໙. ກາຍຄຕາສຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໓-໔. ຕປ຺ປຏິສຣຓານໍ ກາມາວຈຣສຕ຺ຕານໍ ປຏິສຣຓຏ຺ເຐນ ເຄຫາ ກາມຄຸຓາ, ເຄເຫ ສິຕາ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕິຍາ ອລ຺ລີນາຕິ ເຄຫສ຺ສິຕາ. ສຣນ຺ຕີຕິ ເວຄສາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເວເຄນ ຫິ ປວຕ຺ຕິ ຘາວຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສງ຺ກປ຺ປາຕິ ເຍ ເກຈິ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປາ, ພ຺ຍາປາທວິຫິໍສາສງ຺ກປ຺ປາທໂຍປິ ກາມຄຸຓສິຕາ ເອວາຕິ. ໂຄຈຣຊ຺ຌຕ຺ຕສ຺ມິໍເຍວາຕິ ປຣິຄ຺ຄຫິເຕ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ເອວ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຘມ຺ມວເສນ ອຸປຏ຺ຐິຕາຍ ຠາວນາຍ ໂຄຈຣຠາວໂຕ ‘‘ໂຄຈຣຊ຺ຌຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສ຺ສາສປສ຺ສາສກາເຍ ຄຕາ ປວຕ຺ຕາຕິ ກາຍຄຕາ, ຕໍ ກາຍຄຕາສຕິໍ. ສຕິສີເສນ ຕໍສຫຄເຕ ຠາວນາຘມ຺ເມ ວທຕິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສກາຍາທິເກ ຕໍຕໍໂກຏ຺ຐາເສ ສມຖວຕ຺ຖຸຠາເວນ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຕິຍາ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ; ຕຖາປຣິຄ຺ຄຫິເຕ ວາ ເຕ ອາຣພ຺ຠ ອນິຈ຺ຈາທິມນສິກາຣວເສນ ປວຕ຺ຕາ ກາຍາຣມ຺ມຓາ ສຕີ ສຕິຠາເວນ ວຕ຺ວາ ເອກຊ຺ຌໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ກາຍປຣິຄ຺ຄາຫິກ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ສຕິປຏ຺ຐາເນຕິ ມຫາສຕິປຏ຺ຐານສຸຕ຺ເຕ (ທີ. ນິ. ໒.໓໗໘; ມ. ນິ. ໑.໑໑໑), ຈຸທ຺ທສວິເຘນ ກາຍານຸປສ຺ສນາ ກຖິຕາ, ຈຸຓ຺ຓກຊາຕານິ ອຏ຺ຐິການິ ປຣິໂຍສານໍ ກຕ຺ວາ ກາຍານຸປສ຺ສນາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ, ອິຘ ປນ ເກສາທີສຸ ວຓ຺ຓກສິຓວເສນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ວເສນ ອຸປຣິເທສນາຍ ວຑ຺ຒິຕຕ຺ຕາ ອຏ຺ຐາຣສວິເຘນ ກາຍຄຕາສຕິຠາວນາ.

໑໕໖. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ໂຍ ກາຍຄຕາສຕິຠາວນາຍ ວສີຠູໂຕ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ສມ຺ປໂຍຄວເສນ ວິຊ຺ຊໍ ຠຊນ຺ຕີຕິ ສຫຊາຕ-ອຎ຺ຎມຎ຺ຎ-ນິສ຺ສຍ-ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕ-ອຕ຺ຖິ-ອວິຄຕປຈ຺ຈຍວເສນ ວິຊ຺ຊໍ ຠຊນ຺ຕິ, ຕາຍ ສຫ ເອກີຠາວມິວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຊ຺ຊາຠາເຄ ວິຊ຺ຊາໂກຏ຺ຐາເສ ວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ວິຊ຺ຊາສຠາຄຕາຍ ຕເທກເທເສ ວິຊ຺ຊາໂກຏ຺ຐາເສ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕາຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ຜສ຺ສາທໂຍ. ນນຸ ເຈຕ຺ຖ ວິຊ຺ຊານໍ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍຕາ ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ? ໂນ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ຍາຍ ຫິ ວິຊ຺ຊາຍ ວິຊ຺ຊາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍຕາ, ສາ ຕໍນິມິຕ຺ຕາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ອຸປຈຣີຍຕີຕິ. ເອກາ ວິຊ຺ຊາ ວິຊ຺ຊາ, ເສສາ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍາຕິ ອຏ຺ຐສຸ ວິຊ຺ຊາສຸ ເອກໍ ‘‘ວິຊ຺ຊາ’’ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ອິຕຣາ ຕສ຺ສາ ຠາຄຕາຍ ‘‘ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍາ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ສທ຺ຘິໍ ປວຕ຺ຕນສຠາວາສຸ ອຍເມວ ວິຊ຺ຊາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ນິຍມສ຺ສ ອຠາວໂຕ ວິຊ຺ຊາຠາໂຄ ວິຍ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍາປິ ປວຕ຺ຕຕິ ເອວາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ອາໂປຜຣຓນ຺ຕິ ປຏິຠາຄນິມິຕ຺ຕຠູເຕນ ອາໂປກສິເຓນ ສພ຺ພໂສ ມຫາສມຸທ຺ທຜຣຓໍ ອາໂປຜຣຓໍ ນາມ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓສ຺ສ ກິຈ຺ຈໍ ຜຣຓນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸອຕ຺ຖໍ ວາ ອາໂລກຜຣຓໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຜຣຓນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຸຠຍສ຺ມິມ຺ປິ ປກ຺ເຂ ສມຸທ຺ທງ຺ຄມານໍ ກຸນ຺ນທີນໍ ສມຸທ຺ທນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ ເຕສໍ ເຈຕສາ ຜຸຏຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ກຸນ຺ນທິຄ຺ຄຫຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ກຎ຺ຈິເມວ ກາລໍ ສນ຺ທິຕ຺ວາ ຕາສໍ ອຸທກສ຺ສ ສມຸທ຺ທປຣິຍາປນ຺ນຠາວູປຄມນຕ຺ຕາ, ນ ພຫິ ມຫານທິໂຍ ວິຍ ປຣິຕ຺ຕກາລຏ຺ຐິຕິກາຕິ.

ໂອຕາຣນ຺ຕິ ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອວສຣໍ, ຕໍ ປນ ວິວຣໍ ຉິທ຺ທນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ໂອລມ຺ພນໍ. ຍາວ ປຣິໂຍສານາຕິ ມຕ຺ຕິກາປຸຎ຺ຊສ຺ສ ຍາວ ປຣິໂຍສານາ.

໑໕໘. ອຠິຎ຺ຎາຍາຕິ ອິທ຺ຘິວິຘາທິອຠິຎ຺ຎາຍ. ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ກາຕພ຺ພສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານວິກຸພ຺ພນາທິຘມ຺ມສ຺ສ. ອຠິຎ຺ຎາວ ກາຣຓນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ສຈ຺ຉິກິຣິຍາເປກ຺ຂາຍ, ອຠິຎ຺ຎາກາຣຓສ຺ສ ປນ ສິທ຺ຘິຍາ ປາກຏາ’’ຕິ. ມຣິຍາທພທ຺ຘາຕິ ອຸທກມາຕິກາມຸເຂ ກຕາ.

ຍຸຕ຺ຕຍານໍ ວິຍ ກຕາຍ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິເຕ ກາເລ ສຸເຂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ປຕິຏ຺ຐາກຕາຍາຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ປຕິຏ຺ຐາຠາວໍ ປາປິຕາຍ. ອນຸປ຺ປວຕ຺ຕິຕາຍາຕິ ຠາວນາພຫຸລີກາເຣຫິ ອນຸປ຺ປວຕ຺ຕິຕາຍ. ປຣິຈຍກຕາຍາຕິ ອາເສວນທຬ຺ຫຕາຍ ສຸຈິຣໍ ປຣິຈຍາຍ. ສຸສມ຺ປຄ຺ຄຫິຕາຍາຕິ ສພ຺ພໂສ ອຸກ຺ກໍສໍ ປາປິຕາຍ. ສຸສມາຣທ຺ຘາຍາຕິ ອຕິວິຍ ສມ຺ມເທວ ນິພ຺ພຕ຺ຕິກຕາຍ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ກາຍຄຕາສຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.