໑໔. ອຘິຏ຺ຐານຫາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໔໖. ຘາຣຍິຕພ຺ພາຕິ ອຸປຘາເຣຕພ຺ພາ, ອຸປລກ຺ຂິຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕເມວ ‘‘ສາມຎ຺ຎວິເສສກປ຺ປນາຍ ໂວຫາຣຠາເວນ ອນວຏ຺ຐານໂຕ’’ຕິອາທິນາ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໑໔).

ຕໍ ຕໍ ຜລນ຺ຕິ ນິຣຍາທິໍ ຕໍ ຕໍ ຜລໍ. ອຎ຺ຈິຕາຕິ ຄຕາ. ໂຍນີຕິ ເອກຊາຕິ. ສມານວເສນ ມິສ຺ສີຠວຕິ ເອຕາຍາຕິ ຫິ ໂຍນິ, ອຸປປຕ຺ຕິ. ເປຈ຺ຈາຕິ ມຣິຕ຺ວາ. ອຸສ຺ສນ຺ນຕາຍາຕິ ວິຕກ຺ກພຫຸລຕາຍ. ‘‘ອຸສ຺ສນ຺ນຕ຺ຕາ’’ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ສສ຺ສຕາທີຫິ ວາ ອຸສ຺ສນ຺ນຕ຺ຕາ. ອສຸຣຊາຕິຍາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາປນໂກ ອສຸຣຊາຕິນິພ຺ພຕ຺ຕນໂກ.

ສງ຺ຂາຕິ ປຎ຺ຎາ. ປຎ຺ຎາປຘານາ ຈ ຠາວນາຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິສງ຺ຂາຍ ປຏິປກ຺ຂຠາວນາຍາ’’ຕິ.

໔໗. ປຕ຺ຖຏຠາເວນ ປຖວີ. ສຠາວຘາຣຓຏ຺ເຐນ, ນິສ຺ສຕ຺ຕນິຊ຺ຊີວຏ຺ເຐນ ຈ ຘາຕຸ. ອາປີຍຕິ, ອປ຺ປາຍຕີຕິ ວາ ອາໂປ. ເຕຊນວເສນ ຕິກ຺ຂຕາວເສນ, ທຫນວເສນ ວາ ເຕໂຊ. ວາຍນວເສນ ເວຄຄມນວເສນ, ສມຸທີຣຓວເສນ ວາ ວາໂຍ. ວີສຕິ ອາກາຣາຕິ ເກສາທໂຍ ວີສຕິ ໂກຏ຺ຐາສາ, ປກາຣາ ວາ. ກກ຺ຂຬລກ຺ຂຓາຘິກຕາຍ ເກສາທີ ກກ຺ຂຬລກ຺ຂຓາ ວຸຕ຺ຕາ.

ປາຏິເຍກ຺ໂກ ປຖວີຘາຕຸໂກຏ຺ຐາໂສຕິ ປຖວີໂກຏ຺ຐາສມຕ຺ໂຕ, ອຕ຺ຕສຸຎ຺ຎຘມ຺ມມຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສນ຺ຕປ຺ປຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສຣີຣປກຕິມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸຓ຺ຫຠາໂວ ສນ຺ຕາໂປ, ສຣີຣທຫນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ ມຫາທາໂຫ, ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ. ເຍນ ຈ ຊີຣີຍຕີຕິ ເອກາຫິກາທິຊຣາໂຣເຄນ ຊຣີຍຕີຕິ ຈ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ‘‘ສຕວາຣໍ ຕາເປຕ຺ວາ ຕາເປຕ຺ວາ ອຸທເກ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຏສປ຺ປິ ສຕໂຘຕສປ຺ປີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຣສຣຸຘິຣມໍສເມທນ຺ຫາຣຸອຏ຺ຐິອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊາ ຣສາທໂຍ. ເກຈິ ນ຺ຫາຣຸໍ ອປເນຕ຺ວາ ສຸກ຺ກໍ ສຕ຺ຕມໍ ຘາຕຸໍ ວທນ຺ຕິ. ວິເວກນ຺ຕິ ວິສຸໍຠາວໍ, ວິສທິສຠາວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຕ຺ຖຸສງ຺ຂາໂຕ ຫິ ອາຫາໂຣ ປຣິຓາມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປາຓຠກ຺ຂຄຫຓິປທນິຍ ມຸຕ຺ຕກຣີສຠາເວຫິ ວິຍ ອຕ຺ຕນາປິ ວິສທິສຣສສງ຺ຂາຕໍ ວິສຸໍຠາວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ຕພ຺ຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຖາ ຣສາທໂຍປິ ຣຸຘິຣາທິໂກຏ຺ຐາສໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຣສາທິຠາເວນ ວິເວກໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ.

ສຠາວລກ຺ຂຓໂຕຕິ ອສຸຈິຠາເວນ ລກ຺ຂິຕພ຺ພໂຕ.

໔໘. ຍາຖາວສຣສລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຣສິຕພ຺ໂພຕິ ຣໂສ, ປຏິວິຊ຺ຌິຕພ຺ໂພ ສຠາໂວ, ອຕ຺ຕໂນ ຣໂສ ສຣໂສ, ຍາຖາໂວ ສຣໂສ, ຍາຖາວສຣໂສ ຍາຖາວສຣໂສ ເອວ ລກ຺ຂິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຍາຖາວສຣສລກ຺ຂຓໍ. ອຖ ວາ ຍາຖາວສຣສລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອວິປຣີຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ກິຈ຺ຈຎ຺ເຈວ ປີຬນສງ຺ຂາຕໍ ລກ຺ຂຓຎ຺ຈ. ‘‘ອິທໍ ກິຈ຺ຈໍ, ອິທໍ ລກ຺ຂຓ’’ນ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊາເຫຕຸ ຎາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕພ຺ພິສຍຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ນິວາເຣນ຺ຕີ ຉາເທຕ຺ວາ ປຣິໂຍນນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຊານິຕຸໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ນ ເທຕີ’’ຕິ. ຕຍິທມສ຺ສາ ກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ກິຈ຺ຈໂຕ ກຖິຕາ. ກຖິຕາຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕາ, ຍໂຕ ຈ ອວິຊ຺ຊາ ອສມ຺ປຏິເວຘຣສາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຊາຍຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຊາຕິ, ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ. ຍທິປິ ນິໂຣຘມຄ຺ເຄ ອວິຊ຺ຊາ ອາຣມ຺ມຓໍ ນ ກໂຣຕິ, ເຕ ປນ ຊານິຕຸກາມສ຺ສ ຕປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນວເສນ ອນິໂຣຘມຄ຺ເຄສຸ ນິໂຣຘມຄ຺ຄຄ຺ຄຫຓສ຺ສ ກາຣຓຠາເວນ ປວຕ຺ຕມານາ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເຕສມ຺ປິ ອວິຊ຺ຊາຍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານຕາ ໂຫຕິ, ອິຕເຣສໍ ອາຣມ຺ມຓຠາເວນ ຈາຕິ.

ອຕ຺ຖານຕ຺ຖນ຺ຕິ ຫິຕາຫິຕໍ. ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍໍ ປນ ‘‘ອຕ຺ຖຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໒໒໖) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເອວ ອຕ຺ຖຕ຺ໂຖຕິ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອວິປຣີຕຕາທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ທຸຕິເຍນ ອຕ຺ຖສທ຺ເທນ ວິເສສນໍ. ນ ຫິ ຎາຓໍ ອນຕ຺ເຖ ‘‘ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ. ກາຣຓາກາຣຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຕ຺ຖຕ຺ຖນ຺ຕິ ວາ ອາເມຑິຕວຈນໍ ສພ຺ເພສໍ ອຕ຺ຖານໍ ປາກຏກຣຓຠາວປ຺ປກາສນຕ຺ຖໍ, ຜລໍ ຜລນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຫິຕປຣິຍາເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖານຕ຺ຖາທິກໍ. ອາກາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ຖາທິກາຣຓເມວ.

ປຏິວິທ຺ຘສ຺ສ ປຸນ ອເວກ຺ຂນາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ. ທຸຈິນ຺ຕິຕຈິນ຺ຕິຕາທິລກ຺ຂຓສ຺ສ ພາລສ຺ສ ຠາໂວ ພາລ຺ຍໍ. ສມ຺ປຊານາຕີຕິ ສມໍ ປກາເຣຫິ ຊານາຕິ. ພລວໂມໂຫ ປໂມໂຫ. ສມນ຺ຕໂຕ ໂມຫນໍ ສມ຺ໂມໂຫ. ທຸຄ຺ຄຕິຄາມິກມ຺ມສ຺ສ ວິເສສປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ອວິນ຺ທິຍໍ. ວິນ຺ທຕີຕິ ລຠຕິ. ອນວຊ຺ຊຘມ຺ມານໍ ວິຊ຺ຊາ ວິຍ ວິເສສປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕີຕິ ວິນ຺ທິຍໍ ນ ວິນ຺ທຕິ. ອຍໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ເວມຕ຺ຕຕາຕິ ອຍໍ ‘‘ທຸກ຺ເຂ ອຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ກິຈ຺ຈຊາຕິລກ຺ຂເຓຫິ ວຸຕ຺ໂຕ ອວິຊ຺ຊາຍ ອວິເສໂສ. ວິຊ຺ຊາຕິອາທີນໍ ວຸຕ຺ຕນຍານສາເຣນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປາສາຓສກ຺ຂຣວາລິກາວິຣຫິຕາ ຠູມິ ສຓ຺ຫາຕິ ‘‘ສຓ຺ຫຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຕກເມວ ກາລນ຺ຕິ ປຎ຺ຈກປ຺ປສຕານິ. ວິຠູຕໍ ສມຕ຺ຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຕໍ ຣູປໍ ເອຕາຍາຕິ ວິຠູຕຣູປໍ, ສມາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ປທຕ຺ໂຖ. ນ ຫິ ກາຈິ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິ ຣູປສຎ຺ຎາສຫຄຕາ ປວຕ຺ຕີຕິ. ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິຍາ ວິສຸໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເສສາຣຸປ຺ປສມາປຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ.

ທມຖໍ ອນຸປຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ທຸຏ຺ຐສ຺ໂສ ຂລຸງ຺ກສ຺ໂສ. ອຸຕ຺ຕຣິທມຖາຍາຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄທມຖາຍ.

ອິຕໂຣຕິ ທຸກ຺ຂາປຏິປໂທ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ໂຎ, ສຸຂາປຏິປໂທ ຈ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ໂຎ. ອຸຠຍໂຕຠາເຄຫີຕິ ຣູປກາຍນາມກາຍຠາເຄຫິ. ອຸຠຍໂຕຕິ ວິກ຺ຂມ຺ຠນສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິວເສນ.

ອເນໂກປີຕິ ສຠາເວນ ອເນໂກປິ. ເອກສທ຺ທາຠິເຘຍ຺ຍຕາຍາຕິ ສາມຎ຺ຎສທ຺ທາຠິເຘຍ຺ຍຕາຍ.

ອຘິຏ຺ຐານຫາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.