໒. ວິຈຍຫາຣວຓ຺ຓນາ

ມຎ຺ຎນານໍ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ອວິເສສເຫຕຸຠາວໂຕ, ກສ຺ສຈິປິ ຕຕ຺ຖ ອເສສິຕພ຺ພໂຕ ຈ ສພ຺ພຄຫຓໍ, ສຠາວຘາຣຓໂຕ ນິສ຺ສຕ຺ຕນິຊ຺ຊີວໂຕ ຈ ຘມ຺ມຄ຺ຄຫຓໍ, ປຕິຏ຺ຐາຠາວໂຕ ອາເວຓິກເຫຕຸຠາວໂຕ ຈ ມູລຄ຺ຄຫຓໍ, ກາຣຓຠາວໂຕ ເທສນຕ຺ຖສມ຺ຠວໂຕ ຈ ປຣິຍາຍຄ຺ຄຫຓໍ, ສມ຺ມຸຂຠາວໂຕ ສມ຺ປທານຕ຺ຖສມ຺ຠວໂຕ ຈ ‘‘ໂວ’’ຕິ ວຈນໍ, ຕຖາຣູປຄຸຓໂຍຄໂຕ ອຠິມຸຂີກຣຓໂຕ ຈ ‘‘ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ອາລປນໍ. ເທເສຕຸໍ ສມຕ຺ຖຠາວໂຕ ເຕສໍ ສຕຸປ຺ປາທນຕ຺ຖຎ຺ຈ ‘‘ເທເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຊານນໍ, ເທເສຕພ຺ພຕາຍ ປຏິຎ຺ຎາຕຠາວໂຕ, ຍຖາປຏິຎ຺ຎຎ຺ຈ ເທສນໂຕ ‘‘ຕ’’ນ຺ຕິ ປຈ຺ຈາມສນໍ, ໂສຕພ຺ພຠາວໂຕ, ສວນຕ຺ຖສ຺ສ ຈ ເອກນ຺ເຕນ ນິປ຺ຜາທນໂຕ ‘‘ສຸຓາຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສກ຺ກາຕພ຺ພໂຕ, ສກ຺ກຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ເອວ ຈ ຕທຕ຺ຖສິທ຺ຘິໂຕ ‘‘ສາຘຸກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມສ຺ສ ມນສິກຣຓີຍໂຕ ຕທຘີນຕ຺ຕາ ຈ ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ‘‘ມນສິ ກໂຣຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຍຖາປຣິຎ຺ຎາຕາຍ ເທສນາຍ ປຣິພ຺ຍຕ຺ຕຠາວໂຕ ວິຕ຺ຖາຣຕ຺ຖສມ຺ຠວໂຕ ຈ ‘‘ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠຄວໂຕ ສເທວເກນ ໂລເກນ ສິຣສາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພວຈນຕ຺ຕາ, ຕສ຺ສ ຈ ຍຖາຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖສາຘນໂຕ ‘‘ເອວ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕ຺ຖຸ ອຸຕ຺ຕມຄາຣວຏ຺ຐານຠາວໂຕ, ຕຕ຺ຖ ຈ ຄາຣວສ຺ສ ອຸຬາຣປຸຎ຺ຎຠາວໂຕ ‘‘ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠິກ຺ຂູນໍ ຕຖາກິຣິຍາຍ ນິຈ຺ຉິຕຠາວໂຕ ວຈນາລງ຺ກາຣໂຕ ຈ ‘‘ໂຂ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສວນສ຺ສ ປຏິຊານິຕພ຺ພໂຕ, ຕຖາ ເຕຫິ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂຠາວໂຕ, ສກລສ຺ສປິ ເອກຊ຺ຌໍ ກຣຓໂຕ ‘‘ເອຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ວຸຈ຺ຈມານສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂລກປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ໂລກາຘາຣຕ຺ຕາ ຈ ໂລກໍ ອຸປາທາຍ ‘‘ອິຘາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏິເວຘພາຫຸສຈ຺ຈາຠາວໂຕ ປຣິຍຕ຺ຕິພາຫຸສຈ຺ຈາຠາວໂຕ ຈ ‘‘ອສ຺ສຸຕວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸຖູສຸ, ປຸຖຸ ວາ ຊນຠາວໂຕ ‘‘ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນຣິຍຘມ຺ມວິຣຫໂຕ ອຣິຍຘມ຺ມສມນ຺ນາຄມໂຕ ຈ ‘‘ອຣິຍານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣິຍຠາວກຣາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ, ຕຕ຺ຖ ໂກສລ຺ລທມຖາຠາວໂຕ ‘‘ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສນ຺ຕຘມ຺ມສ຺ສວນໂຕ ສນ຺ຕຘມ຺ມສມນ຺ນາຄມໂຕ ສພ຺ຠິ ປາສໍສິຍໂຕ ຈ ‘‘ສປ຺ປຸຣິສານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສປ຺ປຸຣິສຠາວກຣາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ, ຕຕ຺ຖ ຈ ໂກສລ຺ລທມຖາຠາວໂຕ ‘‘ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຖວີວຕ຺ຖຸການໍ ມຎ຺ຎນານໍ, ອຸປຣິ ວຸຈ຺ຈມານານຎ຺ຈມຎ຺ຎນານໍ ມູລກຕ຺ຕາ ປປຎ຺ຈສງ຺ຂານໍ ‘‘ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ສຎ຺ຊານາຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ຘປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ອຫໍກາຣ-ມມໍກາຣານໍ ກຕ຺ຖຈິປິ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ‘‘ປຖວິໍ ມຎ຺ຎຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຸພ຺ເພ ອຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ, ສາມຎ຺ຎໂຕ ຈ ຄຍ຺ຫມານຕ຺ຕາ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປຖວີອາທິອາຣມ຺ມຓສຠາຄຕາຍ ລພ຺ຠມານຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ໂຍປີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ໂຍ’’ຕິ ອນິຍເມນ ຄຫິຕສ຺ສ ນິຍເມຕພ຺ພໂຕ ປຏິນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໂຕ ຈ; ‘‘ໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ສາຕິສຍໍ ສໍສາເຣ ຠຍສ຺ສ ອິກ຺ຂນໂຕ ກິເລສເຠທນສມ຺ຠວໂຕ ຈ ‘‘ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສິກ຺ຂາຫິ ສມນ຺ນາຄມໂຕ ເສກ຺ຂຘມ຺ມປຏິລາຠໂຕ ຈ ‘‘ເສກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມນສາ ລທ຺ຘພ຺ພສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ອນຘິຄຕຕ຺ຕາ ອຘິຄມນີຍໂຕ ຈ ‘‘ອປ຺ປຕ຺ຕມານໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປເຣນ ອນຸຕ຺ຕຣຓີຍໂຕ, ປຣໍ ອນຸຈ຺ຉວິກຠາເວນ ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ອນຸຕ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຍເຄນ ຠາວນາຍ ກາມໂຍຄາທິໂຕ ຈ ເຂມໍ ສິວໍ ອນຸປທ຺ທວນ຺ຕິ ‘‘ໂຍຄກ຺ເຂມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຉນ຺ທປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາປຕ຺ຕິຍາ ຈ ‘‘ປຕ຺ຖຍມາໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕທຕ຺ຖສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ສພ຺ພອິຣິຍາປຖວິຫາຣສ຺ສ ສມຖວິປສ຺ສນາວິຫາຣສ຺ສ ທິພ຺ພວິຫາຣສ຺ສ ຈ ວເສນ ‘‘ວິຫຣຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສກ຺ຂສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາວຎ຺ເຈວ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາວຎ຺ຈ ຎາເຓນ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຊານນໂຕ ‘‘ອຠິຊານາຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສກ຺ຂສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ອປ຺ປຫີນມຎ຺ຎນຕາຍ ອຠາວໂຕ ‘‘ມາ ມຎ຺ຎີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ອິໂຕ ປຣໍ ສພ຺ພປເທສຸ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ກາຕພ຺ໂພ. ສກ຺ກາ ຫິ ອຏ຺ຐກຖໍ ຕສ຺ສາ ລີນຕ຺ຖວຓ຺ຓນຎ຺ຈ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎູຫິ ວິຠາເວຕຸນ຺ຕິ ອຕິວິຕ຺ຖາຣຠເຍນ ນ ວິຕ຺ຖາຣຍິມ຺ຫ. ອິຕິ ອນຸປທວິຈຍໂຕ ວິຈໂຍ ຫາໂຣ.