໓໕. ປຣິກ຺ຂາຣນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໒໕໙-໖໐. ຉຕ຺ເຕ ອນ຺ໂຕ ພຫິ ຈ ປຎ຺ຈວຓ຺ເຓຫິ ສຸຕ຺ເຕຫິ ສິພ຺ພິຕຸຎ຺ຈ ປຓ຺ເຓ ຄິຣິກູຏອຑ຺ຒຈນ຺ທາທິໍ ຉິນ຺ທິຕຸຎ຺ຈ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຉຕ຺ເຕຕິ ຕາລປຓ຺ເຓ ຉຕ຺ເຕ. ຄິຣິກູຏໍ ນາມ ມກຣທນ຺ຕກໍ, ອາທິ-ສທ຺ເທນ ຕາທິສໍ ອຎ຺ຎໍ ວິກາຣຣູປໍ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ຆຏກນ຺ຕິ ເຄຫຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ ວິຍ ກຍິຣມານໍ ຆຏກໍ. ທຓ຺ເຑຕິ ຉຕ຺ຕທຓ຺ເຑ. ເລຂາຕິ ຕຫິໍ ຕຫິໍ ທິນ຺ນາ ເລຂາ. ສາທິສນ຺ຕິ ທີເຆນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ. ພຸນ຺ທມ຺ຫິ ມູເລ.

໒໖໑. ຖິຣຕ຺ຖໍ ຉຕ຺ເຕ ເອກວຓ຺ເຓນ ສິພ຺ພິຕຸໍ ວາ ປຎ຺ຊຣໍ ວິນນ຺ຘິຕຸໍ ວາ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສິພ຺ພິຕຸນ຺ຕິ ອນ຺ໂຕ ພຫິ ຈ ສິພ຺ພິຕຸໍ. ເອກວຓ຺ເຓນາຕິ ນີລາທິນາ ເອກວຓ຺ເຓນ. ປຎ຺ຊຣນ຺ຕິ ຉຕ຺ຕທຓ຺ຑຄາຫກສລາກປຎ຺ຊຣໍ. ຖິຣຕ຺ຖນ຺ຕິ ອິມິນາ ນ ວຓ຺ຓມຏ຺ຐຕ຺ຖາຍາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ພນ຺ຘິຕຸໍ ທຓ຺ເຑ ເລຂາ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ພນ຺ຘິຕຸນ຺ຕິ ວາຕປ຺ປຫາເຣນ ອຈລນຕ຺ຖໍ ຉຕ຺ຕມຓ຺ຑລິກໍ ຣຊ຺ຊຸເກຫິ ຄເຫຕ຺ວາ ພນ຺ຘນຕ຺ຖາຍ. ເລຂາວາຕິ ວລຍມິວ ອຸກ຺ກິຣິຕ຺ວາ ກຕາ ເລຂາ ເອວ. ວຏ຺ຏຕີຕິ ຍທິປິ ນ ພນ຺ຘຕິ, ຣຊ຺ຊຸເກຫິ ພນ຺ຘິຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໖໒. ຈີວເຣ ອນ຺ເຕ ວາປິ ປຏ຺ຏມຸເຂ ວາປິ ເວຓິປິ ວາ ສງ຺ຂລິກາປິ ວາ ອຎ຺ຎໍ ສູຈິວິກາຣໍ ວາ ປາຬິກຓ຺ຓິກອາທິກໍ ກປ຺ປພິນ຺ທຸວິກາຣມ຺ປິ ວາ ນ ຈ ກປ຺ປຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອນ຺ເຕຕິ ຈີວຣປຣິຍນ຺ເຕ, ອນຸວາເຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຏ຺ຏມຸເຂຕິ ປຏ຺ຏໂກຏິຍໍ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຏ຺ຏານໍ ສງ຺ຆຏິຕຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເວຓີຕິ ວຣກສີສາກາເຣນ ສິພ຺ພນໍ. ສງ຺ຂລິກາຕິ ພິຬາລພນ຺ຘນາກາເຣນ ສິພ຺ພນໍ. ອຎ຺ຎໍ ສູຈິວິກາຣໍ ວາຕິ ຈີວຣມຓ຺ຑນຕ຺ຖາຍ ກຍິຣມານໍ ອຎ຺ຎໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສູຈິກມ຺ມວິກາຣໍ ວາ. ຏີກາຍໍ ປນ ‘‘ສຕປທິສທິສໍ ອຎ຺ຎໍ ວາ ສູຈິວິກາຣໍ ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ສາມຎ຺ເຎນ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຈີວຣມຓ຺ຑນຕ຺ຖາຍ ນານາສຸຕ຺ຕເກຫິ ສຕປທິສທິສໍ ສິພ຺ພນ຺ຕາ ອາຄນ຺ຕຸກປຏ຺ຏໍ ຐເປນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສູຈິກມ຺ມວິກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ນານາວຓ຺ເຓຫິ ວາ ໂຫຕຸ, ເອກວຓ຺ເຓນ ວາ ໂຫຕຸ, ຈີວຣມຓ຺ຑນຕ຺ຖາຍ ສໍສິພ຺ພນ຺ຕານໍ ສູຈິກມ຺ມວິກາຣໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈີວເຣສຸ ຜາລິຕຏ຺ຐານສ຺ສ ຖິຣຠາວຕ຺ຖໍ ສຕປທິສທິສມ຺ປິ ສິພ຺ພິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ. ປາຬິ-ສທ຺ເທນ, ກຓ຺ຓິກ-ສທ຺ເທນ ຈ ກປ຺ປ-ສທ຺ທໂລເປນ ວາ ອຸປຈາເຣນ ວາ ປາຬິກປ຺ປາທໂຍວ ຄຫິຕາ. ປາຬິ ຈ ກຓ຺ຓິກາ ຈ ປາຬິກຓ຺ຓິກາໂຍ, ຕາ ອາທິ ຍສ຺ສ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຕາທິສສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຕຕ຺ຖ ນີລາວຬິອາທິສຓ຺ຐານາຍ ພິນ຺ທຸປນ຺ຕິຍາ ຍຖາ ໂສຠຕິ, ຕຖາ ກຍິຣມາໂນ ປາຬິກປ຺ໂປ. ຕເຖວ ພິນ຺ທຸສມູເຫ ກຕ຺ຖຈິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກຍິຣມາໂນ ກຓ຺ຓິກກປ຺ໂປ.

໒໖໓. ຄຓ຺ຐິປາສກປຏ຺ຏາຕິ ຄຓ຺ຐິໂນ ຈ ປາສກສ຺ສ ຈ ປຕິຏ຺ຐານຏ຺ຐາເນ ຐເປຕພ຺ພາ ປຏ຺ຏາ. ວຏ຺ຏຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຄຓ຺ຐິປາສກາ’’ຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ຈຕຸໂກຓາວ ວຏ຺ຏນ຺ຕີ’’ຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ວຈນໍ ວິປລ຺ລາເສຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອຄ຺ຆິຍນ຺ຕິ ເຈຕິຍສຓ຺ຐາເນນ ສິພ຺ພນໍ. ມູເລ ຈ ອຄ຺ເຄ ຈ ເອກສທິສໍ ກຕ຺ວາ ມຸຄ຺ຄຣາກາເຣນ ສິພ຺ພນໍ ມຸຄ຺ຄໂຣ. ວິກາຣນ຺ຕິ ວິກາໂຣ, ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຄຓ຺ຐິປາສກປຏ຺ເຏສຸ.

໒໖໔. ໂກຓສຸຕ຺ຕາຕິ ນປຸໍສກນິທ຺ເທໂສ, ຄຓ຺ຐິປາສກປຏ຺ຏານໍ ໂກເຓຫິ ນີຫຏສຸຕ຺ຕໂກຏິໂຍ. ປີຬກາຕິ ຕານິເຍວ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປີຬກາກາເຣນ ກຕານິ. ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາວາຕິ ເຕສໍ ອນ຺ເຕສຸ ເອກວາຣໍ ຄຓ຺ຐິກຣເຓນ ວາ ປຸນ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ສິພ຺ພເນນ ວາ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ເອວ. ຄນ຺ຘໍ ເຕລໍ ວາຕິ ຄນ຺ຘໍ ວາ ເຕລໍ ວາ. ກຎ຺ຈິກປິຏ຺ຐຂລິກອາທີນິປິ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ.

໒໖໕. ມຓິນາຕິ ມສາຣຄລ຺ລາທິປາສາເຓນ. ນ ຈ ຆຏ຺ເຏຍ຺ຍາຕິ ເນວ ຆຏ຺ເຏຍ຺ຍ. ອຎ຺ເຎນ ວາຕິ ມຸຄ຺ຄຣມຸສລາທິນາ. ອໍສພທ຺ຘກກາຍພນ຺ຘນານິ ປນ ຕຖາ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂທຓິຍໍ ກຕ຺ວາ ນ ຈ ຆໍເສຍ຺ຍາຕິ ປກ຺ກຣຊນາກິຣຓໂທຓິຍໍ ຐເປຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ຊຓ຺ຓຸການິ ນິຫນ຺ຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ອາວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ເນວ ຆໍເສຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໖໖-໗. ກຓ຺ຓໂກຓກສຸຕ຺ຕານີຕິ ຈີວຣຣຊນກາເລ ລຄ຺ຄນຕ຺ຖາຍ ອນຸວາເຕ ຈຕູສຸ ໂກເຓສຸ ຈ ປາສກໍ ກຕ຺ວາ ພນ຺ຘິຕານິ ສຸຕ຺ຕານິ, ຍານິ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຓ຺ຓສຸຕ຺ຕກ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໔໔) ເອວໍ ອນຸຎ຺ຎາຕານິ. ກຓ຺ຓສງ຺ຂາຕາ ໂກຓາ ກຓ຺ຓໂກຓກາ, ເຕສຸ ສຸຕ຺ຕານິ. ຄຓ຺ຐິກປາສກປຏ຺ເຏສຸ ປນ ກຓ຺ຓໂກຓກສຸຕ຺ຕານໍ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍານເມວ ກປ຺ປິຍຕາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ຈີວເຣ ຣຕ຺ເຕເຍວ ເຕສໍ ຉິນ຺ທິຕພ຺ພຕາ ນຕ຺ຖິ, ກຓ຺ຓໂກຓກສຸຕ຺ຕານໍ ຉິນ຺ທິຕພ຺ພຕາຍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນຸວາເຕຫິ ນິກ຺ຂມິຕສຸຕ຺ຕານິປິ ຉິນ຺ທິຕພ຺ພານີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຘມ຺ມກຣເຓ ຉຕ຺ຕວຏ຺ຏິຍໍ ເລຂໍ ຐເປຕ຺ວາ ເລຂາ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຉຕ຺ຕວຏ຺ຏິຍນ຺ຕິ ຉຕ຺ຕສ຺ສ ມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ. ເລຂາຕິ ອຸປຣິ ວາ ເຫຏ຺ຐາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ວາ ອຎ຺ຎາ ເລຂາ. ກຸຎ຺ຈິກາຍ ຈ ປິປ຺ຜເລ ຈ ມຓິກາ ຈ ປີຬກາ ຈ ນ ວຏ຺ຏນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມຓິກາຕິ ເອກາ ວຏ຺ຏມຓິ. ປີຬກາຕິ ສາສປມຕ຺ຕິກາ ມຸຕ຺ຕຣາຊິສທິສາ ພຫຸວຏ຺ຏເລຂາ. ທຓ຺ຑມ຺ຫີຕິ ປິປ຺ຜລທຓ຺ຑເກ.

໒໖໘-໙. ອຣຓິຍໍ ມາລາທິ ຈ ປຕ຺ຕມຓ຺ຑເລ ຠິຕ຺ຕິກມ຺ມຎ຺ຈ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ອຣຓິຍນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣາຣຓິ ອຘຣາຣຓິ ອຣຓິຘນຸກຎ຺ຈ ສາມຎ຺ເຎນ ຄຫິຕໍ. ປຕ຺ຕມຓ຺ຑເລຕິ ຕິປຸສີສາທິມເຍ ປຕ຺ຕມຓ຺ຑເລ. ເອຕ຺ຖ ປນ ມກຣທຓ຺ຑກໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເຫຏ຺ຐາຕິ ກຕ຺ຕຣຍຏ຺ຐິຍາ ເຫຏ຺ຐາ. ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ຕສ຺ສາເຍວ ອຸປຣິ.

໒໗໐-໓. ສມ຺ມຸຎ຺ຊນິມ຺ຫີຕິ ສມ຺ມຸຎ຺ຊນິຍາ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສ. ອວາຣິຕນ຺ຕິ ອິຕ຺ຖິຣູປໍ ປນ ວາຣິຕໍ. ໂສວຓ຺ຓມຍມ຺ປີຕິ ສຸວຓ຺ຓມຍມ຺ປິ. ວິສາຓນາຬິ ນາມ ວິສາຓມຍາ ນາຬິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ອວຸຕ຺ຕານິປິ ຍານິ ການິຈິ ອາຣກຓ຺ຑກທນ຺ຕກຏ຺ຐເຉທນປານີຍຆຏປານີຍອຸຬຸງ຺ກຈຸຓ຺ຓຠາຊນາທີນິ ວຸຕ຺ຕານໍ ອນຸໂລມານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ໂຍ ປເນຕ຺ຖ ວິນຍຎ຺ຎູ ຕາທິສໍ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ທິສ຺ວາ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ ວາ ຉິນ຺ທາເປຍ຺ຍ ວາ, ອນຸປວຊ຺ໂຊ ໂສຕິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ປຣິກ຺ຂາຣນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.