໔໕. ປວາຣຓານິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໔໓໓. ‘‘ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປ຺ປວາຣຓາ’’ຕ຺ຍາທີນໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ກາຕພ຺ພາ ປວາຣຓາ. ຕຕ຺ຖ ຕິຓ຺ຓໍ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ຄຓຎຕ຺ຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປ຺ປວາຣຓາ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ປນ ອຏ຺ຐເປຕ຺ວາວ. ອຘິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຘິຏ຺ຐານປ຺ປວາຣຓາ, ຍຸປຈ຺ຈຍນ຺ຕານໍ ຠາເວ ນິຍຕນປຸໍສກຕ຺ຕາ ‘‘ອຘິຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສາ ປຎ຺ຈາທີຫິ ກາຕພ຺ພາ ອວເສສາ ສງ຺ຆປ຺ປວາຣຓາ ສງ຺ຆວເສນ ຎຕ຺ຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ ກາຕພ຺ພາ. ເອເຕນ ນວສຸ ສງ຺ຆປ຺ປວາຣຓາທໂຍ ຕິສ຺ໂສ ທສ຺ສິຕາ. ນວ ຫິ ປວາຣຓາ ຈາຕຸທ຺ທສີ ປນ຺ນຣສີ ສາມຄ຺ຄີຕິ ທິວສວເສນ, ເຕວາຈີ ທ຺ເວວາຈີ ເອກວາຈີຕິ ກຕ຺ຕພ຺ພາກາຣວເສນ, ສງ຺ເຆ ປວາຣຓາ, ຄເຓ ປວາຣຓາ, ປຸຄ຺ຄເລ ປວາຣຓາຕິ ກາຣກວເສນ ຈ. ຕຕ຺ຖ ປຸຣິມວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖານໍ ປຸພ຺ພກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ວາ ເຕສໍເຍວ ສເຈ ຠຓ຺ຑນກາຣເກຫິ ອຸປທ຺ທຸຕາ ປວາຣຓໍ ປຈ຺ຈຸກ຺ກຑ຺ຒນ຺ຕິ, ອຖ ກຕ຺ຕິກມາສສ຺ສ ກາຬປກ຺ຂຈາຕຸທ຺ທໂສ ວາ ປຈ຺ຉິມກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ວາ ປຈ຺ຉິມວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖານຎ຺ຈ ປຈ຺ຉິມກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ເອວ ວາ ປວາຣຓາທິວສາ ໂຫນ຺ຕິ. ອິທໍ ປນ ປກຕິຈາຣິຕ຺ຕໍ. ຕຖາຣູປປ຺ປຈ຺ຈເຍ ສຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມານໍ ປຸຣິເມສຸ ຈາຕຸທ຺ທເສສຸປິ ປວາຣຓໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຠິນ຺ນສ຺ສ ປນ ສງ຺ຆສ຺ສ ສາມຄ຺ຄິຍໍ ໂຍ ໂກຈິ ທິວໂສ ປວາຣຓາທິວໂສ ໂຫຕິ. ອິມາ ທິວສວເສນ ຕິສ຺ໂສ ປວາຣຓາ. ກຕ຺ຕພ຺ພາກາຣວເສນ ປນ ວກ຺ຂມານນເຍນ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ.

໔໓໔. ‘‘ປຸພ຺ພກິຈ຺ເຈ’’ຕິອາທີສຸ –

‘‘ສມ຺ມຊ຺ຊນີ ປທີໂປ ຈ, ອຸທກໍ ອາສເນນ ຈ;

ປວາຣຓາຍ ເອຕານິ, ປຸພ຺ພກຣຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຉນ຺ທປ຺ປວາຣຓາ ອຸຕຸກ຺ຂານໍ, ຠິກ຺ຂຸຄຓນາ ຈ ໂອວາໂທ;

ປວາຣຓາຍ ເອຕານິ, ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປວາຣຓາ ຍາວຕິກາ ຈ ຠິກ຺ຂູ ກມ຺ມປ຺ປຕ຺ຕາ,

ສຠາຄາປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ນ ວິຊ຺ຊນ຺ຕິ;

ວຊ຺ຊນີຍາ ຈ ປຸຄ຺ຄລາ ຕສ຺ມິໍ ນ ໂຫນ຺ຕິ,

ປຕ຺ຕກລ຺ລນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. –

ເອວໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ຎຕ຺ຕິນ຺ຕິ ອິທານິ ວກ຺ຂມານໍ ສາມຎ຺ຎໍ ສງ຺ຆຎຕ຺ຕິໍ. ເອວໍ ປນ ຎຕ຺ຕິຍາ ຐປິຕາຍ ກາຣເຓ ສຕິ ເຕວາຈິກທ຺ເວວາຈິກເອກວາຈິກສມານວສ຺ສິກວເສນປິ ປວາເຣຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຍເມວ ປນ ຎຕ຺ຕິ ‘‘ສງ຺ໂຆ ປວາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສງ຺ໂຆ ເຕວາຈິກໍ ປວາເຣຍ຺ຍ, ສງ຺ໂຆ ທ຺ເວວາຈິກໍ ປວາເຣຍ຺ຍ, ສງ຺ໂຆ ເອກວາຈິກໍ ປວາເຣຍ຺ຍ, ສງ຺ໂຆ ສມານວສ຺ສິກໍ ປວາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິປິ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຈາຕຸທ຺ທສິຍໍ ປນ ສາມຄ຺ຄິຍຎ຺ຈ ‘‘ຈາຕຸທ຺ທສີ ສາມຄ຺ຄີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

໔໓໗. ເຖເຣສຸ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສຊ຺ຊ ປວາເຣນ຺ເຕສຸ ນໂວ ຍາວ ສຍໍ ປວາເຣຕິ, ຕາວ ອຸກ຺ກຸຏິໂກ ເອວ ອຈ຺ຉຕູຕິ ໂຍຊນາ. ອຈ຺ຉຕູຕິ ນິສີເທຍ຺ຍ.

໔໔໐-໒. ຘມ຺ມສາກຈ຺ຉາ ຈ ກລໂຫ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ຣຕ຺ຕິຍາ ເຂປິຕຠາວໂຕ ເຕວາຈິກາຍ ໂອກາເສ ອສຕິ ທສວິເຘ ວາ ອນ຺ຕຣາເຍ ສຕິ ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ…ເປ… ສມານວສ຺ສິກໍ ປວາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ອນຸຣູປໂຕ ຎຕ຺ຕິໍ ວຕ຺ວາ ຍຖາຐປິຕຎຕ຺ຕິຍາ ອນຸຣູເປນ ປວາເຣຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອນຸຣູປໂຕຕິ ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ…ເປ… ທານໍ ເທນ຺ເຕຫິ ຣຕ຺ຕິ ເຂປິຕາ, ສເຈ…ເປ… ຣຕ຺ຕິ ວິຠາຍິສ຺ສຕິ, ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ເຕນ ເຂປິຕຣຕ຺ຕິຍາ ອນຸຣູເປນ. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ ຠນ຺ເຕ ສງ຺ໂຆ, ອຍໍ ຣາຊນ຺ຕຣາໂຍ, ສເຈ ສງ຺ໂຆ ເຕວາຈິກໍ…ເປ… ສງ຺ໂຆ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຖາຍໍ ຣາຊນ຺ຕຣາໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຣາຊນ຺ຕຣາຍາທີນໍ ອນຸຣູເປນ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອຖາຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕຣາໂຍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປນ ເປຍ຺ຍາລວເສນ ອນ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕຣາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ທ຺ເວວາຈິກ’’ນ຺ຕິອາທິກໍ ປນ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ວຕ຺ຕພ຺ພມ຺ປິ ລງ຺ຆນກ຺ກເມນ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຈນສມເຍ ປນ ‘‘ທ຺ເວວາຈິກໍ ປວາເຣຍ຺ຍ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ ຍທິ ສມາອາທິກາ ຈາຕິ ‘‘ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ ຍທິ ສມາ’’ອິຈ຺ຈາທໂຍ ອຸໂປສເຖ ວຸຕ຺ຕາ ຄາຖາໂຍ ຈ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕິສ຺ສໍ ປວາຣຓາຍໍ. ອຍເມວ ຈ ອາຫຣຓກ຺ກໂມ –

ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ ຍທິ ສມາ, ປວາເຣນ຺ເຕວ ໂຖກິກາ;

ປວາຣິຕາ ເຕ ສຸປ຺ປວາຣິຕາ, ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ປວາຣິຍໍ;

ປວາຣິເຕສຸ ສກລາ-ເຍກຈ຺ຈາຍຸຏ຺ຐິຕາຍ ວາ.

ປວາເຣຍ຺ຍຸຎ຺ຈ ເຕ ເຕສໍ, ສນ຺ຕິເກ ພຫຸກາ ສເຈ;

ກຕ຺ວາ ສພ຺ພວິກປ຺ເປສຸ, ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ປຸນຸທ຺ທິເສຕິ.

‘‘ອາວາສິການໍ ປນ຺ນຣໂສ’’ຕິອາທິກາ ຄາຖາໂຍ ປນ ເອຕ຺ຖາປິ ສມານາ.

໔໔໓. ຎຕ຺ຕິໍ ວຕ຺ວາຕິ ວກ຺ຂມານຄຓຎຕ຺ຕິໍ ວຕ຺ວາ.

໔໔໔. ສມຸທີຣິຍາຕິ ອຎ຺ເຎ ທ຺ເວ ຕໂຍ ວາ ວກ຺ຂມານກ຺ກເມນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ.

໔໔໖-໘. ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກຕ຺ວາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈາທິກໍ. ນເວນປິ ‘‘ອຫໍ ຠນ຺ເຕ…ເປ… ປຏິກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຖໂຣ ອີຣິໂຍຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເອວນ຺ຕິ ອິທານິ ວກ຺ຂມານໍ ປຣາມສຕິ.

໔໔໙. ‘‘ຍສ຺ມິ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໔໕໐. ຄາຖາໂຍຕິ ‘‘ວຄ຺ເຄ ສມຄ຺ເຄ ວຄ຺ໂຄຕິ, ສຎ຺ຎິໂນ’’ຕິອາທິກາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຄາຖາໂຍ ວາ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ວິເສໂສ – ກໂຣໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ປວາຣຓໍ ກໂຣໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຕຕິຍ ຄາຖາຍ ‘‘ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ນ ອຸທ຺ທິເສ’’ຕິ ອປເນຕ຺ວາ ‘‘ໂນ ກເຣຍ຺ຍ ປວາຣຓ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ຈຕຸຕ຺ຖຄາຖາຍ ‘‘ອນຸໂປສເຖ’’ຕິອາທິຄາຖາພນ຺ຘໍ ອປເນຕ຺ວາ ‘‘ເນວ ປວາຣເຓ ກາຕຸໍ, ສາ ກປ຺ປຕິ ປວາຣຓາ’’ຕິ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຈມຄາຖາຍ ‘‘ອຏ຺ຐິໂຕໂປສຖາວາສາ’’ຕິ ອປເນຕ຺ວາ ‘‘ປວາຣຓາຐິຕາວາສາ’’ຕິ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ.

໔໕໑. ສງ຺ຆມ຺ຫິ ປວາຣິເຕວາຕິ ປຸຣິມວສ຺ສູປຄເຕ ສງ຺ຆມ຺ຫິ ປວາຣິເຕ ເອວ. ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ນ ເອກສ຺ມິໍ ອຸໂປສຖຄ຺ເຄ ທ຺ເວ ຎຕ຺ຕິໂຍ ຐເປຕພ຺ພາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອປຣິນິຏ຺ຐິຕວສ຺ໂສ ອວຸຕ຺ໂຖ. ອນຸປາຄໂຕຕິ ວສ຺ສໍ ອນຸປາຄໂຕ. ອຍເມຕ຺ຖາຘິປ຺ປາໂຍ – ປຸຣິມິກາຍ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຕາ ປຎ຺ຈ ວາ ອຕິເຣກາ ວາ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ເຕຫິ ສມາ ວາ ອູນຕຣາ ວາ ປຸຣິມິກາຍ ວາ ອຸປຄເຕຫິ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ໂຖກຕຣາ ເຈວ ໂຫນ຺ຕິ, ສງ຺ຆປ຺ປວາຣຓາຍ ຄຓໍ ປູເຣນ຺ຕິ ສງ຺ຆປ຺ປວາຣຓາວເສນ ຎຕ຺ຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ, ອຖ ຈ ອຸໂຠປິ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສງ຺ຆໍ ນ ປູເຣນ຺ຕິ, ຄຓໍ ປນ ປູເຣນ຺ຕິ, ຄຓຎຕ຺ຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ ປວາເຣຕພ຺ພໍ, ປຈ຺ຉາ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສໂຖ ກາຕພ຺ໂພ. ຍທິ ປນ ປຸຣິມິກາຍ ເອໂກ, ປຈ຺ຉິມິກາຍ ເອໂກ, ເອເກນ ເອກສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປວາເຣຕພ຺ພໍ, ເອເກນ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສໂຖ ກາຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປຸຣິເມຫິ ວສ຺ສູປຄເຕຫິ ປຈ຺ຉາ ວສ຺ສູປຄຕາ ເອເກນປິ ອຘິກາ ສງ຺ຆໍ ປູເຣນ຺ຕິ, ປຐມໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ປວາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຄເຓປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວມຸປຣິປິ ຍຖາໂຍຄໍ ຈິນ຺ຕນີຍໍ.

໔໕໒. ຈາຕຸມາສິນິຍາຕິ ອປຣກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາຍໍ. ສງ຺ເຆນາຕິ ປຐມໍ ວສ຺ສູປຄເຕນ ສງ຺ເຆນ. ວຸຕ຺ຖາ ວສ຺ສາ ເຍຫິ ເຕ ວຸຕ຺ຖວສ຺ສາ, ປຈ຺ຉິມວສ຺ສູປຄຕາ. ສເຈ ອປ຺ປຕຣາ ສິຍຸນ຺ຕິ ອິມິນາ ຍທິ ອຘິກຕຣາ ວາ ສມສມາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ປວາຣຓາຎຕ຺ຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມວສ຺ສູປຄເຕຫິ ປຐມໍ ປວາຣິເຕ ປຈ຺ຉາ ອິຕເຣຫິ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສໂຖ ກາຕພ຺ໂພຕິ ທີເປຕີຕິ.

ປວາຣຓານິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.