໗. ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙໐. ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຸພ຺ພາຣາມມິຄາຣມາຕຸປາສາທານໍ ອຕ຺ຖວິຠາວເນ ອຍໍ ອິທານິ ວຸຈ຺ຈມານາ ອນຸປຸພ຺ພີ ກຖາ. ມຓີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປທຸມຣາຄມຓີນໍ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ອຎ຺ເຎຫິ ຈາ’’ຕິ. ເຕນ ອິນ຺ທນີລາທິມຓີນໍ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ນີລປີຕໂລຫິໂຕທາຕມຎ຺ຊິຏ຺ຐປຠສ຺ສຣກພຣວຓ຺ຓວເສນ ສຕ຺ຕວຓ຺ເຓຫິ.

ຕຓ຺ຫາ ສພ຺ພໂສ ຂີຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂໂຍ (ອ. ນິ. ຏີ. ໓.໗.໖໑), ຕສ຺ມິໍ. ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂເຍຕິ ຈ ວິສເຍ ອິທໍ ຠຸມ຺ມນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ. ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕາຍາຕິ ສພ຺ພສໍກິເລເສຫິ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕາຍ. ອປຣຠາຄປຏິປທາ ນາມ ອຣິຍສຈ຺ຈາຠິສມໂຍ, ສາ ສາສນຈາຣິໂຄຈຣາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ປຸພ຺ພຠາຄປ຺ປຏິປທໍ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ເທເສຖາຕິ ປຸຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ອກຸປ຺ປຘມ຺ມຕາຍ ຂຍວຍສງ຺ຂາຕໍ ອນ຺ຕໍ ອຕີຕາຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕາ, ໂສ ເອວ ອປຣິຫານສຠາວຕ຺ຕາ ອຈ຺ຈນ຺ຕາ ນິຏ຺ຐາ ເອຕສ຺ສາຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ. ເຕນາຫ ‘‘ເອກນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ສຕຕນິຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ນ ຫິ ປຏິວິທ຺ຘສ຺ສ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສ຺ສ ທສ຺ສນໍ ກຸປ຺ປນໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ຈຕູຫິ ໂຍເຄຫິ ເຂໂມ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ. ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ວຸສິຕຕ຺ຕາ, ຕສ຺ສ ຈ ອປຣິຫານສຠາວຕ຺ຕາ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ. ເຕນາຫ ‘‘ນິຈ຺ຈພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ປຣິໂຍສານໍ.

ເວຄາຍຕີຕິ ຕຸຣິຕາຍຕິ. ສລ຺ລກ຺ເຂສີຕິ ຈິນ຺ເຕສິ, ອຕ຺ຕນາ ຍຖາ ສຸຕາຍ ສຕ຺ຖຸ ເທສນາຍ ອນຸສ຺ສຣຓວເສນ ອຸປຘາເຣສິ. ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາວາຕິ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉຍວເສນ ອນຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວ. ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ນິຍຸຕ຺ຕາຕິ ຉທ຺ວາຣິກາ, ເຕຫິ.

ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາຕິ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ. ສກ຺ກາຍສພ຺ພຎ຺ຫິ ສນ຺ຘາຍ ອິຘ ‘‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ວິປສ຺ສນາວິສຍສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ອາຍຕນຘາຕຸໂຍປິ ຕຄ຺ຄຕິກາ ເອວ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’’ຕິ. ນ ຍຸຕ຺ຕາ ອຠິນິເວສາຍ ‘‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຊ຺ໂຌສານາຍ. ‘‘ອລເມວ ນິພ຺ພິນ຺ທິຕຸໍ ອລໍ ວິຣຊ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໒.໒໗໒; ສໍ. ນິ. ໒.໑໒໔-໑໒໕, ໑໒໘, ໑໓໔, ໑໔໓) ວິຍ ອລໍ-ສທ຺ໂທ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖປິ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນ ຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ. ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ຠວນ຺ຕິ. ຍທິປິ ‘‘ຕຕິຍາ, ຈຕຸຕ຺ຖີ’’ຕິ ອິທໍ ວິສຸທ຺ຘິທ຺ວຍໍ ອຠິຎ຺ຎາປຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ປນ ສປ຺ປຈ຺ຈຍນາມຣູປທສ຺ສນຠາວໂຕ, ສຕິ ຈ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄເຫ ສປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ (ນາມຣູປສ຺ສ ອນິຈ຺ຈຕາ, ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ອນຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ຖໂຕ) ລກ຺ຂຓຕ຺ຕຍໍ ສຸປາກຏເມວ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ຎາຕປຣິຎ຺ຎາຍ ອຠິຊານາຕີ’’ຕິ. ຕເຖວ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາຍາຕິ ອິມິນາ ອນິຈ຺ຈາທິຠາເວນ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາຕິ ນາມຣູປສ຺ສ ອຸປສໍຫຣຕິ, ນ ອຠິຎ຺ຎາປຎ຺ຎານໍ ສມ຺ຠາຣຘມ຺ມານໍ. ປຸຣິມາຍ ຫິ ອຕ຺ຖໂຕ ອາປນ຺ນລກ຺ຂຓຕ຺ຕຍໍ ຄຓ຺ຫາຕິ ສລກ຺ຂຓສລ຺ລກ຺ຂຓປຣຕ຺ຕາ ຕສ຺ສາ, ທຸຕິຍາຍ ສຣູປໂຕ ຕສ຺ສາ ລກ຺ຂຓຕ຺ຕຍາໂຣປນວເສນ ສມ຺ມສນຠາວໂຕ. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກຕາຍ ອຠິນິປາຕມຕ຺ຕຕາຍ ຈ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ. ຣູປປຣິຄ຺ຄຫສ຺ສ ໂອຬາຣິກຠາວໂຕ ອຣູປປຣິຄ຺ຄຫໍ ທສ຺ເສຕິ. ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຈ ເວທນາຍ ອາສນ຺ນຠາວໂຕ, ວິເສສໂຕ ສຸຂສາຣາຄິຕາຍ, ຠວສ຺ສາທຄຘິຕມານສຕາຍ ຈ ສກ຺ກສ຺ສ ເວທນາວເສນ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ.

ອຸປ຺ປາທວຍຏ຺ເຐນາຕິ ອຸທຍພ຺ພຍສຠາເວນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌເນນ. ອນິຈ຺ຈາຕິ ອທ຺ຘຸ ວາ. ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓໍ ອນິຈ຺ຈຕາ ອຸທຍວຍຕາ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ຂຍໂຕ ວຍໂຕ ທສ຺ສນຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາ, ຕໍສມງ຺ຄີ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ, ຕສ຺ມາ. ຂຍວິຣາໂຄຕິ ຂຍສງ຺ຂາໂຕ ວິຣາໂຄ ສງ຺ຂາຣານໍ ປລຸຊ຺ຊນາ. ຍໍ ອາຄມ຺ມ ສພ຺ພໂສ ສງ຺ຂາເຣຫິ ວິຣຊ຺ຊນາ ໂຫຕິ, ຕໍ ນິພ຺ພານໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕວິຣາໂຄ. ນິໂຣຘານຸປສ຺ສິມ຺ຫິປີຕິ ນິໂຣຘານຸປສ຺ສິປເທປິ. ‘‘ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ ອຠິທິສິຕ຺ວາ ຕໍ ເອກເທເສນ ວິວຣນ຺ໂຕ ‘‘ນິໂຣໂຘປິ ຫິ…ເປ… ທຸວິໂຘເຍວາ’’ຕິ ອາຫ. ສພ຺ພາສວສໍວເຣ ວຸຕ຺ຕໂວສ຺ສຄ຺ໂຄວ ອິຘ ‘‘ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ’’ຕິອາທິມາຫ. ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ວິປສ຺ສນາ. ປກ຺ຂນ຺ທນວເສນ ອປ຺ປນໂຕ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ມຄ຺ໂຄ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຕທຠາວໂຕ. ໂສຕິ ມຄ຺ໂຄ. ອາຣມ຺ມຓໂຕຕິ ກິຈ຺ຈສາຘນວເສນ ອາຣມ຺ມຓກຣຓໂຕ. ເອວຎ຺ຫິ ມຄ຺ຄໂຕ ອຎ຺ເຎສໍ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓານໍ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ຄາຠາໂວ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ປຣິຈ຺ຈຊເນນ ປກ຺ຂນ຺ທເນນ ຈາຕິ ທ຺ວີຫິປິ ວາ ກາຣເຓຫິ. ສພ຺ເພສໍ ຂນ຺ຘານໍ ໂວສ຺ສຊ຺ຊນໍ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘສໍກິເລສປ຺ປຫາເນນ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ໂວສ຺ສຊ຺ຊນໍ. ຕທຸຠຍສມງ຺ຄີຕິ ວິປສ຺ສນາສມງ຺ຄີ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄີ ຈ. ‘‘ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາຍ ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ ປຊຫຕີ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ (ປຏິ. ມ. ໑.໕໒) ຍຖາ ວິປສ຺ສນາຍ ກິເລສານໍ ປຣິຈ຺ຈາຄປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ລພ຺ຠຕິ, ເອວໍ ອາຍຕິໍ ເຕຫິ ກິເລເສຫິ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພຂນ຺ຘານມ຺ປິ ປຣິຈ຺ຈາຄປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ປກ຺ຂນ຺ທນປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ປນ ມຄ຺ເຄ ລພ຺ຠມານາຍ ເອກນ຺ຕກາຣຓຠູຕາຍ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິວິປສ຺ສນາຍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ, ມຄ຺ເຄ ປນ ຕທຸຠຍມ຺ປິ ຎາຍາຄຕເມວ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕວ ລພ຺ຠມານຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ຕທຸຠຍສມງ຺ຄີ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິອາທິ.

ປຸຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ‘‘ນ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມຸປາທານວເສນ ອຸປາທິຍນໍ ປຏິກ຺ຂິປີຍຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕຓ຺ຫາວເສນ ນ ອຸປາທິຍຕີ’’ຕິ. ຕຓ຺ຫາວເສນ ວາ ອສຕິ ອຸປາທິຍເນ ທິຏ຺ຐິວເສນ ອຸປາທິຍນໍ ອນວກາສເມວາຕິ ‘‘ຕຓ຺ຫາວເສນ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ປຣາມສຕີຕິ ນາທິຍຕິ, ທິຏ຺ຐິປຣາມາສວເສນ ວາ ‘‘ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນ ປຣາມສຕິ. ສໍຂິຕ຺ເຕເນວ ຂິປ຺ປໍ ກເຖສີຕິ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ປປຎ຺ຈໍ ອກຕ຺ວາ ກເຖສິ.

໓໙໑. ອຠິສມາຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອຠິມຸຂຎາເຓນ ເຎຍ຺ຍໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍາຖາວໂຕ ວິທິຕ຺ວາ. ເຕນາຫ ‘‘ຊານິຕ຺ວາ’’ຕິ. ຍຖາປຣິສວິຎ຺ຎາປກຕ຺ຕາຕິ ຍຖາປຣິສໍ ຘມ຺ມສມ຺ປຏິຄ຺ຄາຫິກາຍ ມຫຕິຍາ, ອປ຺ປກາຍ ວາ ປຣິສາຍ ອນຸຣູປເມວ ວິຎ຺ຎາປນໂຕ. ປຣິຍນ຺ຕໍ ນ ນິຈ຺ຉຣຕີຕິ ນ ປວຕ຺ຕຕິ. ມາ ນິຣຕ຺ຖກາ ອຄມາສີຕິ ອິທໍ ຘມ຺ມຕາວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ. ເອກຎ຺ເຫຕໍ ສຕ຺ຖຸ ວຈີໂຆສສ຺ສ ອຏ຺ຐສຸ ອງ຺ເຄສຸ, ຍທິທໍ ປຣິສປຣິຍນ຺ຕຕາ. ຉິທ຺ທວິວໂຣກາໂສຕິ ຉິທ຺ທຠູໂຕ, ວິວຣຠູໂຕ ວາ ໂອກາໂສປິ ນຕ຺ຖິ, ຠຄວໂຕ ສທ຺ທາສວນກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ຕສ຺ມາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕກາຣຓໂຕ.

ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ເອຕສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຈງ຺ຄໍ, ປຎ຺ຈງ຺ຄໍ ເອວ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກໍ. ມຫຕີອາທິ ວີຓາວິເສໂສປິ ອາຕຕເມວາຕິ ‘‘ຈມ຺ມປຣິໂຍນທ຺ເຘສູ’’ຕິ ວິເສສິຕໍ. ເອກຕລໍ ກຸມ຺ຠຖູຓທທ຺ທຣາທິ. ຈມ຺ມປຣິໂຍນທ຺ຘໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕນ຺ຕິພທ຺ຘໍ ອາຕຕວິຕຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕນ຺ຕິພທ຺ຘປຓວາທີ’’ຕິ. ໂຄມຸຂີອາທີນມ຺ປິ ເອຕ຺ເຖວ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວໍສາທີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສງ຺ຂສິງ຺ຄາທີນໍ ສງ຺ຄໂຫ. ສມ຺ມາທີຕິ ສມ຺ມຕາຬກໍສຕາຬສິລາສລາກຕາຬາທິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຕາຬໍ ນາມ ທຓ຺ຑມຍຕາຬໍ. ກໍສຕາຬໍ ໂລຫມຍໍ. ສິລາຍ ອໂຍປຕ຺ເຕນ ຈ ວາທນຕາຬໍ ສິລາສລາກຕາຬໍ. ສມປ຺ປິໂຕຕິ ສມ຺ມາ ອປ຺ປິໂຕ ອຸເປໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸປຄໂຕ’’ຕິ. ອຸປຏ຺ຐານວເສນ ປຎ຺ຈຫິ ຕູຣິຍສເຕຫິ ອຸເປໂຕ. ເອວໍຠູໂຕ ຈ ຍສ຺ມາ ເຕຫິ ອຸປຏ຺ຐິໂຕ ສມນ຺ນາຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມງ຺ຄີຠູໂຕຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນ’’ນ຺ຕິ. ປຣິຈາເຣຕີຕິ ປຣິໂຕ ຈາເຣຕິ. ການິ ປນ ຈາເຣຕິ, ກຖໍ ວາ ຈາເຣຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ…ເປ… ຈາເຣຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕໂຕ ຕໂຕຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ວາທິເຕ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຈ ວາທກຊເນ. ອປເນຕ຺ວາຕິ ວາທກຊເນ ນິເສເຘຕ຺ວາ. ເຕນາຫ ‘‘ນິສ຺ສທ຺ທານິ ກາຣາເປຕ຺ວາ’’ຕິ. ເທວຈາຣິກໍ ຄຈ຺ຉຕິເຍວ ເທວຕານໍ ມນຸສ຺ສານຎ຺ຈ ອນຸກມ຺ປາຍ. ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ວິມານວຕ຺ຖູຫິ (ວິ. ວ. ໑) ທີເປຕພ຺ໂພ.

໓໙໒. ອປ຺ເປວ ສເກນ ກຣຓີເຍນາຕິ ມາຣິສ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ມຍໍ ສເກນ ກຣຓີເຍນ ອປ຺ເປວ ພຫຸກິຈ຺ຈາປິ ນ ໂຫມ. ອປິຈ ເທວານໍເຍວາຕິ ອປິຈ ໂຂ ປນ ເທວານໍເຍວ ຕາວຕິໍສານໍ ກຣຓີເຍນ ວິເສສໂຕ ພຫຸກິຈ຺ຈາຕິ ອຕ຺ຖໂຍຊນາ. ຠຸມ຺ມຏ຺ຐກເທວຕານມ຺ປິ ເກຈິ ອຏ຺ຏາ ສກ຺ເກນ ວິນິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຖວິໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ. ນິຍເມນ຺ໂຕຕິ ອວຘາເຣນ຺ໂຕ. ຕໍ ປນ ກຣຓີຍໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເທວານໍ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕາສນ຺ຕິ ເທວຘີຕຸເທວປຸຕ຺ຕປາທປຣິຈາຣິການໍ. ມຓ຺ຑນປສາຘນກາຣິກາຕິ ມຓ຺ຑນປສາຘນສໍວິຘາຍິກາ. ອຏ຺ຏກຣຓໍ ນຕ຺ຖິ ສໍສຍສ຺ເສວ ອຠາວໂຕ.

ຍນ຺ຕິ ສວນຸຄ຺ຄຫຓາທິວເສນ ສຸປຣິຈິຕມ຺ປິ ຍໍ ອຕ຺ຖຊາຕໍ. ນ ທິສ຺ສຕິ, ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໂນ ສພ຺ພໂສ ນ ປຏິຠາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເກຈີຕິ ສາຣສມາສາຈຣິຍາ. ໂສມນສ຺ສສໍເວຄນ຺ຕິ ໂສມນສ຺ສສມຸຏ຺ຐານໍ ສໍເວຄໍ, ນ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາສໍ.

ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫຕິ ຍຸຊ຺ຌນວເສນ ສຫປຕິໂຕ ສໂມຄາຬ຺ໂຫ. ເອວໍຠູໂຕ ຈ ຍສ຺ມາ ສມູຫວເສນ ສມ຺ປິຓ຺ຑິໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສນ຺ນິປຕິໂຕ ຣາສິຠູໂຕ’’ຕິ. ອນນ຺ຕເຣ ອຕ຺ຕຠາເວຕິ ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ສກ຺ກຕ຺ຕຠາວໍ ຕໂຕ ອນນ຺ຕຣາຕີເຕນ ສກ຺ກຕ຺ຕຠາເວນ ສກ຺ກຕ຺ຕຠາວສາມຎ຺ຎໂຕ ເອກມິວ ກຕ຺ວາ ຄຫຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຎ຺ຎຖາ ‘‘ຕຕິເຍ ອຕ຺ຕຠາເວ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ. ມຆຕ຺ຕຠາໂວ ຫິ ອິໂຕ ຕຕິໂຍຕິ. ອຖ ວາ ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ໂສ ເທວາສຸຣສງ຺ຄາໂມ ອໂຫສິ, ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣຕ຺ຕາ ມຆຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອນນ຺ຕເຣ ອຕ຺ຕຠາເວ’’ຕິ. ສຕ຺ຕານໍ ຫິເຕສິຕາຍ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານາທິນາ ຈຣິຍາຫິ ໂພຘິສຕ຺ຕຈຣິຍາ ວິຍສ຺ສ ຈຣິຍາ ອໂຫສິ. ສຕ຺ຕ ວຕປທານີຕິ ສຕ຺ຕ ວຕໂກຏ຺ຐາເສ.

ມຫາປານນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕໍ ສຸຣາປານໍ. ຄຓ຺ຑປານນ຺ຕິ ຄຓ຺ຑສຸຣາປານໍ, ອຘິມຕ຺ຕປານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິຫຣມານາຕິ ປຣິວາເຣນ຺ຕາ. ເວທິກາປາທາຕິ ສິເນຣຸສ຺ສ ປຣິຍນ຺ເຕ ເວທິກາປຣິກ຺ເຂປາ. ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສູຕິ ປຎ຺ຈສຸ ປຣິຠຓ຺ຑຏ຺ຐາເນສຸ ນາຄເສນາທີຫິ ອາຣກ຺ຂໍ ຐເປສິ.

໓໙໓. ຣາມເຓຍ຺ຍກນ຺ຕິ ຣມຓີຍຠາວໍ. ມສາຣຄລ຺ລຕ຺ຖມ຺ເຠຕິ ກພຣມຓິມເຍ ຖມ຺ເຠ. ສຸວຓ຺ຓາທິມເຍ ຆຏເກຕິ ‘‘ຣຊຕຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ ສຸວຓ຺ຓມເຍ, ສຸວຓ຺ຓຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ ຣຊຕມເຍ’’ຕິອາທິນາ ສຸວຓ຺ຓາທິມເຍ ຆຏເກ ວາຬຣູປການິ ຈ. ປພາຬ຺ຫໍ ມຕ຺ໂຕຕິ ປມຕ຺ໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕິວິຍ ມຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ນາຏກປຣິວາເຣນາຕິ ອຈ຺ຉຣາປຣິວາເຣນ.

ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕນ຺ຕິ ປທທ຺ວເຍນປິ ວິມ຺ຫຍນາກາໂຣວ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ສຎ຺ຊາຕໍ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕໍ ວິມ຺ຫຍນາກາໂຣ ເອເຕສນ຺ຕິ ສຎ຺ຊາຕອຈ຺ຉຣິຍອພ຺ຠຸຕາ, ຕຖາ ປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ. ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕເຫຕຸກາ ສຎ຺ຊາຕາ ຕຸຏ຺ຐິ ເອເຕສນ຺ຕິ ສຎ຺ຊາຕຕຸຏ຺ຐິໂນ. ສໍວິຄ຺ຄນ຺ຕິ ສຎ຺ຊາຕສໍເວຄໍ. ສ຺ວາຍໍ ສໍເວໂຄ ຍສ຺ມາ ປຸຣິມາວຕ຺ຖາຍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຈລນໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຈລິຕ’’ນ຺ຕິ.

໓໙໔. ຕມໍ ວິໂນທິຕນ຺ຕິ ປາຏິຫາຣິຍທສ຺ສເນນ ‘‘ອໂຫ ເຖຣສ຺ສ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ’’ຕິ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ສຎ຺ຊາຕພຫຸມາໂນ, ອີທິສໍ ນາມ ສາສນໍ ລຠິຕ຺ວາປິ ມຍໍ ນິຣຕ຺ຖເກນ ໂຠຄມເທນ ສມ຺ມຕ຺ຕາ ຠວາມາຕິ ໂຍນິໂສ ມນສິກາຣຸປ຺ປາທເນນ ສມ຺ໂມຫຕມໍ ວິໂນທິຕໍ ວິຘມິຕໍ. ເອເຕຕິ ມຫາເຖໂຣ ສກ຺ໂກ ຈາຕິ ເຕ ທ຺ເວປິ ສມານພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຕາຍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ.

໓໙໕. ປຎ຺ຎາຕານນ຺ຕິ ປາກຏານໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊ-ສຸຍາມ-ສນ຺ຕຸສິຕ-ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕິມຫາພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ, ນ ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອາຣທ຺ຘຘມ຺ມວເສເນວ ປຣິໂຍສາປິຕຕ຺ຕາ ຍຖານຸສນ຺ຘິນາວ ນິຏ຺ຐເປສິ.

ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.