໔໑. ປກິຓ຺ຓກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໓໓໕. ສທ຺ວາຣພນ຺ຘເນ ໂສທຸກ຺ຂລກປາສເກ ຐາເນ ທິວາ ສຍນ຺ເຕນ ປຣິວຕ຺ຕກໍ ທ຺ວາຣໍ ພນ຺ເຘຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທ຺ວາຣຎ຺ຈ ທ຺ວາຣພນ຺ຘນຎ຺ຈ ທ຺ວາຣພນ຺ຘນານິ ມຊ຺ເຌປທໂລປວເສນ, ພນ຺ຘນ-ສທ຺ເທເນວ ວາ ທ຺ວາຣພາຫາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ສຫ ທ຺ວາຣພນ຺ຘເນຫີຕິ ສທ຺ວາຣພນ຺ຘນໍ, ຐານໍ. ເຫຏ຺ຐາ ອຸທຸກ຺ຂລກຎ຺ຈ ອຸປຣິ ປາສໂກ ຈ, ສຫ ອຸທຸກ຺ຂລປາສເກຫີຕິ ສມາໂສ. ຕາທິເສ ຐາເນ ປາກາຣາທິປຣິກ຺ເຂເປນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ໂສ ຈ ອຸຈ຺ຈໂຕ ສຫເສຍ຺ຍປ຺ປໂຫນເກ ວຸຕ຺ຕນໂຍຕິ ວທນ຺ຕິ. ສຍນ຺ເຕນາຕິ ປາເທ ຠູມິໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ເຕນ. ປຣິວຕ຺ຕກນ຺ຕິ ສໍວຣຓວິວຣຓວເສນ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ປຣິວຕ຺ຕນໂຍຄ຺ຄໍ. ທ຺ວາຣນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ທຸສ຺ສສາຓິທ຺ວາຣມ຺ປິ. ພນ຺ເຘຍ຺ຍາຕິ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ວິຘິນາ ຍາວຕາ ສີສໍ ນ ປວິສຕິ, ຕາວຕາປິ ພນ຺ເຘຍ຺ຍ, ສໍວເຣຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໓໓໖. ອາໂຠໂຄ ຈາປີຕິ ‘‘ເອສ ຊຄ຺ຄິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາໂຠໂຄ ຈາປິ. ຈ-ສທ຺ເທນ ‘‘ທ຺ວາຣໍ ຊຄ຺ຄາຫີ’’ຕິ ວຈນມ຺ປິ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ. ສວເສ ຕໍ ອາກາຣໍ ວິນາຕິ ສສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ອາຍຕ຺ເຕ ຐາເນ, ຍຕ຺ຖ ປນ ພຫູນໍ ສຎ຺ຈຣຓຕ຺ຕາ ທ຺ວາຣໍ ສໍວຸຕມ຺ປິ ສໍວຸຕຏ຺ຐາເນ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ທ຺ວາຣໍ ອລຠນ຺ຕາ ປາກາຣໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາປິ ວິຈຣນ຺ຕິ, ຕາທິເສ ປຣິເວເຓ ສໍວຣຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ອຖ ວາ ສສ຺ສ ວໂສ ອາຍຕ຺ໂຕ, ນ ຍກ຺ຂາທີນໍ ເຕຫິ ຄຫິຕກຕ຺ຕສ຺ສ, ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊາປິຕຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຠາເວນາຕິ ສວໂສ. ຕສ຺ມິໍ ສຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕທ຺ວາຣໍ ສໍວຣຓອາໂຠຄກຣຓວຈນສງ຺ຂາຕໍ ອາກາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໓໗. ຣຕນານີຕິ ມຸຕ຺ຕາທີນິ ທສວິຘານິ. ຕຕ຺ຖ ປນ ຊາຕິຜລິກໍ ອຸປາທາຍ ສພ຺ໂພປິ ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍປິ ໂລຫິຕງ຺ໂກ ມສາຣຄລ຺ໂລ ຈ ໂຘຕາປິ ອໂຘຕວິທ຺ຘາປິ ອນາມາສາ, ກາຈມຓິ ຈ ປານີຍສງ຺ໂຂ ໂຘໂຕ ອໂຘໂຕປິ ອາມາສາ, ສິລາ ໂຘຕວິທ຺ຘາ ສຸວຓ຺ເຓນ ສທ຺ຘິໍ ປຈິຕາ ມຸຄ຺ຄວຓ຺ຓາ ຈ ອນາມາສາ. ເຈຕິຍຆຣໂຄປການໍ ສຸວຓ຺ຓເຈຕິເຍ ກຈວຣເມວ ຫຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາຣກູຏໂລຫມ຺ປິ ຊາຕຣູປຄຕິກເມວ. ອິຕ຺ຖິຣູປານີຕິ ອນ຺ຕມໂສ ປິຏ຺ຐມຍອິຕ຺ຖິຣູປານິປິ. ຘຎ຺ຎນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຕຕ຺ຖຊາຕກມ຺ປິ ມຄ຺ເຄ ປສາຣິຕມ຺ປິ ສຕ຺ຕວິຘໍ ຘຎ຺ຎໍ. ກີຬາວເສນ ອປຣຓ຺ຓານິ ຕາລຜລາທີນິປິ ອນາມາສານິ, ປສາຣິຕມ຺ປິ ນ ມທ຺ທນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ອສຕິ ມຄ຺ເຄ ມຄ຺ຄໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອິຕ຺ຖິປສາຘນນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ປິຬນ຺ຘນຕ຺ຖາຍ ຐປິຕໍ ນິວາສນຕາລປຓ຺ຓມຸທ຺ທິກມ຺ປິ.

໓໓໘. ສິຕ຺ຖເຕໂລທເຕເລຫີຕິ ມຘຸສິຕ຺ຖກນິຍ຺ຍາສາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ເຕລມິສ຺ສກສິເລເສນ ຈ ອຸທກມິສ຺ສກເຕເລນ ຈ. ຜຓຫຕ຺ຖຜເຓຫີຕິ ຜຓມິວ ຜຓໍ, ອງ຺ຄຸລີຫິ ຜຓກິຈ຺ຈກຣເຓນ ຫຕ຺ໂຖເຍວ ຜຓໍ ຫຕ຺ຖຜຓໍ, ທນ຺ຕມຍາທິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຜຓຎ຺ເຈວ ຫຕ຺ຖຜຓຎ຺ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ໂອສຓ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ ໂອລິຂິຕ຺ວາ ສນ຺ນິສີທາເປຍ຺ຍ.

໓໓໙. ເອກປາວຸຣຓາ ວາ ເອກຕ຺ຖຣຓາ ວາ ນ ຕຸວຏ຺ຏຍຸໍ, ເອກມຎ຺ເຈ ນ ຕຸວຏ຺ຏຍຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເອກໍ ປາວຸຣຓໍ ເອກໍ ອຕ຺ຖຣຓໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ນ ຕຸວຏ຺ຏຍຸນ຺ຕິ ນ ນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ເອກສ຺ມິໍ ຠາຊເນ ວາປິ ນ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

໓໔໐. ມນຸສ຺ສານໍ ປມາຓງ຺ຄຸເລນ ອຏ຺ຐ ອງ຺ຄຸລານິ ຍສ຺ສ, ອຘິເກນ ສຫິຕໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລນ຺ຕິ ສມາໂສ. ລສຸຓໍ ມຄເຘສຸ ຊາຕໍ ອາມລກຠຓ຺ຑິກໍ ລສຸຓໍ ນ ຂາເທຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ນ ອກລ຺ລໂກຕິ ອຄິລາໂນ.

໓໔໑. ຫີນຸກ຺ກຏ຺ເຐຫິ ຊາຕິອາທີຫິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ອຸຊຸໍ ວາ ອຎ຺ຎາປເທເສນ ວາ ທວາ ວເທ, ທຸພ຺ຠາສິຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຊາຕິອາທີຫີຕິ ຊາຕິນາມໂຄຕ຺ຕກມ຺ມສິປ຺ປອາພາຘລິງ຺ຄກິເລສອາປຕ຺ຕິອກ຺ໂກເສຫິ. ອຸກ຺ກຏ຺ຐນ຺ຕິ ຊາຕ຺ຍາທີຫິເຍວ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ. ທວາຕິ ເກຬິຫສາຘິປ຺ປາຍຕາຍ. ອຸຊຸໍ ວາຕິ ‘‘ຈຓ຺ຑາໂລສີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ. ອຎ຺ຎາປເທເສນ ວາຕິ ‘‘ສນ຺ຕິ ອິເຘກຈ຺ເຈ ຈຓ຺ຑາລາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ.

໓໔໒. ທີເຆ ນເຂຕິ ມໍສປ຺ປມາຓໂຕ. ທີເຆ ເກເສຕິ ທ຺ວງ຺ຄຸລໂຕ. ສເຈປິ ນ ທີຆາ, ທຸມາສໂຕ ເອກທິວສມ຺ປິ ອຕິກ຺ກາເມຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ທີເຆ ນາສໂລເມຕິ ນາສໂຕ ພຫິ ນິກ຺ຂນ຺ເຕ. ວີສຕິມຏ຺ຐນ຺ຕິ ວີສຕິຍາ ນຂານໍ ມຏ຺ຐຎ຺ຈ. ສມ຺ພາເຘຕິ ອຸໂຠສຸ ອຸປກຈ຺ຉເກສຸ, ມຸຕ຺ຕກຣເຓ ຈ ໂລມຫາຣຓຎ຺ຈ ນ ລພ຺ຠາຕິ ສມ຺ພນ຺ຘນີຍໍ. ນ ລພ຺ຠາຕິ ເອເຕ ມຏ຺ຐາທໂຍ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ນິປາໂຕ ວາ ລພ຺ຠາຕິ. ອາພາຘປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປນ ສມ຺ພາເຘ ໂລມໍ ສໍຫຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໓໔໓. ສງ຺ຆຸທ຺ທິຏ຺ຐໍ ວາ ສງ຺ຆິກໍ ວາ ສຍນາສນໍ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ນ ພາເຘຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນາ. ສງ຺ຆສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐໍ ສງ຺ຆຸທ຺ທິຏ຺ຐໍ, ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ໂຍ ໂຍ ວຸຑ຺ໂຒ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ, ວຸຑ຺ຒປ຺ປຏິປາຏິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ພາເຘຍ຺ຍາຕິ ນ ປຏິພາເຫຍ຺ຍ. ອລ຺ລປາທາ ນາມ ເຍຫິ ອກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ອຸທກໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ສຍນາສນນ຺ຕິ ມຎ຺ຈປີຐາທິ, ອິມິນາ ປຣິຠຓ຺ຑກຕາ ຠູມີຕິປິ ອຸປລກ຺ຂິຕາ. ສຸໂຘຕປາທກໍ ວາປິ ສອຸປາຫໂນ ຕເຖວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຸໂຘຕປາທກນ຺ຕິ ໂຘຕປາເທເຫວ ອກ຺ກມິຕພ຺ພຏ຺ຐານໍ. ໂຘຕາ ປາທາ ຍສ຺ສ ອກ຺ກມນສ຺ສາຕິ ກິຣິຍາວິເສສນສມາໂສ. ຍທິ ປນ ຕຕ຺ຖ ເນວາສິກາ ອໂຘຕປາເທຫິປິ ວຬຎ຺ເຊນ຺ຕິ, ຕເຖວ ວຬຎ຺ເຊຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕເຖວາຕິ ປຣິຠຓ຺ຑກຕໍ ຠູມິໍ ເສນາສນໍ ວາ ນກ຺ກເມຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໔໔. ສງ຺ຆາຏິຍາຕິ ອຘິຏ຺ຐິຕສງ຺ຆາຏິຍາ. ປາເທ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາສນໍ ປລ຺ລຕ຺ໂຖ, ປລ຺ລຕ຺ຖໍ ກໂຣຕີຕິ ປລ຺ລຕ຺ຖາຕິຘາຕຸສ຺ສ ປລ຺ລຕ຺ເຖຕິ ຣູປໍ. ວິຫາເຣປິ ອນ຺ຕຣຆເຣປິ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ນ ນິສີເທຍ຺ຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ປຣິກມ຺ມກຕໍ ຠິຕ຺ຕາທິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ປຣິກມ຺ມກຕນ຺ຕິ ເສຕວຓ຺ເຓນ ວາ ຈິຕ຺ຕກມ຺ເມນ ວາ ກຕປຣິກມ຺ມໍ. ອາທິ-ສທ຺ໂທ ທ຺ວາຣວາຕປານາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ນ ອປສ຺ສເຍຕິ ຈີວຣາທິນາ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອປສ຺ສຍນໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ. ໂນ ນ ອາຈເມຕິ ເນວ ນ ອາຈເມ, ອາຈເມຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທ຺ເວ ປຏິເສຘາ ປກຕິຍຕ຺ຖໍ ຄເມນ຺ຕີຕິ. ສນ຺ເຕຕິ ອິມິນາ ອຸທເກ ອສນ຺ເຕ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ.

໓໔໕. ອກປ຺ປິຍສມາທາເນຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ສາມເຓຣານໍ ອກປ຺ປິເຍ ສມາທາເນ. ທວາຕິ ນິປາໂຕ, ກີຬາຘິປ຺ປາເຍນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສິລາປວິຊ຺ຌເນຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຫຕ຺ຖຍນ຺ເຕນປິ ສກ຺ຂຣິກາຍປິ ຂິປເນ. ສຠາຄາຍ ເທສນາຍ ອາວິກມ຺ເມ ຈ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ສຠາຄາຍາຕິ ວຕ຺ຖຸວເສນ ສມາໂນ ຠາໂຄ ເອຕິສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຈ-ສທ຺ໂທ ຕາທິສິຍາ ປຏິຄ຺ຄຫຓມຕ຺ຕໍ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ.

໓໔໖. ປຏິສ຺ສໂວ ນາມ ‘‘ອຸໂຠປິ ມຍໍ ອິຘ ວສ຺ສໍ ວສິສ຺ສາມ, ເອກໂຕ ອຸທ຺ທິສາເປມາ’’ຕິອາທິປຏິຊານນໍ, ຕສ຺ສ ວິສໍວາໂທ ປຈ຺ຉາ ອກຣຓໍ ປຏິສ຺ສວວິສໍວາໂທ, ຕສ຺ມິໍ, ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມໍ. ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ກຖນສມເຍ ‘‘ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ. ອິຕຣສ຺ສາຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕສ຺ສ.

໓໔໗. ກິຈ຺ເຈຕິ ສຸກ຺ຂກຏ຺ຐາທິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ເຈ ສຕິ ເອວ ໂປຣິສໍ ປຸຣິສປ຺ປມາຓໍ ອຠິຣຸເຫຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອາປທາສູຕິ ວາຬມິຄທສ຺ສນາທີສຸ.

໓໔໘. ປຣິສ຺ສາວນໍ ວິນາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອທ຺ຘານນ຺ຕິ ເຫຏ຺ຐິມນ຺ເຕນ ອທ຺ຘໂຍຊນສງ຺ຂາຕໍ ອທ຺ຘານໍ. ສເຈ ນ ໂຫຕິ ປຣິສ຺ສາວນໍ ວາ ຘມ຺ມກຣໂຓ ວາ, ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ໂຓປິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ. ຍາຈມານສ຺ສາຕິ ປຣິສ຺ສາວນໍ ຍາຈນ຺ຕສ຺ສ.

໓໔໙. ອາພາຘປ຺ປຈ຺ຈຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ເສສງ຺ເຄ ຈ ອຕ຺ຕຆາຕເນ ຈ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເສສງ຺ເຄຕິ ອງ຺ຄຊາຕໂຕ ກຓ຺ຓນາສາທິອວເສເສ ອວຍວຈ຺ເຉທເນ. ອຕ຺ຕຆາຕເນຕິ ອາຫາຣຸປຈ຺ເຉທາທິນາ ອຕ຺ຕໂນ ມາຣເຓ.

໓໕໐. ຕູລິກາຍ ກຍິຣມານໍ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາທິກໍ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ໂປຕ຺ຖກຎ຺ຈ ກຏ຺ຐາທີສຸ ກຍິຣມານໍ ຈິຕ຺ຕໂປຕ຺ຖການິ, ຕານິເຍວ ຣູປານີຕິ ສມາໂສ. ຊາຕກາທີນິ ປນ ປເຣຫິ ກາຣາເປຕຸໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ມາລາກມ຺ມາທີນິ ສຍມ຺ປິ ກາຕຸໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອາຣາມາຣຎ຺ຎເຄເຫສຸ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕໍ ນ ອຸຏ຺ຐາເປຍ຺ຍາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ວິຫາຣສງ຺ຂາໂຕ ອາຣາໂມ ຈ ອຣຎ຺ຎຎ຺ຈ ອນ຺ຕຣຆຣສງ຺ຂາຕໍ ເຄຫຎ຺ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ‘‘ອາຣາມ…ເປ… ເຄເຫສູ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ເອ-ກາຣສ຺ສ ອ-ກາຣກຣເຓນ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂອກາເສ ກເຕ ປນ ‘‘ປວິສຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຈ ປວິສິຕພ຺ພໍ ອຸປນິສີທິຕພ຺ພຎ຺ຈ.

໓໕໑. ປຸມຍຸຕ຺ຕານິ ຍານານິ ຈ ສິວິກຎ຺ຈ ຫຕ຺ຖວຏ຺ຏກຎ຺ຈ ປາຏງ຺ກິຎ຺ຈ ອຠິຣຸຫິຕຸໍ ຄິລານສ຺ສ ກປ຺ປເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຸມຍຸຕ຺ຕານີຕິ ອສ຺ສຄວາທິປຸຣິສຍຸຕ຺ຕານິ, ນ ເຘນຸຍຸຕ຺ຕານິ, ສາຣຖິ ປນ ອິຕ຺ຖີ ວາ ໂຫຕຸ ປຸຣິໂສ ວາ, ວຏ຺ຏຕິ. ຫຕ຺ຖວຏ຺ຏເກປິ ເອເສວ ນໂຍ, ຍານານີຕິ ຣຖສກຏາທີນິ, ສິວິກນ຺ຕິ ປີຐກສິວິກໍ, ປີຐກຍານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປາຏງ຺ກີຕິ ອນ຺ໂທລິກາ. ຄິລານສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຄິລາໂນ ນາມ ນ ອປ຺ປເກນປິ ສີສາພາຘາທິມຕ຺ເຕນ ເວທິຕພ຺ໂພ, ໂຍ ປນ ນ ສກ຺ໂກຕິ ວິນາ ຍາເນນ ຄນ຺ຕຸໍ, ເອວຣູໂປ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຖາ ຫິ ຍານໍ ອນຸຊານນ຺ເຕນ ຠຄວຕາ ໂກສເລສຸ ຊນປເທສຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄິລານໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄນ຺ຕຸມສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ມນຸສ຺ເສຫິ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ນາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄມິສ຺ສາມິ, ຄິລາໂນມ຺ຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ (ມຫາວ. ໒໕໓) ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ຕຖາ ວທນ຺ໂຕ ຈ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຄມນຸປຈ຺ເຉທສາຘກເມວ ເຄລຎ຺ຎໍ ສນ຺ຘາຍາຫາຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ, ອປິຈ ຍາເນນ ເອກປຣິຈ຺ເຉທາຍ ອຸປາຫນາຍ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ຐເປນ຺ເຕນ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍນ ‘‘ຄິລາເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສອຸປາຫເນນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຄິລາໂນ ນາມ ໂຍ ນ ສກ຺ໂກຕິ ອນຸປາຫເນນ ຄາມໍ ປວິສິຕຸ’’ນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໒໕໖) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາວຸຕ຺ຕຄິລາໂນວ ຄິລາໂນຕິ ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

໓໕໒. ທວໍ ກຣເຓຕິ ເກຬິຍາ ກຣເຓ. ອຎ຺ຎສ຺ສາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ທຸສ຺ສີລສ຺ສາປິ. ອຸປລາຬເນຕິ ‘‘ປຕ຺ຕໍ ທສ຺ສາມິ, ຈີວຣໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິນາ.

໓໕໓. ວິວຣິຕ຺ວາ ນ ທສ຺ສເຍຕິ ສມ຺ພນ຺ຘນີຍໍ. ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ.

໓໕໔. ໂອວາທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ເຕຣສິຍໍ ວາ ຈາຕຸທ຺ທສິຍໍ ວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸໂປສຖໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຈາຕຸທ຺ທໂສ’’ຕິອາທິນາ ຠິກ຺ຂຸນາ ອາຈິກ຺ຂິເຕ ປຸນ ຕາຫິ ອຸໂປສຖທິວເສ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ໂອວາທູປສງ຺ກມນຍາຈນໍ, ຕໍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ເຕນ ກຕສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປາຏິປເທ ປຈ຺ຈາຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຊານນກໍ ພາລຎ຺ຈ ຕຖາ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖໍ ຄິລານຎ຺ຈ ປາຏິປເທ ຄນ຺ຕຸກາມໍ ຄມິຍຎ຺ຈ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຄຫຓປຈ຺ຈາຫຣຓານິ ອກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ຄຓ຺ຫໂຕ’’ຕິອາທິ.

໓໕໕. ໂລກາຍຕນ຺ຕິ ນິຣຕ຺ຖກກາຣຓປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຕິຕ຺ຖິຍສຕ຺ຖໍ. ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາ ຈ ອິມິນາວ ອຸປລກ຺ຂິຕາ. ນ ວາເຈຍ຺ຍາຕິ ປເຣສໍ ນ ວາເຈຍ຺ຍ. ອິມິນາວ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຍາປຸຓນມ຺ປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂລກາຍຕຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຕິ ຈ ຣາຄໂທສໂມຫວຑ຺ຒານິ ພຸທ຺ຘາທິຄຣຫິຕາ ສຄ຺ຄໂມກ຺ຂານໍ ຕິໂຣ ຕິຣິຍໂຕ ອຎ຺ຈິຕາ ຄຕາ ປວຕ຺ຕາ ກພ຺ພນາຏກາທິກາ ສພ຺ພາປິ ວິຊ຺ຊາ ອນຸໂລມວເສນ ວາ ວິນຍປຣິຍາຍໍ ປຕ຺ວາ ຄຣຸເກ ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິນຍຍຸຕ຺ຕິໂຕປິ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຈ ໂນ ຄຣູນມຸປເທໂສ. ເປຬາຍປີຕິ ຍຕ຺ຖ ປາຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ ສຸຂິໂນ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ຕມ຺ພໂລເຫນ ຣຊເຕນ ວາ ກຕາຍ ຕາຍ ອາສິຕ຺ຕກູປຘານສງ຺ຂາຕາຍ ເປຬາຍ ຐເປຕ຺ວາ.

໓໕໖. ປາຣຸຕຎ຺ຈ ນິວາສນຎ຺ຈ, ຄິຫີນໍ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑາທິວເສນ ປາຣຸຕນິວາສນໍ ຍສ຺ສ ປາຣຸປນສ຺ສ ນິວາສນສ຺ສາຕິ ກິຣິຍາວິເສສນສມາໂສ. ຄິຫິປາຣຸຕນິວາສນໍ ນ ປາຣຸເປ ນ ນິວາເສຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສໍເວລ຺ລິຍໍ ນ ນິວາເສຍ຺ຍາຕິ ມລ຺ລກມ຺ມກຣາທໂຍ ວິຍ ກຈ຺ຉໍ ກຕ຺ວາ ນ ນິວາເສຍ຺ຍ. ເອວໍ ນິວາເສຕຸໍ ຄິລານສ຺ສາປິ ມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສາປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍມ຺ປິ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ເອກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ໂກເຓ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣວາສກສ຺ສ ອຸປຣິ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕິ. ເອວໍ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ອນິວາເສຕ຺ວາ ຈ ນິພ຺ພິກາຣໍ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພໍ ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕພ຺ພຎ຺ຈ, ຕຖາ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ອນິວາເສຕ຺ວາ ຈ ອາຣາເມ ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ວາ ອນາທເຣນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ທາຍນ຺ຕິ ວນໍ. ນາລິມ຺ປເຍຍ຺ຍາຕິ ‘‘ສພ຺ພູປກາຣານິ ວິນສ຺ສນ຺ຕູ’’ຕິ ວາ ຂິຑ຺ຑາຘິປ຺ປາເຍນ ວາ ນາລິມ຺ປເຍຍ຺ຍ.

໓໕໗. ວຑ຺ຒິໍ ໂນ ປໂຍຊເຍ ອຎ຺ຎາຕກປ຺ປວາຣິເຕ ໂນ ຍາເຈຕິ ໂຍຊນາ. ອຎ຺ຎສ຺ສາຕິ ສຫຘມ຺ມິກສ຺ສາປິ. ກຕິປາຫໍ ຠຸຕ຺ວາ ວາຕິ ໂຍຊນີຍໍ. ປຸໂນຕິ ນິປາໂຕ.

໓໕໘. ທຓ຺ຑິນໍ ຎຕ຺ວາ ວາ ອຎຕ຺ວາ ວາ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຣກ຺ຂໍ ຍາຈເນ ທຓ຺ຑິເຕ ທຓ຺ໂຑ ອສ຺ສ ຄີວາຕິ ໂຍຊນາ. ທຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫຕີຕິ ປຈ຺ຈຍນ຺ຕສ຺ສ ທຓ຺ຑິນໍ ທຓ຺ຑຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸທ຺ທິສ຺ສາຕິ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ວິຫາເຣ ອສຸເກນ ຈ ອສຸເກນ ຈ ອິທໍ ນາມ ກຕ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ກຣິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ວາ ເອວໍ ອຕີຕໍ ວາ ອນາຄຕໍ ວາ ອາຣພ຺ຠ. ຍາຈເນຕິ ໂວຫາຣິເກສຸ ຍາຈເນ ສຕິ. ທຓ຺ຑິເຕຕິ ເຕຫິ ທຓ຺ເຑ ຄຫິເຕ ໂສ ທຓ຺ໂຑ ອສ຺ສ ຍາຈກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄີວາ, ອິຓໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂວຫາຣິເກຫິ ປນ ‘‘ເກນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອສຸເກນາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ອມ຺ຫາກໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຸມ຺ເຫເຍວ ຊານິສ຺ສຖ, ເກວລຎ຺ຫິ ມຍໍ ຣກ຺ຂໍ ຍາຈາມ, ຕໍ ໂນ ເທຖ, ອວຫຏຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ມໍ ອາຫຣາເປຖາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ອໂນທິສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂຓາ ໂຫຕິ, ສາ ວຏ຺ຏຕິ. ປາຣາຊິກາທິກາຕິ ປາຣາຊິກຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍທຸກ຺ກຏານິ.

໓໕໙. ‘‘ຫຣນ຺ເຕສຸ ປຣິກ຺ຂາຣໍ,

ໂຈໂຣ ໂຈໂຣຕິ ຠາສິເຕ;

ອນຕ຺ຖາເຍສໍ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕ’’ຕິ. –

ປາເຐຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ‘‘ຫຣນ຺ເຕສູ’’ຕິ ພຫຸວຈເນນ ສຫ ຆຏເຕ. ປຣິກ຺ຂາຣໍ ຫຣນ຺ເຕສຸ ເອສໍ ອນຕ຺ຖາຍ ‘‘ໂຈໂຣ ໂຈໂຣ’’ຕິ ຠາສິເຕ ທຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕ ຕຕ຺ຕກໍ ອສ຺ສ ຄີວາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຫຣນ຺ເຕສູຕິ ໂຈເຣສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸ. ເອສນ຺ຕິ ໂຈຣານໍ. ຄຓ຺ຫນ຺ເຕຕິ ໂວຫາຣິກຊເນ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕ. ຍຕ຺ຕກໍ ຄຫິຕໍ, ຕຕ຺ຕກໍ ອສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄີວາ, ຠຓ຺ຑເທຍ຺ຍໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໖໐. ປາກາຣກຸຏ຺ຏານໍ ພຫິ ວຬຎ຺ເຊ ວາປິ ວີຫາທິນາຬິເກຣາທິໂຣປິເມ ຫຣິເຕ ວາປິ ວິຆາສຸຈ຺ຈາຣສງ຺ກາຣມຸຕ຺ຕໍ ນາວໂລກິຍ ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍ, ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວຬຎ຺ເຊ ນາວໂລກິຍາຕິ ຈ ອິມິນາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ວາ ອວຬຎ຺ເຊ ວາ ວິຆາສາທີນິ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ວີຫິ ອາທິ ເຍສໍ ສາລິອາທີນໍ ເຕ ວີຫາທໂຍ, ນາຬິເກໂຣ ອາທິ ເຍສໍ ອມ຺ພປນສາທີນໍ ເຕ ນາຬິເກຣາທໂຍ, ວີຫາທໂຍ ຈ ນາຬິເກຣາທໂຍ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ, ເຕສໍ ໂຣໂປ, ເຕນ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ວີຫາທິ…ເປ… ໂຣປິມໍ. ຫຣິເຕຕິ ຫຣິຕຏ຺ຐາເນ. ວິຆາໂສ ນາມ ອຸຈ຺ຉິຏ຺ໂຐທກຈລກາທິ.

໓໖໑. ຘມ຺ມຍຸຕ຺ຕມ຺ປິ ນຈ຺ຈຎ຺ຈ ຄີຕຎ຺ຈ ວາທິຕຎ຺ຈ ໂຍຊາເປຕຸຎ຺ຈ ປໂຍເຊຕຸຎ຺ຈ ປຍຸຕ຺ຕານິ ປສ຺ສິຕຸຎ຺ຈ ‘‘ອຸປຫາຣໍ ກໂຣມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຘມ຺ມຍຸຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸຓູປສໍຫິຕຕາຍ ອນ຺ຕມໂສ ຘມ຺ເມນ ປຸຎ຺ເຎນ ສໍຍຸຕ຺ຕມ຺ປິ. ນຈ຺ຈນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ໂມຣສຸກມກ຺ກຏາທີນໍ ນຈ຺ຈມ຺ປິ. ຄີຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຄີຕສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາເຄ ກຍິຣມານໍ ທນ຺ຕຄີຕມ຺ປິ. ວາທິຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ອຸທກເຠຣິວາທິຕມ຺ປິ. ໂຍຊາເປຕຸນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ກາຣາເປຕຸໍ. ປໂຍເຊຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນາ ກາຕຸໍ. ອາຍຕເກນ ຄີຕສ຺ສເຣນ ຘມ຺ມມ຺ປິ ຠາສິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປຍຸຕ຺ຕານີຕິ ປເຣຫິ ເຍຫິ ເກຫິຈິ ກຕານິ. ປສ຺ສິຕຸນ຺ຕິ ອິມິນາ ອໂນໂລຈນທສ຺ສນມ຺ປິ ຄຫິຕນ຺ຕິ ໂສຕຸນ຺ຕິປິ ອຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ອນ຺ຕຣາຣາເມ ຐິຕສ຺ສ ປສ຺ສໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ວີຖິຍໍ ຐຕ຺ວາ ຄີວໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປສ຺ສໂຕປິ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ເຍນ ເກນຈິ ກຣຓີເຍນ ຄຕຏ຺ຐາເນ ປສ຺ສຕິ, ສຸຓາຕິ ວາ, ອນາປຕ຺ຕິ. ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸນ຺ຕິ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ. ‘‘ອຸປຫາຣກຣຓໍ ນາມ ສຸນ຺ທຣ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວາ-ສທ຺ໂທ ສມຸຈ຺ຈເຍ.

໓໖໒. ‘‘ກີຬຕ຺ຖໍ ກຕໍ ຣາຊາຄາຣ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ຈິຕ຺ເຕນ ວິຈິຕ຺ຕກໍ ອາຄາຣໍ ຈິຕ຺ຕາຄາຣກໍ.

໓໖໓. ອາສເນນ ນເວ ນ ປຏິພາເຫຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນາ. ອາສເນນາຕິ ອາສນໂຕ. ນ ປຏິພາເຫຍ຺ຍາຕິ ນ ອຸຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ. ອຸຓ຺ເຫ ຈີວຣໍ ນ ນິທເຫຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນີຍໍ. ນ ນິທເຫຍ຺ຍາຕິ ອຘິກໍ ນ ນິທເຫຍ຺ຍ. ຄຣຸນາຕິ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍນ. ປຓາມິໂຕຕິ ‘‘ມາ ອິຘ ປວິສາ’’ຕິອາທິນາ ນິກ຺ກຑ຺ຒິໂຕ.

໓໖໔. ສຕ຺ຕຫິ ອາປຕ຺ຕີຫິ ຈ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາປິ ອຎ຺ເຎເນວ ຈ ອຸປາສກໍ ວາປິ ປຣມ຺ມຸຂາ ອກ຺ໂກສເນ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອາປຕ຺ຕີຫິ ຈາຕິ ຈ-ສທ຺ໂທ ອວຘາຣເຓ. ອຎ຺ເຎເນວ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ເອວ ຈາຕິ ນິປາຕສມຸທາໂຍ, ເອໂກ ເອວ ວາ ອວຘາຣເຓ, ວຸຕ຺ຕໂຕ ອຎ຺ເຎເນວ ‘‘ອສທ຺ໂຘ’’ຕິອາທິນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣມ຺ມຸຂາຕິ ນິປາໂຕ, ຕສ຺ສ ອສມ຺ມຸເຂຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມ຺ມຸຂາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ປາປຄຣຫຓວເສນ ປນ ວທໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ.

໓໖໕. ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ສທ຺ຘາຍ ທາຕພ຺ພໍ ຈີວຣຎ຺ຈ ຈ-ສທ຺ເທນ ອວເສສມ຺ປິ ວິນິປາເຕຕຸໍ ນາເສຕຸໍ ນ ລພ຺ຠໍ, ປິຕູນໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຎາຕີນມ຺ປີຕິ ປິ-ສທ຺ໂທ ສມ຺ຠາວເນ.

໓໖໖. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວສ຺ສໍວຸຕ຺ໂຖ ອຎ຺ຎໂຕ ຠາຄໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣາຕິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ. ອຎ຺ຎໂຕຕິ ອຎ຺ຎວິຫາຣໂຕ. ປຏິເທຍ຺ຍາຕິ ຄຫິຕຏ຺ຐາເນ ທເທຍ຺ຍ. ຄຫິເຕ ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນຏ຺ເຐ ວາ ຊິຓ຺ເຓ ວາ ຕສ຺ສ ຄີວາໂຫ ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂຈທິໂຕ ໂນ ທເທຍ຺ຍ, ເຕສໍ ຘຸຣນິກ຺ເຂປໂຕ ຠຓ຺ຑຄ຺ຆກາຣິໂຍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ໂຈທິໂຕຕິ ວຕ຺ຖຸສາມິເກຫິ ‘‘ເທຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເຕສນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ລາຠີນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ.

໓໖໗. ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕໂຣ ວາ ກລ຺ໂລ ສອຸປາຫໂນ ວາ ຄາມໍ ນ ປວິເສຍ຺ຍ, ຈາມຣີມກສພີຊນິໍ ນ ຘາເຣຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນີຍໍ. ອນ຺ຕຣຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕຣຎ຺ຈ, ສຫ ອນ຺ຕຣຸຕ຺ຕເຣນ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕໂຣ. ອຄ຺ຄຬຄຸຕ຺ເຕ ວິຫາເຣ ສງ຺ຆາຏິໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາຣຎ຺ຎເກນ ປນ ຠຓ຺ຑຸກ຺ຂລິກາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປາສາຓຣຸກ຺ຂສຸສິຣາທີສຸ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນສຸ ຐເປຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣານໍ ນິກ຺ເຂເປ ອຍເມວ ນໂຍ. ກລ຺ໂລຕິ ອຄິລາໂນ. ມກສານໍ ພີຊນີ ມກສພີຊນີ, ຈມຣີນໍ ວາເຬຫິ ກຕາ ມກສພີຊນີຕິ ສມາໂສ.

໓໖໘. ອາຣາມໂຕ ພຫີຕິ ສມ຺ພນ຺ຘນີຍໍ. ອາຣາມໂຕຕິ ອາຣາມູປຈາຣໂຕ. ນ ຘາເຣຍ຺ຍາຕິ ອຄິລາໂນ ນ ຘາເຣຍ຺ຍ. ຍສ຺ສ ປນ ກາຍທາໂຫ ວາ ປິຕ຺ຕໂກໂປ ວາ ໂຫຕິ, ຈກ຺ຂຸ ວາ ທຸພ຺ພລໍ, ອຎ຺ໂຎ ວາ ໂກຈິ ອາພາໂຘ ວິນາ ຉຕ຺ເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຄາເມ ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວາ ຉຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຄຸຕ຺ຕິຍາ ລພ຺ຠຕີຕິ ວສ຺ເສ ຈີວຣຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖໍ, ວາຬມິຄໂຈຣຠເຍສຸ ອຕ຺ຕຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖມ຺ປິ ລພ຺ຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກປຓ຺ຓຉຕ຺ຕໍ ປນ ສພ຺ພຕ຺ເຖວ ວຏ຺ຏຕິ.

໓໖໙. ອຸຠໂຕກາຊໍ ນ ຄາເຫຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸຠໂຕ ທຓ຺ຑສ຺ສ ອຸຠຍໂກຏິຍໍ ຠາຣພນ຺ຘກາຊໍ ອຸຠໂຕກາຊໍ, ອໂລປຕປ຺ປຸຣິໂສ. ເອກນ຺ຕຣິກກາຊກນ຺ຕິ ອນ຺ຕຣເມວ ອນ຺ຕຣິກໍ, ເອກຎ຺ຈ ອນ຺ຕຣິກຎ຺ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ, ເອກນ຺ຕຣິເກ ຠາຣພນ຺ຘກາຊນ຺ຕິ ຕປ຺ປຸຣິໂສ ເອກໂຕກາຊກໍ, ອນ຺ຕຣິກກາຊກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຫຕ຺ເຖ ໂອລມ຺ໂພ ອສ຺ສ ຠາຣສ຺ສາຕິ ສມາໂສ.

໓໗໐. ອໂນກາສກຕນ຺ຕິ ‘‘ກໂຣຕຸ ເມ ອາຍສ຺ມາ ໂອກາສໍ, ອຫໍ ຕໍ ວຕ຺ຕຸກາໂມ’’ຕິ ເອວໍ ໂຈທເກນ ໂອກາເສ ກາຣາປິເຕ ນຕ຺ຖິ ໂອກາໂສ ກໂຕ ອເນນ ຈຸທິຕເກນາຕິ ພຫຸພ຺ພີຫິ. ໂຈເທຍ຺ຍາຕິ ຈາວນອກ຺ໂກສກມ຺ມວຸຏ຺ຐານາຘິປ຺ປາເຍນ ໂຈເທຍ຺ຍ. ອຸໂປສຖປ຺ປວາຣຓຏ຺ຐປນອນຸວິຊ຺ຊຘມ຺ມກຖາຘິປ຺ປາເຍສຸ ໂອກາສກມ຺ມໍ ນຕ຺ຖິ. ສຸທ຺ຘສ຺ສາຕິ ອນາປຕ຺ຕິກຕາຍ ສຸທ຺ຘສ຺ສ. ອວຕ຺ຖຸສ຺ມິນ຺ຕິ ອກາຣເຓ. ຕຖາຕິ ທຸກ຺ກຏໍ ອຕິທິສຕິ. ກໂຣນ຺ເຕນາປິ ‘‘ຠູຕເມວ ນຸ ໂຂ ອາປຕ຺ຕິໍ ວທຕິ, ອຠູຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ກາຕພ຺ພາ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລໍ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ໂອກາສໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໕໓) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໓໗໑. ສຕ຺ຕານໍ ປກຕງ຺ຄຸເລນ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາຘິກໍ ມຎ຺ຈປ຺ປຏິປາທໍ ວາ ອຸຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ວາ ນ ຘາຣເຍຕິ ໂຍຊນາ. ປກຕິຍາ ອງ຺ຄຸລໍ ປກຕງ຺ຄຸລໍ. ຕຎ຺ຈ ວຑ຺ຒກິອງ຺ຄຸລໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຏ຺ຐ ຈ ຕານິ ອງ຺ຄຸລານິ ຈ, ເຕຫິ ຕມຘິກໍ ຍສ຺ສາຕິ ສມາໂສ. ມຎ຺ຈານໍ ປຏິປາໂທ, ຍຕ຺ຖ ມຎ຺ຈປາເທ ນິກ຺ຂິປນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລໂຕ ອຸຈ຺ຈາ ປາທາ ຍສ຺ສາຕິ ພຫຸພ຺ພີຫິ.

໓໗໒. ມູຄພ຺ພຕາທິນ຺ຕິ ມູຄານມິວ ຕຸຓ຺ຫີຠາວສງ຺ຂາຕໍ ວຕໍ ອາທິ ຍສ຺ສ ໂຄວຕາທິໂນ ຕິຕ຺ຖິຍວຕສ຺ສາຕິ ສມາໂສ. ຂຸຣເມວ ຠຓ຺ຑໍ ຂຸຣຠຓ຺ຑໍ. ປຸພ຺ເພ ນ຺ຫາປິໂຕ ນ຺ຫາປິຕປຸພ຺ພໂກ, ວິເສສນສ຺ສ ປຣນິປາໂຕ.

໓໗໓. ຫຕ຺ຖກມ຺ມນ຺ຕິ ຫຕ຺ເຖນ ກາຕພ຺ພໍ ວຑ຺ຒກິອາທີນໍ ກມ຺ມໍ. ອນຸສ຺ສຣຓໍ ‘‘ກປ຺ປິຍຕ຺ຕໍ ເມ ເຍນ ຍາຈິຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ອິມສ຺ສ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິອນຸສາໂຣ, ຕສ຺ສາ ຍາຈນາຍ ອນຸສາໂຣ ຕທນຸສາໂຣ, ຕໂຕ ລທ຺ຘໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຄເຫຕຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ກມ຺ມໂຕ ນິຄ຺ຄໂຕ ນິກ຺ກມ຺ໂມ, ວິຆາສາທາທິ. ຕໍ ອຍາຈິຕ຺ວາປິ ກາເຣຕຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອາຫຣາເປຕຸນ຺ຕິ ອຣຎ຺ຎໂຕ ອາເນຕຸໍ. ອປຣສນ຺ຕກນ຺ຕິ ທາຣຸຕິຓປລາລາທິກໍ ອປຣປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ.

໓໗໔. ຄິຫີນໍ ຍຕ຺ຕກໍ ເທຕິ, ໂຄປເກ ເທນ຺ເຕ ຄເຫຕຸໍ ລພ຺ຠໍ, ສງ຺ຆເຈຕິຍສນ຺ຕເກ ຍຖາປຣິຈ຺ເຉທໍ ຄເຫຕຸໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເທຕີຕິ ໂຄປໂກ ຠິກ຺ຂູນໍ ເທຕິ. ຄເຫຕຸນ຺ຕິ ຕຕ຺ຕກໍ ຄເຫຕຸໍ. ສງ຺ຆເຈຕິຍສນ຺ຕເກຕິ ເວຕນໂຄປເກຫິ ທີຍມາເນ ສງ຺ຆສ຺ສ ເຈຕິຍສ຺ສ ຈ ສນ຺ຕເກ. ຍຖາປຣິຈ຺ເຉທນ຺ຕິ ຍໍ ເຕສໍ ສງ຺ເຆນ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ໂຫຕິ ‘‘ທິວເສ ທິວເສ ເອຕ຺ຕກໍ ນາມ ຂາທຖາ’’ຕິ, ຕໍ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ອນຕິກ຺ກມ຺ມ. ສງ຺ຆິເກ ຈ ເຈຕິຍສນ຺ຕເກ ຈ ເກຓິຍາ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຣກ຺ຂນ຺ຕສ຺ເສວ ຫິ ທາເນ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ນຕ຺ຖິ.

໓໗໕. ‘‘ກາຍວາຈາຫິ ທ຺ວີຫິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ເຍຠຸຍ຺ຍວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ເມຖຸນຘມ຺ເມ ປຣູປກ຺ກເມ ສຕິ ສາທິຍນ຺ຕສ຺ສ ອກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຠາວສມ຺ຠວໂຕ. ຉຫິ ວາຕິ ອາປຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິກາຣຓສງ຺ຂາເຕຫິ ຉຫິ ສມຸຏ຺ຐາເນຫິ ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສພ຺ພາປຕ຺ຕີນຎ຺ຫິ ກາໂຍ ວາຈາ ກາຍວາຈາ ກາຍຈິຕ຺ຕໍ ວາຈາຈິຕ຺ຕໍ ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຉ ສມຸຏ຺ຐານານິ. ຕຕ຺ຖ ປຸຣິມານິ ຕີຓິ ອຈິຕ຺ຕການິ, ປຈ຺ຉິມານິ ສຈິຕ຺ຕການິ.

ຕິຘາ ເອກສມຸຏ຺ຐານາ, ປຎ຺ຈຘາ ທ຺ວິສມຸຏ຺ຐິຕາ;

ທ຺ວິຘາ ຕິຈຕຸໂຣ ຐານາ, ເອກຘາ ຉສມຸຏ຺ຐິຕາ.

ຕຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ເຖນ ປຎ຺ຈເມນ ຉຏ຺ເຐນ ຈ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ເອກສມຸຏ຺ຐານາ ຕິຘາ. ປຐມຈຕຸຕ຺ເຖຫິ ຈ ທຸຕິຍປຎ຺ຈເມຫິ ຈ ຕຕິຍຉຏ຺ເຐຫິ ຈ ຈຕຸຕ຺ຖຉຏ຺ເຐຫິ ຈ ປຎ຺ຈມຉຏ຺ເຐຫິ ຈ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ທ຺ວິສມຸຏ຺ຐິຕາ ປຎ຺ຈຘາ. ປຐເມຫິ ຈ ຕີຫິ ປຈ຺ຉິເມຫິ ຈ ຕີຫິ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ຕິສມຸຏ຺ຐານາ ທ຺ວິຘາ. ປຐມຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖຉຏ຺ເຐຫິ ຈ ທຸຕິຍຕຕິຍປຎ຺ຈມຉຏ຺ເຐຫິ ຈ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານາ ທ຺ວິຘາ. ຉຫິປິ ສມຸຏ຺ຐິໂຕ ຉສມຸຏ຺ຐານາ ເອກຘາ. ອລຊ຺ຊິ…ເປ… ສຎ຺ຎິຕາຍ ຈາຕິ ອິເມຫິ ຉຫິ ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂຍ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ປຣິຄູຫຕິ, ອຄຕິຄມນຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອທິໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ ອລຊ຺ຊີ ປຸຄ຺ຄໂລ. ອລຊ຺ຊີ ຈ ອຎ຺ຎາໂຓ ຈ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈປກໂຕ ຈ ກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈນ ອຠິຠູໂຕຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ຠາເວ ຕ຺ຕປ຺ປຈ຺ຈໂຍ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອກປ຺ປິຍຠາວໍ ຊານນ຺ໂຕເຍວ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ວີຕິກ຺ກມໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ອລຊ຺ຊິຕາ ອາປຊ຺ຊຕິ. ມນ຺ໂທ ໂມມູໂຫ ກຕ຺ຕພ຺ພາກຕ຺ຕພ຺ພໍ ອຊານນ຺ໂຕ ອກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກໂຣຕິ, ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ວິຣາເຘຕິ, ອຍໍ ອຎ຺ຎາຓຕ຺ຕາ ອາປຊ຺ຊຕິ. ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ວິນຍຘຣໍ ອປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ວີຕິກ຺ກມຕິ, ອຍໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈປກຕຕ຺ຕາ ອາປຊ຺ຊຕິ. ສຕິຍາ ປ຺ລໂວ ສມ຺ໂມໂຫ ສຕິປ຺ລໂວ, ສຫເສຍ຺ຍຕິຈີວຣວິປ຺ປວາສາທີນິ ສຕິປ຺ລວາ ອາປຊ຺ຊຕິ. ກປ຺ປຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ກປ຺ປາກປ຺ປິຍໍ, ກປ຺ປາກປ຺ປິເຍ ສຎ຺ຎາ, ສາ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ກປ຺ປາ…ເປ… ສຎ຺ຎີ, ຕສ຺ສ ຠາໂວຕິ ຕາ-ປຈ຺ຈໂຍ. ຍ-ໂລເປນ ປນ ‘‘ສຎ຺ຎິຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ກຣຓຕ຺ເຖ ວາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ເຕ ຈ ‘‘ອກປ຺ປິເຍ’’ຕິອາທີນໍ ຍຖາກ຺ກເມນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອຈ຺ຉມໍສໍ ‘‘ສູກຣມໍສ’’ນ຺ຕິ ຂາທຕິ, ວິກາເລ ກາລສຎ຺ຎິຕາຍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ອຍໍ ອກປ຺ປິເຍ ກປ຺ປິຍສຎ຺ຎິຕາຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ປນ ສູກຣມໍສໍ ‘‘ອຈ຺ຉມໍສ’’ນ຺ຕິ ຂາທຕິ, ກາເລ ວິກາລສຎ຺ຎາຍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ອຍໍ ກປ຺ປິເຍ ອກປ຺ປິຍສຎ຺ຎິຕາຍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

໓໗໖. ອລຊ຺ຊິອຎ຺ຎາຓຕາຍ ກາຍວາຈາຫິ ອາປຕ຺ຕິໍ ຉາທເຍຕິ ໂຍຊນາ. ລິງ຺ເຄຕິ ລິງ຺ຄປຣິວຕ຺ຕນນິມິຕ຺ຕໍ. ລິງ຺ເຄ ສງ຺ເຆ ຈ ຄເຓ ຈ ເອກສ຺ມິໍ ຈາຕິ ອາປຕ຺ຕິວຸຏ຺ຐິຕິ ຈຕຸຘາ ໂຫຕີຕິ ເສໂສ.

໓໗໗. ປຈ຺ຈຍທ຺ວເຍຕິ ຈີວເຣ ປິຓ຺ຑປາເຕ ຈ. ປຣິກໂຖຠາສວິຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ອຠິລາປມຕ຺ຕເມຕໍ. ສຫຈຣິຕສ຺ສ ປນ ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມສ຺ສາປິ ເອຕ຺ເຖວ ສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຍາເຍນ ກຖນໍ ປຣິກຖາ. ອຸຊຸກເມວ ອວຕ຺ວາ ຍຖາ ອຘິປ຺ປາໂຍ ວິຠູໂຕ ໂຫຕິ, ເອວໍ ໂອຠາສນໍ ໂອຠາໂສ. ປຈ຺ຈເຍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຍຖາ ອຘິປ຺ປາໂຍ ຎາຍຕິ, ເອວໍ ວິຎ຺ຎາປນໍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ນິມິຕ຺ຕກຣຓໍ ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມໍ. ຕຕິເຍຕິ ເສນາສເນ. ເສເສຕິ ຄິລານປຈ຺ຈເຍ.

໓໗໘. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສຫຘມ຺ມິການໍ ອຈ຺ຈເຍ ທານໍ ນ ຣູຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຈ຺ຈເຍ ທານນ຺ຕິ ‘‘ມມຈ຺ຈເຍນ ມຍ຺ຫໍ ສນ຺ຕກໍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ໂຫຕູ’’ຕິອາທິນາ ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ອປຄເມ ທານໍ. ຕນ຺ຕິ ອຈ຺ຈເຍນ ທິນ຺ນໍ ຈີວຣາທິກໍ ສງ຺ຆສ຺ເສວ ຈ ໂຫຕິ, ນ ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຄິຫີນໍ ປນາຕິ ຄິຫີນໍ ອຈ຺ຈເຍ ທານໍ ປນ. ອິທເມຕ຺ຖ ທານຄ຺ຄຫຓລກ຺ຂຓໍ – ‘‘ອິທໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ທມ຺ມີ’’ຕິອາທິນາ ສມ຺ມຸຂາ ວາ ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ເທມີ’’ຕິອາທິນາ ປຣມ຺ມຸຂາປິ ທິນ຺ນໍເຍວ ໂຫຕິ. ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ຄຓ຺ຫາມີ’’ຕິ ວທຕິ, ສຸທິນ຺ນໍ ສຸຄ຺ຄຫິຕຎ຺ຈ. ‘‘ຕວ ສນ຺ຕກໍ ກໂຣຫິ, ຕວ ສນ຺ຕກໍ ໂຫຕຸ, ຕວ ສນ຺ຕກໍ ກາຣາເປຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ມມ ສນ຺ຕກໍ ກໂຣມິ, ມມ ສນ຺ຕກໍ ໂຫຕຸ, ມມ ສນ຺ຕກໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວທຕິ. ທຸທ຺ທິນ຺ນໍ ທຸຄ຺ຄຫິຕຎ຺ຈ. ສເຈ ປນ ‘‘ຕວ ສນ຺ຕກໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ມຍ຺ຫໍ ຄຓ຺ຫາມີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ, ສຸຄ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ.

໓໗໙. ຠິກ຺ຂຸ ວາ ສາມເຓໂຣ ວາ ອຸປສ຺ສເຍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ວິຫາເຣ ກາລໍ ກຍິຣາຖ ຍທິ ກາລງ຺ກເຣຍ຺ຍ, ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ສນ຺ຕເກ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ເອວ ທາຍຊ຺ໂຊ ສາມີ ໂຫຕີຕິ ເສໂສ. ເສເສປີຕິ ອວເສເສ ຠິກ຺ຂຸນິສິກ຺ຂມານສາມເຓຣິສນ຺ຕເກປິ. ອຍໍ ນໂຍຕິ ຍທິ ເຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິຫາເຣ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ, ເຕສໍ ສນ຺ຕເກ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ເອວ ທາຍຊ຺ໂຊຕິ ອຍເມວ ນໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໘໐. ‘‘ອິມໍ ເນຕ຺ວາ ອສຸກສ຺ສ ເທຫີ’’ຕິ ທິນ຺ນໍ ຍາວ ປຣສ຺ສ ຫຕ຺ຖໍ ນ ປາປຸຓາຕິ, ຕາວ ປຸຣິມສ຺ເສວ, ໂຍ ປຫິຓຕິ, ຕສ຺ເສວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທມ຺ມີຕິ ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ເທມີ’’ຕິ ທິນ຺ນໍ ປນ ປຈ຺ຉິມສ຺ເສວ, ຍສ຺ສ ປຫິຓຕິ, ຕສ຺ເສວ ສນ຺ຕກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມໍ ວິຘິໍ ‘‘ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອິເມ ສາມິໂນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕໍ ປກາຣໍ ຎຕ຺ວາ ວິສ຺ສາສຄ຺ຄາຫໍ ວາ ຄຓ຺ເຫ, ມຕກຈີວຣໍ ວາ ອຘິຏ຺ເຐຕິ ໂຍຊນາ. ວິສ຺ສາສຄາຫນ຺ຕິ ສາມີສຸ ຊີວນ຺ເຕສຸ ວິສ຺ສາເສນ ຄາຫໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ມຕກຈີວຣໍ ອຘິຏ຺ເຐຕິ ເຕສຸ ມເຕສຸ ອຎ຺ເຎ ເຈ ຠິກ຺ຂູ ນ ສນ຺ຕິ, ‘‘ມຍ຺ຫໍ ຕໍ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ມຕກຈີວຣໍ ອຘິຏ຺ເຐຍ຺ຍ. ອຎ຺ເຎສໍ ອທຕ຺ວາ ທູເຣ ຐປິຕມຕກປຣິກ຺ຂາຣາ ປນ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຆສ຺ເສວ ໂຫນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂຸມ຺ຫິ ກາລກເຕ ສງ຺ໂຆ ສາມີ ປຕ຺ຕຈີວເຣ, ອປິຈ ຄິລານຸປຏ຺ຐາກາ ພຫູປກາຣາ, ສງ຺ເຆນ ຕິຈີວຣຎ຺ຈ ປຕ຺ຕຎ຺ຈ ຄິລານຸປຏ຺ຐາການໍ ທາຕພ຺ພໍ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ລຫຸຠຓ຺ຑໍ ລຫຸປຣິກ຺ຂາຣໍ, ຕໍ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕນ ສງ຺ເຆນ ຠາເຊຕພ຺ພໍ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ ຄຣຸປຣິກ຺ຂາຣໍ, ຕໍ ອາຄຕານາຄຕສ຺ສ ຈາຕຸທ຺ທິສສ຺ສ ສງ຺ຆສ຺ສ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍໍ ອເວຠງ຺ຄິຍໍ. ຄິລານຸປຏ຺ຐາໂກ ນາມ ຄິຫີ ວາ ໂຫຕຸ ປພ຺ພຊິໂຕ ວາ, ອນ຺ຕມໂສ ມາຕຸຄາໂມປິ, ສພ຺ເພ ຠາຄໍ ລຠນ຺ຕິ. ພຫູ ເຈ ສພ຺ເພ ສມຄ຺ຄາ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ສພ຺ເພສໍ ສມຠາໂຄ ທາຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປເນຕ຺ຖ ວິເສເສນ ອຸປຏ຺ຐຫຕິ, ຕສ຺ສ ວິເສໂສ ກາຕພ຺ໂພ.

໓໘໑. ‘‘ໂລຫຠຓ຺ເຑ ປຫຣຓິໍ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ປຫຣຓິນ຺ຕິ ອາວຸຘໍ. ປາທຸກາ ຈ ສງ຺ກມນີໂຍ ປລ຺ລງ຺ໂກ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ມຕ຺ຕິກາມເຍ ກຕກໍ ກຸມ຺ຠກາຣິກຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ກປ຺ປຕີຕິ ໂຍຊນີຍໍ, ຘນິຍສ຺ເສວ ສພ຺ພມຕ຺ຕິກາມຍກຸຏິ ກຸມ຺ຠກາຣິກາຕິ.

ປກິຓ຺ຓກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.