໓໔. ປຖວີນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໒໔໒. ຊາຕາຊາຕາຕິ ທຸວິຘາຕິ ຊາຕາ ປຖວີ ອຊາຕາ ປຖວີຕິ ປຖວີ ທຸວິຘາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາ ຊາຕປຖວິຎ຺ຈ ອຊາຕປຖວິຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ຕາສໍ ວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ສຸທ຺ຘາ’’ຕິອາທິນາ. ສຸທ຺ຘມຕ຺ຕິກປໍສຸກາ ຈ ອທຑ຺ຒາ ຈ ພຫຸມຕ຺ຕິກປໍສຸກາ ຈ ຈາຕຸມາສາຘິໂກວຏ຺ຐປໍສຸມຕ຺ຕິກຣາສິ ຈ ຊາຕາ ປຖວີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມຕ຺ຕິກາ ຈ ປໍສຸ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ສຸທ຺ຘາ ອປ຺ປສກ຺ຂຣາທິຕາຍ ມຕ຺ຕິກາ ປໍສໂວ ຍສ຺ສາຕິ ພາຫິຣຕ຺ໂຖ. ອທຑ຺ຒາຕິ ອຸທ຺ຘນປຈນາທິວເສນ ຕຖາ ຕຖາ ອທຑ຺ຒາ. ສາ ປນ ວິສຸໍ ນຕ຺ຖິ, ສຸທ຺ຘມຕ຺ຕິກາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣາວ ເວທິຕພ຺ພາ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາສາ, ເຕຫິ ສຫິໂຕ ອຕິເຣໂກ ກາໂລ, ຕສ຺ມິໍ ໂອວຏ຺ໂຐຕິ ສມາໂສ. ໂອວຏ຺ໂຐຕິ ເຍນ ເກນຈິ ອຸທເກນ ໂອວຏ຺ໂຐ. ພຸຘາ ປນ ‘‘ອາກາສໂຕ ວຸຏ຺ຐອຸທເກເນວ, ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປຫຣິຕ຺ວາ ປຕິຕພິນ຺ທຸນາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ‘‘ໂອວຏ຺ໂຐ’’ຕິ ສາມຎ຺ເຎນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຐິຕຕນຸກທ຺ທໂມ ວຏ຺ຏຕິ, ພຫໂລ ຕຸ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໘໖) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ວິນຍວິນິຈ຺ຉເຍ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ຄຣຸເກ ຐາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວິນຍລກ຺ຂຓໂຕ ຈ ນ ຕໍ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ. ປໍສຸມຕ຺ຕິການໍ ຣາສິ ປໍສຸມຕ຺ຕິກຣາສິ. ຈຕຸ…ເປ… ວຏ຺ໂຐ ປໍສຸມຕ຺ຕິກຣາສິ ຍສ຺ສາຕິ ອຎ຺ຎປທຕ຺ໂຖ, ກມ຺ມຘາຣໂຍ ວາ.

໒໔໓. ວາລຸກາ ຈ ທຑ຺ຒາ ຈ ເຍຠຸຍ຺ຍສກ຺ຂຣາທິມຫີປິ ຈ ຈາຕຸມາໂສມວຏ຺ຐໂກ ວຸຕ຺ຕຣາສິ ຈ ທຸຕິຍາ ຠູມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ສກ຺ຂຣາ ຈ ປາສາຓາ ຈ ມຣຸມ຺ພາ ຈ ກຖລາ ຈ ວາລຸກາ ຈາຕິ ທ຺ວນ຺ໂທ. ສຸທ຺ຘາ ສກ຺ຂຣ…ເປ… ວາລຸກາ ຍສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຫຕ຺ຖມຸຏ຺ຐິນາ ຄເຫຕພ຺ພປ຺ປມາຓາ ສກ຺ຂຣາ, ຕໂຕ ອຸປຣິ ປາສາຓາ, ກຏສກ຺ຂຣາ ມຣຸມ຺ພາ, ກປາລຂຓ຺ຑານິ ກຖລາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ທຸຕິຍາຕິ ອຊາຕາ. ວຸຕ຺ຕຣາສີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ມຕ຺ຕິກປໍສຸສິຣາ.

໒໔໔. ກີທິສີ ເຍຠຸຍຸມຕ຺ຕິກາທີຕິ ອາຫ ‘‘ທ຺ເວ ຠາຄາ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ສ ຠູມິຍາຕິ ຍສ຺ສາ ຠູມິຍາ. ເສເສສຸປີຕິ ເຍຠຸຍ຺ຍປໍສຸເຍຠຸຍ຺ຍສກ຺ຂຣເຍຠຸຍ຺ຍປາສາຓາທີສຸ.

໒໔໕. ‘‘ປາຈິຕ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ ຕຕ຺ຖ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ຊາເຕ ຊາຕສຎ຺ຎິສ຺ສ ຂຓເນ ປາຈິຕ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຊາເຕຕິ ຊາເຕ ຠູມິຠາເຄ, ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສ ວາ, ຊາຕາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຊາເຕ ທ຺ເວຬ຺ຫສ຺ສ ວິມຕິສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຊາເຕ ອຊາຕສຎ຺ຎິສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ຕຖາ ອາຓາປເນ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອຊາຕສຎ຺ຎິສ຺ສາຕິ ອຊາຕາຕິ ສຎ຺ຎາ ອຊາຕສຎ຺ຎາ, ສາ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອຊາຕສຎ຺ຎີ, ຕສ຺ສ.

໒໔໖. ເອກາຍາຓຕ຺ຕິຍາ ເອກາຕິ ສເຈ ສກິໍ ອາຓຕ຺ໂຕ ທິວສມ຺ປິ ຂຓຕິ, ອາຓາປກສ຺ສ ເອກາ ເອວ ອາປຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວາຈໂສ ອາປຕ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວາຈໂສຕິ ວິຈ຺ຉາຍໍ ໂສ, ວາຈາຍ ວາຈາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໔໗. ‘‘ອິມໍ ຐານໍ ຂຓ ວາ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ‘‘ເອຕ຺ຖ ອຄ຺ຄິໍ ຊາເລຫິ ວາ’’ຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ວຕ຺ຕຸ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ‘‘ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ກຕ຺ຕຸປທວຈນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ‘‘ອິມໍ ຐານໍ ຂຓາ’’ຕິອາທິປ຺ປກາໂຣ ວຈນາຍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິຍເມຕ຺ວາຕິ ອິມິນາ ‘‘ອາວາຏໍ ຂຓ, ກນ຺ທໍ ຂຓາ’’ຕິອາທິນາ ອນິຍເມຕ຺ວາ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີເປຕິ.

໒໔໘. ‘‘ອິມສ຺ສ ຖມ຺ຠສ຺ສ ອາວາຏໍ ຊານ ວາ, ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣຫິ ວາ’’ຕິ ຈ ‘‘ມຕ຺ຕິກໍ ຊານ ວາ, ມຕ຺ຕິກໍ ອາຫຣ ວາ, ມຕ຺ຕິກໍ ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣຫິ ວາ’’ຕິ ຈ ເອທິສໍ ວຈນໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕໍ ວິຍ ທິສ຺ສຕີຕິ ເອທິສໍ, ກິໍ ຕໍ? ‘‘ມຕ຺ຕິກໍ ເທຫີ’’ຕິອາທິກໍ ອຸປເມຍ຺ຍໍ. ‘‘ມຕ຺ຕິກໍ ຊານາ’’ຕິອາທິກໍ ປນ ອຸປມານໍ, ເຕສໍ ອຸປມາໂນປເມຍ຺ຍານໍ ຍາ ກປ຺ປິຍສງ຺ຂາຕາ ສມານຘມ຺ມຕາ, ສາ ອຸປມາ. ຕຖາ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ອມ຺ເຫຫິ ສຸໂພຘາລງ຺ກາເຣ ‘‘ອຸປມາໂນປເມຍ຺ຍານໍ, ສຘມ຺ມຕ຺ຕໍ ສິໂຍປມາ’’ຕິ. ອຎ຺ຎຖາ ອຸປມານຠູຕອກ຺ຂຣາວຬິສທິສີເຍວ, ອກ຺ຂຣາວຬິ ອຸປເມຍ຺ຍໍ ສິຍາ. ວາກ຺ເຍ ວິຍ-ສທ຺ໂທເຍວ ປນ ອຸປມານໍ ໂຊເຕຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໒໔໙. ປຖວິຍາ ອສມ຺ພທ຺ຘໍ ສຸກ຺ຂກທ຺ທມອາທິກຎ຺ຈ ຕນຸກໍ ອຸສ຺ສິຎ຺ຈນີຍກທ຺ທມຎ຺ຈ ໂກເປຕຸໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກທ຺ທມອາທິກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອຸທເກນ ຄຕຏ຺ຐາເນ ອຸທກປປ຺ປຏໂກ ນາມ ໂຫຕິ, ຍໍ ວາຕປ຺ປຫາເຣນ ຈລຕິ, ຕໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອຸສ຺ສິຎ຺ຈນີຍກທ຺ທມນ຺ຕິ ຆເຏຫິ ອຸສ຺ສິຎ຺ຈິຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍກທ຺ທມໍ.

໒໕໐. ‘‘ຈາຕຸມາສາຘິໂກວຏ຺ຐໍ ຄຓ຺ຑຸປ຺ປາທ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ຄຓ຺ຑໍ ປຖວິຍາ ຄຓ຺ຑສທິສໍ ມຕ຺ຕິກຣາສິໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕີຕິ ຄຓ຺ຑຸປ຺ປາທາ. ອິຘ ປນ ເຕຫິ ອຸຏ຺ຐາປິໂຕ ຄູໂຖ ‘‘ຄຓ຺ຑຸປ຺ປາທ’’ນ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ປນ ‘‘ຄຓ຺ຑຸປ຺ປາໂທ’’ຕິ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ. ຕໍ ‘‘ນ ໂກປເຍ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ກມ຺ເມນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ມູສິກຸກ຺ກິຣນ຺ຕິ ມູສິການໍ ອຸກ຺ກິໂຣ ຂຓິຕ຺ວາ ພຫິ ກຕໍ ປໍສຸຣາສິ ມູສິກຸກ຺ກິໂຣຕິ. ເລຑ຺ຑາທິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເລຑ຺ຑຸນ຺ຕິ ກສິຕຏ຺ຐາເນ ນງ຺ຄລຈ຺ຉິນ຺ນມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ຑໍ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ຄາວີນໍ ຂຸຣຈ຺ຉິນ຺ນໍ ກທ຺ທມໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

໒໕໑-໒. ອຸທກສນ຺ຕິເກ ປຕິເຕ ວາປິອາທີນໍ ກູເລ ຈ ປາສາເຓ ລຄ຺ເຄ ຣເຊ ຈ ນວໂສຓ຺ຑິຍາ ປຕິເຕ ຣເຊ ຈ ອພ຺ໂຠກາສຸຏ຺ຐິເຕ ວມ຺ມິເກ ຈ ມຕ຺ຕິກາກຸຏ຺ເຏ ຈ ຕຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຖາຕິ ອິມິນາ ກູລາທິເກ ຈາຕຸມາສາຘິໂກວຏ຺ຐໍ ວາ ສພ຺ພໍ ນ ໂກປເຍຕິ ອິທໍ ອຕິທິສຕິ. ອິຏ຺ຐກກຸຏ຺ຏໂກ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເຍຠຸຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ກຖລາ ເອຕ຺ຖາຕິ ເຍຠຸຍ຺ຍກຖລາ, ຠູມິ, ຕິຏ຺ຐຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຐານໍ, ເຍຠຸຍ຺ຍກຖລາຍ ຐານໍ, ຕສ຺ມິໍ. ອິຏ຺ຐກກຸຏ຺ຏໂກ ເຍຠຸຍ຺ຍກຖລາ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກຸຏ຺ຏກໍ ໂກເປນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອິຏ຺ຐກາຍ ກໂຕ ກຸຏ຺ຏໂກຕິ ສມາໂສ.

໒໕໓-໕. ສຎ຺ຈາເລຕ຺ວາ ຠູມິໍ ວິໂກປຍໍ ຖມ຺ຠາທິໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ວິໂກປຍນ຺ຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ, ວິໂກປຍຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎຖາ ກຖເມຕ຺ຖ ປຐມາປສງ຺ໂຄ. ປຐມາ ຫິ ‘‘ຠວ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສິຍາ, ນ ຈ ‘‘ຄຓ຺ຫິຕຸ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ຕຸໍ-ປຈ຺ຈເຍຫິ ວຸຕ຺ໂຕ ໂກຈິ ອຕ຺ຖິ, ຍທາ ຠາເວ ຕຸໍ-ປຈ຺ຈໂຍ, ຕທາ ນ ກິຎ຺ຈິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ, ‘‘ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ປຘານກິຣິຍາຍປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ກຕ຺ຕາ ອຎ຺ໂຎເຍວາຕິ ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ຕຕິຍຕ຺ເຖ ຕຸ ສຕິ ອິໂຕ ຈິໂຕ ສຎ຺ຈາເລຕ຺ວາ ຠູມິໍ ວິໂກປຍຕາ ຖມ຺ຠາທິໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ນ ກປ຺ປຕີຕິ ອຕີວ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຘາຣາຍາຕິ ປສ຺ສາວຘາຣາຍ. ວິສມໍ ສມໍ ກາຕຸໍ ສມ຺ມຸຎ຺ຊນີຫິ ຆໍສິຕຸໍ ວາຕິ ໂຍຊນາ. ວິສມນ຺ຕິ ວິສມຏ຺ຐານໍ. ‘‘ປທໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ຠູມິໍ ຠິນ຺ທນ຺ໂຕ ຈງ຺ກມິຕຸໍ ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠິນ຺ທນ຺ໂຕຕິ ຠິນ຺ທຕາ. ກຓ຺ຑຸໂຣຄີ ວາ ຕຏາທີສຸ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ຆໍສິຕຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ກຓ຺ຑຸໂຣຄີຕິ ກຓ຺ຑຸໂຣຄິນາ. ຈ-ສທ຺ໂທ ອວຘາຣເຓ.

໒໕໖-໗. ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ປຖວິເຠທາຘິປ຺ປາຍວິຣເຫນ ປຣິສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕສ຺ສ.

໒໕໘. ອຄ຺ຄິສ຺ສ ອນຸປາທາເນ ກປາເລ ວາ ອນຸປາທານາຍ ອິຏ຺ຐກາຍ ວາ ອຄ຺ຄິໍ ປາເຕຕຸໍ ວາ ອວເສ ສຕິ ຠູມິຍໍ ປາເຕຕຸໍ ວາ ລພ຺ຠເຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸປາທານໍ ອິນ຺ຘນໍ, ນ ອຸປາທານໍ ອນຸປາທານໍ, ຕສ຺ມິໍ. ວໂສ ປຠຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ວໂສ ປຠຸຕ຺ເຕ ອາຍຕ຺ເຕ’’ຕິ ຫິ ນິຆຓ຺ຑຸ. ນ ວໂສ ອວໂສ, ຕສ຺ມິໍ ອປຠຸຕ຺ເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຕິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ອຸປາທານໍ ທຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສຸກ຺ຂຂາຓຸກສຸກ຺ຂຣຸກ຺ຂາທີສຸ ຈ ອຄ຺ຄິໍ ທາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ‘‘ປຖວິໍ ອປ຺ປຕ຺ຕເມວ ນິພ຺ພາເປຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ, ປຈ຺ຉາ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອວິສຍຕ຺ຕາ ອນາປຕ຺ຕິ. ‘‘ຠູມິຍໍ ປາເຕຫີ’’ຕິ ເອວມ຺ປິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ.

ປຖວີນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.