໔. ໂປຕລິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໑. ອງ຺ຄາ ນາມ ຊນປທິໂນ ຣາຊກຸມາຣາ, ເຕສໍ ນິວາໂສ ເອໂກປິ ຊນປໂທ ຣຸຬ຺ຫິວເສນ ອງ຺ຄາຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອງ຺ຄາເຍວ ໂສ ຊນປໂທ’’ຕິ. ມຫິຍາ ປນສ຺ສ ອຸຕ຺ຕເຣນ ຍາ ອາໂປຕິ ມຫິຍາ ນທິຍາ ຍາ ອາໂປ ຕສ຺ສ ຊນປທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕເຣນ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາສໍ ອວິທູຣຕ຺ຕາ ໂສ ຊນປໂທ ອຸຕ຺ຕຣາໂປຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສາ ປນ ມຫີ ກຕ຺ຖຈິ ກຕ຺ຖຈິ ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຄຕາຕິ ອາຫ ‘‘ກຕຣມຫິຍາ ອຸຕ຺ຕເຣນ ຍາ ອາໂປ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ສາ ມຫິຍາ ອາຄມນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຍໍ ອາວິຠາວກຖາ. ຍສ຺ມາ (ອ. ນິ. ຏີ. ໓.໘.໑໙) ໂລກິຍາ ຊມ຺ພຸທີໂປ ຫິມວາ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕສມຸທ຺ທທຫປພ຺ພຕນທິໂຍຕິ ເອເຕສຸ ຍໍ ຍໍ ນ ມນຸສ຺ສໂຄຈຣໍ, ຕຕ຺ຖ ສຍໍ ສມ຺ມູຬ຺ຫາ ອຎ຺ເຎປິ ສມ຺ໂມຫຍນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ໂມຫວິຘມນຕ຺ຖໍ ‘‘ອຍໍ ກິຣ ຊມ຺ພຸທີໂປ’’ຕິອາທິມາຣທ຺ຘໍ. ທສສຫສ຺ສໂຍຊນປຣິມາໂຓ ອາຍາມໂຕ ຈ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ຈາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ອຸທເກນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖໂຏ ຕທຸປໂຠຄິສຕ຺ຕານໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ຂເຍນ.

ສຸນ຺ທຣທສ຺ສນໍ ກູຏນ຺ຕິ ສຸທສ຺ສນກູຏໍ, ຍໍ ໂລເກ ‘‘ເຫມກູຏ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ມູລຄນ຺ໂຘ ກາຬານຸສາຣິຍາທິ. ສາຣຄນ຺ໂຘ ຈນ຺ທນາທິ. ເຜຄ຺ຄຸຄນ຺ໂຘ ສລລາທິ. ຕຈຄນ຺ໂຘ ລວງ຺ຄາທິ. ປປຏິກຄນ຺ໂຘ ກພິຕ຺ຖາທິ. ຣສຄນ຺ໂຘ ສຊ຺ຊາທິ, ປຕ຺ຕຄນ຺ໂຘ ຕມາລຫິຣິເວຣາທິ. ປຸປ຺ຜຄນ຺ໂຘ ນາຄກຸງ຺ກຸມາທິ. ຜລຄນ຺ໂຘ ຊາຕິຜລາທິ. ຄນ຺ຘຄນ຺ໂຘ ສພ຺ເພສໍ ຄນ຺ຘານໍ ຄນ຺ໂຘ. ຍສ຺ສ ຫິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ມູລາທີນໍ ຄນ຺ໂຘ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອິຘ ຄນ຺ໂຘ ນາມ. ຕສ຺ສ ຄນ຺ຘສ຺ສ ຄນ຺ໂຘ ຄນ຺ຘຄນ຺ໂຘ. ສພ຺ພານິ ປຸຖຸລໂຕ ປຎ຺ຎາສໂຍຊນານິ, ອາຍາມໂຕ ປນ ອຸພ຺ເພຘໂຕ ວິຍ ທ຺ວິໂຍຊນສຕາເນວາຕິ ວທນ຺ຕິ.

ມໂນຫຣສິລາຕລານີຕິ ໂອຕຣຓຕ຺ຖາຍ ມນຸຎ຺ຎໂສປານສິລາຕລານິ. ສຸປຏິຍຕ຺ຕານີຕິ ຕທຸປໂຠຄິສຕ຺ຕານໍ ສາຘາຣຓກມ຺ມານຸຠາເວນ ສຸຏ຺ຐຸ ປຏິຍຕ຺ຕານິ ສຸປ຺ປວຕ຺ຕິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປາທໂຍ ອຸທກໍ ມລິນໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕທຠາວໂຕ ຜລິກສທິສນິມ຺ມລຸທການິ. ຕິຣິຍໂຕ ທີຆໍ ອຸຄ຺ຄຕກູຏນ຺ຕິ ‘‘ຕິຣຈ຺ຉານປພ຺ພຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

ອາປຓານິ ເອວ ໂວຫາຣສ຺ສ ມຸຂຠູຕານີຕິ ອາຫ ‘‘ອາປຓມຸຂສຫສ຺ສານີ’’ຕິ. ວິຠຕ຺ຕານີຕິ ວວຕ຺ຖິຕານິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາສມ຺ຠິນ຺ນານິ. ວສນຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຍຖາຜາສຸກໍ ວສິຕພ຺ພຏ຺ຐານໍ. ອາສຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອາສນໍ, ນິສີທິຕພ຺ພຏ຺ຐານານິ.

ອສາຣຸປ຺ປໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກສ຺ສ ຉາທນໂຕ ຉນ຺ນໍ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ, ຕເທວ ອຊ຺ຌາສຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຕິຣູເປຕິ ປກາເສຕີຕິ ປຕິຣູປໍ. ເຕນາຫ ‘‘ນປ຺ປຕິຣູປ’’ນ຺ຕິ. ກາຣຓເວວຈນານີຕິ ຎາປກກາຣຓເວວຈນານິ. ຎາປກຎ຺ຫິ ກາຣຓໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອຕ຺ຖໍ ອາກໂຣຕິ ປກາເສຕີຕິ ອາກາໂຣ, ຕເມວ ລີນໍ ຄຸຬ຺ຫໍ ອຕ຺ຖໍ ຄເມຕີຕິ ລິງ຺ຄໍ, ໂສ ເຕນ ນິມີຍຕີຕິ ນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິທານິ ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິວຣິຕຸໍ ‘‘ທີຆທສວຕ຺ຖ…ເປ… ນິມິຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ອາຫ. ເຕຕິ ອາກາຣາທໂຍ. ຕຖາ ຫິ ປນ ເມຕິອາທິນາ ໂປຕລິໂຍ ຄຫປຕິ ‘‘ປຣິພ຺ພາຊກນິຍາເມນ ອຫໍ ຊີວາມິ, ຕສ຺ມາ ຄຫປຕິ ນ ໂຫມີຕິ ວທຕິ. ໂອວທນ຺ໂຕຕິ ອນຸສາສນ຺ໂຕ. ອຸປວທນ຺ໂຕຕິ ປຣິຠາສນ຺ໂຕ.

໓໒. ເຄຘຠູໂຕ ໂລໂຠຕິ ຄິຊ຺ຌນສຠາໂວ ໂລໂຠ. ອຄິຊ຺ຌນລກ຺ຂໂຓ ນ ໂລໂຠ, ອນິນ຺ທາຠູຕໍ ອຆຏ຺ຏນນ຺ຕິ ນິນ຺ທາຍ ປຏິປກ຺ຂຠູຕໍ ປເຣສໍ ອຆຏ຺ຏນໍ. ນິນ຺ທາຆຏ຺ຏນາຕິ ນິນ຺ທາວເສນ ປເຣສໍ ຆຏ຺ຏນາ ອກ຺ໂກສນາ. ພ຺ຍວຫາຣໂວຫາໂຣປີຕິ ກຍວິກ຺ກຍລກ຺ຂໂຓ ສພ຺ໂຍຫາໂຣປິ ທານຄ຺ຄຫຓໍ ໂວຫາໂຣ. ‘‘ທຕ຺ໂຕ ຕິສ຺ໂສ’’ ຕິອາທິນາ ໂວຫຣຓໍ ປຎ຺ຎາປນນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂວຫາໂຣ. ຍຖາຘິປ຺ເປຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ໂວຫຣຓໍ ກຖນໍ ໂພຘນນ຺ຕິ ວຈນໍ ໂວຫາໂຣ. ຍາຖາວໂຕ ອຍາຖາວໂຕ ຈ ໂວຫຣຕິ ເອເຕນາຕິ ໂວຫາໂຣ, ເຈຕນາ. ອຍມິຘາຘິປ຺ເປໂຕຕິ ອຍໍ ເຈຕນາລກ຺ຂໂຓ ໂວຫາໂຣ ອິຘ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ໂສ ຈ ໂຂ ສາວຊ຺ໂຊວ ສມຸຈ຺ເຉທສ຺ສ ອິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ. ອິທານິ ຈຕຸພ຺ພິຘສ຺ສປິ ໂວຫາຣສ຺ສ ອິຘ ສມ຺ຠວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍສ຺ມາ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຄິຫີຕິ ເຈຕນາ ນຕ຺ຖີຕິ ອຫໍ ຄິຫີຕິ ເຈຕນາປວຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ. ຄິຫີຕິ ວຈນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຄິຫີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປເຣສຎ຺ຈ ວຈນປ຺ປວຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ. ຄິຫີຕິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ຄິຫີຕິ ສມຎ຺ຎາ ນຕ຺ຖິ. ຄິຫີຕິ ພ຺ຍວຫາໂຣ ນຕ຺ຖີຕິ ສມຸທາຈາໂຣ ນຕ຺ຖິ.

໓໓. ປາຓາຕິປາໂຕວ ສໍໂຍຊນໍ. ກສ຺ມາ? ພນ຺ຘນຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ນິສ຺ສຣິຕຸໍ ອປ຺ປທານໂຕ. ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ປາຓາຕິປາຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ…ເປ… ໂຫຕີ’’ຕິ. ຍຎ຺ຫິ ຍສ຺ສ ອຕ຺ຖິ, ເຕນ ໂສ ອປທິສ຺ສຕີຕິ. ພຫຸຕາຍາຕິ ອຈກ຺ຂຸກາທິເຠເທນ ພຫຸຠາວໂຕ. ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ ປຏິປກ຺ໂຂ ອປາຓາຕິປາໂຕ. ໂສ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ກາຍທ຺ວາຣິໂກ ສີລສໍວໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ກາຍິກສີລສໍວເຣນາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕາປິ ມໍ ອຸປວເທຍ຺ຍາຕິອາທິ ປາຓາຕິປາເຕ ອາທີນວທສ຺ສນໍ. ອາທີນວທສ຺ສິໂນ ຫິ ຕໂຕ ໂອຣມຓໍ. ເທສນາວເສນາຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ສຸຕ຺ເຕ ອຠິຘມ຺ເມ ຈ ທສສຸ ສໍໂຍຊເນສຸ ປຎ຺ຈສຸ ນີວຣເຓສຸ ເທສນາວເສນ ອປຣິຍາປນ຺ນມ຺ປິ ສໍໂຍຊນນ຺ຕິປິ ນີວຣຓນ຺ຕິປິ ອິຘ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ? ຕທຕ຺ຖສມ຺ຠວໂຕ. ເຕນາຫ – ‘‘ວຏ຺ຏພນ຺ຘນຏ຺ເຐນ ຫິຕປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນຏ຺ເຐນ ຈາ’’ຕິ, ປາຓາຕິປາໂຕ ຫິ ອປາຓາຕິປາຕປຈ຺ຈຍໍ ຫິຕໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ໂຕວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ. ເອໂກ ອວິຊ຺ຊາສໂວຕິ ອິທໍ ສຫຊາຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ປນ ອິຕເຣສມ຺ປິ ອາສວານໍ ຍຖາຣຫໍ ສມ຺ຠໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປາຓາຕິປາຕີ ຫິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ຕປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ອຕ຺ຖໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກາເມ ປຕ຺ເຖຕິ. ທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຠວວິເສສໍ ປຈ຺ຈາສີສຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຫນຕິ ພາຘຕີຕິ ວິຆາໂຕ, ທຸກ຺ຂໍ, ປຣິຬາຫນໍ ອນຕ຺ຖຸປ຺ປາທວເສນ ອຸປຕາປນໍ ປຣິຬາໂຫ, ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ວາເຣສຸ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນາຕິ ອຕິເທເສນ ປນ ປຣິຄ຺ຄຫິໂຕ ອຕ຺ໂຖ ປຣໂຕ ອາຄມິສ຺ສຕີຕິ.

໓໔-໔໐. ອິມສ຺ມິໍ ປເທຕິ ເອເຕນ ສຕ຺ຕສຸປິ ວາເຣສຸ ຕຖາ ອາຄຕໍ ປທໍ ສາມຎ຺ຎໂຕ ຄຫິຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອິມິນາ’’ຕິອາທິ. ໂຣສນໍ ກາຍິກໍ ວາຈສິກຎ຺ຈາຕິ ຕປ຺ປຏິປກ຺ໂຂ ອໂຣໂສປິ ຕຖາ ທຸວິໂຘຕິ ອາຫ ‘‘ກາຍິກວາຈສິກສໍວເຣນາ’’ຕິ. ຍຖາ ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ, ອນຠິຊ຺ຌາ ອໂລໂຠ, ເອວໍ ອໂກຘູປາຍາໂສ ອພ຺ຍາປາໂທ, ສໍວເຣ ສຸຂນ຺ຕິ ສໍວໂຣຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ອນຕິໂລໂຠ ປນ ສຕິສໍວເຣ, ອນຕິມາໂນ ຎາຓສໍວເຣ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິເມສຸ ປນ ປເທສຸ ເອວໍ ສພ຺ພວາເຣສຸ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເອວໍ ອາສວຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕສ຺ສປິ ເອກຊ຺ຌໍ ວຸຈ຺ຈມານຕ຺ຕາ ‘‘ປຸນ ອຍໍ ສງ຺ເຂປວິນິຈ຺ຉໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສມ຺ໂມຫຕ຺ຖໍ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ. ປຸຣິເມສຸ ຕາວ ຈຕູສຸ ວາເຣສຸ ວິຣມິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ‘‘ອຕ຺ຕາປິ ມໍ ອຸປວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍໍ ‘‘ນ ສກ຺ໂກມີ’’ຕິ, ‘‘ອນຸວິຊ຺ຊາປິ ມໍ ວິຎ຺ຎູ ຄຣເຫຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍໍ ‘‘ນ ສກ຺ໂກຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອິມິນາ ນເຍນ ປຈ຺ຉິເມສຸປິ ຈຕູສຸ ຍຖາຣຫໍ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຕິມາເນ ຠວາສວອວິຊ຺ຊາສວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ມາເນນ ສຫ ທິຏ຺ຐິຍາ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ, ອຕິມາໂນ ປນ ກາມຣາເຄນປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊເຕວາຕິ ‘‘ອຕິມາເນ ກາມາສວອວິຊ຺ຊາສວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ສ຺ວາຍໍ ນໂຍ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍຕິ ນ ທສ຺ສິໂຕ. ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລໍ ກຖິຕໍ ອາທິໂຕ ຈຕູຫິ ຉຏ຺ເຐນ ວາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ວາເຣຫິ, ເສເສຫິ ຕີຫິ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີເລ ຐິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຏິສງ຺ຂາປຫານໍ, ສພ຺ເພຫິປິ ປນ ຠິກ຺ຂຸຠາເວ ຐິຕສ຺ສ ຄິຫິໂວຫາຣສມຸຈ຺ເຉໂທ ກຖິໂຕ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວຕ຺ຕໍ ‘‘ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ມຍ຺ຫໍ ກາຕຸໍ ນປ຺ປຕິຣູປ’’ນ຺ຕິ ປຏິສງ຺ຂານວເສນ ອກຣຓໍ ປຊຫນຎ຺ຈ ປຏິສງ຺ຂາປຫານໍ.

ກາມາທີນວກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໒. ອຸປສຸມ຺ເຠຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປ-ສທ຺ໂທ ສມີປຕ຺ໂຖ, ສຸມ຺ຠນໍ ວິກ຺ເຂປນໍ. ເຕເນວ ຕເມນນ຺ຕິ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ຕສ຺ສ ສມີເປ ຂິເປຍ຺ຍາ’’ຕິ, ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຣສ຺ສ ສມີເປ ອຏ຺ຐິກງ຺ກລໍ ຂິເປຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິມ຺ມໍສຕ຺ຕາ ກງ຺ກລນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອິມິນາ ວິຄຕມໍສາຍ ອຏ຺ຐິກງ຺ກລິກາຍ ອຸຣຏ຺ຐິມ຺ຫິ ວາ ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏເກ ວາ ສີສຏ຺ຐິມ຺ຫິ ວາ ກງ຺ກລ-ສທ຺ໂທ ນິຣຸຬ຺ໂຫຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສຸນິກ຺ກນ຺ຕນ຺ຕິ ນິລ຺ລິຂິຕໍ ກຕ຺ວາວ ນິພ຺ພິເສສໍ ລິຂິຕໍ.

ເອກຕ຺ຕຸປຏ຺ຐານສ຺ສ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນວເສນ ປວຕ຺ຕິຍາ ເອກຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ຈຕຸຕ຺ຖຌານຸເປກ຺ຂາ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ປນສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓມ຺ປິ ເອກສຠາວເມວ, ຕສ຺ມາ ອາຫ ‘‘ສາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ໂລກາມິສສງ຺ຂາຕາຕິ ອປຣິຎ຺ຎາຕວຕ຺ຖຸນາ ໂລເກນ ອາມສິຕພ຺ພໂຕ, ໂລເກ ວາ ອາມິໂສຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕາຍ ວເສນ ກາມຄຸຓານໍ ກາມຠາໂວ ຈ ອາມິສຠາໂວ ຈ, ໂສ ເອວ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ອາມິສນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອຣຫຕິ. ກາມຄຸຓາມິສາຕິ ກາມຄຸເຓ ຉນ຺ທຣາຄາ. ຄຫຓຏ຺ເຐນ ຠຸສໍ ອາທານຏ຺ເຐນ.

໔໓. ຑຍນໍ ອາກາເສນ ຄມນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ. ຄິຊ຺ຌາທີນໍ ວາສິຜຣສຸ ນ ໂຫຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ມຸຂຕຸຓ຺ຑເກນ ຑສນ຺ຕາ ຕຈ຺ເຉຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ວິສ຺ສຊ຺ຊນ’’ນ຺ຕິ ອາກຑ຺ຒນໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ ອເນກຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຘາຕູນໍ, ອາກຑ຺ຒນຎ຺ຈ ອນຸພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປາຕນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ມໍສເປສິໍ ນເຂຫິ ກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ປາເຕຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ.

໔໗. ປຸຣິສສ຺ສ ອາໂຣຫນໂຍຄ຺ຍໍ ໂປຣິເສຍ຺ຍໍ.

໔໘. ສມ຺ປນ຺ນໍ ສຸນ຺ທຣໍ ຜລມສ຺ສາຕິ ສມ຺ປນ຺ນຜລໍ. ຜລູປປນ຺ນນ຺ຕິ ຜເລຫິ ອຸເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ພຫຸຜລ’’ນ຺ຕິ.

໕໐. ສຸວິທູຣວິທູເຣຕິ ອຣິຍສ຺ສ ວິນເຍ ໂວຫາຣສມຸຈ຺ເຉທໂຕ ສຸຏ຺ຐຸ ວິທູຣຠູເຕ ເອວ ວິທູເຣ ອຫໍ ຐິໂຕ. ກສ຺ສຈິ ນາມ ອຕ຺ຖສ຺ສປິ ອຊານນໂຕ ນ ອາຊານນ຺ຕີຕິ ອນາຊານີຍາຕິ ກຕ຺ຕຸສາຘນມສ຺ສ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອຊານນເກຕິ ອຊານນ຺ຕໂຠຊນສີເສນ ເຕສໍ ທາຕພ຺ພປຈ຺ຈເຍ ວທຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ໂປຕລິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.