໓. ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໗. ວິຠຕ຺ຕິປຕິຣູປກາ ຈ ນິປາຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ຍຖາຣຫໍ ຕໍຕໍວິຠຕ຺ຕິອຕ຺ຖທີປກາ, ອິຘ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈໂນ ຍຕ຺ຣສທ຺ໂທ, ຫິສທ຺ໂທ ເຫຕຸອຕ຺ໂຖ, ນາມສທ຺ໂທ ອຈ຺ຉຣິຍຕ຺ໂຖ, ປທຕ຺ຕຍສ຺ສ ປນ ອຈ຺ຉຣິຍຕ຺ຖນິທ຺ທິຏ຺ຐຕາຍ ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອກໍສໂຕ ປເນຕໍ ປທຕ຺ຕຍໍ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ, ‘‘ຍຕ຺ຣາຕິ ນິປາຕວເສນ ອນາຄຕວຈນ’’ນ຺ຕິ. ປປຎ຺ຈສທ຺ໂທ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕ. ຉິນ຺ນວຏຸເມຕິ ອິມິນາ ສພ຺ພກິເລສວຏ຺ຏສ຺ສ ອກຸສລກມ຺ມວຏ຺ຏສ຺ສ ຈ ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ວິປາກວຏ຺ຏສ຺ສ ຈ ອຸປຣິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ອາຫ – ‘‘ວຏຸມນ຺ຕິ ກຸສລາກຸສລກມ຺ມວຏ຺ຏໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ນິປາຕວເສນ ຍຕ຺ຣສທ຺ທໂຍເຄນ. ອນາຄຕວຈນນ຺ຕິ ອິທໍ ອນາຄຕວຈນສທິສຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນາຄຕຕ຺ຖວາຈີ ຫິ ອນາຄຕວຈນໍ, ອຕ຺ໂຖ ເຈຕ຺ຖ ອຕີໂຕຕິ. ອນຸສ຺ສຣີຕິ ອິທໍ ອນຸສ຺ສຣິຕຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນ ອນຸສ຺ສຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ສທ຺ທປໂຍຄສ຺ສ ອຕີຕວິສຍຕ຺ຕາ. ຍທາ ປນ ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຍາ ກຖາ ປວຕ຺ຕິຕາ, ຕໂຕ ປຈ຺ຉາປິ ຠຄວໂຕ ເຕສໍ ພຸທ຺ຘານໍ ອນຸສ຺ສຣຓໍ ໂຫຕິເຍວ.

ຂຕ຺ຕິຍຊຈ຺ຈາຕິອາທິກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອສມ຺ຠິນ຺ນາຍ ຂຕ຺ຕິຍຊາຕິຍາ ອຸທິໂຕທິຕາຍ. ພ຺ຣຫ຺ມຊຈ຺ຈາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຊຈ຺ຈາ. ເອວໍໂຄຕ຺ເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣສີເລນາຕິ ປາຣມິຕາສມ຺ຠູເຕນ ພຸທ຺ຘາເວຓິກຕ຺ຕາ ອນຎ຺ຎສາຘາຣເຓນ ໂລກິເຍນ ໂລກຸຕ຺ຕເຣນ ຈ ສີເລນ. ເອວໍສີລາຕິ ອນວເສສສີລານໍ ວິສຸໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓກຣເຓນ ເອວໍສີລາຕິ ອນຸສ຺ສຣິສ຺ສຕິ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸ. ຍຖາ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍາ ວິຊ຺ຊາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ, ເອວໍ ສມາຘິປກ຺ຂາ ສມາຘິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາປິ ສຕິວີຣິຍາທໂຍຕິ ອາຫ – ‘‘ເຫຏ຺ຐາ ສມາຘິປກ຺ຂານໍ ຘມ຺ມານໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ວິຫາໂຣ ຄຫິໂຕວາ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ສມາຘິປກ຺ຂຘມ຺ມວິນິມຸຕ຺ໂຕ ເອວ ອິຘ ວິຫາໂຣ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິທໍ ຫີ’’ຕິອາທິ.

ຍຖາ ວາ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜລສງ຺ຄຫິຕາ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣາ ສມາຘິປຎ຺ຎາ ‘‘ເອວໍຘມ຺ມາ ເອວໍປຎ຺ຎາ’’ຕິ ປເທຫິ ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕາປິ ຍຖາສກໍ ປຏິປກ຺ຂໂຕ ມຸຈ຺ຈນສ຺ສ ປວຕ຺ຕິວິເສສໍ ອຸປາທາຍ ‘‘ເອວໍວິມຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸນ ຄຫິຕາ, ຕຖາ ‘‘ເອວໍຘມ຺ມາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຄຫິຕາປິ ສມາຘິປກ຺ຂຘມ຺ມາ ທິພ຺ພພ຺ຣຫ຺ມອາເນຎ຺ຊອຣິຍວິຫາຣສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ປວຕ຺ຕິວິເສສໍ ອຸປາທາຍ, ‘‘ເອວໍວິຫາຣີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸນ ຄຫິຕາຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນ ນ ໂກຈິ ວິໂຣໂຘ. ຜລຘມ຺ມານໍ ປວຕ຺ຕິກາເລປິ ກິເລສານໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ ນ ຕໍອານຸຠາວຊາຕາ, ອຖ ໂຂ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ກິເລສານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາຕິ ອາຫ – ‘‘ມຄ຺ຄານຸຠາເວນ ກິເລສານໍ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘນ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ’’ຕິ. ໂຍ ຍໍ ປຊຫຕິ, ໂສ ປຫາຍໂກ ປຫາຕພ຺ພໂຕ ວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິສໍສຏ຺ຐຠາວໂຕຕິ ປຫານວິຠາເຄນ ວຸຈ຺ຈມາເນ ອປຫາຍກສ຺ສ ນິພ຺ພານສ຺ສ ກຖໍ ວິມຸຕ຺ຕຕາ? ວິສໍສຏ຺ຐາຠາວໂຕ ເອວ. ຕຎ຺ຫິ ປກຕິຍາວ ສພ຺ພໂສ ກິເລເສຫິ ວິສໍສຏ຺ຐໍ ວິນິສ຺ສຏໍ ສຸວິທູຣວິທູເຣ ຐິຕໍ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ຕໂຕ ນິສ຺ສຏຕ຺ຕາ ນິສ຺ສຣຓວິມຸຕ຺ຕິ ນິສ຺ສຣຓປຫານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິອາທິ.

໑໙໙. ອິເມ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມາ, ນ ສາວກວິສຍາ, ມມ ປນ ເທສນາ ຕຍາ ສຸຕາ ເອວາຕິ ເຕ ເຖຣສ຺ເສວ ຠາຣໍ ກໂຣນ຺ໂຕ, ‘‘ຕໍ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ປຏິຠນ຺ຕູ’’ຕິ ອາຫ. ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນຕິ ເອຕ຺ຖ ກາລເຠທວເສນ ລພ຺ຠມານມ຺ປິ ສມ຺ປຊານຠາວໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ຄຕິວິຠາເຄນ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ທ຺ເວ ສມ຺ປຊຎ຺ຎານີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ – ອຏ຺ຐ ວເຣ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ກຖໍ ວຣໍ ເທວຕາ ເທຕິ, ປຣສ຺ສ ທີຍມານຎ຺ຈ ຕໍ ກຖໍ ປຣສ຺ສ ສມິຊ຺ຌຕີຕິ? ກມ຺ມພເລເນວ. ຍທິ ຫິ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກໂຕກາສໍ ຍສ຺ສ ຕທປເທເສນ ຜລໍ ວິປຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ເທວຕາຍ ຕສ຺ສ ວຣໍ ທິນ຺ນໍ, ອິຕເຣນ ຈ ລທ຺ຘນ຺ຕິ ໂວຫາໂຣ ໂຫຕີຕິ. ອປິຈ ປຣສ຺ສ ປຕ຺ຖິຕວຣານິ ນາມ ວິປຈ຺ຈມານສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູໂຕ ປໂຍຄວິເສໂສຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕານິ ວິປຈ຺ຈເນ ເອກນ຺ຕິການິປິ ອປ຺ເປສກ຺ຂາ ເທວຕາ – ‘‘ອຍມສ຺ສ ປຕ຺ຖນາ ສມິຊ຺ຌິສ຺ສຕິ, ໂນ’’ຕິ ນ ຊານນ຺ຕິ, ສກ຺ໂກ ປນ ປຎ຺ຎວາ ຕານິ ເອກຈ຺ຈໍ ຊານາຕິເຍວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສກ຺ເກນ ປສີທິຕ຺ວາ ທິນ຺ເນ ອຏ຺ຐ ວເຣ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ’’ຕິອາທິ.

ປຐມຊວນວາເຣຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສພ຺ພປຐມຊວນວາເຣ. ໂສ ຫິ ປຏິສນ຺ຘິຍາ ອາສນ຺ນຠາວໂຕ ອວິສໂທ ໂຫຕິ, ເທວຠາເວ ນິກນ຺ຕິວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ນ ຊານາຕິ. ອຎ຺ຎາຫິ ເທວຕາຫິ ອສາຘາຣຓຊານນໍ ໂຫຕິ ທຸຕິຍຊວນວາຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປວຕ຺ຕນໂຕ.

ອຎ຺ເຎປິ ເທວາຕິອາທິນາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ປຊຎ຺ເຎເນວ ຐິຕຠາວໍ ພ຺ຍຕິເຣກມຸເຂນ ວິຠາເວຕິ. ອາຫາຣູປຈ຺ເຉເທນ ກາລງ຺ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອິທໍ ຂິຑ຺ຑາປໂທສິກວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕເຣສມ຺ປິ ທິພ຺ພໂຠເຄຫິ ມຸຈ຺ຉິຕຕໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນານໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕານໍ ສມ຺ປຊຎ຺ຎາຠາໂວ ໂຫຕິເຍວ. ກິໍ ຕຖາຣູປໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຍຖາຣູປໍ ອຸຬາຣໍ ປຓີຕຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕ ເທວາ ສໍມຸຈ຺ຉິຕາ ອາຫາຣູປຈ຺ເຉທມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕິ, ກິໍ ຕຖາຣູປໍ ອຸຬາຣໍ ປຓີຕຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ນຕ຺ຖີຕິ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ປຊຎ຺ຎານຸຠາວໍ ວິຠາເວຕຸໍ ໂຈທນໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ? ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຫິ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ເຎ ສຕ຺ເຕ ທສຫິ ວິເສເສຫິ ອຘິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ປເຄວ ຕຕ຺ຖ ເທວຠູໂຕ, ຕຖາປິ ‘‘ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ’’ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຈ຺ຉຣິຍຘມ຺ໂມ ວຸຕ຺ໂຕ.

໒໐໐. ສມ຺ປຕ຺ຕິຠເວ ທີຆາຍຸກຕາ ນາມ ປຎ຺ຎາພເລນ ໂຫຕິ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຈ ມຫາປຎ຺ໂຎ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ເຕນ ທີຆາຍຸເກນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ, ‘‘ເສສຕ຺ຕຠາເວສຸ ກິໍ ຍາວຕາຍຸກໍ ນ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ ໂຈເທຕິ. ອິຕໂຣ ‘‘ອາມ ນ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ ປຏິຊານິຕ຺ວາ, ‘‘ອຎ຺ຎທາ ຫີ’’ຕິອາທິນາ ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ. ‘‘ອິຘ ນ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈນວເສນ ກາລກິຣິຍາ ອຘິມຸຕ຺ຕິກາລກິຣິຍາ. ປາຣມິຘມ຺ມານຎ຺ຫິ ອຸກ຺ກໍສປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ອຠິຎ຺ຎາສມາປຕ຺ຕີຫິ ສນ຺ຕານສ຺ສ ວິເສສິຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕສິເນຫສ຺ສ ຕນຸຠາເວນ ສຕ຺ເຕສຸ ຈ ມຫາກຣຸຓາຍ ອຸຬາຣຠາເວນ ອຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ຕິກ຺ຂວິສທຠາວາປຕ຺ຕິຍາ ໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ອຘິປ຺ປາຍາ ສມິຊ຺ຌນ຺ຕິ, ຈິຕ຺ເຕ ວິຍ ກມ຺ເມສຸ ຈ ເຕສໍ ວສິຠາໂວ, ຕສ຺ມາ ຍຕ຺ຖຸປປນ຺ນານໍ ປາຣມິໂຍ ສມ຺ມເທວ ປຣິພ຺ຣູເຫນ຺ຕິ, ວຸຕ຺ຕນເຍນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ອຍໍ ມຫາສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ກປ຺ເປ ນານາຊາຕີສຸ ອປຣິຫີນຊ຺ຌາໂນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ອປ຺ປກເມວ ກາລໍ ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ເຕນາຫ – ‘‘ອຍໍ ກາລກິຣິຍາ ອຎ຺ເຎສໍ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ. ສພ຺ພປາຣມີນໍ ປູຣິຕຕ຺ຕາຕິ ອິມິນາ ປໂຍຊນາຠາວໂຕ ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ອຘິມຸຕ຺ຕິກາລກິຣິຍາ ນາມ ນ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອປິຈ ຈຣິມຠເວ ຈຕຸມຫານິຘິສມຸຏ຺ຐານປຸພ຺ພິກາຍ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິສທິສາຍ ມຫາສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ວິຍ ພຸທ຺ຘຠູຕສ຺ສ ອສທິສທານາທິວເສນ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓລາຠຸປ຺ປຕ຺ຕິ ວິຍ ຈ ອິໂຕ ປຣໍ ມຫາປຸຣິສສ຺ສ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິອນຸຠວນໍ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ຍາວຕາຍຸກຏ຺ຐານໍ ອຸສ຺ສາຫຊາຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣສ຺ສ ວເສນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ຘມ຺ມຕາ.

ມນຸສ຺ສຄຓນາວເສນ, ນ ເທວຄຓນາວເສນ. ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານີຕິ ຈຸຕິຍາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ. ອມິລາຍິຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ອມິລາຕຄ຺ຄຫເຓເນວ ຕາສໍ ມາລານໍ ວຓ຺ຓສມ຺ປທາປິ ຄນ຺ຘສມ຺ປທາປິ ໂສຠາສມ຺ປທາປິ ທສ຺ສິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ພາຫິຣພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ຣໂຊຊລ຺ລານໍ ເລສສ຺ສປິ ອຠາວໂຕ ເທວານໍ ສຣີຣຄຕານິ ວຕ຺ຖານິ ສພ຺ພກາລໍ ປຣິສຸທ຺ຘປຠສ຺ສຣາເນວ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ວຕ຺ເຖສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ. ເນວ ສີຕໍ ນ ອຸຓ຺ຫນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ສີຕສ຺ສ ປຕີກາຣວເສນ ອຘິກໍ ເສວິຍມານໍ ອຸຓ຺ຫໍ, ສຍເມວ ວາ ຂຣຕຣໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຘິຠວນ຺ຕໍ ສຣີເຣ ເສທໍ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍ, ຕາທິສໍ ເນວ ສີຕໍ ນ ອຸຓ຺ຫໍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມິໍ ກາເລຕິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕ ມຣຓາສນ຺ນກາເລ. ພິນ຺ທຸພິນ຺ທຸວເສນາຕິ ມຸຕ຺ຕຄຸຬິກາ ວິຍ ພິນ຺ທຸ ພິນ຺ທຸ ຫຸຕ຺ວາ ເສທາ ມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ທນ຺ຕານໍ ຂຓ຺ຑິຕຠາໂວ ຂຓ຺ຑິຈ຺ຈໍ. ເກສານໍ ປລິຕຠາໂວ ປາລິຈ຺ຈໍ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ວລິຕ຺ຕຈຕໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ກິລນ຺ຕຣູໂປ ອຕ຺ຕຠາໂວ ໂຫຕິ, ນ ປນ ຂຓ຺ຑິຈ຺ຈປາລິຈ຺ຈາທີຫີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕາຕິ ອນຠິຣຕິ, ສາ ນຕ຺ຖິ ອຸປຣູປຣິ ອຸຬາຣຸຬາຣານເມວ ໂຠຄານໍ ວິເສສໂຕ ຣຸຈິຊນການໍ ອຸປຕິຏ຺ຐນໂຕ.

ປຓ຺ຑິຕາ ເອວາຕິ ພຸທ຺ຘິສມ຺ປນ຺ນາ ເອວ ເທວຕາ. ຍຖາ ເທວຕາ ‘‘ສມ຺ປຕິ ຊາຕາ ກີທິເສນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ, ‘‘ອິມິນາ ນາມ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ’’ຕິ ຊານນ຺ຕິ, ເອວໍ ອຕີຕຠເວ ອຕ຺ຕນາ ກຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ປຸຎ຺ຎໍ ຊານນ຺ຕິເຍວ ມຫາປຸຎ຺ຎາຕິ ອາຫ – ‘‘ເຍ ມຫາປຸຎ຺ຎາ’’ຕິອາທິ.

ນ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ ຈິຣຕຣກາລຕ຺ຕາ ປຣມາຍຸໂນ. ອນິຍ຺ຍານິກນ຺ຕິ ນ ນິຍ຺ຍານາວຫໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຠາຊນຠາວໂຕ. ສຕ຺ຕາ ນ ປຣມາຍຸໂນ ໂຫນ຺ຕິ ນາມ ປາປຸສ຺ສນ຺ນຕາຍາຕິ ອາຫ – ‘‘ຕທາ ຫິ ສຕ຺ຕາ ອຸສ຺ສນ຺ນກິເລສາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖາຫ – ‘‘ກສ຺ມາ ສມ຺ພຸທ຺ຘາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ເອວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ເທວພ຺ຣຫ຺ມໂລເກສູ’’ຕິ. ເທວໂລເກ ຕາວ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາສສ຺ສ ອໂນກາສຠາວໂຕ ຕຖາ ອນຈ຺ຉຣິຍຠາວໂຕ. ອຈ຺ຉຣິຍຘມ຺ມາ ຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ, ເຕສໍ ສາ ອຈ຺ຉຣິຍຘມ຺ມຕາ ເທວຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕານໍ ນ ປາກຏາ ໂຫຕິ ຍຖາ ມນຸສ຺ສຠູຕານໍ. ເທວຠູເຕ ຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ທິສ຺ສມານໍ ພຸທ຺ຘານຸຠາວໍ ເທວານຸຠາວໂຕວ ໂລໂກ ທຫຕິ, ນ ພຸທ຺ຘານຸຠາວໂຕ, ຕຖາ ສຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ ນ ສມ຺ປສີທຕິ ອິສ຺ສຣກຸຕ຺ຕຄ຺ຄາຫໍ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ເທວຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ຈ ຈິຣກາລປວຕ຺ຕນໂຕ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທໂຕ ນ ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສຕ຺ຕານໍ ຕາທິສຄາຫວິໂມຈນຕ຺ຖຎ຺ຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ມນຸສ຺ສສຸຄຕິຍໍເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ນ ເທວສຸຄຕິຍໍ, ມນຸສ຺ສສຸຄຕິຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕາປິ ໂອປປາຕິກາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ສຕິ ຈ ໂອປປາຕິກູປປຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕໂທສານຕິວຕ຺ຕນໂຕ. ຘມ຺ມເວເນຍ຺ຍານໍ ອຕ຺ຖາຍ ຘມ຺ມຕນ຺ຕິຍາ ຐປນສ຺ສ ວິຍ ຘາຕຸເວເນຍ຺ຍານໍ ອຕ຺ຖາຍ ຘາຕູນໍ ຐປນສ຺ສ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຈ. ນ ຫິ ໂອປປາຕິການໍ ປຣິນິພ຺ພານໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ສຣີຣຘາຕຸໂຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ໂອປປາຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ຈຣິມຠເວ ຈ ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕາ, ມນຸສ຺ສຠາວສ຺ສ ປາກຏກຣຓາຍ ທາຣປຣິຄ຺ຄຫມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕາ ຍາວ ປຸຕ຺ຕມຸຂທສ຺ສນາ ອຄາຣມຊ຺ເຌ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ປຣິປາກຄຕສີລເນກ຺ຂມ຺ມປຎ຺ຎາທິປາຣມິກາປິ ນ ອຠິນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ກິໍ ວາ ເອຕາຍ ກາຣຓຈິນ຺ຕາຍ? ສພ຺ພພຸທ຺ເຘຫິ ອາຈິຓ຺ຓສມາຈິຓ຺ຓາ, ຍທິທໍ ມນຸສ຺ສຠູຕານໍເຍວ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌນາ, ນ ເທວຠູຕານນ຺ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ຘມ຺ມຕາ. ຕຖາ ຫິ ຕທຕ຺ໂຖ ມຫາຠິນີຫາໂຣປິ ມນຸສ຺ສຠູຕານໍເຍວ ອິຊ຺ຌຕິ, ນ ອິຕເຣສໍ.

ກສ຺ມາ ປນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຊມ຺ພຸທີເປເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ເສສທີເປສູຕິ? ເກຈິ ຕາວ ອາຫຸ – ‘‘ຍສ຺ມາ ປຖວິຍາ ນາຠິຠູຕາ ພຸທ຺ຘານຸຠາວສຫິຕາ ອຈລຏ຺ຐານຠູຕາ ໂພຘິມຓ຺ຑຠູມິ ຊມ຺ພຸທີເປເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ຊມ຺ພຸທີເປເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ; ‘‘ຕຖາ ອິຕເຣສມ຺ປິ ອວິຊຫິຕຏ຺ຐານານໍ ຕຕ຺ເຖວ ລພ຺ຠມານໂຕ’’ຕິ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ – ຍສ຺ມາ ປຸຣິມພຸທ຺ຘານໍ ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານຎ຺ຈ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ສາວກໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ສາວກໂພຘິຍາ ອຠິນີຫາໂຣ ສາວກປາຣມີນໍ ສມ຺ຠຣຓໍ ປຣິປາຈນຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘເຂຕ຺ຕຠູເຕ ອິມສ຺ມິໍ ຈກ຺ກວາເຬ ຊມ຺ພຸທີເປເຍວ ອິຊ຺ຌຕິ, ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ. ເວເນຍ຺ຍານໍ ວິນຍນຕ຺ໂຖ ຈ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາໂທຕິ ອຄ຺ຄສາວກາທິເວເນຍ຺ຍວິເສສາເປກ຺ຂາຍ ເອກສ຺ມິໍ ຊມ຺ພຸທີເປເຍວ ພຸທ຺ຘາ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ເສສທີເປສຸ. ອຍຎ຺ຈ ນໂຍ ສພ຺ພພຸທ຺ຘານໍ ອາຈິຓ຺ຓສມາຈິຓ຺ໂຓຕິ ເຕສໍ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສານໍ ຕຕ຺ເຖວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕິຈກ຺ການໍ ວິຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຸປນິສ຺ສຍໂຕ ອປຣາປຣໍ ວຕ຺ຕຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕນາຫ – ‘‘ຕີສຸ ທີເປສຸ ພຸທ຺ຘາ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຊມ຺ພຸທີເປເຍວ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ທີປໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ເທສນິຍເມປິ ກາຣຓໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ອິທານິ ຈ ຂຕ຺ຕິຍກຸລໍ ໂລກສມ຺ມຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານມ຺ປິ ປູຊນີຍຠາວໂຕ. ຣາຊາ ເມ ປິຕາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ກຸລໍ ປສ຺ສິ ປິຕຸວເສນ ກຸລສ຺ສ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໂຕ. ທສນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຸປຣິ ສຕ຺ຕ ທິວສານີຕິ ປສ຺ສິ ເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ອນ຺ຕຣາຍາຠາວໍ ອຎ຺ຎາສິ, ຕສ຺ສາ ຈ ຕຸສິຕຠເວ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິປຈ຺ຈນຸຠວນໍ.

ຕາ ເທວຕາຕິ ທສສຫສ຺ສິຈກ຺ກວາຬເທວຕາ. ກຖໍ ປນ ຕາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ປູຣິຕປາຣມິຠາວໍ ຠາວິນຎ຺ຈ ສມ຺ພຸທ຺ຘຠາວໍ ຊານນ຺ຕີຕິ? ມເຫສກ຺ຂານໍ ເທວຕານໍ ວເສນ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຈ ຕາ ເທວຕາ ອຠິສມຍຠາຄິໂນ. ຕຖາ ຫິ ຠຄວໂຕ ຈ ຘມ຺ມທານສໍວິຠາເຄ ອເນກວາຣໍ ທສສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬວາສິເທວຕາສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ.

ຈວາມີຕິ ປຊານາຕິ ຈຸຕິອາສນ຺ນຊວເນຫິ ຎາຓສຫິເຕຫິ ຈຸຕິຍາ ອຸປຏ຺ຐິຕຠາວສ຺ສ ປຏິສໍວິທິຕຕ຺ຕາ. ຈຸຕິຈິຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓສ຺ສ ອິຕ຺ຕຣຠາວໂຕ. ຕຖາ ຫິ ຕໍ ຈຸຕູປປາຕຎາຓສ຺ສປິ ອວິສໂຍ ເອວ. ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອາວຊ຺ຊນປຣິຍາໂຍຕິ ອາວຊ຺ຊນກ຺ກໂມ. ຍສ຺ມາ ເອກວາຣໍ ອາວຊ຺ຊິຕມຕ຺ເຕນ ອາຣມ຺ມຓໍ ນິຈ຺ຉິນິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຕສ຺ມາ ຕເມວາຣມ຺ມຓໍ ທຸຕິຍໍ ຕຕິຍຎ຺ຈ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຈ຺ຉີຍຕິ, ອາວຊ຺ຊນສີເສນ ເຈຕ຺ຖ ຊວນວາໂຣ ຄຫິໂຕ. ເຕນາຫ – ‘‘ທຸຕິຍຕຕິຍຈິຕ຺ຕວາເຣເຍວ ຊານິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຈຸຕິຍາ ປຸເຣຕຣໍ ກຕິປຍຈິຕ຺ຕວາຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມຣຓໍ ເມ ອາສນ຺ນນ຺ຕິ ຊານນໂຕ, ‘‘ຈຸຕິກ຺ຂເຓປິ ຈວາມີຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏິສນ຺ຘິຍາ ປນ ອປຸພ຺ພຠາວໂຕ ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ. ນິກນ຺ຕິຍາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຣໂຕ ອສຸກສ຺ມິໍ ຐາເນ ມຍາ ປຏິສນ຺ຘິ ຄຫິຕາຕິ ປຊານາຕິ, ທຸຕິຍຊວນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຊານາຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕວາຍມຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ມິໍ ກາເລຕິ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓກາເລ. ທສສຫສ຺ສີ ກມ຺ປຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ກມ຺ປນກາຣຓໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕເມວ. ມຫາກາຣຸຓິກາ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕານໍ ຫິຕສຸຂວິຘານຕປ຺ປຣຕາຍ ພຫຸລໍ ໂສມນສ຺ສິກາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເຕສໍ ປຐມມຫາວິປາກຈິຕ຺ເຕນ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໑໗; ຘ. ສ. ໔໙໘; ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໓.໑໙໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາສີວຕ຺ເຖໂຣ ປນ ຍທິປິ ມຫາກາຣຸຓິກາ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕານໍ ຫິຕສຸຂວິຘານຕປ຺ປຣາ, ວິເວກຊ຺ຌາສຍາ ປນ ວິສງ຺ຂາຣນິນ຺ນາ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂຓພຫຸລາຕິ ປຎ຺ຈເມນ ມຫາວິປາກຈິຕ຺ເຕນ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓມາຫ.

ປຸເຣ ປຸຓ຺ຓມາຍ ສຕ຺ຕມທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ປຸຓ຺ຓມາຍ ປຸເຣ ສຕ຺ຕມທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ, ສຸກ຺ກປກ຺ເຂ ນວມິໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ຕເມ ທິວເສຕິ ອາສາຬ຺ຫີປຸຓ຺ຓມາຍ. ອິທໍ ສຸປິນນ຺ຕິ ອິທານິ ວຸຈ຺ຈມານາກາຣໍ ສຸປິນໍ. ເນສໍ ເທວິໂຍຕິ ມຫາຣາຊູນໍ ເທວິໂຍ.

ໂສ ຈ ໂຂ ປຸຣິສຄພ຺ໂຠ, ນ ອິຕ຺ຖິຄພ຺ໂຠ, ປຸຕ຺ໂຕ ເຕ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຕ຺ຕໂນ ສຸປິນສຕ຺ຖນເຍນ ກເຖສຸໍ. ສເຈ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສິສ຺ສຕີຕິອາທິ ປນ ເທວຕາວິຄ຺ຄເຫນ ຠາວິນມຕ຺ຖໍ ຍາຖາວໂຕ ປເວເທສຸໍ.

ຄພ຺ຠາວກ຺ກນ຺ຕິໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ຄພ຺ໂຠ ວຸຈ຺ຈຕິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິ, ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອວກ຺ກນ຺ຕິ, ຕາວ ຄພ຺ຠາວກ຺ກນ຺ຕິ, ຍາວ ນ ນິກ຺ຂມຕິ. ຐິຕກາວ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ ຘມ຺ມາສນໂຕ ໂອຕຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມກຖິໂກ ວິຍ.

໒໐໑. ວຕ຺ຕມານສມີເປ ວຕ຺ຕມາເນ ວິຍ ໂວຫຣີຍຕີຕິ ໂອກ຺ກມຕີຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ເອວໍ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນສ຺ສ ສມ຺ປຊານນາ ໂຫຕິ. ນ ໂອກ຺ກມມາເນ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂຓສ຺ສ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ. ທສສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປຕ຺ຖຣເຓນ ວາ ອປ຺ປມາໂຓ. ອຕິວິຍ ສມຸຊ຺ຊລຠາເວນ ອຸຬາໂຣ. ເທວານຸຠາວນ຺ຕິ ເທວານໍ ປຠານຸຠາວໍ. ເທວານຎ຺ຫິ ປຠໍໂສ ໂອຠາໂສ ອຘິຠວຕິ, ນ ເຕສໍ ອາຘິປຈ຺ຈໍ. ເຕນາຫ ‘‘ເທວານ’’ນ຺ຕິອາທິ.

ຣຸກ຺ຂຄຈ຺ຉາທິນາ ເກນຈິ ນ ຫຎ຺ຎຕີຕິ ອຆາ, ອພາຘາ. ເຕນາຫ ‘‘ນິຈ຺ຈວິວຏາ’’ຕິ. ອສໍວຸຕາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ອຸປຣິ ຈ ເກນ ຈິ ນ ປິຫິຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ເຫຏ຺ຐາປິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປິ-ສທ຺ເທນ ຍຖາ ເຫຏ຺ຐາ ອຸທກສ຺ສ ປິຘາຍິກາ ປຖວີ ນຕ຺ຖີຕິ ອສໍວຸຕາ ໂລກນ຺ຕຣິກາ, ເອວໍ ອຸປຣິປິ ຈກ຺ກວາເຬສຸ ວິຍ ເທວວິມານານໍ ອຠາວໂຕ ອສໍວຸຕາ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອນ຺ຘກາໂຣ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ອນ຺ຘກາຣາ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ຊາຍຕິ ອາໂລກສ຺ສາຠາວໂຕ, ນ ຈກ຺ຂຸໂນ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ເຕນ ໂອຠາເສນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສຎ຺ຊານນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຊມ຺ພຸທີເປ ຐິຕມຊ຺ຌນ຺ຫິກເວລາຍໍ ປຸພ຺ພວິເທຫວາສີນໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນວເສນ ອຸປຑ຺ຒໍ ສູຣິຍມຓ຺ຑລໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ອປຣໂຄຍານວາສີນໍ ອຸຄ຺ຄມນວເສນ, ເອວໍ ເສສທີເປສຸປີຕິ ອາຫ – ‘‘ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ຕີສຸ ທີເປສຸ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕີ’’ຕິ. ອິໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ປນ ທ຺ວີສຸ ເອວ ທີເປສຸ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ. ເອເກກາຍ ທິສາຍ ນວ ນວ ໂຍຊນສຕສຫສ຺ສານິ ອນ຺ຘກາຣວິຘມນມ຺ປິ ອິມິນາ ນເຍນ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປຠາຍ ນປ຺ປໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຠາຍ ໂອຠາສິຕຸໍ ນ ອຠິສມ຺ຠຸຓນ຺ຕິ. ຍຸຄນ຺ຘຣປພ຺ພຕມຕ຺ຖກປ຺ປມາເຓ ອາກາເສ ວິຈຣຓໂຕ, ‘‘ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕສ຺ສ ເວມຊ຺ເຌນ ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ວາວຏາຕິ ຂາທນຕ຺ຖໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ອຸປກ຺ກມນ຺ຕາ. ວິປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາຕິ ວິວຏ຺ຏິຕ຺ວາ. ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ມຸຈ຺ຉາປຕ຺ຕິຍາ ຐິຕຏ຺ຐານໂຕ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ, ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄຈ຺ເຉທນວເສນ ວາ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ. ອຈ຺ຈນ຺ຕຂາເຣຕິ ອາຕປສນ຺ຕາປາຠາເວນ ອຕິສີຕຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ອຈ຺ຈນ຺ຕຂາຣຕາ ວຸຕ຺ຕາ ສິຍາ. ນ ຫິ ຕໍ ກປ຺ປສຓ຺ຐານອຸທກໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິກຣມຫາເມຆວຸຏ຺ຐໍ ປຖວີສນ຺ຘາຣກໍ ກປ຺ປວິນາສກອຸທກໍ ວິຍ ຂາຣໍ ຠວິຕຸມຣຫຕິ. ຕຖາ ຫິ ສຕິ ປຖວີປິ ວິລີເຍຍ຺ຍ. ເຕສໍ ວາ ປາປກມ຺ມພເລນ ເປຕານໍ ປກຕິອຸທກສ຺ສ ປຸພ຺ພເຂຬຠາວາປຕ຺ຕິ ວິຍ ຕສ຺ສ ອຸທກສ຺ສ ຕທາ ຂາຣຠາວາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຈ຺ຈນ຺ຕຂາເຣ ອຸທເກ’’ຕິ. ສມນ຺ຕໂຕຕິ ສພ຺ພຠາຄໂຕ ຉປ຺ປກາຣມ຺ປິ.

໒໐໒. ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຣາຊູນໍ ວເສນາຕິ ເວສ຺ສວຓາທິຈຕຸມຫາຣາຊຠາວສາມຎ຺ເຎນ.

໒໐໓. ສຠາເວເນວາຕິ ປຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຄຫເຓນ ວິນາ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາເວເນວ ສຍເມວ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສີລສມ຺ປນ຺ນາ.

ມນຸສ຺ເສສູຕິ ອິທໍ ປກຕິຈາຣິຕ຺ຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ນາມ ມນຸສ຺ສປຸຣິເສສຸ ປຸຣິສາຘິປ຺ປາຍຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ, ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ປນ ເທເວສູປິ ຕາທິສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊເຕວ. ຍຖາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ອານຸຠາເວນ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ມາຕຸ ປຸຣິສາຘິປ຺ປາຍຈິຕ຺ຕໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອວໍ ຕສ຺ສ ອານຸຠາເວເນວ ສາ ເກນຈິ ປຸຣິເສນ ອນຕິກ຺ກມນີຍາຕິ ອາຫ – ‘‘ປາທາ ນ ວຫນ຺ຕິ, ທິພ຺ພສງ຺ຂລິກາ ວິຍ ພຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ.

ປຸພ຺ເພ ‘‘ກາມຄຸຓູປສໍຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ປຸນ ‘‘ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິຕາ ສມງ຺ຄີຠູຕາ ປຣິຈາເຣຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ກຖມິທໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຸພ຺ເພ’’ຕິອາທິ. ວຕ຺ຖຸປຏິກ຺ເຂໂປຕິ ອພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວຕ຺ຖຸປຏິເສໂຘ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸຣິສາຘິປ຺ປາຍວເສນາ’’ຕິ. ອາຣມ຺ມຓປຏິລາໂຠຕິ ຣູປາທິປຎ຺ຈກາມຄຸຓາຣມ຺ມຓສ຺ເສວ ປຏິລາໂຠ.

໒໐໔. ກິລມໂຖຕິ ເຂໂທ. ກາຍສ຺ສ ຫິ ຄຣຸຠາວກຐິນຠາວາທໂຍປິ ຕສ຺ສາ ຕທາ ນ ໂຫນ຺ຕິ ເອວ. ‘‘ຕິໂຣກຸຈ຺ຉິຄຕໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ກທາ ປຏ຺ຐາຍ ປສ຺ສຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ກລລາທິກາລໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ທສ຺ສເນ ປໂຍຊນໍ ສຍເມວ ວທຕິ, ຕສ຺ສ ອຠາວໂຕ ກລລາທິກາເລ ນ ປສ຺ສຕິ. ປຸຕ຺ເຕນາຕິ ທຫເຣນ ມນ຺ເທນ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍເກນ. ຍໍ ຕໍ ມາຕູຕິອາທິ ປກຕິຈາຣິຕ຺ຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຄພ຺ຠໂຕປິ ຫິ ສວິເສສໍ ໂພຘິສຕ຺ຕຄພ຺ໂຠ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣສ຺ສ ສາຕິສຍຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ອຕິວິຍ ສປ຺ປາຍາຫາຣາຈາຣາ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປຣິຫຣຕິ. ປຸຣຕ຺ຖາຠິມຸໂຂຕິ ມາຕຸ ປຸຣຕ຺ຖາຠິມຸໂຂ. ອິທານິ ຕິໂຣກຸຈ຺ຉິຄຕສ຺ສ ທິສ຺ສມານຕາຍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ພາຫິຣຎ຺ຈ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ປຸພ຺ເພ ກຕກມ຺ມ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສ຺ສາຕິ ເທວິຍາ. ວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ກຸຈ຺ຉິໍ. ຜລິກອພ຺ຠປຏລາທິໂນ ວິຍ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸກຸຈ຺ຉິຕຈສ຺ສ ປຏລຠາເວນ ອາໂລກສ຺ສ ວິພນ຺ຘາຠາວໂຕ ຍຖາ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ກຸຈ຺ຉິຄຕໍ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ປສ຺ສຕິ, ກິເມວໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕປິ ມາຕຣໍ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຸຣໂຕ ຣູປຄຕໍ ປສ຺ສຕິ, ໂນຕິ ອາຫ, ‘‘ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ປນາ’’ຕິອາທິ. ກສ຺ມາ ປນ ສຕິ ຈກ຺ຂຸມ຺ຫິ ອາໂລເກ ຈ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ນ ຫິ ອນ຺ໂຕກຸຈ຺ຉິຍໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ອສ຺ສາສປສ຺ສາສາ ວິຍ ຫິ ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຕຊ຺ຊາສມນ຺ນາຫາຣສ຺ສາຠາວໂຕ.

໒໐໕. ຍຖາ ອຎ຺ຎາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ວິຊາຕປຈ຺ຈຍາ ຕາທິເສນ ໂຣເຄນ ອຠິຠູຕາປິ ຫຸຕ຺ວາ ມຣນ຺ຕິ, ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ປນ ໂພຘິສຕ຺ເຕ ກຸຈ຺ຉິຄເຕ ນ ໂກຈິ ໂຣໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ; ເກວລໍ ອາຍຸປຣິກ຺ຂເຍເນວ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ໂພຘິສຕ຺ເຕນ ວສິຕຏ຺ຐານໍ ຫີຕິອາທິນາ ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ. ອປເນຕ຺ວາຕິ ອຄ຺ຄມເຫສິຏ຺ຐານໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ. ອນຸຣກ຺ຂິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ ສມ຺ມາ ຄພ຺ຠປຣິຫາຣໍ ນານຸຍຸຎ຺ຊຕິ, ເຕນ ຄພ຺ໂຠ ພຫ຺ວາພາໂຘ ໂຫຕິ. ວຕ຺ຖຸວິສທໍ ໂຫຕີຕິ ຄພ຺ຠາສໂຍ ປຣິສຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ມາຕຸ ມຊ຺ຌິມວຍສ຺ສ ຕຕິຍໂກຏ຺ຐາເສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຄພ຺ໂຠກ຺ກມນມ຺ປິ ຕສ຺ສາ ອາຍຸປຣິມາຓວິໂລກເນເນວ ສງ຺ຄຫິຕໍ ວໂຍວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກວິກາຣສ຺ສ ປຣິວຊ຺ຊນໂຕ, ອິຕ຺ຖິສຠາເວນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກວິກາໂຣ ປນ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ອານຸຠາເວເນວ ວູປສມ຺ມຕິ.

ສຕ຺ຕມາສຊາໂຕຕິ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໂຕ ສຕ຺ຕເມ ມາເສ ຊາໂຕ. ໂສ ສີຕຸຓ຺ຫກ຺ຂໂມ ນ ໂຫຕິ ອຕິວິຍ ສຸຂຸມາລຕາຍ. ອຏ຺ຐມາສຊາໂຕ ກາມໍ ສຕ຺ຕມາສຊາຕໂຕ ພຸທ຺ຘິອວຍໂວ, ເອກຈ຺ເຈ ປນ ຈມ຺ມປເທສາ ພຸທ຺ຘິໍ ປາປຸຓນ຺ຕາ ຆຏ຺ຏນໍ ນ ສຫນ຺ຕິ, ເຕນ ໂສ ນ ຊີວຕິ. ສຕ຺ຕມາສຊາຕສ຺ສ ປນ ນ ຕາວ ເຕ ຊາຕາຕິ ວທນ຺ຕິ.

ຐິຕາວ ຫຸຕ຺ວາຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ຂຕາຍ ຐິຕາ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຫິ ພລວຠາວໂຕ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ອສຫມານາ ອຎ຺ຎາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ນິສິນ຺ນາ ວາ ນິປນ຺ນາ ວາ ວິຊາຍນ຺ຕິ. ອຸປວິຊຎ຺ຎາຕິ ອຸປຄຕວິຊາຍນກາລາ. ສກລນຄຣວາສິໂນຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຐິເຕສຸ ເທວທຫາທີສຸ ຉສຸ ນຄເຣສຸ ວສນ຺ຕາ.

ເທວາ ນໍ ປຐມໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ໂລກນາຖໍ ມຫາປຸຣິສໍ ມຍເມວ ປຐມໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມາຕິ ສຎ຺ຊາຕຄາຣວພຫຸມານາ ອຕ຺ຕໂນ ປີຕິໍ ປເວເທນ຺ຕາ ຂີຓາສວາ ສຸທ຺ຘາວາສພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ອາທິໂຕ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ສູຕິເວສນ຺ຕິ ສູຕິຊຄ຺ຄນຘາຕິເວສໍ. ເອເກຕິ ອຸຕ຺ຕຣວິຫາຣວາສິໂນ. ມຈ຺ຉກ຺ຂິສທິສໍ ຉວິວເສນ.

໒໐໖. ອຊິນປ຺ປເວຓິຍາຕິ ອຊິນຈມ຺ເມຫິ ສິພ຺ເພຕ຺ວາ ກຕປເວຓິຍາ. ມຫາເຕໂຊຕິ ມຫານຸຠາໂວ. ມຫາຍໂສຕິ ມຫາປຣິວາໂຣ ວິປຸລກິຕ຺ຕິໂຆໂສ ຈ.

ຠຄ຺ຄວິຠຄ຺ຄາຕິ ສມ຺ພາຘຏ຺ຐານໂຕ ນິກ຺ຂມເນນ ວິຠາວິຕຕ຺ຕາ ຠຄ຺ຄາ ວິຠຄ຺ຄາ ວິຍ ຈ ຫຸຕ຺ວາ. ເຕນ ເນສໍ ອວິສທຠາວເມວ ທສ຺ເສຕິ. ອລຄ຺ໂຄ ຫຸຕ຺ວາຕິ ຄພ຺ຠາສເຍ ໂຍນິປເທເສ ຈ ກຕ຺ຖຈິ ອລຄ຺ໂຄ ອສຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ. ອຸທເກນາຕິ ຄພ຺ຠາສຍຄເຕນ ອຸທເກນ ອມກ຺ຂິໂຕ ນິກ຺ຂມຕິ ສມ຺ມກ຺ຂິຕສ຺ສ ຕາທິສສ຺ສ ອຸທກເສມ຺ຫາທິກສ຺ເສວ ຕຕ຺ຖ ອຠາວໂຕ. ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຫິ ປຸຎ຺ຎານຸຠາເວນ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕໍ ຐານໍ ວິສຸທ຺ຘໍ ປຣມສຸຄນ຺ຘຄນ຺ຘກຸຏິ ວິຍ ຈນ຺ທນຄນ຺ຘໍ ວາຍນ຺ຕໍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ອຸທກວຏ຺ຏິໂຍຕິ ອຸທກກ຺ຂນ຺ຘາ.

໒໐໗. ມຸຫຸຕ຺ຕຊາໂຕຕິ ມຸຫຸຕ຺ເຕນ ຊາໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ມຸຫຸຕ຺ຕມຕ຺ໂຕວ. ອນຸຘາຣິຍມາເນຕິ ອນຸກູລວເສນ ນີຍມາເນ. ອາຄຕາເນວາຕິ ຕໍ ຐານໍ ອຸປຄຕານິ ເອວ.

ອເນກສາຂນ຺ຕິ ຣຕນມຍາເນກສຕປຕິຏ຺ຐານຫີຣກໍ. ສຫສ຺ສມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ເຕສໍ ອຸປຣິ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ອເນກສຫສ຺ສມຓ຺ຑລຫີຣກໍ. ມຣູຕິ ເທວາ.

ນ ໂຂ ປເນວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ ສຕ຺ຕປທວີຕິຫາຣໂຕ ປເຄວ ທິສາວິໂລກນສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ມຫາສຕ຺ໂຕ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເອກງ຺ຄຓານີຕິ ວິວຏຠາເວນ ວິຫາຣງ຺ຄຓປຣິເວຓງ຺ຄຓານິ ວິຍ ເອກງ຺ຄຓສທິສານິ ອເຫສຸໍ. ສທິໂສປິ ນຕ຺ຖີຕິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອິທໍ ວິໂລກນໍ ວິສິຏ຺ເຐ ປສ຺ສິຕຸໍ ອິຘ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສທິໂສປິ ນຕ຺ຖິ, ກຸໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣຕິ ອາຫໍສຸ. ສພ຺ພປຐໂມຕິ ສພ຺ພປ຺ປຘາໂນ. ປຘານປຣິຍາໂຍ ຫິ ອິຘ ປຐມສທ຺ໂທ. ເຕນາຫ ‘‘ອິຕຣານີ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ມເຫສກ຺ຂາ ຕາວ ເທວາ ຕຖາ ວທນ຺ຕິ, ອິຕເຣ ປນ ກຖນ຺ຕິ? ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ອານຸຠາວທສ຺ສເນເນວ. ມເຫສກ຺ຂານຎ຺ຫິ ເທວານໍ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ອານຸຠາໂວ ວິຍ ເຕນ ສທິສານມ຺ປິ ອານຸຠາໂວ ປຈ຺ຈກ຺ໂຂ ອໂຫສິ. ອິຕເຣ ປນ ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ສທ຺ທຫນ຺ຕາ ອນຸມິນນ຺ຕາ ຕຖາ ອາຫໍສຸ.

ຊາຕມຕ຺ຕສ຺ເສວ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຐານາທີນິ ເຍສໍ ວິເສສາຘິຄມານໍ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕຠູຕານີຕິ ເຕ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ, ‘‘ເອຕ຺ຖ ຈາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐານໍ ຈຕຸອິທ຺ຘິປາທປຏິລາຠສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິປາທວເສນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຠາວສມິຊ຺ຌນໂຕ. ອຸຕ຺ຕຣາຠິມຸຂຠາໂວ ໂລກສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣຓວເສນ ຄມນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ສຕ຺ຕປທຄມນໍ ສຕ຺ຕໂພຊ຺ຌງ຺ຄາທິຄມນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ, ວິສຸທ຺ຘຉຕ຺ຕຘາຣຓໍ ສຸວິສຸທ຺ຘວິມຸຕ຺ຕິຉຕ຺ຕຘາຣຓສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ, ປຎ຺ຈຣາຊກກຸຘຠຓ຺ຑານິ ປຎ຺ຈວິຘວິມຸຕ຺ຕິຄຸຓປຣິວາຣຕາຍ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ, ອນາວຏທິສານຸວິໂລກນໍ ອນາວຏຎາຓຕາຍ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ, ‘‘ອຄ຺ໂຄຫມສ຺ມີ’’ຕິອາທິວຈນໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍຘມ຺ມຈກ຺ກປວຕ຺ຕນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ; ອຍມນ຺ຕິມາ ຊາຕີຕິ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຍາ ອຠາວກິຕ຺ຕນາ ອນຸປາທິ…ເປ… ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ; ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອນາຄເຕ ລທ຺ຘພ຺ພວິເສສສ຺ສ ຕໍ ຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ອພ຺ຍຠິຈາຣີນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ອາຄໂຕຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຈ ວກ຺ຂມານາຍ ອນຸປຸພ຺ພິຍາ ອນາຄຕຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຫຣິຕ຺ວາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ຈ ອາຄຕນເຍນ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທີເປຕພ຺ໂພ.

ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ ກມ຺ປີຕິ ປນ ອິທໍ ສຕິປິ ອິຘ ປາຬິຍໍ ອາຄຕຕ຺ເຕ ວກ຺ຂມານານມຈ຺ຉຣິຍານໍ ມູລຠູຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ອຎ຺ຎມ຺ປີທິສໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕນ຺ຕິ ພທ຺ຘາ ວີຓາ, ຈມ຺ມພທ຺ຘາ ເຠຣິໂຍຕິ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກຕູຣິຍສ຺ສ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ, ຈ-ສທ຺ເທນ ວາ ອິຕເຣສມ຺ປິ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຠິຊ຺ຊິໍສູຕິ ປາເທສຸ ພທ຺ຘຏ຺ຐາເນສຸເຍວ ຠິຊ຺ຊິໍສຸ. ວິຄຈ຺ຉິໍສູຕິ ວູປສມິໍສຸ. ສກເຕໂຊຠາສິຕານີຕິ ອຕິວິຍ ສມຸຊ຺ຊລາຍ ອຕ຺ຕໂນ ປຠາຍ ໂອຠາສິຕານິ ອເຫສຸໍ. ນ ປວຕ຺ຕີຕິ ນ ສນ຺ທີ. ວາໂຕ ນ ວາຍີຕິ ຂໂຣ ວາໂຕ ນ ວາຍິ, ມຸທຸສຸໂຂ ປນ ສຕ຺ຕານໍ ສຸຂາວໂຫ ວາຍິ. ປຖວີຄຕາ ອເຫສຸໍ ອຸຈ຺ຈຏ຺ຐາເນ ຐາຕຸໍ ອວິສຫນ຺ຕາ. ອຸຕຸສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອນຸຓ຺ຫາສີຕຕາສງ຺ຂາເຕນ ອຸຕຸນາ ສມ຺ປນ຺ໂນ. ວາມຫຕ຺ຖໍ ອຸເຣ ຐເປຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ປຸຖຸປາຓິນາ ຫຕ຺ຖຕາຬເນນ ສທ຺ທກຣຓໍ ອປ຺ໂຜຏນໍ. ມຸເຂນ ອຸສ຺ເສຬນໍ ສທ຺ທມຸຎ຺ຈນໍ ເສຬນໍ. ເອກທ຺ຘຊມາລາ ອໂຫສີຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ອາທິອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ວິຈິຕ຺ຕປຸປ຺ຜສຸຄນ຺ຘປຸປ຺ຜວສ຺ສເທວາ ວສ຺ສິໍສຸ, ສູຣິເຍ ທິພ຺ພມາເນ ເອວ ຕາຣກາ ໂອຠາສິໍສຸ, ອຈ຺ຉໍ ວິປ຺ປສນ຺ນໍ ອຸທກໍ ປຖວິໂຕ ອຸພ຺ຠິຊ຺ຊິ, ພິລາສຍາ ທຣິສຍາ ຕິຣຈ຺ຉານາ ອາສຍໂຕ ນິກ຺ຂມິໍສຸ; ຣາຄໂທສໂມຫາປິ ຕນຸ ຠວິໍສຸ, ປຖວິຍໍ ຣໂຊ ວູປສມິ, ອນິຏ຺ຐຄນ຺ໂຘ ວິຄຈ຺ຉິ, ທິພ຺ພຄນ຺ໂຘ ວາຍິ, ຣູປິໂນ ເທວາ ສຣູເປເນວ ມນຸສ຺ສານໍ ອາປາຖມຄມໍສຸ, ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕຸປປາຕາ ນາເຫສຸນ຺ຕິ ອິເມສໍ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຍານິ ມຫາຠິນີຫາຣສມເຍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ, ຕານິ ອນວເສສານິ ຕທາ ອເຫສຸນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຣາປີຕິ ເຕສຸປິ ປຖວິກມ຺ປາທີສຸ ເອວໍ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ, ນ ເກວລໍ ສມ຺ປຕິຊາຕສ຺ສ ຐານາທີສຸ ເອວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓປຏິລາຠສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ ສພ຺ພສ຺ສ ເຎຍ຺ຍສ຺ສ ຕິຕ຺ຖກຣມຕສ຺ສ ຈ ຈາລນໂຕ. ເກນຈິ ອນຸສ຺ສາຫິຕານໍເຍວ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ເອກຈກ຺ກວາເຬ ສນ຺ນິປາໂຕ, ເກນຈິ ອນຸສ຺ສາຫິຕານໍເຍວ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ, ປຐມໍ ເທວຕານໍ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ທິພ຺ພວິຫາຣປຏິລາຠສ຺ສ, ປຈ຺ຉາ ມນຸສ຺ສານໍ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ຕຕ຺ເຖວ ຐານສ຺ສ ນິຈ຺ຈລສຠາວໂຕ ອາເນຎ຺ຊວິຫາຣປຏິລາຠສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ວີຓານໍ ສຍໍ ວຊ຺ຊນໍ ປຣູປເທເສນ ວິນາ ສຍເມວ ອນຸປຸພ຺ພວິຫາຣປຏິລາຠສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ເຠຣີນໍ ວຊ຺ຊນໍ ຈກ຺ກວາຬປຣິຍນ຺ຕາຍ ປຣິສາຍ ປເວທນສມຕ຺ຖສ຺ສ ຘມ຺ມເຠຣິຍາ ອນຸສາວນສ຺ສ ອມຕທຸນ຺ທຸຠິໂຆສນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ອນ຺ທຸພນ຺ຘນາທີນໍ ເຉໂທ ມານວິນິພນ຺ຘເຉທນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ; ສຸປຏ຺ຏນສມ຺ປາປຸຓນໍ ອຕ຺ຖາທິ ອນຸຣູປໍ ອຕ຺ຖາທີສຸ ຎາຓສ຺ສ ເຠທາຘິຄມສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ.

ນິພ຺ພານຣເສນາຕິ ກິເລສານໍ ນິພ຺ພາຍນຣເສນ. ເອກຣສຠາວສ຺ສາຕິ ສາສນສ຺ສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເອກຣສຠາວສ຺ສ. ວາຕສ຺ສ ອວາຍນໍ ກິສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຄຕຠິນ຺ທນສ຺ສາ’’ຕິ. ອາກາສາທິອປ຺ປຕິຏ຺ຐວິສມຈຎ຺ຈລຏ຺ຐານໍ ປຫາຍ ສກຸຓານໍ ປຖວີຄມນໍ ຕາທິສໍ ມິຈ຺ຉາຄາຫໍ ປຫາຍ ສຕ຺ຕານໍ ປາເຓຫິ ຣຕນຕ຺ຕຍສຣຓຄມນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ເທວຕານໍ ອປ຺ໂຜຏນາທີຫິ ກີຬນໍ ປໂມທນຸປ຺ປຕ຺ຕິອຸທານສ຺ສ ຠວວນ຺ຕຄມເນນ ຘມ຺ມສຠາວໂພຘເນນ ຈ ປໂມທວິຠາວນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມເວຄວສ຺ສນສ຺ສາຕິ ເທສນາຎາຓເວເຄນ ຘມ຺ມາມຕສ຺ສ ວສ຺ສນສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ກາຍຄຕາສຕິວເສນ ລທ຺ຘຊ຺ຌານໍ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປາທິຕມຄ຺ຄຜລສຸຂານຸຠໂວ ກາຍຄຕາສຕິອມຕປຏິລາໂຠ, ຕສ຺ສ ປນ ກາຍສ຺ສປິ ອຕປ຺ປກສຸຂາວຫຕ຺ຕາ ຂຸທາປິປາສາປີຬນາຠາໂວ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຣິຍທ຺ຘຊມາລາມາລິຕາຍາຕິ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອຣິຍມຄ຺ຄໂພຊ຺ຌງ຺ຄຘຊມາລາຫິ ມາລິຕຠາວສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອນຸທ຺ຘຏໍ, ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ສມ຺ປຕິຊາໂຕ’’ຕິອາທິນາ ອາຄເຕ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕວ, ຕສ຺ມາ ອມ຺ເຫຫິ ອິຘ ອປຸພ຺ພໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕທາ ປຖວິຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ມຫາສຕ຺ໂຕ ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຍ ມຫາຊນສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາສີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ນິຍຕິ ຘມ຺ມນິຍາໂມ ໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ຘມ຺ມຕາຕິ ອິທໍ ນິຍຕິວາທວເສນ ກຖນໍ. ‘‘ປຸພ຺ເພ ປຸຣິມຊາຕີສຸ ຕາທິສສ຺ສ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ອຸປຈິຕຕ຺ຕາ ມຫາຊນສ຺ສ ຕຖາ ອຸປຏ຺ຐາສີ’’ຕິ ອິທໍ ປຸພ຺ເພກຕກມ຺ມວາທວເສນ ກຖນໍ. ອິເມສໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຸປຣິ ອີສນສີລຕາຍ ຍຖາສກໍ ກມ຺ມເມວ ອິສ຺ສໂຣ ນາມ, ຕສ຺ສ ນິມ຺ມານໍ ອຕ຺ຕໂນ ຜລສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕນໍ, ມຫາປຸຣິໂສປິ ສເທວກໍ ໂລກໍ ອຠິຠວິຕຸໍ ສມຕ຺ເຖນ ອຸຬາເຣນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມຸນາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ ເຕນ ອິສ຺ສເຣນ ນິມ຺ມິໂຕ ນາມ, ຕສ຺ສ ຈາຍໍ ນິມ຺ມານວິເສໂສ, ຍທິທໍ ມຫານຸຠາວຕາ. ຍາຍ ມຫາຊນສ຺ສ ຕຖາ ອຸປຏ຺ຐາສີຕິ ອິທໍ ອິສ຺ສຣນິມ຺ມານວາທວເສນ ກຖນໍ. ເອວໍ ຕໍ ຕໍ ພຫຸໍ ວຕ຺ວາ ກິໍ ອິມາຍ ປຣິຍາຍກຖາຍາຕິ ອວສາເນ ອຸຊຸກເມວ ເອວໍ ພ຺ຍາກາສິ. ສມ຺ປຕິຊາໂຕ ປຖວິຍໍ ກຖໍ ປທສາ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວໍມຫານຸຠາໂວ ອາກາເສນ ມຎ຺ເຎ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ປຣິກປ຺ປນສ຺ສ ວເສນ ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ. ສີຆຕຣໍ ປນ ສຕ຺ຕປທວີຕິຫາເຣນ ຄຕຕ຺ຕາ ທິສ຺ສມານຣູໂປປິ ມຫາຊນສ຺ສ ອທິສ຺ສມາໂນ ວິຍ ອໂຫສິ. ອເຈລກຠາໂວ ຂຸທ຺ທກສຣີຣຕາ ຈ ຕາທິສສ຺ສ ອິຣິຍາປຖສ຺ສ ອນນຸຈ຺ຉວິກາຕິ ກມ຺ມານຸຠາວສຎ຺ຊນິຕປາຏິຫາຣິຍວເສນ ອລງ຺ກາຣປຏິຍຕ຺ໂຕ ວິຍ; ໂສຬສວສ຺ສຸທ຺ເທສິໂກ ວິຍ ຈ ມຫາຊນສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາສີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ; ພຸທ຺ຘຠາວານຸຈ຺ຉວິກສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕານຸຠາວສ຺ສ ຍາຖາວໂຕ ປເວທິຕຕ຺ຕາ ພຸທ຺ເຘນ ວິຍ…ເປ… ອຕ຺ຕມນາ ອໂຫສິ.

ປາກຏາ ຫຸຕ຺ວາຕິ ວິຠູຕາ ຫຸຕ຺ວາ. ພຸທ຺ຘານໍ ເຍ ເຍ ສງ຺ຂາເຣ ວວຕ຺ຖເປຕຸກາມາ, ເຕ ເຕ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓປິ ສພ຺ພໂສ ສຸປ຺ປຏິວິທິຕາ ສຸປາກຏາ ຫຕ຺ຖຕເລ ອາມລກໍ ວິຍ ສຸຏ຺ຐຸ ວິຠູຕາ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ອໂນກາສຄເຕຕິ ປຣິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອໂນກາສກາເລ ປວຕ຺ເຕ. ນິປ຺ປເທເສຕິ ນິຣວເສເສ. ໂອກາສປ຺ປຕ຺ເຕຕິ ຐານຄມນາທິກາເລ ອຸປ຺ປນ຺ເນ, ເຕ ຫິ ສມ຺ມສນສ຺ສ ໂຍຄ຺ຍກາເລ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ໂອກາສປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສຕ຺ຕທິວສພ຺ຠນ຺ຕເຣຕິ ອິທໍ ພຸທ຺ຘານໍ ປາກຕິກສມ຺ມສນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ປນ ເຕ ຍທາ ກທາຈິ ອຸປ຺ປນ຺ນສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ຕິເຍວ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.