄໂຕຕິ ວາ ວາເສນ ອຸປຄໂຕຕິ ວາ ອຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວາສຕ຺ຖາຍ ອຸປຄຕສ຺ສາ’’ຕິ.

໕໘໐. ຫຕ຺ຖປາເທ ອກີຬນ຺ໂຕ ສຸສໍວຸໂຕ ນາມາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຫຕ຺ຖໍ ວາ ປາທໍ ວາ ອກີຬາເປນ຺ໂຕ’’ຕິ.

໕໘໒. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂູຕິ ເອຕ຺ຖ ໂອສທ຺ໂທ ເຫຏ຺ຐາປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ເຫຏ຺ຐາ ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂູ’’ຕິ. ‘‘ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິອິມິນາ ກິຣິຍາວິເສສນຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍຸຄຍຸຕ຺ຕໂກຕິ ຍຸເຄ ຍຸຕ຺ຕໂກ. ທມິຍິຕ຺ຖາຕິ ທນ຺ໂຕ. ອາຠຸໂສ ຊານາຕິ ກາຣຓາກາຣຓນ຺ຕິ ອາຊາເນຍ຺ໂຍ. ເອຕ຺ຕກນ຺ຕິ ຈຕຸຫຕ຺ຖປມາຓໍ. ໂຍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທຸກ຺ກຏາ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ປຣິສ຺ສຍຠາວ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ປຣິສ຺ສຍາຠາວ’’ນ຺ຕິ ຈ ທ຺ເວ ປາຐາ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິເຍວ.

໕໘໔. ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓຕິ ອິມໍ ປກາຣໍ ອິຕ຺ຖໍ ຈີວຣຸກ຺ຂິປນໍ, ຠວຕິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ຠູໂຕ, ຠິກ຺ຂຸ. ລກ຺ຂີຍຕິ ອເນນາຕິ ລກ຺ຂຓໍ, ຈີວຣໍ. ອິຕ຺ຖໍ ຠູໂຕ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູໂຕ, ຕສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂຓໍ, ຕສ຺ມິໍ. ກຣຓວຈນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂຓໍ ນາມ ກິຣິຍາວິເສສນສ຺ສ ສຠາໂວຕິ ອາຫ ‘‘ເອກໂຕ ວາ…ເປ… ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອນ຺ໂຕອິນ຺ທຂີລໂຕຕິ ຄາມສ຺ສ ອນ຺ໂຕອິນ຺ທຂີລໂຕຕິ. ປຐໂມ ວຄ຺ໂຄ.

໒. ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກວຄ຺ຄ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

໕໘໖. ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ຊຄ຺ຆນໍ ຫສນໍ ອຸຊ຺ຊຄ຺ໂຆ, ໂສເຍວ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາ, ຕາຍ. ອິຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມຫາຫສິຕໍ ຫສນ຺ໂຕ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍາ’’ຕິປເທ.

໕໘໘. ກິຕ຺ຕາວຕາຕິ ກິຕ຺ຕເກນ ປມາເຓນ, ເອວໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ເຖເຣສູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ນິທ຺ຘາຣເຓ ເຈຕໍ ຠຸມ຺ມວຈນໍ. ວວຕ຺ຖເປຕີຕິ ອິທຎ຺ຈີທຎ຺ຈ ກເຖຕີຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ປມາເຓນ.

໕໙໐. ນິຈ຺ຈລໍ ກຕ຺ວາ ກາຍສ຺ສ ອຸຊຸຏ຺ຐປນໍ ກາຍປຄ຺ຄໂຫ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ນິຈ຺ຈລໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ເອເສວ ນໂຍ ພາຫຸປຄ຺ຄຫສີສປຄ຺ຄເຫສຸປີຕິ. ທຸຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

໓. ຂມ຺ຠກຕວຄ຺ຄ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

໕໙໖. ຂມ຺ໂຠ ກໂຕ ເຍນາຕິ ຂມ຺ຠກໂຕ. ຂມ຺ໂຠຕິ ຈ ປຏິພທ຺ໂຘ. ກຕ຺ຖ ປຏິພທ຺ໂຘຕິ ອາຫ ‘‘ກຏິຍໍ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ. ສສີສໍ ອວຄຸຓ຺ຐຍຕິ ປຣິເວຐຕີຕິ ໂອຄຸຓ຺ຐິໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ສສີສໍ ປາຣຸໂຕ’’ຕິ.

໖໐໐. ອຸທ຺ຘໍ ເອກາ ໂກຏິ ອິມິສ຺ສາ ຄມນາຍາຕິ ອຸກ຺ກຸຏິກາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸກ຺ກຸຏິກາ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອຸກ຺ກຸຏິກາຍາ’’ຕິປເທ.

໖໐໑. ຫຕ຺ຖປລ຺ລຕ຺ຖີກທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖີເກສຸ ທ຺ວີສຸ ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິເກ ອາໂຍຄປລ຺ລຕ຺ຖີກາປິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອາໂຍຄປລ຺ລຕ຺ຖິກາປິ ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິກາ ເອວາ’’ຕິ.

໖໐໒. ສຕິຍາ ອຸປຏ຺ຐານໍ ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຕິໍອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ.

໖໐໓. ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເທນ຺ເຕປີຕິ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປນ຺ເຕປິ. ປຕ຺ເຕ ສຎ຺ຎາ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ສາ ອສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີ. ‘‘ກຕ຺ວາ’’ ຕິອິມິນາ ກິຣິຍາວິເສສນຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ.

໖໐໔. ສມສູປກໍ ປິຓ຺ຑປາຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສູປປິຓ຺ຑປາຕານໍ ສມອຸປຑ຺ຒຠາວໍ ອາສງ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອາຫ ‘‘ສມສູປໂກ ນາມາ’’ຕິອາທິ. ຍຕ຺ຖາຕິ ປິຓ຺ຑປາເຕ. ຠຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖຠາຄປມາໂຓ ສູໂປ ໂຫຕິ, ໂສ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ສມສູປໂກ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ໂອໂລຓີ ຈ ສາກສູເປຍ຺ຍຎ຺ຈ ມຈ຺ຉຣໂສ ຈ ມໍສຣໂສ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ຕຕ຺ຖ ໂອໂລຓີຕິ ເອກາ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິກຕິ. ສາກສູເປຍ຺ຍນ຺ຕິ ສູປສ຺ສ ຫິຕໍ ສູເປຍ຺ຍໍ, ສາກເມວ ສູເປຍ຺ຍໍ ສາກສູເປຍ຺ຍໍ. ອິມິນາ ສພ຺ພາປິ ສາກສູເປຍ຺ຍພ຺ຍຎ຺ຊນວິກຕິ ຄຫິຕາ. ມຈ຺ຉຣສມໍສຣສາທີນີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ອວເສສາ ສພ຺ພາປິ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິກຕິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ຣສານໍ ຣໂສ ຣສຣໂສຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ຣສຣໂສ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໖໐໕. ສມປຸຓ຺ຓໍ ສມຠຣິຕນ຺ຕິ ເວວຈນເມວ. ຖູປໍ ກໂຕ ຖູປີກໂຕຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຖູປີກໂຕ ນາມາ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ຖູປີກຕ’’ນ຺ຕິອາທິວຈເນ. ເຕສນ຺ຕິ ອຠຍຕ຺ເຖຣຕິປິຏກຈູຬນາຄຕ຺ເຖຣານໍ. ອິຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ, ເຕສຎ຺ຈ ເຖຣານໍ ວາທໍ ອາໂຣເຈສຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເຖໂຣຕິ ຈູຬສຸມນຕ຺ເຖໂຣ. ເອຕສ຺ສາຕິ ຕິປິຏກຈູຬນາຄຕ຺ເຖຣສ຺ສ. ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ສຕ຺ຕ ວາເຣ. ກຸໂຕຕິ ກສ຺ສາຈຣິຍສ຺ສ ສນ຺ຕິກາ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຍາວກາລິເກນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ, ຕສ຺ມາ. ອາມິສຊາຕິກໍ ຍາຄຸຠຕ຺ຕໍ ວາ ຜລາຜລໍ ວາຕິ ໂຍຊນາ. ຕຎ຺ຈ ໂຂຕິ ຕຎ຺ຈ ສມຕິຕ຺ຖິກໍ. ອິຕເຣນ ປນາຕິ ນາຘິຏ຺ຐານຸປເຄນ ປຕ຺ເຕນ ປນ. ຍໍ ປູວອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑຜລາຜລາທິ ເຫຏ຺ຐາ ໂອໂຣຫຕິ, ຕໍ ປູວອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑຜລາຜລາທີຕິ ໂຍຊນາ. ປູວວຏໍສໂກຕິ ເອຕ຺ຖ ວຏໍສໂກຕິ ອຸຕ຺ຕໍໂສ. ໂສ ຫິ ອຸທ຺ຘໍ ຕສີຍເຕ ອລງ຺ກຣີຍເຕຕິ ວຏໍໂສຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຸກາຣສ຺ສ ວກາຣໍ, ຕກາຣສ຺ສ ຈ ຏກາຣໍ ກຕ຺ວາ, ໂສເຍວ ວຏໍສໂກ, ມຸທ຺ຘນິ ປິລນ຺ຘິໂຕ ເອໂກ ອລງ຺ກາຣວິເສໂສ. ປູວເມວ ຕໍສທິສຕ຺ຕາ ປູວວຏໍສໂກ, ຕໍ. ປຸປ຺ຜວຏໍສໂກ ຈ ຕກ຺ໂກລກຏຸກຜລາທິວຏໍສໂກ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ, ເຕ.

ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ. ນນຸ ສພ຺ພຖູປີກເຕສຸ ປຏິຄ຺ຄຫຓສ຺ສ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ຖູປີກເຕສູຕິ. ຕຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

໔. ສກ຺ກຈ຺ຈວຄ຺ຄ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

໖໐໘. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ. ໂອຘິນ຺ຕິ ອວຘິໍ ມຣິຍາທໍ.

໖໑໐. ຖູປກໂຕຕິ ຖູປເມວ ຖູປກໍ, ຕໂຕ ຖູປກໂຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມຕ຺ຖກໂຕ’’ຕິ.

໖໑໑. ມາຆາຕສມຍາທີສູຕິ ‘‘ປາເຓ ມາ ຆາເຕຖາ’’ຕິ ຣາຊາໂນ ເຠຣິໍ ຈຣາເປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ມາຆາໂຕ, ໂສເຍວ ສມໂຍ ມາຆາຕສມໂຍ. ອາທິສທ຺ເທນ ອຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກາຣຓໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

໖໑໕. ເຕສນ຺ຕິ ມຍູຣຓ຺ຑກຸກ຺ກຸຏຓ຺ຑານນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວຄ຺ໂຄ.

໕. ກພຬວຄ຺ຄ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

໖໑໗. ‘‘ມຸຂທ຺ວາຣ’’ນ຺ຕິ ກມ຺ມສ຺ສ ‘‘ອນາຫເຏ’’ຕິ ຈ ‘‘ວິວຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈ ທ຺ວີສຸ ກິຣິຍາສຸ ສມ຺ພນ຺ຘຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອນາຫຣິເຕ ມຸຂທ຺ວາຣ’’ນ຺ຕິ.

໖໑໘. ສກລໍ ຫຕ຺ຖນ຺ຕິ ປຎ຺ຈງ຺ຄຸລິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໑໙. ສກພເຬນາຕິ ເອຕ຺ຖ ກພຬສທ຺ເທນ ວຈນສ຺ສ ອປຣິປຸຓ຺ຓກາຣຓໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

໖໒໐. ປິຓ຺ຑຸກ຺ເຂປກນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຈ຺ຉຕ຺ເຖ ກປຈ຺ຈໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ປິຓ຺ຑໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ’’ຕິ. ຕ຺ວາສທ຺ເທນ ກິຣິຍາວິເສສນຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ.

໖໒໔. ‘‘ອວກິຣິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ສິຕ຺ຖາວກາຣກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອວປຸພ຺ໂພ ກິຣຘາຕຸເຍວ, ນ ກຣຘາຕູຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໖໒໖. ‘‘ຈປຸຈປູ’’ຕິ ເອວໍ ສທ຺ທນ຺ຕິ ‘‘ຈປຸຈປູ’’ຕິ ເອວໍ ອນຸກຣຓຣວນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈໂມ ວຄ຺ໂຄ.

໖. ສຸຣຸສຸຣຸວຄ຺ຄ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

໖໒໗. ‘‘ສຸຣຸສຸຣູ’’ຕິ ເອວໍ ສທ຺ທນ຺ຕິ ‘‘ສຸຣຸສຸຣູ’’ຕິ ເອວໍ ອນຸກຣຓຣວໍ. ທວນໍ ກີຬນນ຺ຕິ ອິມິນາ ວຈນຕ຺ເຖນ ປຣິຫາໂສ ທໂວ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ທໂວຕິ ປຣິຫາສວຈນ’’ນ຺ຕິ. ຕນ຺ຕິ ໂສ ທໂວ. ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສ ເຫສ. ນ ກາຕພ຺ພໍ ນ ກາຕພ຺ໂພຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສິລກພຸທ຺ໂຘຕິ ສິລາຍ ກໂຕ, ສິເລນ ນິຍຸຕ຺ໂຕ ວາ ພຸທ຺ໂຘ. ອປຏິພຸທ຺ໂຘຕິ ອປຏິວິທ຺ໂຘ ພຸທ຺ໂຘ, ປຣິຫາສວຈນເມຕໍ. ໂຄຘມ຺ໂມຕິ ຄຸນ຺ນໍ ຘມ຺ໂມ. ອຊຘມ຺ໂມຕິ ອຊານໍ ຘມ຺ໂມ. ມິຄສງ຺ໂຆຕິ ມິຄານໍ ສງ຺ໂຆ. ປສຸສງ຺ໂຆຕິ ປສູນໍ ສງ຺ໂຆ.

໖໒໘. ‘‘ຠຸຎ຺ຊນ຺ເຕນາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ນິລ຺ເລຫິຕຸ’’ນ຺ຕິ ປເທ ຠາວກຕ຺ຕາ.

໖໓໑. ເອວໍນາມເກຕິ ‘‘ໂກກນຸທ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ນາມໍ ອສ຺ສ ປາສາທສ຺ສາຕິ ເອວໍນາມໂກ, ປາສາໂທ, ຕສ຺ມິໍ. ‘‘ປທຸມສຓ຺ຐາໂນ’’ຕິ ອິມິນາ ປາສາທສ຺ສ ສທິສູປຈາເຣນ ‘‘ໂກກນຸໂທ’’ຕິ ນາມລຠນໍ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຕິ ປທຸມສຓ຺ຐານຕ຺ຕາ. ອສ຺ສາຕິ ປາສາທສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິກມ຺ປີຕິ ປຣປຸຄ຺ຄລສນ຺ຕກໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກມ຺ປີ’’ຕິ ອຕ຺ຕປຸຄ຺ຄລສນ຺ຕກສ຺ສ ວິສຸໍ ຄຍ຺ຫມານຕ຺ຕາ. ສງ຺ຂມ຺ປີຕິ ປານີຍສງ຺ຂມ຺ປິ. ສຣາວມ຺ປີຕິ ປານີຍສຣາວມ຺ປິ. ຖາລກມ຺ປີຕິ ປານີຍຖາລກມ຺ປິ.

໖໓໒. ‘‘ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ’’ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ວຸຕ຺ຕວຈນສ຺ສ ກມ຺ມາປາທານານິ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສິຕ຺ຖານິ ອຸທກໂຕ’’ຕິ. ຠິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ຓານິ ກຕ຺ວາ. ພຫີຕິ ອນ຺ຕຣຆຣໂຕ ພຫິ.

໖໓໔. ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເສຕສທ຺ໂທ ປຓ຺ຑຣປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ປຓ຺ຑຣຈ຺ຉຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ວຕ຺ຖປລິຄຸຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຕ຺ເຖຫິ ສມນ຺ຕໂຕ ເວຐິຕໍ. ເສຕໍ ຉຕ຺ຕໍ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ. ກິຬຎ຺ເຊຫິ ກຕໍ ຉຕ຺ຕໍ ກິຬຎ຺ຊຈ຺ຉຕ຺ຕໍ. ປຓ຺ເຓຫິ ກຕໍ ຉຕ຺ຕໍ ປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ. ມຓ຺ຑເລນ ພທ຺ຘໍ ມຓ຺ຑລພທ຺ຘໍ. ສລາກາຫິ ພທ຺ຘໍ ສລາກພທ຺ຘໍ. ຕານີຕິ ຕີຓິ ຉຕ຺ຕານິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ຍມ຺ປິ ເອກປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເອເຕສູຕິ ຕີສຸ ຉຕ຺ເຕສຸ. ອສ຺ສາຕິ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຄຫຏ຺ຐສ຺ສ ວາ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ວາ. ໂສຕິ ໂຍ ໂກຈິ ຄຫຏ຺ໂຐ ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ວາ. ຉຕ຺ຕປາທຸກາຍ ວາຕິ ຉຕ຺ຕທຓ຺ຑນິກ຺ເຂປນາຍ ປາທຸກາຍ ວາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ.

໖໓໕. ມຊ຺ຌິມສ຺ສາຕິ ປມາຓມຊ຺ຌິມສ຺ສ. ‘‘ຈຕຸຫຕ຺ຖປ຺ປມາໂຓ’’ຕິອິມິນາ ຈຕຸຫຕ຺ຖໂຕ ອູນາຕິເຣໂກ ທຓ຺ໂຑ ນ ທຓ຺ໂຑ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ທຓ຺ໂຑ ປາຓິມ຺ຫິ ອສ຺ສາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ອຕິທິສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວຸຕ຺ຕນເຍເນວາ’’ຕິ.

໖໓໖. ‘‘ສຕ຺ຖປາຓິມ຺ຫີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອສິ ເອວ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອສິ’’ນ຺ຕິ. ອສິນ຺ຕິ ຂຄ຺ຄໍ.

໖໓໗. ‘‘ອາວຸຘໍ ນາມ ຈາໂປ ໂກທຓ຺ໂຑ’’ຕິ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ອຸປລກ຺ຂຓເມວາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອາວຸຘປາຓິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ສພ຺ພາປິ ຘນຸວິກຕິ ອາວຸຘນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ໂຍຊນາ. ຍຖາ ອສິໍ ສນ຺ນຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ສຕ຺ຖປາຓີຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວໍ ຘນຸໍ ກຓ຺ເຐ ປຏິມຸກ຺ໂກ ອາວຸຘປາຓີຕິ ອາຫ ‘‘ສເຈ ປນາ’’ຕິອາທິ, ອິມິນາ ອາວຸໂຘ ປາຓິນາ ຄຫິໂຕເຍວ ອາວຸຘປາຓິ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕີຕິ. ຉຏ຺ໂຐ ວຄ຺ໂຄ.

໗. ປາທຸກວຄ຺ຄ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

໖໓໘. ອງ຺ຄຸລນ຺ຕຣນ຺ຕິ ປາທງ຺ຄຸລວິວຣໍ. ປາທຸກນ຺ຕິ ອຸປາຫນວິເສໂສ. ໂສ ຫິ ປຊ຺ຊເຕ ອິມາຍາຕິ ປາທຸກາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ສາ ພຫຸປຏລາ ຈມ຺ມມຍາ ວາ ໂຫຕິ ກຏ຺ຐມຍາ ວາ. ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາຕິ ປາທຸກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈີຕ຺ວາ.

໖໔໐. ທ຺ວີຫິ ຊເນຫິ ຄຫິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວໍເສນາຕິ ເວຓຸນາ, ຍາເນ ນິສິນ຺ໂນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາຕິ ວິປຕ຺ຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ. ທ຺ເວປີຕິ ຘມ຺ມກຖິກຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄາຫກສງ຺ຂາຕາ ອຸໂຠປິ ຊນາ. ວຏ຺ຏຕີຕິ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໔໑. ສຍນຄຕສ຺ສາຕິ ສຍນໍ ຄຕສ຺ສ, ສຍເນ ນິປນ຺ນສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິປນ຺ນສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໖໔໒. ຕີສຸ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາສຸ ຍາຍ ກາຍຈິ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍາ’’ຕິອາທິ.

໖໔໓. ຍຖາ ເວຐິຍມາເນ ເກສນ຺ໂຕ ນ ທິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ເວຐິຕສີສສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ.

໖໔໗. ຉປກສທ຺ທສ຺ສ ຈ ຈຓ຺ຑາລສທ຺ທສ຺ສ ຈ ເວວຈນຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຈຓ຺ຑາລສ຺ສາ’’ຕິ. ຈຓ຺ຑາໂລ ຫິ ສໍ ສຸນຂໍ ປຈຕີຕິ ຉປໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສກາຣສ຺ສ ຉກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ຉປກສ຺ສ ເອສາ ຉປກີ, ຈຓ຺ຑາລຠຣິຍາ. ຍຕ຺ຣາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕ຺ຣປຈ຺ຈໂຍ ປຈ຺ຈຕ຺ເຕ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ໂຍ ຫິ ນາມາ’’ຕິ. ໂຍ ຣາຊາ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ມນ຺ຕໍ ປຣິຍາປຸຓິສ຺ສຕິ ນາມ, ອຍໍ ຣາຊາ ຍາວ ອຕິວິຍ ອຘມ຺ມິໂກຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ສພ຺ພມິທ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ສທ຺ໂທ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສຕິ ອາຫ ‘‘ສພ຺ໂພ ອຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ໂລໂກ’’ຕິ ອິມິນາ ອິຘສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈຣິມສທ຺ໂທ ອນ຺ຕິມປຣິຍາໂຍ. ອນ຺ຕິໂມຕິ ຈ ລາມໂກ. ລາມໂກຕິ ຈ ນາມ ອິຘ ວິປຕ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສງ຺ກຣ’’ນ຺ຕິ. ສງ຺ກຣນ຺ຕິ ວິປຕ຺ຕິໍ. ‘‘ນິມ຺ມຣິຍາໂທ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ສງ຺ກຣໍ ຄໂຕ’’ຕິ ປທານໍ ອຘິປ຺ປາຍຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈຣິມໍ ຄຕໍ ຈຣິມຄຕໍ, ສພ຺ໂພ ອຍໍ ໂລໂກ ຈຣິມຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຘ ຈ ຊາຕເກ (ຊາ. ໑.໔.໓໓) ຈ ເກສຸຈິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ຈມຣິກຕ’’ນ຺ຕິ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອຍຸຕ຺ໂຕເຍວ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ອມ຺ພຣຸກ຺ຂມູເລເຍວ. ເຕສນ຺ຕິ ຣາຊພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕິສ຺ສໍ ຄາຖາຍໍ. ປາຬິຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອາຈາຣປກາສກຄນ຺ຖສງ຺ຂາຕາຍ ປາຬິຍາ. ນ ປສ຺ສເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ເຣສທ຺ໂທ ອນ຺ຕິສ຺ສ ກາຣິໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ນ ປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂຍ ຈາຍນ຺ຕິ ໂຍ ຈ ອຍໍ. ອຍໍສທ຺ໂທ ປທາລງ຺ກາຣມຕ຺ໂຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຘີຍຕີຕິ ອຊ຺ຌາຍຕິ, ສິກ຺ຂຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕໂຕຕິ ໂພຘິສຕ຺ເຕນ ວຸຕ຺ຕຄາຖາໂຕ ປຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕສ຺ສາຕິ ຄາຖາຍ. ໂຠຕິ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ເຕຕິ. ‘‘ຠຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ປທສ຺ສ ກມ຺ມວາຈກຠາວມາວິກາຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຍາ’’ຕິ. ອສ຺ສາຕິ ໂອທນສ຺ສ. ອິມິນາ ສຸຈິ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ມໍສໍ ສຸຈິມໍສໍ, ເຕນ ອຸປເສຈນມສ຺ສາຕິ ສຸຈິມໍສູປເສຈໂນຕິ ພາຫິຣຕ຺ຖສມາສໍ ທສ຺ເສຕິ. ຘມ຺ເມຕິ ອາຈາຣຘມ຺ເມ. ພທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາຕິ ຖທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ, ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ. ວຓ຺ຓສທ຺ທສ຺ສ ສຓ຺ຐານາທິເກ ອຎ຺ເຎ ອຕ຺ເຖ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປສຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ໂຖມິໂຕຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ.

ອຖາຕິ ອນນ຺ຕເຣ. ນນ຺ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ. ຕສ຺ສາຕິ ຄາຖາທ຺ວຍສ຺ສ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ປຸໂຣຫິຕໍ ອາລປຕິ. ສມ຺ປຕີຕິ ສນ຺ທີຏ຺ຐິເກ. ‘‘ຍາ ວຸຕ຺ຕິ ວິນິປາເຕນ, ອຘມ຺ມຈຣເຓນ ວາ’’ຕິ ປທານໍ ສມ຺ພນ຺ຘໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນິປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

ມຫາພ຺ຣຫ຺ເມຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມສທ຺ໂທ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວາຈໂກຕິ ອາຫ ‘‘ມຫາພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ. ອຎ຺ເຎປີຕິ ຣາຊພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ອປເຣປິ. ‘‘ປຈນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອວິນາຠາວໂຕ ‘‘ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ອຕ຺ໂຖປິ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ປຈນ຺ຕິ ເຈວ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ນ ເກວລ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອຎ຺ເຎປີຕິ ເອຕ຺ຖ ປິສທ຺ທສ຺ສ ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ, ຕ຺ວໍ ອາຈຣິສ຺ສສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຸນ ຕ຺ວນ຺ຕິ ຕໍ, ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ, ‘‘ມາ ຠິທາ’’ຕິອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ‘‘ປາສາໂຓ’’ຕິອິມິນາ ອສ຺ມສທ຺ໂທ ປາສາຓປຣິຍາໂຍຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຕິ ຠິນ຺ທນເຫຕຸນາ.

໖໔໘. ອຕ຺ຕໂນ ກງ຺ຂາຐານສ຺ສ ປຸຈ຺ຉນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ກເຖຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

໖໔໙. ສມຘຸເຣນາຕິ ສມໍ ຘຸເຣນ, ສມໍ ມຸເຂນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໕໒. ຍໍ ມູລໍ ວາ ຍາ ສາຂາ ວາ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຂນ຺ເຘຕິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຂນ຺ເຘ. ນິກ຺ຂມຕີຕິ ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາໂວ ນິກ຺ຂມຕິ. ຕິຓຓ຺ຑຸປກນ຺ຕິ ຕິເຓນ ກຕໍ, ຕິຓມຍໍ ວາ ອຓ຺ຑຸປກໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາວເຂເຬສຸ.

໖໕໓. ອຘິປ຺ເປຕອຸທກໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຣິໂຠຄອຸທກເມວາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕໂມ ວຄ຺ໂຄ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ເສຂິເຍສຸ. ສູປພ຺ຍຎ຺ຊນປຏິຈ຺ຉາທເນຕິ ສູປພ຺ຍຎ຺ຊເນ ໂອທເນນ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ. ສມຕ຺ຕາ ເສຂິຍາ.

໘. ສຕ຺ຕາຘິກຣຓສມຖ-ອຕ຺ຖໂຍຊນາ

໖໕໕. ສງ຺ຂ຺ຍໍ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊຕີຕິ ສງ຺ຂ຺ຍາປຣິຈ຺ເຉໂທ. ເຕສນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘານມຘິກຣຓານໍ. ຕສ຺ສາຕິ ເຕສໍ ຂນ຺ຘກປຣິວາຣານໍ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ເຕສຸ ເອວ ຂນ຺ຘກປຣິວາເຣສຸ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ສິກ຺ຂາປເທສູຕິ.

ອິຕິ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍສໍວຓ຺ຓນາຍ

ຠິກ຺ຂຸວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ຊາທິລຎ຺ຉິຕນາເມນ ເນການໍ ວາຈິໂຕ ມຍາ.

ສາຘຸໍ ມຫາວິຠງ຺ຄສ຺ສ, ສມຕ຺ໂຕ ໂຍຊນານໂຍຕິ.