໑. ກກຈູປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໒. ໂມຬິນ຺ຕິ ເກສຣຈນໍ. ເວຫາຍສນ຺ຕິ ອາກາເສ. ຣຕນຈງ຺ໂກຏວເຣນາຕິ ຣຕນສິລາມຍວຣຈງ຺ໂກຏເກນ ສຫສ຺ສເນຕ຺ໂຕ ສິຣສາ ປຏິຄ຺ຄຫິ. ‘‘ສຸວຓ຺ຓຈງ຺ໂກຏກວເຣນາ’’ຕິປິ (ພຸ. ວໍ. ອຏ຺ຐ. ໒໓ ທູເຣນິທານກຖາ; ຊາ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒ ອວິທູເຣນິທານກຖາ) ປາໂຐ.

ສາຕິ ໂມຬິ. ໂມຬິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ໂມຬິໂກ, ໂມຬິໂກ ເອວ ໂມຬິໂຍ. ຜຄ຺ຄຸໂນຕິ ປນ ນາມໍ. ສງ຺ຂາຕິ ສມຎ຺ຎາ. ເວລີຍຕິ ຂຓມຸຫຸຕ຺ຕາທິວເສນ ອຸປທິສີຍຕີຕິ ເວລາ, ກາໂລຕິ ອາຫ ‘‘ຕາຍໍ ເວລາຍໍ…ເປ… ອຍໍ ກາລເວລາ ນາມາ’’ຕິ. ເວລຍຕິ ປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ເວລາ, ສີມາ. ເວລຍຕິ ສໍກິເລສປກ຺ຂໍ ຈາລຍຕີຕິ ເວລາ, ສີລໍ. ອນຕິກ຺ກມນຏ຺ໂຐປິ ຈສ຺ສ ສໍກິເລສຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕໍ ອຈລນເມວ. ວິຎ຺ຎຸປຸຣິສາຠາເວ ຉປຎ຺ຈວາຈາມຕ຺ຕໍ ໂອວາເທ ປມາຓໍ ນາມ.ທວສຫຄຕໍ ກຕ຺ວາຕິ ກີຬາສຫິຕໍ ກຕ຺ວາ.

ມິສ຺ສີຠູໂຕຕິ ອນນຸໂລມິກສໍສຄ຺ຄວເສນ ມິສ຺ສີຠູໂຕ. ‘‘ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕີ’’ຕິ ສງ຺ເຂປໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ວິວຣິຕຸໍ ‘‘ຕາປນປຈນໂກຏ຺ຏນາທີນີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຘິກຣຓມ຺ປິ ກໂຣຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຖາ ໂສ ອຘິກຣຓາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຕໍທສ຺ສນໍ ‘‘ອິເມສໍ ຠິກ຺ຂູນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອຘິກຣຓໍ ອາກຑ຺ຒຕີຕິ ອຘິກຣຓໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາກຑ຺ຒຕິ, ອຘິກຣຓໍ ວາ ເຕສຸ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ອາກຑ຺ຒຕິ. ອຸທ຺ເທສປທໍ ວາຕິ ປທໂສ ອຸທ຺ເທສມຕ຺ຕໍ ວາ. ເນວ ປິຍກມ຺ຍຕາຍາຕິ ເນວ ອຕ຺ຕນິ ສຕ຺ຖຸໂນ ປິຍຠາວກາມຕາຍ. ນ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນາຕິ ນ ສຕ຺ຖຸໂນ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ. ອຕ຺ຖກາມຕາຍາຕິ ໂມຬິຍຜຄ຺ຄຸນສ຺ສ ຫິຕກາມຕາຍ.

໒໒໔. ອວຓ຺ຓຠາສເນຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຄຸຓກຖເນ. ຉນ຺ທາທີນໍ ວຕ຺ຖຸຠາວໂຕ ກາມຄຸຓາ ເຄຫໍ ວິຍ ເຄຫໍ, ເຕ ຈ ເຕ ສິຕາ ນິສ຺ສິຕາຕິ ເຄຫສ຺ສິຕາຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຓ຺ຫາຉນ຺ທາປິ ຕາສໍ ກຕ຺ຕຸກາມຕາປີຕິ ອຸຠເຍປິ ຕຓ຺ຫາຉນ຺ທາ, ປຏິຆຉນ຺ທາ ປນ ເຕສໍ ກຕ຺ຕຸກາມຕາ ເອວ. ຜລິກມຓິ ວິຍ ປກຕິປຠສ຺ສຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ສ ອຸປສງ຺ໂຄ ວິຍ ວິປຣິຓາມກາຣຓໍ ຣາຄາທໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ຣຕ຺ຕມ຺ປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິປຣິຓຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຫິຕານຸກມ຺ປີຕິ ກຣຸຓາຍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາປນມາຫ. ‘‘ຍສ຺ສນ຺ຕຣໂຕ ນ ສນ຺ຕິ ໂກປາ’’ຕິອາທີສຸ (ອຸທາ. ໒໐) ວິຍ ອນ຺ຕຣ-ສທ຺ໂທ ຈິຕ຺ຕປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ໂທສນ຺ຕໂຣຕິ ໂທສຈິຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

໒໒໕. ທຸພ຺ພຈຕາຍ ໂອວາທໍ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຈິຕ຺ເຕເນວ ປຏິວິຣຸທ຺ໂຘ ອຏ຺ຐາສິ. ຄຓ຺ຫິໍສຸ ຈິຕ຺ຕໍ, ຫທຍຄາຫິນິໍ ປຏິປຊ຺ຊິໍສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປູຣຍິໍສຸ ອຊ຺ຌາສຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກສ຺ມິໍ ສມເຍ ປຐມໂພຘິຍໍ. ເອກາສນໍ ໂຠຊນສ຺ສ ເອກາສນໂຠຊນໍ, ເອກເວລາຍເມວ ໂຠຊນໍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ປຸພ຺ພຓ຺ເຫ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ເອກໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕໂຠຊນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຠຸຕ຺ຕໂຠຊນມ຺ປິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ເອກາສນໂຠຊນນ຺ເຕວ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ເອກາສນິກຕາຍ ເອກາຍ ເອວ ນິສຊ຺ຊາຍ ໂຠຊນໍ. ‘‘ອປ຺ປຑໍສ…ເປ… ສມ຺ຜສ຺ສ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອປ຺ປ-ສທ຺ໂທ ອຠາວຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ນິຣາພາຘຕໍ, ນິທ຺ທຸກ຺ຂຕ’’ນ຺ຕິ. ປຘານາທິວເສນ ສລ຺ລຫຸກໍ ອກິຈ຺ຉໍ ອຸຏ຺ຐານໍ ສລ຺ລຫຸກອຸຏ຺ຐານໍ. ນ ເອກປ຺ປຫາເຣນາຕິ ນ ເອກວາເຣນ, ນ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ກາເລຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ທ຺ເວ ໂຠຊນານີຕິ ‘‘ອປຣຓ຺ເຫ ຣຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ກາລວເສນ ທ຺ເວ ໂຠຊນານິ. ປຎ຺ຈ ຄຸເຓຕິ ອປ຺ປາພາຘາທິເກ ປຎ຺ຈ ອານິສໍເສ. ສຕຸປ຺ປາທກຣຓີຍມຕ຺ຕເມວາຕິ ສຕຸປ຺ປາທມຕ຺ຕກຣຓີຍເມວ, ນິວາເຣຕພ຺ພສ຺ສ ປຸນປ຺ປຸນໍ ສມາທປນຎ຺ຈ ນາໂຫສິ.

ມຓ຺ຑຠູມີຕິ ໂອຊວນ຺ຕຠູມິ, ຍຕ຺ຖ ປຣິສິຎ຺ຈເນນ ວິນາ ສສ຺ສານິ ກິຏ຺ຐານິ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຍຸເຄ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ ໂຍຄ຺ຄານິ, ເຕສໍ ອາຈຣິໂຍ ໂຍຄ຺ຄາຈຣິໂຍ, ເຕສໍ ສິກ຺ຂາປນໂກ. ຄາມຓິຫຕ຺ຖິອາທໂຍປິ ‘‘ໂຍຄ຺ຄາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ອາຫ ປາຬິຍໍ ‘‘ອສ຺ສທມ຺ມສາຣຖີ’’ຕິ. ຈຕູສຸ ມຄ຺ເຄສຸ ເຍນ ເຍນ ມຄ຺ເຄນ ອິຈ຺ຉຕິ. ຊວສມຄາທິເຠທາສຸ ຄຕີສຸ ຍໍ ຍໍ ຄຕິໍ. ຕໍ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ອາຣຸຬ຺ຫາວ ໂອຕິຓ຺ຓາເຍວ. ເນວ ວາເຣຕພ຺ພາ ຣສ຺ມິວິນິຄ຺ຄຓ຺ຫເນນ. ນ ວິຊ຺ຌິຕພ຺ພາ ປໂຕທລຏ຺ຐິຍາ. ຄມນເມວາຕິ ອິເມ ຍຸຕ຺ຕາ ມມ ອິຈ຺ຉານຸຣູປໍ ມນ຺ທໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ສມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ສີຆໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ຂຸເຣສຸ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສາຣຖິນາ ເຕສໍ ຄມນເມວ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ນ ຕຕ຺ຖ ນິໂຍຊນໍ. ເຕຫິປິ ຠິກ຺ຂູຫິ. ປຊຫິໍສຸ ປຊຫິຕພ຺ພໍ. ສາລທູສນາຕິ ສາລຣຸກ຺ຂວິສນາສກາ. ອຎ຺ຎາ ຈ ວລ຺ລິໂຍ ສາລຣຸກ຺ເຂ ວິນນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐິຕາ. ພຫິ ນີຫຣເຓນາຕິ ສາລວນໂຕ ພຫິ ຉຑ຺ຑເນນ. ສຸສຓ຺ຐິຕາຕິ ສຓ຺ຐານສມ຺ປນ຺ນາ, ມຣິຍາທໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາຕິ ອາລວາລສມ຺ປາທນວເສນ ມຣິຍາທໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ. ກິປິລ຺ລປຸຏກໍ ຕມ຺ພກິປິລ຺ລກປຸຏກໍ. ສຸກ຺ຂທຓ຺ຑກຫຣຓໍ ອາລວາລພ຺ຠນ຺ຕຣາ.

໒໒໖. ວິເທຫຣຏ຺ເຐ ຊາຕສໍວຑ຺ຒຕາຍ ເວເທຫິກາ. ປຓ຺ຑາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ຕາຍ ອິຕາ ຄຕາ ປວຕ຺ຕາຕິ ປຓ຺ຑິຕາ. ຄຫປຕານີຕິ ເຄຫສາມິນີ. ໂສຣຈ຺ເຈນາຕິ ສໍຍເມນ. ນິວາຕວຸຕ຺ຕີຕິ ປຓິປາຕກາຣີ. ນິພ຺ພຸຕາຕິ ນິພ຺ພຸຕທຸຈ຺ຈຣິຕປຣິຬາຫາ. ອຸຏ຺ຐາຫິກາຕິ ອຸຏ຺ຐານວີຣິຍວຕີ. ກິພ຺ພິສາຕິ ກຸຣູຣາ.

໒໒໗. ເອວໍ ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ໂທສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ ‘‘ຄຸຓວນ຺ໂຕ’’ຕິ ໂລເກ ປຕ຺ຖຏກິຕ຺ຕິສທ຺ທານມ຺ປິ ອກ຺ຂນ຺ຕິນິມິຕ຺ຕໍ ອຍສຸປ຺ປຕ຺ຕິຄຸຓປຣິຫານິອາທິໍ ອກ຺ຂມຕາຍອາທີນວໍ ປກາເສຕ຺ວາ. ວຈນປເຖຕິ ວຈນມຄ຺ເຄ ຍຸຕ຺ຕກາລາທິເກ. ສຓ຺ຫາຠາໂວປິ ຫິ ວຈນສ຺ສ ປວຕ຺ຕິອາກາໂຣຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ວຈນປໂຖ’’ ຕ຺ເວວ ວຸຕ຺ໂຕ. ເຕສໍເຍວ ກາລາທີນໍ. ເມຕ຺ຕາ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ເມຕ຺ຕໍ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ. ປຸນ ‘‘ກາເລນ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິ (ປຣິ. ໓໖໒, ໓໖໓) ປາຬິ ຘມ຺ມສຠາວທສ຺ສນວເສນ ປວຕ຺ຕາ ‘‘ປຣໍ ໂຈທນາວເສນ ວທນ຺ຕາ ນາມ ອິເມຫິ ອາກາເຣຫິ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຘິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາຕິ ອຠິຣຕິວເສນ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ຠາວນາຈິຕ຺ຕໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ. ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣມ຺ມຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ຕທາຣມ຺ມຓໍ, ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ. ຍທິ ເອວໍ ປເທສວິສຍໍ ຕໍ ກຖໍ ນິປ຺ປເທສວິສຍໍ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ໂຈເທນ຺ໂຕ ‘‘ກຖໍ ຕທາຣມ຺ມຓໍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ອາຫ, ອິຕໂຣ ‘‘ປຎ຺ຈ ວຈນປເຖ’’ຕິອາທິນາ ປຣິຫຣຕິ. ອິຘ ຕທາຣມ຺ມຓຎ຺ຈາຕິ ຕສ຺ເສວ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາຕິ ປາຬິຍໍ ວຈນເສໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸນ ຕສ຺ເສວາ’’ຕິອາທິ. ສພ຺ພາ ສຕ຺ຕກາຍສງ຺ຂາຕາ ປຊາ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສພ຺ພາວນ຺ໂຕຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສພ຺ພາວນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ວິປຸເລນາຕິ ມຫາຊນາຣມ຺ມເຓນ. ມຫນ຺ຕປຣິຍາໂຍ ຫິ ວິປຸລ-ສທ຺ໂທ, ມຫຕ຺ຕຎ຺ເຈຕ຺ຖ ພຫຸກຠາໂວ. ເຕນາຫ ‘‘ອເນກສຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓນາ’’ຕິ. ຕຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕິ ປຎ຺ຈ ວຈນປເຖ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄຕປຸຄ຺ຄລໍ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ເມຕ຺ຕາສຫຄຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣິສ຺ສາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລໍ ສພ຺ພຎ຺ຈ ໂລກໍ ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ອຘິມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ’’ຕິ.

໒໒໘. ຕທຕ຺ຖທີປິກນ຺ຕິ ຍາ ເມຕ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ສມ຺ມເທວ ຠາເວຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ນິພ຺ພິກາຣໂຕ ເກນຈິ ວິກາຣໍ ນ ອາປາເທຕພ຺ພຕາ, ຕທຕ຺ຖໂຊຕິກໍ. ອປຖວິນ຺ຕິ ປຖວີ ນ ໂຫຕີຕິ ອປຖວີ. ນິປ຺ປຖວິນ຺ຕິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ປຖວີຠາວາຠາວໍ. ຕິຣິຍໍ ປນ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ, ນນຸ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພເຕຫິ ຕໍ ຕໍ ຈກ຺ກວາຬໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທຕິ? ນ, ຕທຎ຺ຎຈກ຺ກວາຬປຖວິຍາ ເອກາພທ຺ຘຠາວໂຕ. ຕິຓ຺ຓຎ຺ຫິ ຈກ຺ການໍ ອນ຺ຕຣສທິເສ ຕິຓ຺ຓໍ ຕິຓ຺ຓໍ ໂລກຘາຕູນໍ ອນ຺ຕເຣເຍວ ປຖວີ ນຕ຺ຖິ ໂລກນ຺ຕຣນິຣຍຠາວໂຕ. ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕນ຺ຕເຣຫິ ສມ຺ພທ຺ຘຏ຺ຐາເນ ປຖວີ ເອກາພທ຺ຘາວ. ວິວຏ຺ຏກາເລ ຫິ ສຓ຺ຐຫມານາປິ ປຖວີ ຍຖາສຓ຺ຐິຕປຖວິຍາ ເອກາພທ຺ຘາວ ສຓ຺ຐຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕິຣິຍໍ ປນ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາ’’ຕິ. ອິມິນາວ ຄມ຺ຠີຣຠາເວນ ວຸຕ຺ຕປຣິມາຓໂຕ ປຣໍ ນຕ຺ຖີຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ.

໒໒໙. ຫລິທ຺ທີຕິ ຫລິທ຺ທິວຓ຺ຓໍ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປີຕກວຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິ. ວຓ຺ຓສງ຺ຂາຕໍ ຣູປໍ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຣູປີ, ນ ຣູປີຕິ ອຣູປີຕິ ອາຫ ‘‘ອຣູໂປ’’ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ສນິທສ຺ສນຠາວປຏິກ຺ເຂປໂຕ’’ຕິ.

໒໓໐. ປຎ຺ຈ ໂຍຊນສຕານີຕິ ຫິມວນ຺ຕໂຕ ສມຸທ຺ທໍ ປວິຏ຺ຐຏ຺ຐານວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ອໂນຕຕ຺ຕທຫມຸຂໂຕ. ອຎ຺ຎາ ນທິໂຍ ອຸປາທາຍ ລພ຺ຠມານໍ ຄມ຺ຠີຣຕໍ ອປ຺ປເມຍ຺ຍອຸທກຕຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຄມ຺ຠີຣາ ອປ຺ປເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ຕິຓຸກ຺ກາຍ ຕາເປຕພ຺ພຕ຺ຕາຠາວທສ຺ສນປຣເມຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອເຕນ ປໂຍເຄນາ’’ຕິອາທິ.

໒໓໑. ຕູລິນີ ວິຍ ຕູລິນີຕິ ອາຫ ‘‘ສິມ຺ພລິຕູລລຕາຕູລສມານາ’’ຕິ. ສສ຺ສຣນ຺ຕິ ເອວໍປວຕ຺ໂຕ ສທ຺ໂທ ສສ຺ສຣສທ຺ໂທ. ອນຸຣວທສ຺ສນຎ຺ເຫຕໍ. ຕຖາ ຠພ຺ຠຣສທ຺ໂທ. ສພ຺ພເມຕໍ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣິໂນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ທູເສຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຠາວທສ຺ສນປຣໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ມຫາປຖວີ ເກນຈິ ປຸຣິເສນ ອປຖວິໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຍຖາ ອາກາເສ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ປຏ຺ຐເປຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຍຖາ ຄງ຺ຄາຍ ອຸທກໍ ຕິຓຸກ຺ກາຍ ຕາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຍຖາ ຈ ພິຬາຣຠສ຺ຕໍ ຖທ຺ຘໍ ຜຣຸສຎ຺ຈ ສມ຺ຜສ຺ສໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ເອວເມວໍ ເມຕ຺ຕາຍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອາເສວິຕາຍ ຠາວິຕາຍ ພຫຸລີກຕາຍ ປຎ຺ຈ ວຈນປເຖ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄຕປຸຣິເສນ ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ.

໒໓໒. ໂອຈຣກາຕິ ປຣູປຆາຕວເສນ ຫີນກມ຺ມກາຣິໂນ. ເຕນາຫ ‘‘ນີຈກມ຺ມກາຣກາ’’ຕິ. ອນຘິວາສເນນາຕິ ອກ຺ຂມເນນ. ມຍ຺ຫໍ ໂອວາທກໂຣ ນ ໂຫຕີຕິ ປຣມ຺ຫິ ອນຕ຺ຖກາຣິມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕປໂທສເນນ ອາຆາຕຸປ຺ປາທເນນ ມມ ສາສເນ ສມ຺ມາປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ນາມ ນ ໂຫຕິ.

໒໓໓. ອຓຸນ຺ຕິ ອປ຺ປກໍ ຕນຸ ປຣິຕ຺ຕກໍ. ຖູລນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕໍ ໂອຬາຣິກໍ. ວຈນປຖສ຺ສ ປນ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ ຕໍ ສາວຊ຺ຊວິຠາເຄນ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອປ຺ປສາວຊ຺ຊໍ ວາ ມຫາສາວຊ຺ຊໍ ວາ’’ຕິ. ຂນ຺ຕິຍາ ອິທໍ ຠາຣິຍໍ ນ ໂຫຕີຕິ ອໂວຈຸໍ ‘‘ອນຘິ…ເປ… ປສ຺ສາມາ’’ຕິ. ທີຆຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈິຣກາລໍ, ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈນ຺ຕຎ຺ຈ ຫິຕສຸຂໍ ນາມ ອຎ຺ຎາຘິຄເມເນວາຕິ ອາຫ ‘‘ອຣຫຕ຺ເຕນ ກູຏໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ’’ຕິ.

ກກຈູປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.