໓໖. ເຠສຊ຺ຊນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໒໗໔-໕. ຊນສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊໍ ກາຕຸໍ ທາຕຸໍ ວຕ຺ຕຸຎ຺ຈ ນ ລພ຺ຠຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ຘິຍໍ. ລພ຺ຠຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນາ’’ຕິ ກຕ຺ຕາ ‘‘ເຠສຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕກມ຺ມໍ. ນນຸ ຈ ກາຕຸນ຺ຕິ ຠາວສາຘນຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ອວຸຕ຺ຕກມ຺ເມນາປິ ຠວິຕພ຺ພໍ ຠາເວ ວິຫິຕກິຕກປ຺ປຈ຺ຈຍານໍ ປໂຍເຄ ກມ຺ມກາຣກສ຺ສາປິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາຕິ? ສຈ຺ຈໍ, ຕຖາປິ ປຘານຠູຕກມ຺ມສຕ຺ຕິຍາ ອຠິຘາເນ ສຕິ ອປ຺ປຘານກິຕກກິຣິຍາຠິສມ຺ພນ຺ເຘນ ຄຸຓີຠູຕາ ກມ຺ມສຕ຺ຕິ ອຠິຫິຕາ ວິຍ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ຕຖາ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ອມ຺ເຫຫິ ໂຍຄວິນິຈ຺ຉເຍ ‘‘ປຘານານຸຍາຍິຕາຍ ຊນໂວຫາຣາຍ ປຘານສຕ຺ຍາຠິຘາເນ ຄຸຓສຕ຺ຕິ ອຠິຫິຕາ ວິຍ ປກາສຕີ’’ຕິ. ຊນສ຺ສາຕິ ອາຄຕາຄຕຊນສ຺ສ. ສຫຘມ຺ມີນຎ຺ຈ ປິຕູນຎ຺ຈ ຕທຸປຏ຺ຐາກຠິກ຺ຂຸນິສ຺ສິຕຠຓ຺ຑູນຎ຺ຈ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣສ຺ສ ຈ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສເກຫິ ເຠສຊ຺ຊກຣຓໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ສຫຘມ຺ມິນນ຺ຕິ ສຫ ຈຣິຕພ຺ໂພ ຘມ຺ໂມ ສີລສທ຺ຘາປຎ຺ຎາສງ຺ຂາໂຕ ສຫຘມ຺ໂມ, ໂສ ເອເຕສມຕ຺ຖີຕິ ສຫຘມ຺ມິໂນ, ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນີ ສິກ຺ຂມານາ ສາມເຓໂຣ ສາມເຓຣີຕິ ປຎ຺ຈ, ເຕສໍ. ປິຕາ ຈ ມາຕາ ຈ ປິຕໂຣ ເອກເສສນເຍນ, ອຸຠິນ຺ນໍ ສາມຎ຺ຎນິທ຺ເທໂສ ວາ, ເຕສໍ. ຠິກ຺ຂຸນິສ຺ສິໂຕ ນາມ ໂຍ ວິຫາເຣ ສພ຺ພກມ຺ມານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸໍ ນິສ຺ສາຍ ວສຕິ. ຠຓ຺ຑຸ ນາມ ໂຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາເປກ຺ໂຂ ຍາວ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຍາທິຍຕິ, ຕາວ ວິຫາເຣ ວສຕິ, ໂສ ປຓ຺ຑຸປລາໂສ. ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣສ຺ສາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ. ເອເຕສຸ ປນ ມາຕາປິຕໂຣ ສເຈ ຣຊ຺ເຊປິ ຐິຕາ ປຈ຺ຈາສີສນ຺ຕິ, ອກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ມາຕຣໍ ອນາມສນ຺ເຕນ ສພ຺ພໍ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ປິຕາ ປນ ສຫຕ຺ເຖນ ນຫາປນສມ຺ພາຫນາທີນິ ກຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ.

໒໗໖. ປິຕາ ຈ ມາຕາ ຈ ຠາຕາ ຈ ຠຄິນີ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ ປິຕາ…ເປ… ຠຄິນິໂຍ. ມຫນ຺ໂຕ ຈ ຈູໂຬ ຈ, ມຫາຈູຬາ ຈ ເຕ ປິຕາ…ເປ… ຠຄິນິໂຍ ຈາຕິ ກມ຺ມຘາຣໂຍ. ຕາ ອາທິ ເຍສນ຺ເຕຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ. ມຫາຈູຬ-ສທ຺ທາ ປິຕາທິ-ສທ຺ເທຫິ ປຈ຺ເຈກໍ ໂຍເຊຕພ຺ພາ ‘‘ມຫາປິຕຸໂນ ຈູຬປິຕຸໂນ’’ຕິອາທິນາ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ປເນຕ຺ຖ ປິຕຸຈ຺ຉາ ມາຕຸໂລ, ເຕສໍ ທສນ຺ນມ຺ປິ ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ກຸລປຣິວຏ຺ຏາ ປຸຕ຺ຕປຣມ຺ປຣຎ຺ຈ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຕສໍ ສເກ ເຠສຊ຺ຊກຣຓໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເຕສໍ ມຫາປິຕາທີນໍ ສນ຺ຕເກ ສຕິ ເຕນ ເຠສຊ຺ຊກຣຓໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນາຕິ ນຕ຺ຖິ ເຈ. ອຕ຺ຕນິເຍຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕເກ ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທາຕພ຺ພໍ ຕາວກາລິກນ຺ຕິ ຕາວກາລິກໍ ກຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕ ປນ ສເຈ ປຏິເທນ຺ຕິ, ຄເຫຕພ຺ພໍ, ໂນ ເຈ ເທນ຺ຕິ, ນ ໂຈເທຕພ຺ພາ. ຍາວ ຕສ຺ສ ທານໍ, ຕາວ ກາໂລ ອສ຺ສາຕິ ຕາວກາລິກໍ. ຓິໂກ ສມາສນ຺ເຕ.

໒໗໗. ເຠສຊ຺ຊກຣຓາທີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອນາມຏ຺ຐປິຓ຺ຑທານາທີນໍ ຄຫຓໍ, ຫິ-ສທ຺ໂທ ເຫຕຸມ຺ຫິ, ຫິ ຍສ຺ມາ ເອເຕສຸ ກຸລທູສນາທໂຍ ນ ຣຸຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ເຠສຊ຺ຊກຣຓໍ ລພ຺ຠໍ, ອຕ຺ຕນິເຍ ຈ ສຕິ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ນ ຣູຫຕີຕິ ນ ໂຣຫຕິ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕິ ນ ໂຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ນ ຊເນຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕສໍ ອຕ຺ຖາຍ ຎາຕິສາມເຓເຣຫິ ວາ ເຠສຊ຺ຊໍ ອາຫຣາເປຕພ຺ພໍ, ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພໍ. ເຕຫິປິ ‘‘ອຸປຊ຺ຌາຍາທີນໍ ອາຫຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ຕສີເສນ ອາຫຣິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຎ຺ເຎປິ ເຍ ຄິລານາ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ປວິສນ຺ຕິ, ເຕສໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ເຕນ ເຠສຊ຺ຊໍ ກາຕພ຺ພໍ. ສທ຺ຘໍ ກຸລໍ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ມາຕາປິຕຸຏ຺ຐານີຍໍ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ໂກຈິ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສຕ຺ຖາຍ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ໂຣຄສ຺ສ ກິໍ ເຠສຊ຺ຊໍ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ ກປ຺ປິຍໍ ກຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ວຏ຺ຏຕິ, ຠິກ຺ຂູຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວາ ກຖາ ກາຕພ຺ພາ.

໒໗໘. ຉນ຺ນໍ ມາຕາທີນຎ຺ຈ ທາມຣິກໂຈຣສ຺ສ ອິສ຺ສຣິຍສ຺ສ ອນາມຏ຺ໂຐ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ທາຕຸໍ ອວາຣິໂຕຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຉນ຺ນນ຺ຕິ ມາຕາທີນໍ ຉນ຺ນໍ ມຊ຺ເຌ. ມາຕາທີນນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນິສ຺ສິຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ມາຕາທີນໍ. ‘‘ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ປນ ໂຍຊນາຍ ອຏ຺ຐກຖາຍ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ມາຕາປິຕູນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຠິກ຺ຂຸນິສ຺ສິຕໍ ໂອຫາຍ ສຕ຺ເຕວ ວຸຕ຺ຕາ. ອາຈຣິຍພຸທ຺ຘທຕ຺ຕຕ຺ເຖເຣນ ຈ ຕເຖວ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ອນາມຏ຺ໂຐປິ ທາຕພ຺ໂພ, ປິຓ຺ຑປາໂຕ ວິຊານຕາ;

ທ຺ວິນ຺ນໍ ມາຕາປິຕູນມ຺ປິ, ຕທຸປຏ຺ຐາຍກສ຺ສ ຈ.

‘‘ອິສ຺ສຣສ຺ສາປິ ທາຕພ຺ໂພ, ໂຈຣທາມຣິກສ຺ສ ຈ;

ຠຓ຺ຑຸກສ຺ສຕ຺ຕໂນ ເຈວ, ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣສ຺ສປີ’’ຕິ. (ວິນຍ ວິ. ໔໙໓-໔໙໕);

ທາມຣິກໂຈຣສ຺ສາຕິ ຣຊ຺ຊໍ ປຕ຺ຖຍມານສ຺ສ ປາກຏໂຈຣສ຺ສ. ອນາມຏ຺ໂຐຕິ ອປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ລທ຺ຘາ ອຕ຺ຕນາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຄ຺ຄຫິຕອຄ຺ໂຄ, ອຍໍ ອນາມຏ຺ຐປິຓ຺ຑປາໂຕ. ປຏິສນ຺ຖາໂຣ ‘‘ວິຫາຣປ຺ປຕ຺ຕໍ ອາຄນ຺ຕຸກໍ ວາ ທລິທ຺ທາທິໍ ວາ ທິສ຺ວາ ‘ປານີຍໍ ປິວາ’ຕິ ທາຕພ຺ພໍ, ປາທມກ຺ຂນເຕລໍ ທາຕພ຺ພໍ, ກາເລ ອາຄຕສ຺ສ ຍາຄຸຠຕ຺ຕໍ, ວິກາເລ ອາຄຕສ຺ສ ສເຈ ຕຓ຺ຑຸລາ ອຕ຺ຖິ, ຕຓ຺ຑຸລາ ທາຕພ຺ພາ, ສຍນຏ຺ຐານໍ ທາຕພ຺ພໍ, ໂຈຣານໍ ປນ ສງ຺ຆິກມ຺ປິທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອວເສສປຏິສນ຺ຖາໂຣ ປນ ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ເຕນ ກາຕພ຺ໂພ. ຕຖາ ຘມ຺ມປຏິສນ຺ຖາໂຣປິ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ທາຕພ຺ໂພວ.

໒໗໙. ເຕສນ຺ຕິ ອຎ຺ຎາຕກາທີນໍ ຄິຫີນໍ. ກຍິຣາຕິ ‘‘ຠຓຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ກເຣຍ຺ຍ. ‘‘ນ ກໂຣມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສເຈ ວິປ຺ປຏິສາຣິໂນ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ກາຕພ຺ພໍ. ນຕ຺ຕໂນຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຕ຺ໂຕທເກຫິ ນ ກຍິຣາຕິ ໂຍຊນີຍໍ. ເອວໍ ສາມຎ຺ເຎນ ປຣິຕ຺ເຕ ປຏິປຊ຺ຊນວິຘິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອາຏານາຏິຍປຣິຕ຺ເຕ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພວິຘິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຠຓິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຠຓາເປນ຺ເຕຕິ ‘‘ຠຓຖາ’’ຕິ ອຊ຺ເຌສນປຸພ຺ພກໍ ປໂຍເຊນ຺ເຕ. ປຣິຕ຺ຕໍ ສາສໂນຄຘນ຺ຕິ ປຐມເມວ ອາຏານາຏິຍສຸຕ຺ຕໍ ອຠຓິຕ຺ວາ ສາສນປຣິຍາປນ຺ນໍ ເມຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ ຘຊຄ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ຣຕນສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິມານິ ສຸຕ຺ຕານິ ສຕ຺ຕາຫໍ ຠຓິຕ຺ວາ ຍຖາປຣິກມ຺ມໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ອາຏານາຏິຍປຣິຕ຺ຕໍ ຠຓິຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

໒໘໐. ‘‘ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສີລໍ ເທຕຸ, ຘມ຺ມໍ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຠາສຕູ’’ຕິ ເກນຈິ ເປສິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສີລໍ ວາ ທາຕຸໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ວາ ວຕ຺ຕຸໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເຠສຊ຺ຊນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.