໙. ປິຓ຺ຑປາຕປາຣິສຸທ຺ຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໓໘. ຘມ຺ມເສນາປຕິໂນ ປຏິສລ຺ລີຍນສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ, ອຸປຣິ ຈ ປາຬິຍໍ, ‘‘ສຸຎ຺ຎຕາວິຫາເຣນ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໔໓໘) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ປຏິສລ຺ລານາຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ’’ຕິ ອາຫ.

ວິປ຺ປສນ຺ນານີຕິ ວິເສສໂຕ ປສນ຺ນານິ. ໂອກາສວເສນາຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຕິຏ຺ຐິໂຕກາສວເສນ. ນນຸ ຕານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສຠາວໂຕ ວິປ຺ປສນ຺ນານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ? ສຈ຺ຈໍ ໂຫນ຺ຕິ. ນ ຫິທໍ ຕາທິສໍ ປສນ຺ນຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທໍ ປນ ສນ຺ຕປຓີຕສມາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐິຕານໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕານໍ ຈິຕ຺ຕຊຣູປານໍ ວເສນ ເສສຕິສນ຺ຕຕິຣູປານໍ ເສຏ຺ຐຕຣໍ ປຓີຕຠາວາປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕຕິ ສຸຎ຺ຎຕານຸປສ຺ສນາວເສນ ສມາປນ຺ນຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ. ມຫນ຺ຕານໍ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ປຸຣິສານໍ ວິຫາໂຣ ມຫາປຸຣິສວິຫາໂຣ. ເຕນາຫ – ‘‘ພຸທ຺ຘ…ເປ… ວິຫາໂຣ’’ຕິ. ວິຫາຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ຈ ວິຫາເຣ ປຣິກ຺ເຂປໂຕ ປຏ຺ຐາຍ, ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ຈ ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐານໂຕ ປຏ຺ຐາຍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ວິຫາຣພ຺ຠນ຺ຕຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຍາວ ຄາມສ຺ສ ອິນ຺ທຂີລາຕິ ຄາມສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕຣິນ຺ທຂີໂລ. ເຄຫປຏິປາຏິຍາຈຣິຕ຺ວາຕິ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ. ຍາວ ນຄຣທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂມນາຕິ ນຄຣທ຺ວາເຣນ ຍາວ ນິກ຺ຂມນປເທສາ. ຍາວ ວິຫາຣາຕິ ຍາວ ວິຫາຣພ຺ຠນ຺ຕຣາ. ປຏິກ຺ກນ຺ຕມຄ຺ໂຄຕິ ນິວຕ຺ຕນມຄ຺ໂຄ. ອາຣມ຺ມເຓ ປຏິຫຎ຺ຎນາກາເຣນ ປວຕ຺ຕມານມ຺ປິ ປຏິຆສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ເຕ ປຏິຫນນ຺ຕໍ ວິຍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ຈິຕ຺ເຕ ປຏິຫຎ຺ຎນກິເລສຊາຕ’’ນ຺ຕິ. ທິວສຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອນຸສິກ຺ຂນ຺ເຕນາຕິ ເອຕໍເຍວ ຣາຄາທິປ຺ປຫາຍິນິໍ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິໍ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອນຸ ອນຸ ສິກ຺ຂນ຺ເຕນ ອຸປຣູປຣິ ວຑ຺ເຒນ຺ເຕນ.

໔໔໐. ປຫີນາ ນຸ ໂຂ ເມ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມຄຸຓປ຺ປຫານໍ ນາມ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຣານິ ຕເຖວ ໂລເກ, ອເຖຕ຺ຖ ຘີຣາ ວິນຍນ຺ຕິ ຉນ຺ທ’’ນ຺ຕິ. ເອກຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ນານາຕິ ເອກສ຺ເສວ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ‘‘ປຫີນາ ນຸ ໂຂ ເມ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ’’ຕິອາທິນາ ປາຬິຍໍ ອາຄຕາ ນານາປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ໂຫນ຺ຕິ. ນານາຠິກ຺ຂູນນ຺ຕິ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອເນເກສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ. ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ນານາຕິ ວຸຕ຺ຕນານາປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ. ອິທານິ ຕເມວ ສງ຺ເຂປໂຕ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ກຖ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ກຖໍ ປນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຫີນາ ນຸ ໂຂ’’ຕິອາທິ. ວີຣິຍໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫາຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ. ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣໍ ອນາຄາມິຜລໍ ປຕ຺ວາຕິ ວຈນເສໂສ. ຜລານນ຺ຕຣໍ ມຄ຺ຄນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ອນາຄາມິມຄ຺ເຄ ຐິໂຕ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອາສເນ ນ ຈິເຣເນວ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ນິໂຣຘຘມ຺ມານຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວິປສ຺ສນາປຣິວາສາຠາວໂຕ ຜລານນ຺ຕຣໍ ມຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ໂຕ ນາມ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ວາ.

ຕໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍາຕິ ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣຜລໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ. ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣໂຕ ຫິ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ມຄ຺ຄໂຕ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຜລານນ຺ຕຣໍ ມຄ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຜລໍ ອນນ຺ຕຣໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ຜລານນ຺ຕຣໍ. ‘‘ຜລານນ຺ຕຣໍ ມຄ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ປທທ຺ວເຍນປິ ອນາຄາມິມຄ຺ຄຜລານິ ເຈວ ວທຕີຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ນີວຣຓາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ, ‘‘ປຫີນາ ນຸ ໂຂ ເມ ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ’’ຕິອາທິນາ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອເຕສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເອເຕສໍ ນີວຣຓປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘສຕິປຏ຺ຐານາທີນໍ. ປຫານາທີນີຕິ ປຫານປຣິຎ຺ຎາຠາວນາສຈ຺ຉິກິຣິຍາ. ນານາປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ໂຫຕີຕິ ຕາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ນານາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອຕາສຸ ປນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາສູຕິ ເອຕາສຸ ກາມຄຸຓປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາທີສຸ ທ຺ວາທສສຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາສຸ. ເອກໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ ທ຺ວາທສສຸ ນເຍສຸ ເອເກເນວ ກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິໂຕ. ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ. ເອກນ຺ຕິ ອຎ຺ຎໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ອຎ຺ຎຕ຺ໂຖ ຫິ ອຍໍ ເອກສທ຺ໂທ ‘‘ອິຕ຺ເຖເກ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໓.໒໑, ໒໗) ວິຍາຕິ. ນານາຠິກ຺ຂູນໍ ປນ ເອກາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ, ນານາຠິກ຺ຂູນໍ ນານາປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຕິ ເອວໍ ຈຕຸກ຺ກປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓມ຺ປິ ເອຕ຺ຖ ສມ຺ຠວຕິ. ອິມສ຺ສ ປນ ທ຺ວຍສ຺ສ ວເສນ ອຠິສມໂຍ ນຕ຺ຖີຕິ ຕທຸຠຍໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ນ ອຸທ຺ຘຏໍ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ປິຓ຺ຑປາຕປາຣິສຸທ຺ຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.