໔໐. ອເວຠງ຺ຄິຍນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໓໒໒-໔. ອາຣາມາຣາມວຕ຺ຖູນີຕິ ເອຕ຺ຖ (ຈູຬວ. ໓໒໑; ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໓໒໑) ອາຣາໂມ ນາມ ປຸປ຺ຜາຣາໂມ ວາ ຜລາຣາໂມ ວາ. ມຎ຺ໂຈ ປີຐໍ ຠິສິ ພິພ຺ໂພຫນາທິສຍນາສນໍ. ໂລຫກຸມ຺ຠີອາທໂຍ ກາຬໂລຫຕມ຺ພໂລຫາທິມຍາ. ຠາຓໂກ ອຸທກຈາຏິ. ປຎ຺ເຈເຕ ອວິຠາຊິຍາຕິ ຠາເຊຕ຺ວາ ນ ຄເຫຕພ຺ພາ, ຄຫິຕາປິ ສງ຺ຆສນ຺ຕກາ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ປນ ອາຣາໂມ ອາຣາມວຕ຺ຖູຕິ ປຐມໍ, ວິຫາໂຣ ວິຫາຣວຕ຺ຖູຕິ ທຸຕິຍໍ, ມຎ຺ໂຈ ປີຐໍ ຠິສິ ພິພ຺ໂພຫນນ຺ຕິ ຕຕິຍໍ, ໂລຫກຸມ຺ຠີ…ເປ… ນິຂາທນນ຺ຕິ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ວລ຺ລິ…ເປ… ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກຠຓ຺ຑນ຺ຕິ ປຎ຺ຈມນ຺ຕິ ເອວໍ ອິມານິ ຣາສິວເສນ ປຎ຺ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ສຣຸປວເສນ ອເນການິ ໂຫນ຺ຕິ. ໂຫນ຺ຕິ ເຈຕ຺ຖ –

‘‘ທ຺ວິສງ຺ຄຫານິ ທ຺ເວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຕິຍໍ ຈຕຸສງ຺ຄຫໍ;

ຈຕຸຕ຺ຖໍ ນວໂກຏ຺ຐາສໍ, ປຎ຺ຈມໍ ອຏ຺ຐເຠທນ’’ນ຺ຕິ. (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໓໒໑);

໓໒໕. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍານິ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພານິ ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ, ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານິປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໓໒໑) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ຠາຊິຕາປິ ອຠາຊິຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເຕຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາ ປຎ຺ຈປິ ‘‘ຄຣຸຠຓ຺ຑານີ’’ຕິ ຈ ‘‘ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍານີ’’ຕິ ຈ ຈ-ສທ຺ເທນ ‘‘ອເວຠງ຺ຄິຍານີ’’ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໒໖-໘. ອິທານິ ປຸຣິເມສຸ ຕີສຸ ຣາສີສຸ ສພ຺ພສ຺ສ ຄຣຸຠຓ຺ຑຕ຺ຕາ ເຕ ອນາມສິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ຣາສີສຸ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ອຄຣຸຠຓ຺ຑສ຺ສາປິ ອຕ຺ຖິຕາຍ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຣຠນ຺ໂຕປິ ເຕສຸ ທ຺ວີສຸ ພຫຸວິສຍໍ ປຐມໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ວລ຺ລິຑ຺ຒພາຫຸມຕ຺ຕາປີ’’ຕິອາທິມາຫາຕິ ຎາຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ສາຍໍ ສງ຺ເຂໂປ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໓໒໑) – ວລ຺ລິ ອຑ຺ຒພາຫຸມຕ຺ຕາປິ ເວຬຸ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາຍໂຕປິ ຕິຓາທິ ມຸຏ຺ຐິມຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ປຓ຺ຓໍ ເອກມ຺ປິ ມຕ຺ຕິກາ ປາກຕາ ວາ ປຎ຺ຈວຓ຺ຓາ ວາ ສຸຘາກງ຺ຄຸຏ຺ຐອາທິກາຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສຊ຺ຊຸລສຊາຕິຫິງ຺ຄຸລກາທິ ວາ ຕາລປກ຺ກປ຺ປມາຓາປິ ເຍຫິ ເກຫິຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນາ ວາ ສງ຺ຆິເກ ຕິຓເຂຕ຺ຕາທິມ຺ຫິ ຊາຕາ ວາ ຣກ຺ຂິຕໂຄປິຕຠູມິຠາເຄ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຕຕ຺ຖຊາຕກາ ວາ ສງ຺ຆິກາ ຣກ຺ຂິຕາ ເອວ ອຠາຊິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິທານິ ເຍ ເຈຕ຺ຖ ຠາຊິຕພ຺ພາ, ເຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນິຏ຺ຐິເຕ’’ຕິອາທິມາຫ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ເຈຕິຍສ຺ສ ວາ ກມ຺ເມ ນິຏ຺ຐິເຕ ຠາຊິຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອຕ຺ຖ ປນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວລ຺ລິເວຬຸຕິຓປຓ຺ຓມຕ຺ຕິກາທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ວາ ສງ຺ຆິເກ ຕິຓເຂຕ຺ຕາທິມ຺ຫິ ຊາຕກໍ ວາ ຣກ຺ຂິຕໂຄປິຕໍ ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ, ຕໍ ສງ຺ຆກມ຺ເມ ຈ ເຈຕິຍກມ຺ເມ ຈ ນິຏ຺ຐິເຕ ອວເສສໍ ປຸຄ຺ຄລິກກມ຺ເມປິ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອຄຣຸຠຓ຺ຑຕ຺ຕາ ຠາຊິຕຸມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ. ເສນາສນຕ຺ຖາຍ ຣກ຺ຂິຕໂຄປິຕເມວ ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ ໂຫຕິ, ນ ອິຕຣໍ. ສີຫຬທີເປ ຕຸມູລໂສມວິຫາເຣ ສງ຺ຆສ຺ສ ປາກວຕ຺ຕມ຺ປິ ຕາລປຓ຺ຓໍ ວິກ຺ກິຓິຕ຺ວາ ກຣີຍຕິ. ກສ຺ມາ? ນ ຫິ ຕຕ຺ຖ ປຓ຺ເຓນ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ສພ຺ເພປິ ອິຏ຺ຐກຈ຺ຉນ຺ນາ ປາສາທາທໂຍຕິ. ເອວໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປິ ກຣີຍຕິ ເອວາຕິ ວທນ຺ຕິ.

໓໒໙. ອິທານິ ໂລຫຠຓ຺ຑາທີສຸ ເອກນ຺ຕຠາເຊຕພ຺ພຠຓ຺ຑໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປຕ຺ຕາທີ’’ຕິອາທິມາຫ. ເອຕ຺ຖ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໒໑) ປນ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ໂລຫຖາລກຕມ຺ພ ກຸຓ຺ຑິກາ ກຏຈ຺ຉຸ ສຣກ ອຎ຺ຊນິ ອຎ຺ຊນິສລາກາກຓ຺ຓມລຫຣຓີສູຈິສຓ຺ຑາສກຕ຺ຕຣຍຏ຺ຐິອາທີນິ ຄຫິຕາເນວ. ຕຖາຕິ ຠາຊິຍເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິປ຺ປກຕຎ຺ຈ ອວິປ຺ປກຕຎ຺ຈ. ປາທຄຓ຺ຫກນ຺ຕິ ມຄຘນາຬິຍາ ປຎ຺ຈນາຬິຍາ ຄຓ຺ຫນໍ.

໓໓໑-໒. ອນຸຎ຺ຎາຕວາສິ ຍໍ ສກ຺ກາ ສິປາຏິກາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຣິຫຣິຕຸນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຈ຺ຉິຕານິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວິປ຺ປກຕໍ. ຍທິ ຕຈ຺ຉິຕໍ, ຄຣຸຠຓ຺ຑເມວ. ທນ຺ຕໍ ປນ ອຕຈ຺ຉິຕຎ຺ຈ ອນິຏ຺ຐິຕຎ຺ຈ ຠາຊິຍເມວ. ອນິຏ຺ຐິຕໍ ມຎ຺ຈປາທາທິກໍ ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ. ອິທານິ ມຕ຺ຕິກຠຓ຺ຑໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຠິກ຺ຂູປກຣເຓ’’ຕິອາທິມາຫ. ປຕ຺ຕຖາລກກຸຓ຺ຑິກາທິຠິກ຺ຂູປກຣເຓ ຈ. ປາທຆຏໂກຕິ ປາທຄຓ຺ຫນໂກ ຆຏໂກ ຈ ມຕ຺ຕິກາມໂຍ ຠາຊິໂຍ ຠາເຊຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສງ຺ຂຖາລກມ຺ປິ ຠາຊິຍເມວ.

໓໓໓-໔. ມິຄຈມ຺ມາທິກໍ ກປ຺ປິຍຈມ຺ມໍ ຠາຊິຍໍ, ສີຫຈມ຺ມາທິກໍ ອກປ຺ປິຍຈມ຺ມໍ ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ. ຕໍ ປນ ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອຬຈມ຺ມໍ ປນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓຄຕິກຕ຺ຕາ ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ ໂຫຕິ. ອິທານິ ອິມານິ ປນ ປຎ຺ຈ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເຠສຊ຺ຊານໍ ອຕ຺ຖາຍ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຄຣຸຠຓ຺ເຑນ ປນ ຄຣຸຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ຖາວຣຎ຺ຈ ຖາວເຣນ ຖາວຣເມວ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພານີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຄຣຸນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໓໒໑) ຄຣຸນາຕິ ຄຣຸຠຓ຺ເຑນ ຄຣຸຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ຖາວຣຎ຺ຈ ປຣິວຕ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຖາວເຣນ ຈ ຖາວຣເມວ ປຣິວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ນ ຄຣຸຠຓ຺ຑນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຎ຺ຈສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ປຈ຺ຉິມຕ຺ຕຍໍ ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ, ປຸຣິມທ຺ວຍໍ ຖາວຣນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ກຕ຺ວາ ຈ ຠຸຎ຺ຊຕູຕິ ເອວໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕໂຕ ອາຠຕໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖໍ ຎາຍຕີຕິ ເຈ? ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ປຣິວາເຣ-

‘‘ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍໍ ອເວຠງ຺ຄິຍໍ, ປຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕາ ມເຫສິນາ;

ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ຕສ຺ສ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ,

ປຎ຺ຫາ ເມສາ ກຸສເລຫິ ຈິນ຺ຕິຕາ’’ຕິ. (ປຣິ. ໔໗໙);

ເອຕ຺ຖ ປນ ຄຣຸຠຓ຺ເຑນ ຄຣຸຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ຖາວຣຎ຺ຈ ຖາວເຣນ ຖາວຣເມວ ປຣິວຕ຺ຕນວິຘິໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ວິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸນ ຕໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕຎ຺ຈ ຈຕຸປຈ຺ຈຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ທີເປຕຸໍ ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ອິມິສ຺ສາ ຄາຖາຍ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເສສນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໓໒໑) ອາຣາມາທິ ອຠາຊິຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອເວຠງ຺ຄິຍວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ອເວຠງ຺ຄິຍນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.